Wararka

GUJI DHAMMAAN WARARKA DALKA

WARARKA MAANTA 15ka Abril  2021 Sir Culus!  

Su’aallaha Maanta:Yaa doorasho diiday? Meeqo madaxweyne ayaa ka jira #Soomaaliya? Yaa dalka #Soomaaliya ka dhigay dalka ugu musuqmaasuqa badan muddo 4ta sanno ee la soo dhaafay Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas: Iyo Milkiilaha Argagixiye Fahad? Muxuu Madaxweynaha xilkiisa dhammaaday Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” u diidan yahay inuu qabto dhoorasho xor iyo xalaal ah sidii Madaxweyne Mdane Xassan Shiikh Maxamuud “Damu-Jadiid”? Maxay beesha caalamka u diiday inay wax dhaqaallo ah siiso Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Raysal Wasaare Mudane Maxamed Xuseen Rooble “Dhiiqo-Raam-Sade/Dhooqo-Raam-Sade”? Yaa Madaxweyne ka noqonaaya #Soomaaliya 2021? Yaase weli ku shiraya teendhada Afisyoone? Ha wiqleyso!

Muqdisho 15ka Abriil 2021 Xukuumadda Somalilanda ayaa markii u horeysay maanta qoraal rasmi ah kasoo saartay xaalada siyaasadeed ee Soomaaliya oo kasii dartay, tan iyo markii uu soo baxay qaraarkii Golaha Shacabka ee muddo kordhinta.

Qoraal kasoo baxay Wasaaradda arrimaha dibedda Somaliland ayaa waxa walaac looga muujisay xaaladda siyaasadeed ee Soomaaliya oo ay ugu yeertay ‘dalka deriska’, gaar ahaan is-mari-waaga ka dhex taagan madaxda waqtigooda dhamaaday iyo musharaxiinta mucaaridka.

“Ismari-waagga siyaasaddeed ee maanta jira wuxuu marqaati u yahay dulmiga iyo hoggaaminta macangagga ah ee Taliska Farmaajo, oo qatar buuxda ku ah amniga iyo xasiloonida gobolka taasi oo suurtagal ah in ay Soomaaliya geliso dagaal sokeeye oo hor leh,” ayaa lagu yiri qoraalka.

Waxa kale oo lagu yiri “Waxaa laga yaaba dagaalkaas uu ku qasbo kumannaan shacab ah inay u barakacaan dalalka deriska ah oo ay ku jirto Jamhuuriyadda Somaliland.”

Sidoo kale waxaa shacabka magaalada Muqdisho ugu baaqeen inay adkeeyaan amniga iyo xasilloonida caasimada.

“Waxaan ugu baaqeynaa shacabka adkeysiga badan ee Muqdisho ee dhexda u galay xabadda iyo argagaxa aan joogsiga laheyn ee Al-Shabaab iyo kali-talisnimada Farmaajo ee tix-gelin la’aantiisa xuquuqda aadanaha inay ilaashadaan nabddooda iyo xasilloonidooda,” ayaa lagu yiri qoraalka.

Qoraalka Somaliland ayaa waxa kale oo lagu soo dhaweeyay go’aankii uu Golaha Qaramada Midoobey ka qaatay kordhinta cunaqabteynta hubka, waxayna ka codsatay beesha caalamka inay si dhow ula socoto cunaqabteynta hubka Soomaaliya, xiligan xasaasiga ah.

Somaliland oo ayadu ku dooda inay tahay dal ka madax-banaan Jamhuuriyada, ayaa isku sifeysay inay hormuud u tahay dimuquraadiyada, waxayna qoraalka ku sheegtay in qori-isku-dhiibka kursiga uu si nabad ah uga socda dhaco dalkeeda.

Qoraalkan ayaa imanaya xili ay kasii dareyso xaalada siyaasadeed ee dalka, tan iyo markii uu golaha shacabka soo saaray qaraar muddo kordhin loogu sameynayo Farmaajo, taasi oo ay si weyn uga hor-imaadeen mucaaridka iyo beesha caalamka.

 

Muqdisho 15ka Abriil 2021 Madaxweynayaashii hore ee dalka, Xasan Sheekh Maxamuud iyo Sheekh Shariif ayaa hadda kulan xasaasiya la leh madaxweynaha dowladda goboleedka HirShabeelle, Cali Guudlaawe oo kamid ah maamulada taabacsan madaxweynaha waqtigiisu dhamaaday Farmaajo.

Sida ay xogta ku helayso Caasimada Online, kulankaan ayaa waxaa labada madaxweyne ku wehlinaya Xildhibaan Cabdulqaadir Cosoble oo kamid ah hoggaanka sare ee Madasha Xisbiyada Qaran, waxayna madaxweyne Guudlaawe kala hadlayaan go’aankii uu ku taageeray qaraarkii uu Golaha Shacabka muddo kororsiga ugu sameeyay hay’addaha dowladda.

Go’aanka Cali Guudlaawe kula saftay Farmaajo ayaa ka careysiiyay madaxdaas ay isku haybta yihiin oo ah Musharaxiin iyo Madax hore, iyadoo xusid mudan tahay in madaxdan horay u taageereen doorashadiisa oo aanay ka hor imaan.

Madaxweynihii hore ee Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud iyo Sheekh Shariif ayaa si weyn usoo dhaweeyay doorashadii khilaafka badan ka dhashay ee uu ku soo baxay madaxweyne Guudlaawe, wuxuuna intaas kadib kamid noqday maamulada sida weyn u taabacsan madaxweynaha waqtigiisu dhamaaday ee Farmaajo.

Sida ay ogaataay Caasimada Online, madaxdaan ayaa la wadaagay Cali Guudlaawe niyad jabkooda ku aadan go’aankii la sheegay inuu ku taageeray muddo kororsiga Farmaajo, waxayna ku cadaadinayaan inuu ka laabto.

Kulankan ayaa loo arkaa fursadii ugu dambeeysay ee ay Madaxdii hore uga quusanayaan ama isku fahmayaan madaxweyne Cali Guudlaawe, iyadoo la kala ogaan doono midka uu dooran doono.

Kulankaan ayaa daba socda midkii ay xalay la yeesheen Musharaxiinta mucaaridka ah madaxweynaha Galmudug, Axmed Qoor-Qoor, kaasi oo uu ku bayaamiyay inuusan qeyb ka aheyn taageerada loo muujinayo muddo kororsiga Farmaajo, islamarkaana ay tahay inay Guudlaawe lasoo hadlaan, si kulamo kala la iskugu iamado.

Si kastaba, xaalada siyaasadeed ee dalka ayaa kasii dareysa, tan iyo markii uu Golaha Shacabka soo saaray qaraarkii uu muddo kororsiga ugu sameeyay madaxda sarre ee dalka, waxaana isasoo taraya hanjabaadaha ku aadan go’aankaasi ee ay soo saarayaan dalalka beesha caalamka.

Muqdisho 15ka Abriil 2021 Shir u dhaxeeya Ra’iisul Wasaaraha xukuumadda xil-gaarsiinta ah Maxamed Xuseen Rooble iyo Madaxweynaha Galmudug Axmed Qoor Qoor ayaa hadda ka socda madaxtooyada Soomaaliya.

Shirkaan ayaa ku soo aadaya iyadoo caawa magaalada Muqdisho laga dareemayo dhaq dhaqaaqyo ciidan oo xoog leh iyo cabsi dagaal, waana taas arrinta uu Qoor Qoor kala hadlayo Ra’iisul wasaare Rooble.

Taliyihii hore ee Ciidanka Booliska Gobolka Banaadir Jeneraal Saadaq Cumar Maxamed (Saadaq John) ayaa xarun deegaan ka dhigtay qeybo ka tirsan xaafadda Shiikole ee degmada Deyniile, waxuuna wataa ciidamo daacad u ah iyo gaadiid dagaal.

Sidoo kale qeybo ka tirsan wadada 30-ka, gaar ahaan isgoysyada Balaksii iyo Baar-ubax oo aad ugu dhaw isgoyska Shiirkole ayaa caawa lasoo dhoobay ciidamo ka tirsan booliska gaarka ah ee Haramcad.

Shiirkole ayaa ka tirsan xaafadda Oodweyne ee degmada Deyniile, taas oo inteeda badan ay deganyihiin beesha uu ka dhashay Saadaq Joon, waxaa soo baxaya cabsi xoog leh oo laga qabo in madaxda waqtigu ka dhamaaday ee dowladda federaalka, gaar ahaan madaxweyne Farmaajo uu amro weerar ka dhan ah Saadaq Joon iyo ciidamada uu wato.

Hadii ay dowladdu ku dhiirato inay weerarto Saadaq Joon waxay dad badan qabaan inay bilaaw u noqon karto qalalaase aan la fududeysan karin oo ka qarxa caasimadda Soomaaliya ee Muqdisho.

Madaxweynaha mudo xileedku ka dhamaaday ee Farmaajo ayaa xalay darajadii sarkaalnimo iyo dhamaan waxii xuquuq ciidan ahaa ka xayuubiyey Jeneraal Saadaq Joon.

S/Guud Saadaq Joon oo lagu tirin jiray saraakiisha ugu dhaw madaxweyne Farmaajo ayaa maalin ka hor Muqdisho ka sheegay inuu hor istaagay kulan ay xildhibaanada waqtigu ka dhamaaday ee golaha shacabka mudada ugu kordhinayaan hey’adaha dowladda federaalka.

Hase yeeshee daqiiqado gudahood markii uu kasoo yeeray hadalkaas ayaa xilkii laga qaaday, waxaana qabsoomay kulankii uu hor istaagay ee golaha shacabka, iyadoo uu dhacay mudo kororsigii uu ka digay.

Muqdisho 15ka Abriil 2021 Guddoomiye ku xigeenka amniga iyo siyaasadda maamulka gobolka Banaadir Mudane Cali Cabdi Wardheere (Cali Yare) oo u warramay warbaahinta ayaa ka hadlay xiisaddii u dhexeysay ciidamada dowladda iyo kuwa daacad u ah taliyihii hore ee Booliska gobolka Banaadir, Saadaq Cumar Xasan (Saadaq Joon), kuwaas oo xalay dhaq-dhaqaaqyo ka sameeyey qeybo ka mid ah magaalada Muqdisho.

Cali yare ayaa sheegay in xiisadaasi ay ku lug lahaayeen dad uu ku sifeeyay inay colaadda ku naaxaan, isla-markaana ay ku baaqayeen in dhibaato laga huriyo caasimadda.

Guddoomiye ku xigeenka amniga gobolka Banaadir ayaa sidoo kale tilmaamay in laga hortegay xiisadaasi, kadib dadaallo uu sameeyey madaxweynaha maamulka Glamudug Mudane Axmed Cabdi Kaariye (Qoor Qoor) oo ku baxay in la qaboojiyo xiisadaasi.

“Waxaan halkaan ugu mahad-celinayaa madaxweynaha Galmudug… oo u caqli celiyay dhalinyaradii la doonayay in dhiigooda laga dhex abuuro fursad siyaadadeed, haatana si nabdoon oo xilkasnimo iyo xikmad leh ugu celiyay aqaladooda,” ayuu yiri Cali Yare

Sidoo kale wuxuu intaasi kusii daray  n wax colaad ama amni daro ah aysan ka jirin magaalada Muqdisho isla-markaana ay heegan ku jiraan ciidamada ammaanka.

Ugu dambeyn Cali Yare ayaa ku baaqay in loogbaahanyahay in aan la siyaasadeyn amniga, maadaama uu yahay wax Ummadda wada leedahay.

Hadalkan ayaa kusoo aadayo, iyada oo saacadihii u dambeeyey la hadal-hayey warar soo baxay oo sheegayey in Saadaq Joon iyo ciidamadiisa ay dageen xaafadda Shiirkoole ee magaalada Muqdisho, halkaas oo uu ka bilaabay dhaq-dhaqaaq ka dhan ah dowladda

Muqdisho 15ka Abriil 2021 Madaxweynihii hore ee maamulka Puntland, Cabdiweli Maxamed Cali Gaas oo wareysi cusub bixiyey ayaa ka hadlay xaaladda cakiran ee dalka, gaar ahaan go’aankii muddo kordhinta ee xildhibaanada golaha shacabka baarlamaanka Soomaaliya.

Gaas oo ra’iisul wasaare kasoo noday dalka ayaa marka hore shaaca ka qaaday inay sharci darro tahay muddo kordhinta loo sameeyey hay’adaha dowladda Soomaaliya, gaar ahaan madaxweynaha iyo sidoo kale xildhibaanada baarlamaanka federaalka ah ee Soomaaliya.

Sidoo kale wuxuu sheegay in go’aankan uu saameynayo dalka oo dhan iyo amniga Soomaaliya, sida uu hadalka u dhigay.

“Waa sharci darro waa go’aan qaldan oo waqti qaldan kusoo aaday waayo baarlamaanka, isaga ayaaba waqtigiisa dhamaaday in uu soo saaro ma aheyn go’aan dalka saameynaya oo amniga saameynaya, wax la aqbali karana maahan,” siyaasiga Cabdiweli Gaas.

Madaxweynihii hore ee Puntland ayaa hoosta ka xariiqay in xildhibaanada Soomaaliya looga baahnaa inay qaataan doorkooda saxda ah, isagoo ku eedeeyey inay la safteen hal dhinac.

Cabdiweli Gaas ayaa sidoo kale intaasi kusii daray in muddada labada sano ah ee la kororsaday aysan ku qabsoomi karin doorasho qof  iyo cod ah, iyadoo dagaalyahanada Al-Shabaab ay joogaan magaalooyinka Balcad iyo Afgooye ee Shabeelooyinka.

Si kastaba Soomaaliya ayaa gashay xaalad cusub, kadib go’aankii muddo kordhinta baarlamaanka oo ay si weyn uga biyo diidan yihiin mucaaradka iyo beesha caalamka.

WARARKA MAANTA 11ka Abril  2021 Sir Culus!  

Su’aallaha Maanta: Meeqp madaxweyne ayaa ka jira #Soomaaliya? Yaa dalka #Soomaaliya ka dhigay dalka ugu musuqmaasuqa badan muddo 4ta sanno ee la soo dhaafay Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas: Iyo Milkiilaha Argagixiye Fahad? Muxuu Madaxweynaha xilkiisa dhammaaday Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” u diidan yahay inuu qabto dhoorasho xor iyo xalaal ah sidii Madaxweyne Mdane Xassan Shiikh Maxamuud “Damu-Jadiid”? Maxay beesha caalamka u diiday inay wax dhaqaallo ah siiso Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Raysal Wasaare Mudane Maxamed Xuseen Rooble “Dhiiqo-Raam-Sade/Dhooqo-Raam-Sade”? Yaa Madaxweyne ka noqonaaya #Soomaaliya 2021? Yaase weli ku shiraya teendhada Afisyoone? Ha wiqleyso!

Muqdisho 11ka Abriil 2021 Xeer-illaaliyaha guud ee maxkamadda ciidamada qalabka sida ee Soomaaliya Jeneral Cabdullahi Buulle Kamey ayaa shaaca ka qaaday dilka guddoomiyihii hore ee degmada Hodan, Marxuum Cabdixakiin Dhagajuun uu ahaa “dil kas ah.”

Jeneral Cabdullaahi oo caawa la hadlay Radio Muqdisho ayaa sheegay in arrintaas lagu ogaaday baaritaankii ay sameeyeen guddigii arrintaas loo saaray oo maanta maxkamadda ciidamada usoo gudbiyey warbixinta natiijada baaritaanka.

Waxa uu intaas ku daray in maalinta berri ay shaacin doonaan magacyada ayna sameyn doonaan eedda ka dhanka ah dadka loo haysto dilka, islamarkaana ay muddeyn doonaan maxkamadda.

Guddoomiyihii hore ee degmada Hodan Cabdixaakiim Dhegajuun ayaa 21-kii Janaayo lagu dilay is-rasaaseyn ka dhacday isgoyska Howlwadaag ee magaalada Muqdisho abaare 2-dii aroornimo.

Wasiirka Amniga Xukuumadda xilgaarsiinta Xasan Xundubeey Jimcaale ayaa maanta sheegay in Hay’adaha garsoorka dalka ay Shaqadooda qabsan doonaan ayna bilabi doonaan qadiska dacwadda Kiiska uuna rajeeynayo inay Cadaalad heli doonaan Qoyska guddoomiyihii degmada Hodan ee gobolka Banaadir Cabdixakiin Dhegajuun.

Warka kasoo baxay dowladda ayaa yimid maalin kadib markii ay beesha marxuumka ku eedeysay dowladda in kiiska meel la isaga tuuray, islamarkaana lasii daayey qaar ka mid ah dadkii ku eedeysnaa. 

Muqdisho 11ka Abriil 2021 Wasiirka Gaashaandhigga xukuumadda xil-gaarsiinta ee Soomaaliya Xasan Xuseen Xaaji ayaa magaalada Muqdisho kulan gaar ah kula qaatay saraakiil ka tirsan militariga Mareykanka

Sida lagu sheegay qoraal kasoo baxay wasaaradda, kulanka ayaa looga hadlay hadlay xoojinta xiriirka militari ee u dhexeeya dowladdaha Soomaaliya iyo Mareykanka, iyo sidoo loo dardar-gelin lahaa howlgalada ka socda gudaha Soomaaliya iyo tababarada Mareykanka uu siiyo Ciidanka Xoogga dalka.

“Kulanka Wasiir Xasan Xuseen Xaaji iyo Saraakiisha Ciidamada Mareykanka ayaa ku qotomay xoojinta xiriirka Milatari ee ka dhexeeya Soomaaliya iyo Mareykanka ,iyo sidii loo dardargalin lahaa howlaha tababaridda iyo taageeridda Mareylanka ay siiyaan CXDS,” ayaa lagu yiri Qoraal kasoo baxaya Wasaaradda Gaashaandhigga.

Dowladda Soomaaliya ayaa dooneysa in Mareykanka uu kordhiyo taageerada iyo tababarada uu siiyo ciidamada xoogga Soomaaliya, taasi oo wasiir Xasan Xuseen Xaaji uu u gudbiyey saraakiisha militariga Soomaaliya.

Mareykanka ayaa si gaar ah iminka u tababara ciidamada xulka ah ee Danab, ee la dagaalama Al-Shabaab, hase yeeshee dowladda Mareykanka ayaa la sheegay in bilihii dhowaa ay ka hor-timid in ciidamadaas loo adeegsado arrimo siyaasadeed.

Wargeyska Washington Post ayaa horaantii March qoray in saraakiisha militariga Mareykanka ay diideen qorshe la doonayey in ciidamada Danab lagu keeno Muqdisho, si ay qeyb uga noqdaan ciidamo is-hortaag ku sameeyey dibad-baxyadii ay qorsheeyeen mucaaradkii 19-kii Febraayo, markaas oo la rasaaseeyey.

Si ka duwan Turkiga oo dowladda Soomaaliya u ogolaaday inay ciidanka Gorgor iyo Haramcad u adeegsato sida ay doonto, Mareykanka ayaan ogoleyn in ciidan ay tababaraan loo adeegsado arrimi siyaasadeed.

Muqdisho 11ka Abriil 2021 Dowladda federaalka ah ee Soomaaliya ayaa warqad 9-kii April u dirtay Golaha Ammaanka ee QM uga digtay in faro-gelin lagu sameeyo doorashada dalka ee la isku mari la’yahay.

Qoraalka ayaa lagu yiri “Dowladda federaalka Soomaaliya waxa ay u aragtaa fargelin kasta oo dalal shisheeye, mid si toos ah loogu faragelinayo arrimaha gudaha dalka iyo ku tumasho qaraarada golaha ammaanka, heshiisyada iyo qawaaniinta dowliga ah.”

Arbacadii ayey aheyd markii dowladda federaalka ah ay sheegtay inuu fashilmay shirkii horudhaca ahaa ee Afisyooni uga socday dowladda dhexe iyo dowlad goboleedyada, iyada oo eedda dusha ka saartay Puntland iyo Jubaland.

Wararka ayaa sheegaya in todobaadkii hore uu jiray kulan dhex maray beesha caalamka iyo xukuumadda federaalka ah kaasi uu hareeyey jawi is faham la’aan, kaasi oo la rumeysan yahay inuu ka carreysiiyey dowladda

Kulankaas ayaa xubno ka tirsan dowladda waxay beesha caalamka weydiiyeen kaalintooda, halka wakiilada beesha caalamka ku jawaabeen keliya in aanan mas’uuliyad ka saarneyn amniga hey’adaha dastuuriga ee ay sidoo kale mas’uuliyadoodu tahay in ilaaliyaan in aan dummin waxa dhisan, lana qabto cidda waxyeeleeneysa.

Waxaa muuqato in beesha caalamka ay ku daashay arrimaha doorashada Soomaaliya taasina ay keentay inuu xumaado xiriirka ay la leeyihiin Villa Somalia, ayada oo taasina ay keentay in dowladda federaalka ah ay aaddo golaha ammaanka.

Qoraalka loo diray golaha ammaanka waxaa ku xusan in amniga doorashada lagu wareejin doono xukuumadda, tilaabadan oo hal dhinac ah oo aan lagala tashan maamul goboleedyada oo dood ka qabo sida loo maareynayo amniga doorashada.

Lama oga sababta ay dowladda federaalka u doonayso iney beesha caalamka faraha kala baxdo doorashada Soomaaliya, iyada oo leh maal-gelinta doorashada, sugidda amniga iyo bixinta qoondada miisaaniyadda dowladda 40%.

 

Muqdisho 11ka Abriil 2021 Magaalada Muqdisho ee caasimada Soomaaliya waxaa ka socda dadaallo xoogan oo ay wadaan dhinacyo kala duwan, kuwaas oo la doonayo in la’isugu soo dhoweeyey madaxda dowladda federaalka iyo kuwa dowlad goboleedyada ka jira dalka.

Dadaallada socda ayaa ujeedkooda waxa uu yahay sidii ay markale miiska wada-hadalka isugu soo noqon lahaayeen hoggaamiyeyaasha Soomaaliyda, si xal loo wada gaaro.

Wararka ayaa sheegaya in dadaallada iyo waan-waanta socota ay qeyb ka yihiin wakiilada beesha caalamka, siyaasiyiin, hoggaanka ururada bulshada rayidka iyo dhaqanka.

Ilo ku dhow dhinacyada wada dadaalladaasi ayaa shaaca ka qaaday in madaxda dowladda federaalka iyo qaar ka mid ah kuwa dowlad goboleedyada ay ka cagajiidayaan waan-waanta laga dhex-billaabay ee lagu doonayo in dib loogu sii amba-qaado wada-hadallada.

Sidoo kale xubnaha wada dhex-dhexaadinta ayaa rajo wanaagsan ka muujiyey inay guuleysan doonto waan-waantooda, isla-markaana ay dib u billaaban doonaan shirarkii u dhexeeyay madaxda dowladda federaalka Soomaaliya iyo kuwa maamul goboleedyada.

Dhowaan ayey aheyd markii dowladda Soomaaliya ay shaaca ka qaaday inay fashilmeen wada-hadalladii gogol xaarka ee ka socday Teendhada Afisyoone ee Muqdisho

Galmudug 11ka Abriil 2021 Wararka naga soo gaaraya gobolka Mudug ee bartamaha Soomaaliya ayaa sheegaya in maanta ciidamo ka tirsan kuwa daraawiishta Galmudug ay gadood ka sameeyeen koonfurta magaalada Gaalkacyo ee gobolkaasi.

Ciidamadan oo wata gaadiidka dagaalka ayaa kasoo baxay Xerada Indha Qaris, iyaga oo la wareegay saddex koontarool oo ku yaalla magaalada Gaalkacyo.

Ilo dadka deegaanka ah ayaa innoo sheegay in ciidamadu ay hakiyeen dhaq-dhaqaaqa koonfurta Gaalkacyo, iyaga oo gaadiidka u diidaya isticmaalka waddooyinka magaaladaasi.

Saraakiisha horkaceysa ciidamadan ayaa shaaciyey in aysan wax mushaar ah qaadan illaa saddex bilood, isla-markaana ay waayeen xaquuqdii ay ku lahaayeen Galmudug.

Wararka ayaa sidoo kale intaasi kusii daraya in haatan ay billowdeen dadaallo ay wadaan odayaasha dhaqanka iyo waxgaradka deegaanka, kuwaas dadaal badan ku bixinaya sidii loo xalin lahaa tabashada ciidamadaasi, dibna loogu celin lahaa xeradii ay kasoo baxeen.

Si kastaba xaaladda ayaa haatan aad u kacsan, mana jiro weli wax hadal ah oo kasoo baxay saraakiisha sar sare ee dowlad goboleedyada Galmudug, kuna aadan xiisadaasi

WARARKA MAANTA 6da Abril  2021 Sir Culus!  

Su’aallaha Maanta: Yaa dalka #Soomaaliya ka dhigay dalka ugu musuqmaasuqa badan muddo 4ta sanno ee la soo dhaafay Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas: Iyo Milkiilaha Argagixiye Fahad? Muxuu Madaxweynaha xilkiisa dhammaaday Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” u diidan yahay inuu qabto dhoorasho xor iyo xalaal ah sidii Madaxweyne Mdane Xassan Shiikh Maxamuud “Damu-Jadiid”? Maxay beesha caalamka u diiday inay wax dhaqaallo ah siiso Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Raysal Wasaare Mudane Maxamed Xuseen Rooble “Dhiiqo-Raam-Sade/Dhooqo-Raam-Sade”? Yaa Madaxweyne ka noqonaaya #Soomaaliya 2021? Yaase weli ku shiraya teendhada Afisyoone? Ha wiqleyso!

Muqdisho 6da Abriil 2021 Ra’iisul Wasaaraha xilka sii-haya ee Soomaaliya Maxamed Xuseen Rooble ayaa Isbitaalka Xoogga booqday askarta CXD ee ku soo dhaawacantay furimaha dagaalka iyagoo difaacaya dalka iyo dadka. 

Ra’iisul Wasaare Rooble oo warbixin ku saabsan xaaladda dhaawacyda askarta ka dhageystay saraakiisha Isbitaalka, ayaa sidoo kale askarta dhaawaca ah ka wareystay xaaladdooda, una rajeeyay caafimaad deg deg ah. 

Waxaa uu Ra’iisul Wasaaruhu  askarta uga mahadceliya sida geesinimada iyo nafhurnimada leh ee ay ugu jilib dhigeen la dagaallanka cadowga Soomaaliyeed,isagoo u ballan qaaday in dowladdu u heellan tahay daryeelkooda. 

Qaar ka mid ah askarta u soo dhaawacantay difaaca Qaranka ayaa Ra’iisul Wasaaraha uga mahadceliyay booqashadiisa iyo garab istaaggiisa iyagoo  tilmaamay in ay diyaar u yihiin isla marka ay bogsoodaan in ay dib ugu laabtaan furimaha dagaalka, si ay u gutaan waajibkooda kaga aaddan difaaca dalka iyo dadka.

 

Muqdisho 6da Abriil 2021 Dowladda federaalka ah ee Soomaaliya ayaa faah faahin ka bixisay howl-gal qorsheysan oo ciidamada Xoogga dalka saacadihii lasoo dhaafay ay ka sameeyeen qeybo ka mid ah degmada Awdheegle ee gobolka Shabeelaha Hoose.

Qoraal kasoo baxay dowladda federaalka ah ee Soomaaliya, gaar ahaan taliska ciidamada Xoogga dalka Soomaaliyeed ayaa waxaa lagu sheegay in howl-galkaasi lagu dilay sarkaal sare oo ka tirsanaa kooxda Al-Shabaab, kaas oo magaciisa lagu soo koobay Xuseen Ganey.

Saraakiisha milatariga Soomaaliya waxa ay sheegeen in sarkaalka la dilay uu Al-Shabaab u qaabilsanaa dhinaca warbaahinta, kana qeyb qaatay weerarkii ka dhacay Awdheegle.

Sidoo kale dowladda Soomaaliya ayaa sheegtay in howl-galkaasi lagu dhaawacay illaa 15 dagaalyahan oo la socday sarkaalkaasi, kuwaas qaarkood u dhintay dhaawacyadii gaaray.

Weli ma jiro wax hadal ah oo kasoo baxay dhinaca kooxda Al-Shabaab oo ku aadan howl-galkaasi ay guula ka sheegteen ciidamada Xoogga dalka Soomaaliyeed.

Labadii maalin ee u dambeysay ayaa waxaa gobolka Shabeelaha Hoose ka jiray dhaq-dhaqaaqyo xoogan iyo dagaallo u dhexeeya ciidamada dowladda iyo kooxda Al-Shabaab.

Muqdisho 6da Abriil 2021 Shirka madada dowladda federaalka iyo madax goboleedyada ee Afisyoone ayaa mar kale maanta la hakad geliyey, ayada oo la sheegay inuu dib u furmi doono maalinta Arbacada ee berry.

Warkan ayaa waxaa shaaciyey agaasimaha warfaafinta madaxtooyada Soomaaliya Cabdirashiid Maxamed Xaashi, oo qoraal kooban soo dhigay barta twitter-ka. Cabdirashiid ayaa dib u dhigista dib u billaabashada shirka u sababeeyey maqnaanshaha madaxweynaha Galmudug Axmed Cabdi Kaariye Qoor Qoor.

Qoor Qoor ayaa shalay dib ugu laabtay magaalad Dhuusomareeb kadib 45 cisho uu joogay Muqdisho iyo Istanbul. Dastuurka Galmudug ayaa dhigaya in madaxweynaha maamulka uusan 45 cisho oo xiriir ah ka badan ka maqnaan karin deegaanada gobolka.

Shirka oo looga hadlayey ajandaha shirka doorashada ayaa Axaddii muddo hal maalin ah hakad la galiyey, kadib markii maalinkii labaad ee uu dhacay uu soo dhammaaday ayada oo aan wax heshiis ah laga gaarin dhammaan qodobada la isku hayo ee ku aadan ajendaha shirka, waxaana qorshuhu ahaa in dib loo billaabo maanta.

Wararka ayaa sheegaya in imadaxweynaha muddo xileedkiisu dhammaaday Maxamed Cabdullaahi Farmaajo uu intii ay socdeen kulamadii u dambeeyey diiday dhammaan qodobadii ay wateen Axmed Madoobe iyo Saciid Deni ee ay doonayeen in ajendaha shirka wada-tashi lagu soo daro, taasi oo keentay is-mari waa.

Waxaa qodobadaas ka mid ah; yareynta awoodda Madaxweynaha ee xilliga kala-guurka, weerarkii 19-kii Febraayo lagu qaaday dibad-baxayaal iyo qaar ka mid ah musharaxiinta madaxweynaha, iyo in la ballaariyo ka qeyb-galayaasha shirka.

 

Muqdisho 6da Abriil 2021 Madaxweynihii hore ee Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud ayaa shaaciyey in madaxweynaha waqtigiisa dhamaaday Maxamed Cabdullaahi Farmaajo uu rabay in mucaaridka ay kacaan oo dagaal bilaaban si xaalada dalka u gasho meel aan kasoo kabasho laheyn.

Xasan ayaa sheegay in madaxda mucaaridka ay ka baaqsadeen in dalka ka dhaco dagaal cadaadis kasta oo uu saaro madaxweynaha waqtigiisa dhamaaday oo lagu eedeynayo inuu hortaagan yahay in heshiis laga gaaro doorashada dalka.

“Dowladda uu mas’uulka ka ahaa madaxweynihii hore Farmaajo in badan ayey isku dayday inay na geliso meel intaan caroono aan ku qeylo dhaamino waryaa tol-ahey?,” ayuu yiri Madaxweynihii hore ee dalka oo wareysi siiyey idaacada KNN.

“Garoonka ka celi, wiilasha istaafkeyga ahaa mushaarkii ay xaqa u lahaayeen ka jar, gunadeydii madaxweyne hore qaar kala har, waxaas oo dhan waxuu uga dan lahaa inta caroodaan ha dagaalamaan.”

Madaxweynihii hore ee dalka ayaa sidoo kale waxa uu sheegay in laga soo bilaabo sanadkii 2018-kii ay madaxda dowladdu daan-daansi ku hayeen, isaga iyo madax kale, balse aysan bixin jawaabtii laga doonayey oo uu qabo inay tahay gacan ka hadal.

Si kastaba, Xaalada cakiran ee dalka ayaa la aamisan yahay inay kasii dari laheyd haddii ay madaxda mucaaridka iclaamin lahaayeen dagaal ka dhan ah dowladda waqtigeeda dhamaaday, kadib dhacdooyinkii u dambeeyay ee sida tooska ah loogu beegsaday.

Muqdisho 6da Abriil 2021 Afhayeenka madaxtooyada Soomaaliya Cabdirashiid Maxamed Xaashi ayaa markii ugu horeysay faahfaahin ka bixiyey shirarka Afisyoone uga socda madaxda dowladda federaalka iyo dowlad goboleedyada dalka, kuwaas oo illaa hadda aan wax natiijo ah laga gaarin.

Shirarkaas oo teendhada Afisyoone oo ku taalla gudaha xerada Xalane ka dhacay 3-dii iyo 4-tii bishan ayaa laga nastay Isniintii shalay iyo talaadada maanta ah.

Agaasimaha warfaafinta madaxtooyada Cabdirashiid Maxamed Xaashi oo la hadlay BBC ayaa yiri “Kulamadaan ay labadii cisho ee u dambeeysay madaxdu yeelanayeen weli waa socdaan, laguma kala tegin, mana burburin, berri madaxdu waxay u balansanyihiin inay kulmaan oo horay u sii wadaan wadahadaladoodii hor dhaca u ah shirka wadatashiga Qaran,” ayuu yiri Cabdirashiid Xaashi.

Afhayeenka ayaa dhinacyada ka dalbaday in wax shuruud ah aan lagu xirin fulinta heshiiskii 17-kii September ay madaxdu kala saxiixdeen, si dalka loogu jaheeyo doorasho heshiis lagu yahay.

Shirka oo looga hadlayey ajandaha shirka doorashada ayaa Axaddii muddo hal maalin ah hakad la galiyey, kadib markii maalinkii labaad ee uu dhacay uu soo dhammaaday ayada oo aan wax heshiis ah laga gaarin dhammaan qodobada la isku hayo ee ku aadan ajendaha shirka, waxaana qorshuhu ahaa in dib loo billaabo maanta, balse hakad kale ayaa ku yimid, waxaana dib loo billaabayaa Arbacada.

Wararka ayaa sheegaya in imadaxweynaha muddo xileedkiisu dhammaaday Maxamed Cabdullaahi Farmaajo uu intii ay socdeen kulamadii u dambeeyey diiday dhammaan qodobadii ay wateen Axmed Madoobe iyo Saciid Deni ee ay doonayeen in ajendaha shirka wada-tashi lagu soo daro, taasi oo keentay is-mari waa.

Waxaa qodobadaas ka mid ah; yareynta awoodda Madaxweynaha ee xilliga kala-guurka, weerarkii 19-kii Febraayo lagu qaaday dibad-baxayaal iyo qaar ka mid ah musharaxiinta madaxweynaha, iyo in la ballaariyo ka qeyb-galayaasha shirka.

Muqdisho 6da Abriil 2021 Madaxweynahii hore maamulka Puntland C/raxmaan Maxamed Faroole kana mid ah mudanayaasha aqalka sare ayaa ka hadlay xaaladda ka taagan dalka iyo shirarka looga hadlaayo arrimaha doorashada ee ka socda magaalada Muqdisho.

Faroole wuxuu aaminsan yahay in shirka Afisyooni uu rajo ka qabo, wuxuuna taageero weyn u muujiyay Saciid C/llaahi Deni iyo Axmed Madoobe oo mowqif adag ka taagan arrimaha taagan, wuxuuna sheegay iney sharci ku taagan yahiin.

Faroole wuxuu maamullada taageersan madaxweynaha muddo xileedkiisa dhamaaday ee Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ku tilmaamay kuwa ku tiirsan Muqdisho, ciidan iyo dhaqale intaba.

“Shan maamul goboleed ayaa sharci ah, saddex maamul waa niman dhulkooda intiisa badan la heysto, magaalooyinka ku hareereysanna waardiye laga haayo, dakhlina aan heli karin” ayuu yiri Faroole.

“Cudur daar baan u hayaa, balse waxaan cudurdaar uga heyn iney gudoonshaan oo cid ku raacaan federaal diid, waxey ku sifeysan yahiin maahmahdii Cismaan Keynadiid ee aheyd: ” Nin mushaari eexeynaya waa maskiin dhab ahe, mudeec waxa ka dhigay inuu maarmi waa yahaye” ayuu yiri Faroole.

Hadalka Faroole ayaa ku sifeysan in maamullada dowladda taageersan aysan ka maarmin dowlada oo ay mar walba hoos joogan, taasna ay ku qasbeyso ineysan ka hor imaan, balse labada maamul kale ay yahiin dad isku tashaday.

Sidoo kale wuxuu sheegay in cidda kaliya ee sharciyad heysata ay tahay maamul goboleedyada, inta kalana ay ku joogaan qaraar ay doorasho ku galaan

WARARKA MAANTA 5ta Abril  2021 Sir Culus!  

Su’aallaha Maanta: Yaa Madaxweyne ka noqon doona #Soomaaliya 2021? Ma argataa Madaxweynihii hore ee Soomaaliya Mudane Xassan Shiikh Maxamuud “Garguurte “  oo runta kashifay inuu Madaxweynaha Farmaajo yahay fidmoole khaa’in ah oo dadka iyo dalka dagaal iyo dhiig u horseedaya? Yaa dalka #Soomaaliya ka dhigay dalka ugu musuqmaasuqa badan? Muxuu Madaxweynaha xilkiisa dhammaaday Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” diidan yahay inuu qabto dhoorasho xor iyo xalaal ah sidii Madaxweyne Mdane Xassan Shiikh Maxamuud “Damu-Jadiid”? Maxay beesha caalamka u diiday inay wax dhaqaallo ah siiso Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Raysal Wasaare Mudane Maxamed Xuseen Rooble “Dhiiqo-Raam-Sade/Dhooqo-Raam-Sade”? Yaa Madaxweyne ka noqonaaya #Soomaaliya 2021? Yaase weli ku shiraya teendhada Afisyoone? Ha wiqleyso!

Canada 5ta Abriil 2021 Wiilkan Soomaaliga ah ee la dilay oo lagu magacaabi jiray Haabiil Axmed Cabdullaahi  21 sano jir ahaa ayaa lagu waramayaa in rasaas lagu furay isaga iyo Nin kale oo ay wada socdeen oo marayay agagaarka waddada Dixon iyo Scarlett magaalada Toronto ee dalka canada , iyagoo watay gaari, galabnmadii Sabtida,

Saraakiisha Booliiska dalkaasi Canada oo dhacdadan lagu dilay Wiilka Soomaaliga ah ka hadlay ayaa sheegay in ay shaki badan ka qabaa in weerarkan ay geysteen laba qof oo madow ah 

Marka laga soo tago dhimashada wiilka Soomaaliga ah sidoo kale waxaa weerarka ama rasaasta ku dhaawacmay qofkii kale ee la socday.

Booliiska oo durbaba baaritaan sameeyay ayaa sheegay in ay eedeysanayaasha ay goobta ka baxsadeen, laakiin waxey sheegeeni in ay gacanta ku dhigeen gaarigii ay wateen labo bastooladood oo ay ka carareen.

Jordan 5ta Abriil 2021 Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa sheegtay inay taageereyso tallaabooyinka uu qaaday boqorka Jordan Abdalla bin Hussein ee ka dhanka ah walaalkiisa Hamza bin Hussein iyo xubno kale oo laga shakiyey.

Mas’uuliyiinta Jordan ayaa Sabtidii xiray in ka badan 20 qof, waxayna xannibeen dhaq-dhaqaaqyada dhaxal-sugihii hore ee boqortooyada Hamza bin Hussein, ayada oo ay jirto wax ay saraakiisha ugu yeereen halis ka dhan ah “amniga iyo xasilloonida dalka.”

Amiir Hamza bin Hussein, oo ah wiilka ugu weyn ee boqor Husssein iyo xaaskiisa Mareykanka ah Queen Noor, ayaa loo sheegay inaanu guriga ka bixi karin illaa laga baarayo shirqool la tuhunsan yahay in lagu afgambin lahaa boqor Abddullah oo ay isku aabe yihiin.

Dowladda Soomaaliya ayaa qoraalka ay soo saartay waxay ku tiri “ayada oo la eegayo xiriirka qotada dheer ee dhow iyo danaha ay wadaagaan Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya iyo Boqortooyada Haashmiyadda ee Jordan, Soomaaliya waxay shaaca ka qaadeysaa inay si xooggan oo adag u taageereyso dhammaan ficillada iyo go’aanada uu qaatay Boqor Abdullah bin Al-Hussein, si uu ilaaliyo amniga iyo xasilloonida boqortooyada.”

Soomaaliya ayaa intaas ku dartay inay horumar iyo barwaaqop u rajeyneyso Jordan iyo inay ku guuleysato hadafyada shacabka, ayada oo uu hoggaaminayaan boqorl Abdullah, iyo wiilkiisa dhaxal-sugaha Hussein bin Abdullah. 

Boqor Abdullah ayaa sidoo kale taageero ka helay inta badan dalalka kale ee Carabta iyo Mareykanka. 

Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa sheegtay inay taageereyso tallaabooyinka uu qaaday boqorka Jordan Abdalla bin Hussein ee ka dhanka ah walaalkiisa Hamza bin Hussein iyo xubno kale oo laga shakiyey.

Mas’uuliyiinta Jordan ayaa Sabtidii xiray in ka badan 20 qof, waxayna xannibeen dhaq-dhaqaaqyada dhaxal-sugihii hore ee boqortooyada Hamza bin Hussein, ayada oo ay jirto wax ay saraakiisha ugu yeereen halis ka dhan ah “amniga iyo xasilloonida dalka.”

Amiir Hamza bin Hussein, oo ah wiilka ugu weyn ee boqor Husssein iyo xaaskiisa Mareykanka ah Queen Noor, ayaa loo sheegay inaanu guriga ka bixi karin illaa laga baarayo shirqool la tuhunsan yahay in lagu afgambin lahaa boqor Abddullah oo ay isku aabe yihiin.

Dowladda Soomaaliya ayaa qoraalka ay soo saartay waxay ku tiri “ayada oo la eegayo xiriirka qotada dheer ee dhow iyo danaha ay wadaagaan Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya iyo Boqortooyada Haashmiyadda ee Jordan, Soomaaliya waxay shaaca ka qaadeysaa inay si xooggan oo adag u taageereyso dhammaan ficillada iyo go’aanada uu qaatay Boqor Abdullah bin Al-Hussein, si uu ilaaliyo amniga iyo xasilloonida boqortooyada.”

Soomaaliya ayaa intaas ku dartay inay horumar iyo barwaaqop u rajeyneyso Jordan iyo inay ku guuleysato hadafyada shacabka, ayada oo uu hoggaaminayaan boqorl Abdullah, iyo wiilkiisa dhaxal-sugaha Hussein bin Abdullah. 

Boqor Abdullah ayaa sidoo kale taageero ka helay inta badan dalalka kale ee Carabta iyo Mareykanka. 

Lamu 5ta Abriil 2021 Warar kala duwan ayaa waxaa laga helayaa qarax lala beegsaday ciidamo ka tirsan kuwa Kenya, xilli ay marayeen magaalada Lamu ee dalkaasi.

Qaraxa oo ahaa nooca miinada ayaa haleelay gaari xamuul ah oo way wateen ciidamada Kenya, xilli ay dhaq-dhaqaaqyo ka wadeen halkaasi, waxaana ka dhashay khasaare isugu jiro dhimasho iyo dhaawac.

Ilo dadka deegaanka ah ayaa sheegay in qaraxa kadib ay rasaas rideen ciidamada Kenya, iyagoona sameeyey howl-gallo ay ku baadi goobayaan raggii ka dambeeyey falkaasi.

Ugu yaraan hal qof oo ahaa wadaha gaariga lala eegtay ayaa dhintay, iyada oo ay dhaawacyo soo gaareen askar kale oo la socotay, sida ay shaaciyeen dadka deegaanka.

Dhinaca kale Al-Shabaab ayaa sheegatay mas’uuliyadda qaraxan, waxaana ay baahisay inay dhimasho iyo dhaawac ku gaarsiyeen ciidamada dalka Kenya.

Weli ma jiro wax hadal ah oo kasoo baxay saraakiisha ammaanka ee dowladda Kenya oo ku aadan qaraxaasi la sheegay in waxyeelo lagu gaarsiiyey ciidamada dalkaasi.

Inta badan kooxda Al-Shabaab ayaa weeraro ku dhufo oo ka dhaqaaq ah ka fulisa gobolka Waqooyi Bari, gaar ahaan  deegaanada u dhow xad u dhow Soomaaliya.

Muqdisho 5ta Abriil 2021 Madaxweynihii hore ee Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa shaaciyey in 19-kii Febraayo la qorsheeyey in la dilo isaga iyo madaxweynihii ka horeeyey Sheekh Shariif Sheekh Axmed, xilli ay ku sugnaayeen hotel ku dhex yaalla xeyndaabka madaxtooyada Soomaaliya.

Xasan Sheekh oo weysigaan oo dhinacyo badan taabanaya siiyey KNN ayaa si qota dheer uga hadlay khilaafka siyaasadeed ee dalka, isagoo dhaliisha ugu badan dusha ka saaray madaxweynaha mudo xileedku ka dhamaaday Maxamed Cabdullahi Farmaajo.

Waxa uu sheegay in dowladda uu hoggaamiyo madaxweyne Farmaajo ay bahdishay ciidanka Qaranka oo kalsoonidii shacabka ay ka sii lumineyso, wiilasha hoggaamiyana aysan kala garaneyn waxa sharciga ah iyo waxa aan sharciga aheyn, sida uu hadalka u dhigay.

Sidoo kale Xasan Sheekh ayaa sheegay in sanadkii 2018-kii ay la kulmeen Farmaajo, iyagoo ka dalbaday in aan la siyaasadeyn ciidanka Qaranka, balse taas uusan dheg jalaq u siin, sida uu sheegay.

“Nasiib darro madaxweyne Farmaajo ciidankii siyaasadda ayuu geliyey, wiilasha yaryar ma dhihi karaan waxaan sharci maaha, laakiin waan la hadalnay anagu, marka dowladdan ciidamada waa bahdishay, waana duleysay, kalsoonida shacabka ayeyna kasii lumineysaa, wax kastana meesha ay ka qaldamaan waa kalsoonida,” ayuu yiri.

Madaxweyne Xasan Sheekh waxa uu sheegay in dadka loo adeegsaday ciidamada Qaranka ee loo diray inay soo dilaan uu isagu ka mid ahaa.

“Dadka lagu dulmiyey ciidanka ee lagu amray inay soo dilaan ayaan ka mid ahay, waa joogaan saraakiishii, maalin ayaa la gaari doonaa la isla xisaabtami doono, ka fiirsada ayaan leenahay amarada la idiin siinayo,” ayuu yiri Xasan Sheekh Maxamuud.

Waxa uu intaas ku sii daray, “Anagoo banaanbax nabadeed ku baaqnay oo meeshii banaanbaxa agteeda u sii hoyanay, meeshii banaanbaxu ka dhici lahaa hala baaro dhahnay, yaan dadka miino iyo wax loogu aasine, ayey ciidamada dowladdu nasoo weerareen, laakiin tabarta ayaa u deyrisay ee u jeedadu inay na dilaan ayey aheed, kadibna iska hor imaad ayey ku dhinteen la yiraahdo, intaas oo jeer ayaa guryaheena ciidan lasoo hor dhigay oo wiilasheena aan guryaha ku celinay, marka madaxweynahaan waa nin raba inuu colaad ka shaqeeyo.”

Sidoo kale waxa uu sheegay in laga soo bilaabo sanadkii 2018-kii ay madaxda dowladdu daandaansi ku hayeen, isaga iyo madax kale, balse aysan bixin jawaabtii laga doonayey oo uu qabo inay tahay gacan ka hadal.

“Dowladda uu masuulka ka ahaa madaxweynihii hore Farmaajo in badan ayey isku dayday inay na geliso meel intaan caroono aan ku qeylo dhaamino waryaa tol-ahey? Garoonka ka celi, wiilasha istaafkeyga ahaa mushaarkii ay xaqa u lahaayeen ka jar, gunadeydii madaxweyne hore qaar kala har, waxaas oo dhan waxuu uga dan lahaa inta caroodaan ha dagaalamaan,” ayuu yiri Xasan Sheekh.

Isagoo sii hadlaayey ayuu yiri, “Maanta wadada kaliya ee furan waa in la wada-tashado, madaxweynuhu afartii sano ee lasoo dhaafay isagaa wax qaban waayey, maanta waxaa laga rabaa qof kasta inuu yiraahdo sidey kula tahay, taasna waa lagu kari la’yahay, Soomaaliya xaaladeedu meel xun ma tagi doonto ayaan qabaa, ee shakhsiyaadka dhibka badan iyagaa iska bixi doona, laakiin halka ay hadda joogto markii la fiirsho, hadii aan siyaasadda laga heshiin, wax kasta waa sii qaribmaayaan.”

Mar wax laga weydiiyey sababta loo aas-aasay Madasha uu ka tirsan yahay ee Badbado Qaran ayuu yiri, “Maadaama ay dhamaatay sharciyadii hey’adaha dastuuriga ah ee dalka, waxaan Madasha Badbado Qaran u sameynay in dalkan loo jiheeyo doorasho xalaal ah oo aan la is boobin, hadii doorashadu xumaato dhib badan ayey leedahay, umana socoto madashaan inta qoryo qaadato inay dalkaan ku badbaadiso.

Kenya 5ta Abriil 2021 Madaxweynihii hore ee Hirshabeelle waa nin xogogaal ah oo awood u leh inuu qaab maangal ah u sharraxo dhibaatooyinka bulsho iyo tan siyaasadeed ee haysta deegaannada iyo beelaha Soomaalida. Wareysi lala yeeshay oo aan dheggeystayna waxyaabaha uu ka hadlay ee aan aadka ula dhacay waxaa ka mida qeexid iyo qaabeyn cajiib ah oo uu u sameeyay sida ay reeraha Soomaaliyeed ula falgaleen nidaamka Federaalka, iyo kuwa weli cabashada qaba dhibka haysta.

Wuxuu sameeyay saddex-xagal beeleed oo tabashada Federaalka ay ku badan tahay, kuwaas oo kala ah Xawaadle (Hiiraan), Mareexaan (Gedo) iyo Dhulbahante iyo Warsangeli (SSC). Sababaha ay saddexda reerood uga gows-adeygayaan wax-ku-darsiga maamullada ku hareeraysan ayaa uu Dr. Waare u faahfaahiyay qaab ay dad badan wax ku fahmi karaan. 

Waxa uu sababaha ku soo koobay beelahaas oo aanan aragti mideysan ka lahayn siyaasadda ku hareereysan. Isaga oo warkiisa ku xoojiyay hadal u dhignaa “cid walba oo siyaasadda wax ka rabta, inta aysan waxa ay rabto doonan waxaa horta muhiim ah in ay meel isugu tagto oo isku raacdo waxa ay rabto.”

Dr. Waare oo kala dhigdhigaya saddexda reerood iyo saddexda deegaan ee uu kiiskooda tusaalaha u qaatay, waxa uu sheegay in mushkiladda Xawaadle ay ka soo billaabatay iyaga oo aanan aragti mideysan ka qaadan labadii garab ee ay USC u kala jabtay ee dagaallamay (Caydiid iyo Cali Mahdi/Habargidir iyo Abgaal). Waxa uu tilmaamay in ay tolku isku raaci waayeen cidda ay la safanayaan iyo kan ay ka safanayaan, ama go’aanka ay reer ahaan ka qaadanayaan is-haysadka labada dhinac. 

SSC waxa uu xusay in aysan weli reer ahaan isugu waafaqin dhanka ay raacayaan labada maamul ee ay dhexda uga jiraan. Mareexaanka Gedo degganna waxa uu sheegay in ay iyagu arrintooda markii hore culays gaar ah lahayd, oo deegaanka iyo siyaasaddiisaba ay u kala janjeertay Itoobiya iyo Kenya oo xudduudo la leh, markii Federaalka dhismayna uu kala-jiitankii jiray sii xoogeystay.

Talada uu Waare hadalka ku soo dhammeeyay ayaa ahayd “in qola walba ay garwaaqsato in aysan is hureynin cidda ay deegaanka wadaagaan, sidaas darteedna looga baahan yahay inay runta wajahaan oo iyagoo mideysan wixii dantooda ah kala xaajoodaan dadka ay wax kala dhexeeyaan”.

Hadalka Waare waxa uu iftiiminayaa salka jahwareerka hadda ka taagan Federaalka, oo meelaha ay dhibaatadu saameysayna ay u badan yihiin deegaannada aan ka soo hadalnay.

Waxaa halkaan laga fahmi karaa in uu xiriir ka dhexeeyo aragtida Federaal-diidka ah ee lagu eedeeyo kooxda hadda Villa Somalia ku jirta, iyo caqabadaha ka taagan deegaannada markii horeba Federaalka u saluugsanaa qanacsanaan-la’aan beeleed darteed.

Maamulka Koonfur Galbeed 5ta Abriil 2021 Maamulka degmada Qansaxdheere ee gobolka Baay ayaa ka warbixiyey howl-gallo ay ciidamada Daraawiishta Koonfur Galbeed ka sameeyeen duleedka degmadaasi, kuwaas oo looga hortegayey weeraro ay soo qaadaan Al-Shabaab.

Guddoomiye ku xigenka amniga iyo siyaasadda degmada Qansaxdheere Maxamed Muqtaar Cabdi oo la hadlay warbaahinta ayaa shaaca ka qaaday in howl-galkan si gaar ah looga sameeyey duleedka magaalada, islamarkaana lagu dilay xubno ka tirsanaa Shabaab.

Maxamed Muqtaar ayaa xusay in xubnahaasi oo labo ahaa la toogtay, xilli ay aasayeen qarax miino, sida uu hadalka u dhigay.

Sidoo kale wuxuu tilmaamay in ragga lagu dilay howlgalka ay ka furteen qoray Ak47 ah iyo bistoolad ay wateen, isagoo intaasi ku daray in howl-galka laga gaaray ujeedka laga lahaa.

Ugu dambeyn guddoomiye ku xigeenka amniga iyo siyaasadda Qansaxdheere ayaa shaaca ka qaaday inay sii wadi doonaan dhaq-dhaqaaqyada ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab.

Muddooyinkii lasoo dhaafay ciidamada huwanta ee is-garabsana ayaa sare u qaaday howl-gallada iyo dagaallada ka dhanka ah Al-Shabaab ee ka socda koonfurta Soomaaliya.

Muqdisho 5ta Abriil 2021 Dowladda Soomaaliya ayaa billowday in ay cadaadis saarto askarta ka diiwaan gashan islamarkaana ku maqan shaqada leexsan, gaar ahaan kuwa ilaaliya siyaasiinta mucaaradka ah, sida ay ogaatay Caasimada Online.

Mas’uuliyiin ka tirsan xisbiga Wadajir ee hogaamiyo Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame iyo taliska Milatariga Soomaaliya ayaa Caasimada Online u sheegay in loo sheegay in mushaarka laga joojiyay ciidan ku dhow 70 askari.

Ciidanka lacagta laga joojiyay ayaa intooda ugu badan ilaalo u ah Murashax Madaxweyne Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame, oo badankood ay dhowaan ku biireen ilaaladiisa iyo Janaraal Sheekh Yuusuf Maxamed Siyaasad Indhacade, oo isna ku dhow mucaaradka.

Cabdiraxmaan Cabdishakuur ayaa horey u lahaa ilaalo gaar ah, oo aan ka tirsaneyn ciidanka dowladda Soomaaliya, oo gaaraya illaa iyo dhowr iyo toban, hase yeeshee kadib weerarkii dhacay 19-ii Febraayo ee lagu qaaday mucaaradka qaarkood, ayaa waxaa ku biiray ilaalo ku beel ah, oo qaarkood ka yimid dhanka Indha-Cadde oo ay sidoo kale isku jufo yihiin.

Ciidankan ayaa la sheegay inay xoojinayeen ilaalada Cabdiraxmaan, ayaga oo ka cabsi qaba weerar ay mar kale ku qaado dowladda, kadib weerarii dhacay saddex sano kahor ee ilaalada looga dilay.

Lama oga sababta rasmiga ah ee ka dambeysa arintaan, hase yeeshee waxaa soo baxaya warar sheegaya in qaar kale oo mucaaradka ah askarta la socota laga joojiyay mushaarkii ay qaadan jireen. 

Mucaaradka ayaa wixii ka dambeeyey weerarkii 19-kii lagu qaaday hotel Maa’ida oo ay ku sugnaayeen Sheekh Shariif iyo Xasan Sheekh waxay aad u kordhiyeen ilaaladooda, ayaga oo ka cabsi qaba weerar mar kale uga yimaadaan dowladda

Maamulka Puntland  5ta Abriil 2021  Saraakiisha ciidamada maamulka Puntland ayaa faahfaahin ka bixiyey howlgal saacadihii lasoo dhaafay ay ciidanka PSF-ta Puntland ka fuliyeen degaanada buuraleyda ah ee Cal-Miskaad oo  ka tirsan gobolka Bari.

Saraakiishu waxa ay sheegeen in howlagalkaas lagu beegsaday goobo ay ku sugnaayeen dagaalamayaasha Daacish, isla markaana uu halkaas ka dhacay dagaal culus oo socday ku dhawaad 48-saacadood.

Sidoo kale saraakiisha ayaa sheegay  howlgalkaas ay Daacish uga dileen ugu yaraan 24 dagaalame, isla markaana ay ku burburiyeen saldhigyo ay ku lahaayeen deegaanada lagu weeraray ee buuraleyda gobolka Bari.

Ciidamada Puntland waxay Daacish ka furteen sahay iyo saanad badan oo ciidan, sida ay waraabhinta u sheegeen saraakiishii hoggaamineysay howlgalka.

Saraakiishu waxay intaas ku dareen in ciidamadu saldhigyadii ay ka qabsadeen Daacish ay ku gubeen laba gaari oo kooxdu ay ku diyaarisay waxyaabaha qarxa.

Sidoo kale saraakiisha ciidamada PSF-ta Puntland ayaa qiray in dhankooda uu dagaalkaas ka soo gaaray khasaare kooban, in kastoo aysan shaacin tiro rasmi ah.

Kooxda Daacish ayaa awoodeeda ugu badan ee Soomaaliya inta la ogyahay waxay ku leedahay dhulka buuraleyda ah ee gobolka Bari ee Puntland, waxayna mararka qaar weerarro ka fulisaa magaalooyin ay Boosaaso ka mid tahay

https://www.youtube.com/watch?v=cRiMXmmPIvw

WARARKA MAANTA 4ta Abril  2021 Sir Culus!  

Su’aallaha Maanta: Yaa dalka #Soomaaliya ka dhigay dalka ugu musuqmaasuqa badan? Muxuu Madaxweynaha xilkiisa dhammaaday Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” diidan yahay inuu qabto dhoorasho xor iyo xalaal ah sidii Madaxweyne Mdane Xassan Shiikh Maxamuud “Damu-Jadiid”? Maxay beesha caalamka u diiday inay wax dhaqaallo ah siiso Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Raysal Wasaare Mudane Maxamed Xuseen Rooble “Dhiiqo-Raam-Sade/Dhooqo-Raam-Sade”? Yaa Madaxweyne ka noqonaaya #Soomaaliya 2021? Yaase weli ku shiraya teendhada Afisyoone? Ha wiqleyso!

Muqdisho 4ta Abriil 2021Madaxweynahii hore ee Soomaaliya Sheekh Shariif Sheekh Axmed ahna guddoomiyaha Midowga Musharaxiinta Madaxweynaha Soomaaliyaa ayaa si adag uga hadlay qaraxii ismiidaaminta ahaa ee xalay ka dhacay maqaayad lagu shaah cabo oo ku taala degmada Shangaani ee magaalada Muqdisho. Sheekh Shariif Sheekh Axmed ayaa ummada Soomaaliyeed la wadaagay murugada iyo tacsida dhalinyaradii xalay ku geeriyootay qaraxa si gaara ahaana ugu tacsiyadeeyay qoysaskii aay ka geeriyoodeen dhalinyaradii lagu dilay qaraxii ismiidaaminta ahaa ee xalay lala beegsaday.

“Waxaan Ummada Soomaaliyeed la wadaagayaa murugada iyo tacsida dhalinyaradii xalay ku geeriyootay qaraxa lagu dilay, anigoo marka hore tacsi u diraya dhamaan qoysaska dhalinyaradaas mustaqbalka u aheyd dalka ee naftii haligihii qariban oo shabaab ka tirsan uu ku qarxiyay degmada Shangaani ee magaalada Muqdisho”ayuu yiri Sheekh Shariif.

Gabagabadii Sheekh Shariif ayaa ugu baaqay Hay’addaha amniga dowladda Soomaaliya iney ka hortagaan weerarada qorsheysan ee ka dhacaya magaalada Muqdisho oo aay iska diidaan in lagu mashquuliyo arrimaha is diidan ee siyaasada, waxaana qaraxii xalay ku geeriyootay inta la xaqiijiyay 6 ruux oo dhalinyaro u badna iyo dhaawaca 4 qof oo kale.

Turkiga 4ta Abriil 2021 War-Saxaafadeed ka soo baxay wasaaradda arrimaha dibadda ee dowladda Turkiga ayaa si adag loogu cambaareeyey weerarradii ay Al-Shabaab ku qaadeen saldhigyo ay ciidamada militeriga Soomaaliya ku leeyihiin magaalooyinka Awdheegle iyo Bariire ee gobolka Shabeellada Hoose.

Qoraalkan ka soo baxay dowladda Turkiga ayaa ugu horeyn lagu yiri, “Waxaa na murjiyey in aan helno warka sheegaya in askar iyo dad badan oo rayid ah ay naftooda ku waayeen Soomaaliya maanta (3da Abriil) weeraradii argagixiso ee lala beegsaday ciidamada Qaranka Soomaaliyeed iyo dadka shacabka ah ee aan waxba galabsan.”

Qoraalka wasaarada arrimaha dibadda Turkiga ayaa intaas ku sii daray, “Waxaan si adag u cambaareyneynaa weerarradan foosha xun ee argagaxiso, waxaana si kal iyo laab ah ugu tacsiyeynaynaa dowladda iyo shacabka aan walaalaha nahay Soomaaliyeed. Waxaan Allaah uga rajeynaynaa naxariistiisa kuwii ku nafwaayay weeraradaasi si deg deg ahna u bogsiiyo dhaawacyada kale.”

Sidoo kale dowladda Turkiga ayaa mar kale qoraalkaan ku balan qaaday inay sii garab taagnaa doonto Soomaaliya, si gaar ahna ay uga gacan sii doonto la dagaalanka waxa loogu yeero argagixisada.

“Turkiga wuxuu sii wadi doonaa go’aankiisa ah inuu garab istaago dowladda iyo shacabka Soomaaliyeed dhinacooda marka laga hadlayo argagixisada,” ayaa lagu soo gabagabeeyey war-saxaafadeedkan ka soo baxay wasaaradda arrimaha dibadda Turkiga.

Taliyaha ciidanka dhulka ee militeriga Soomaaliya Jeneraal Maxamed Tahliil Biixi oo faahfaafin ka bixiyey weerarradaas ayaa sheegay Bariire iyo Awdheegle ay Al-Shabaab uga dileen 85 dagaalame. Sidoo kalena ay ciidamada dowladda Soomaaliya nolosha ku qabteen in ka badan 10 dagaalame oo Shabaab ah, intii ay soceen dagaalladu.

Ciidamada la weeraray ee ku sugnaa saldhigyada Bariire iyo Awdheegle ayaa ka kala tirsanaa guutooyinka 14-ka October iyo Gor Gor oo ay tababartay dowladda Turkiga oo dhismaha ciidanka xoogga ka caawisa Soomaaliya.

Al-Shabaab oo si gaar ah guulo uga sheegtay dagaalkii Bariire waxay tilmaameen in 47 askari ay ku dileen saldhigga ay weerareen ee ciidamada dowladda, isla markaana ay ka furteen lix gaari oo tikniko ah.

Hase yeeshee saraakiisha militeriga Soomaaliya ayaa beeniyey sheegashada kooxda, iyagoo soo bandhigay muuqaallo laga soo duubay meydad aad u badan oo dagaalamayaasha Al-Shabaab looga dilay dagaalkii Bariire.

Sidoo kale Al-Shabaab ayaa intii uu socday dagaalkii Bariire waxay weerar kale ku qaadeen saldhig ay ciidamada dowladu ku leeyihiin degmada Awdheegle, si aysan isugu gurman labada ciidan, balse waxaa la sheegay in ciidanka Awdheegle ay u diyaarsanaayeen weerarka, maadaama uu ka dambeeyey kan Bariire.

Intii ay socdeen dagaallada Bariire iyo Awdheegle dagaalamayaasha Al-Shabaab waxay hoobiyeyaal ku garaacayeen deegaanada Janaale, Sabiib iyo Caanoole, taas oo lagu macneeyey tallaabo ay ku arbushayeen isu gurmadka ciidamada dowladda.

Muqdisho 4taa Abriil 2021 Waxaa weli sii soo taraya khasaaraha rasmiga ah ee ka dhashay qarixii is-miidaaminta ahaa ee xalay ka dhacay xaafadda saddexda Geed ee degmada Shangaani, kaas oo geystay waxyeelo isugu jirto dhimasho iyo dhaawac.

Dhimashada ayaa gaartay ugu yaraan illaa 6 qof oo uu ku jiro is-miidaamiyihii fuliyey weerarka, waxaana sidoo kale dadka ku dhintay qaraxan ay u badnaayeen dhalinyaro ku shaaxeysay maqaaxi ku taalla agagaarka saldhigga degmada Shangaani ee G/Banaadir.

Meydadka dhalinyaradaasi ayaa sidoo kale lagu wadaa in maanta lagu aaso qabuuraha Muqdisho, iyada oo ay qeyb-galayaan ehellada marxuuminta iyo dadweyne kale.

Dhinaca kale guddoomiyaha maamulka gobolka Banaadir, Cumar Maxamuud Maxamed (Filish) ayaa war kasoo saaray qaraxaasi, wuxuuna marka hore tacsi u diray ehellada ay dadkooda ku dhinteen qaraxaasi, isaga oo kuwa dhaawaca ahna u rajeeyey caafimaad .

“Anigoo ku hadlaayo Magaceeyga, kan Maamulka Gobolka Banaadir iyo Dowlada Hoose ee Xamar waxaan tacsi tiiraanya leh u dirayaa Qoysaskii iyo Ehelkii ay ka baxeen Walaalihii Soomaaliyeed ee ku shahiiday falkii Bahalnimada ahaa oo ay argagixisada ka geesteen goob ay bulshada isugu yimaadaan oo kutaala degmada Shangaani, waxaan sidoo kale caafimaad deg deg ah Alla uga baryaaya in uu siiyo dadkii ku dhaawacmay Musiibadaasi,” ayuu yiri Duqa magaalada Muqdisho.

Sidoo kale wuxuu ugu baaqay Ummadda Soomaaliyeed in loo midoobo dagaalka adag ee lagula jiro kooxda Al-Shabaab.

“Waxaa hubaal ah in Al-shabaab ay ku fashilmeen in ay kusoo gambadaan Diinta Islaamka oo ah mid Suuban oo Naxariis badan, Argagixisada waxa ay si bareer ah uga soo horjeedaan nolasha iyo horumarka Umada Soomaaliyeed, sidaas darteed waxaan ugu baaqayaa bulshada gobolka Banaadir in si Wadajir meel loogu soo wada jeesto ciribtirka Cadowga,” ayuu markale sii raaciyey.

Si kastaba muddooyinkii dambe ayaa waxaa sii xoogeysanayey falalka ammaan dari ee ka dhacaya gudaha caasimada, kuwaas oo isugu jiro qaraxyo iyo sidoo kale dilal qorsheysan.

Muqdisho 4ta Abriil 2021 Taliyaha ciidanka Xoogga dalka, General Odowaa Yuusuf Raage oo wareysi gaar ah siiyey laanta Afka Soomaaliga ee VOA ayaa ka hadlay dagaalladii shalay ka dhacay deegaanada Bariire iyo Awdheegle ee gobolka Shabeelaha Hoose.

Odowaa ayaa shaaca ka qaaday in weeraradii ay soo qaadeen Al-Shabaab ay ka hortegeen ciidamada dowladda, lagana dilay in ka badan 100 dagaalame, sida uu hadalka u dhigay

Taliyaha ciidamada Xoogga dalka ayaa sidoo kale xusay in khasaarihii ugu xooganaa Al-Shabaab lagu gaarsiiyey dagaalladaasi, isla-markaana ay maanta soo bandhigi doonaan.

“Ciidamada Xoogga Dalka ayaa si xirfad leh uga jawaabay weerarka Al-Shabaab, waxa aan dhihi karaa dagaal uu cadawga ku qaado xero ciidanka Dowladda ay leeyihiin kuwii ugu khasaaraha badnaa ee cadawgu kasoo gaaray ayuu kamid ahaa weerarka ka dhacay Shabeelaha Hoose” Sidaasi waxaa yiri Gen. Odowaa Yuusuf.

Sidoo kale wuxuu intaasi sii raaciyey  “Ciidamada Xoogga saacadaha soo socda waxa ay soo bandhigayaan khasaaraha gaaray Cadawga, Awdheegle oo keliya waxa aan ku dilnay in ka badan 100-Maleeshiyo,”.

Ugu dambeyn Odowaa ayaa carabka ku dhuftay in dhimaasho iyo dhaawac ay dhankooda soo gaareen ciidamada dowladda, balse uu aad u hooseeyo, sida uu hadalka u dhigay.

“Waxaa ciidanka gaaray dhimasho & Dhaawac balse aad ayay uga hooseysaa waxa meesha ka dhacay” ayuu sii raaciyay Taliyaha Ciidanka Xoogga Dalka,” ayuu markale yiri taliyuhu.

Weeraradii shalay ka dhacay Bariire iyo Awdheegle oo ku billowday qaraxyo ayaa waxaa ka dhashay khasaare xoog leh, kadib dagaallo dhex-maray ciidanka dowladda iyo Al-Shabaab

Muqdisho 4ta Abriil 2021 Magaalada Muqdisho ee caasimada Soomaaliya waxaa maalintii labaad ka socda shir gaar ah oo u dhexeeya madaxda dowladda federaalka, kuwa dowlad goboleedyada dalka iyo gobolka Banaadir, kaas oo ka socda Teendhada Afisyooni.

Shirkan oo ah mid xasaasi ah ayaa waxaa dibad-joog ka ah warbaahinta, iyada oo ay soo qaban-qaabisay beesha caalamka, si xal looga gaaro is mari-waaga doorashooyinka dalka.

Inta badan waxaa shirkani diirada lagu saarayaa isku dhowaanshaha labada dhinac, iyaga oo shalay dood adag ka yeeshay qodobada qaar ee la’isku hayo.

Wararka aan helnay ayaa sheegaya in kulanka maanta uu ka duwan yahay kii shalay, isla-markaana hoggaamiyeyaasha Soomaalida ay warbixin ka dhageysan doonaan guddigii farsamada ee ku kulmay Baydhabo, kaas oo dejiyay tallaabooyin looga gudbi karo caqabadaha jira, si dalka ay uga dhacdo doorasho xor iyo xalaal ah oo loo dhan yahay.

Wada-hadallada ka billowday Teendhada Afisyooni ayaa horudhac u ah shirka guud ee dowladda federaalka iyo dowlad goboleedyada ee heshiiska looga gaarayo doorashada.

Si kastaba Soomaaliya ayaa haatan ku jiro xaalad adag oo kala guur ah, waxaana la’isku hayaa hannaanka loo wajahayo doorashooyinka dalka oo aad dib ugu dhacay

Muqdisho 4ra Abriil 2021 Ciidamada Xoogga dalka, gaar ahaan qeybta 21-aad ayaa maanta la wareegay deegaano ku yaalla koonfurta magaalada Dhuusamareeb, halkaas oo ay horey ugu sugnaayeen dagaalyahanada hubeysan ee kooxda Al-Shabaab.

Saraakiil ka tirsan ciidamada dowladda oo la hadlay warbaahinta ayaa shaaca ka qaaday in dagaal kadib ay qabsadeen deegaanada Sinadhaqo iyo Labi-dulle ee gobolka Galgaduud.

Sidoo kale saraakiisha ayaa xusay inay la wareegeen fariisimo ay kooxda Al-Shabaab ku lahaayeen halkaasi, ayna kasoo furteen saanad ciidan iyo hub, sida ay hadalka u dhigeen.

Milatariga Soomaaliya ayaa haatan dhaq-dhaqaaqyo ka wada duleedka Dhuusamareeb, kuwaas oo lagu baadi goobayo raggii ka dambeeyey weerarkii shalay ka dhacay halkaasi.

Xaaladda ayaa ah mid kacsan, waxaana dadka deegaanka ay cabsi ka muujinayaan in dagaal qarxo, madaama ay socdaan dhaq-dhaqaaqyo iska soo horjeedo.

Shalay ayey aheyd markii dagaal ka dhacay duleedka caasimada Glamudug ee Dhuusamareeb, lagu dilay sarkaal ka tirsanaa ciidamada Xoogga dalka Soomaaliyeed.

Muqdisho 4ta Abriil 2021 Afartii sano ee muddo xileedka Madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo waxaa dalka ka dhacay lix weerar oo afar kamid ah uu dhiig ku daatay, halka laba kale oo aan dhiig ku daadan lagu daro liiska weerarada dhacay muddadii xil-haynta ee Madaxweyne Farmaajo. 

Weerarkii ugu horreeyay ayaa dhacay daba-yaaqada sanadkii 2017-kii waxaana lagu qaaday guriga hogaamiyaha Xisbiga Wadajir Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame. Ugu yaraan 5 qof oo ilaalo ahaa ayaa ku dhintay, waxaana ku dhaawacmay dad uu ka mid yahay Cabdiraxmaan Cabdishakuur. 

Muddo todobaadyo ayuu dalka galay xaalad aad u cakiran oo dhanka amaanka iyo siyaasada gelisay xasilooni darro, Madaxweyne Farmaajo ayaa markaas dalka ka ahaa madaxweyne muddo 10 bil ah. Dowladda Soomaaliya ayaa magdhow siisay ehelada dadkii weerarkaas ku dhintay 2017. 

Weerarkii 2-aad ayaa ka dhacay magaalada Baydhabo ee xarunta gobalka Baay, sanad kadib weerarkii lagu qaaday guriga Cabdiraxmaan Cabdishakuur, ciidamada Itoobiya ayaa bishii December 2018 qabtay Mukhtaar Roobow Cali Abuu Mansuur, waxaana kadib ka dhashay banaanbaxyo sababay in la toogto 15 qof, oo uu ku jiro xildhibaan ka tirsan baarlamaan gobaleedka Koonfur Galbeed. 

Sababta keentay isku dhaca ciidanka iyo dadweynaha ayaa aheyd joojinta banaanbax ka dhan dowladda laguna dalbanayay in lagu sii daayo Abuu Mansuur, taas oo ugu dambeyn lagu guuleysan. Abuu Mansuur ilaa hadda waa maxbuus bilaa maxkamad u xiran dowladda. 

Weerarkii 3-aad ee dalka ka dhaca inta uu xafiiska joogo Madaxweyne Farmaajo ayaa lagu qaaday hogaanka maamulkii Ahlu-Sunna ee gobalada Dhexe maalmo kadib markii Madaxweyne loo doortay Axmed Cabdi Qoor Qoor.

Dagaalkaas waxaa ku dhintay dhowr qof, waxaana ku dhaawacmay tiro kale. Hogaankii Ahlu-Sunna ayaa ka baxay Dhuusamareeb markii dagaalka looga guuleystay, waxayna aheyd 12 sano kadib markii ugu horeysay oo ay dusha xejiyaan magaalooyinkii ay ka xureeyeen Al-Shabaab. 

Weerarkii 4-aad ee ugu dambeeyay ayaa dhacay 19-kii Febraayo 2021 waxaana lagu qaaday hoteel ay daganaayeen madaxweynayaashii hore ee Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud iyo Sheekh Shariif Sheekh Axmed, iyo sidoo guddoomiyihii hore ee Golaha Shacabka ee BS Shariif Xasan Sheekh Aadan. Waxaa sidoo kale maalinkii la weeraray shacab dhigayey dibad-bax nabdoon.

Siyaasiinta mucaaradka ayaa weerarada dalka ka dhacay mudadaas islamarkaana loo geystay siyaasiinta ama dadka shacabkka ah waxay ku daraan weerarkii lagu qaaday guriga Sen. Cabdi Qeybdiid, kaas oo dhacay maalmo kadib weerarkii hogaamiyaha Xisbiga Wadajir. Weerarkaas ilaa hadda si faah-faahsan looma sheegin sidii uu ka dhacay, hase yeeshee waxaa loo xaliyay si hoose. 

Culeysyadii siyaasadeed iyo kuwa amni ee la saaray guddoomiyihii hore ee Golaha Shacabka ayaa qeyb ka ah dhacdooyinka waa weyn ee dalka ka dhacay afartaas sano laguna tilmaamo weerarada tooska ah iyo kii ugu dambeeyay ee wadooyinka looga xirtay 15-ka Xildhibaan ee ka tirsan Golaha Shacabka. 

Dhammaan weeraradan waxay muujinayeen in madaxweyne Farmaajo uusan ka laba labeyn doonin inuu awood u adeegsado cid kasta oo aan ku ra’yi aheyn, waana weli wax socda, oo weerarkii ugu dambeeyey ee lagu qaaday musharaxiinta wuxuu dhacay un wax ka badan bil un.

WARARKA MAANTA 3da Abril  2021 Sir Culus!  

Su’aallaha Maanta: Maxuu yahay cunna-qabataynta dhaqaallo ee uu Madaxweynaha dalka Maraykanaka Mudane Joe Biden ku soo rogay madaxda dalka ku fahsilantay dhaqaallihiisa iyo siyaasadda muddadii 4 sanno ee la soo dhaafay? Maxay ku amartay beesha caalamka madaxda xukunka dalka #Soomaaliya ku fashilmay? Yaa tagay teendhada Afsiyoone Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” oo 4 sanno ku fashilmay xukunka dalka horay u sheegay inuusan mar kale tartamayinin uu hadda isbaaro siyaasaddeed ugu dhigayaa Ummadda Soomaaliyeed? ? ?Yaa #Soomaaliya ka dhiga dalka ugu musuqmaasuqa badan adduunka Ma Madaxweyne Farmaajo mise Maal-Geliye Argagixiye Fahad Yaasiin? Maxay tahay sababta beesha caalamka ugu diiday inuu safro Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas” oo horay u yiri aniga 4 sanno haddii aan dhammaysto markale tartami maayo? Yaa maanta beeloow khaa’in ah? Maxayse tahay Argagixisada Shabaab ee dharka ciidan loo soo geliyey si ay ugu hanjabaan xildhibaannadda golaha shacabka ee diidan muddo kororsiga sharci-darro ah taasoo uu rabo Madaxweynaha xildha iyo hoggaanka dalka ku fashilmay Mudane Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa diiday in lagu shaqeeyo dastuurka dalka aan ka ahayn Madaxweyne Mudane Farmaajo? Yaa rabo maanta asagoo xilkii 4 sanno ka dhammaaday inuu ku darsado si aan sharciga waafaqsanayn?  Ha wiqleyso!

Maraykanka 3da Abriil 2021 Weerarkan oo ka dhacay ilinka hore ee Aqalka Baarlamaanka dalka Mareykanka ayaa waxaa ku dhintay askari ka tirsanaa Booliiska halka mid kalana uu ku dhaawacmay.

Weerarkan oo loo adeegsaday gaari ayaan ku dhacay sida xogta lagu helay xayndaabka laga ilaaliyo amniga dhismaha Baarlamaanka  US Capital iyadoo intaa kaddibna darwalkii gaariga wadday uu toorray ku boobay askariga oo goobta ku dhintay.

Rasaas ay furreen ciidamadii goobta ka dhawaa ayaa waxaa ku dhintay qofka la tuhusan yahay in uu weerarkan geystay, sidoo kale waxaa weerarkan ku dhaawacmay askari kale oo ka tirsanaa Booliiska.

Yogananda Pittman oo ah ku simaha taliyaha goobtan uu weerarka ka dhacay ayaa yiri “Niyad ahaan, aniga oo tiiraanyaysan ayaan ku dhawaaqayaa in mid kamid ah saraakiisheena uu u dhintay dhaawacii soo gaadhay”.

Sidoo kale waxaa weerarkan cambaareeyay madaxweynaha dalka Maryekanka Joe Biden oo sheegay in uu ka naxay dhimashada askariga.

William “Billy oo ah askariga dhintay ayaa la sheegay in uu muddo dheer ka shaqeynayay goobta uu weerarka ka dhacay.

Muqdishu 3da Abriil 2021 Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa shaacisay inay ka dambeysay diyaarad sidday wafti Imaaraati ah oo 30-kii bishii March loo diiday inay ka degto garoon ku yaalla magaalada Garacad ee gobolka Mudug.

Wafdiga Imaaraadka ee laga hor-istaagay booqashada Garacad ayaa waxaa lagu soo warramayaa inay la socdeen mas’uuliyiin ka tirsan maamulka Puntland, waxaana tan iyo markii ay dhacdadas dhacday ku gaadaamnaa su’aalo ku saabsan sababta iyo cidda celisay

Wasiirka gaadiidka iyo duulista hawada Soomaaliya, Maxamed Salaad Oomaar ayaa xaqiijiyey in diyaaraddaas ay ayaga celiyeen, sababta loo celiyeyna ay tahay mid amni, oo lagu ilaalinayayey bedqabka duulimaadka, sida uu yiri.

Oomaar ayaa sidoo kale shaaca ka qaaday in dowladda Soomaaliya aysan ka war-heyn in diyaaradda ay saarnaayeen wafti Imaaraati ah, balse ay go’aanka qaateen markii ay heleen macluumaad ku saabsan in aan la isku halayn karin ammaanka garoonka Garacad.

“Waxaa marqaati ka ah shirkadda iyo rakaabka la socday in ay dareemeen amni ahaan in aysan diyaaradu ka degi karin garoonka Garacad, waana idin la wadaagi karnaa sawirro garoonka lagasoo qaaday,” ayuu yiri wasiir Oomaar.

Tallaabada ay qaaday dowladda Soomaaliya ayaa imaneysa xilli ay xiisad xooggan kala dhaxeyso Imaaraadka Carabta, oo marar badan ay dowladda ku eedeysay inay faro-gelin ku hayso arrimaha gudaha Soomaaliya.

Maamulka Puntland ayaa dowladda federalka ku eedeeyey in ay dano siyaasadeed uga faa’iidaysanayaan la wareegidda maamulka hawada Soomaaliya, xilli labada dhinac uu sidoo kale ka dhaxeeyo khilaaf ku saabsan qabashada doorashooyinka dalka.

Muqdishu 3da Abriil 2021 Waxaa maanta teendhada Afisyoone ka furmaya shir u dhaxeeya madaxda dowladda federaalka iyo madax goboleedyada, ayada oo shirkan ay goobjoog ka noqon doonto beesha caalamka.

Shirkan ayaa lagu sheegay mid horudhac u ah shirka guud ee wada-tashiga doorashada, waxaana go’aan looga gaarayaa ajendayaasha ay tahay in shirka guud looga doodo, taasi oo aysan isku raacsaneyn Farmaajo iyo madax goboleedyada taabiciyiinta oo dhinac ah, iyo Axmed Madoobe iyo Saciid Deni oo dhinac kale ah.

Kooxda Farmaajo uu hoggaaminayo ayaa doonaya in ajendaha uusan ka bixin qodobada heshiiskii 17-ka September 2020, islamarkaana wixii dood laga keenay ee ku jiray qodobadaas dib looga wada xaajoodo.

Axmed Madoobe iyo Saciid Deni ayaa iyagana ku doodaya in kadib heshiiskaas ay dowladda sameysya carqaladeyn badan, sidaas darteena wax kasta oo kadib dhacay ay tahay in laga wada-xaajoodo. Qodobada ay doonayaan in ajendaha lagu daro waxaa ka mid ah:

1 – Cidda guddoomineysa shirka wada-tashiga: Farmaajo ayaa ku akeysanaya inuu weli madaxweyne ka yahay dalka oo ay tahay inuu shirka guddoomiyo. Inkasta oo aysan rasmi aheyn, haddana waxaa la rumeysan in beesha caalamka ay ogoleysiisay Deni iyo Axmed Madoobe inay arrintan aqbalaan.

1- Ciida ka qeyb-galeysa shirka wada-tashiga: Saciid Deni iyo Axmed Madoobe ayaa qaba in saamileyda siyaasadda lagu soo daro wada-hadallada, maadaama Farmaajo uu muddo xileedku ka dhammaaday, oo uu yahay iminka musharax la mid ah musharaxiinta kale, sida ay qabaan.

2- Dhacdooyinkii 19-ka Febraayo: Saciid Deni iyo Axmed Madoobe ayaa rumeysan in dowladda ay ku kacday xadgudub weyn markii ay weerartay musharaxiin madaxweyne iyo dibad-baxayaal nabdoon. Arrintan ayey u arkaan cabsi gelin saameyn karta doorashada, sidaas darteedna ay tahay in lagu daro ajendaha shirka guud, loogana hadlo.

3- Amniga doorashada: Weerarkii 19-kii Febraayo kadib, Axmed Madoobe iyo Deni ayaa ku doodaya in dowladda aaan lagu aamini karin amni doorashada, sidaas darteed ay tahay in ka hadalka arrintan lagu daro ajendaha.

5- Cidda damanad qaadeysa heshiiska: Dhinacyada ayaa la rumeysan yahay inay isla ogol yihiin in beesha caalamka ay damaanad qaaddo heshiis kasta oo la saxiixo. Farmaajo oo markii hore diidanaa arrintan, ayaa la rumeysan yahay inuu ugu dambeyn aqbalay.

Waxaa sidoo kale jira kara qodobo kale oo suurta-gal ah inay gadaal kasoo baxaan iyo kuwa ku jiray heshiiskii 17-ka September iyo kii Baydhaba ee 16-ka Febraayo, oo mar kale laga doodi doono, waxaana ugu weyn arrinta gobolka Gedo.

Muqdishu 3da Abriil 2021 Madaxweynaha waqtigiisu dhammaaday ee Maxamed Cabdullahi Maxamed (Farmaajo) ayaa goor dhow iska xaadiriyey Teendhada Afisyoone oo uu maanta ka dhacayo kulan horudhac u ah shirka wada-tashiga qaran ee doorashooyinka.

Waxaa sidoo kale goobta gaaray ra’iisul wasaaraha xukuumadda xil-gaarsiinta Maxamed Xuseen Rooble, Guddoomiyaha Gobolka Banaadir Cumar Filish iyo Madaxweynaha HirShabelle Cali Guudlaawe.

Shirkan oo ay qeyb ka yihiin dhammaan shanta madaxweyne goboleed ee dalka ayaa waxaa qaban-qaabadiisa leh beesha caalamka oo iyadu wada dadaallo xal raadin ah.

Sidoo kale saacadaha soo socda ayaa lagu wadaa in Afisyoone ay gaaraan madaxda maamul goboleedyada oo ay ku jiraan, Siciid Deni iyo Axmed Madoobe.

Intiisa badan waxaa kulankan diirada lagu saarayaa ajandaha shirka u dhexeeya dowladda federaalka, dowlad goboleedyada iyo gobolka Banaadir, kaas oo looga arrinsayao doorashada.

Sidoo kale waxaa kulankani lagu soo qaadayaa xalinta khilaafka u dhexeeya dowladda iyo qaar ka mid ah maamul goboleedyada, sida Puntland iyo Jubbaland.

Ammaanka goobta uu shirku ka dhacayo ayaa waxaa sugaya ciidamo ka tirsan kuwa Nabad Ilaalinta Ururka Midowga Afrika ee loo yaqaano AMISOM.

Si kastaba shirkan ayaa kusoo aadaya, xilli xasaasi ah, islamarkaana la’isku mari la’yahay hannaanka loo wajahayo doorashooyina daahay ee sanadkan 2021-ka.

Muqdishu 3da Abriil 2021 Waxaa heshiis laga gaaray dooddii ka taagneyd qaabka loo sugayo amniga shirka maanta ka dhacaya teendhada Afisyoone, ee u dhaxeeya madaxda dowladda federaalka iyo kuwa dowlad goboleedyada.

Wararkii ugu dambeeyey ee nasoo gaaray ayaa sheegaya in kadib kulan ay saraakiisha AMISOM iyo QM ee qaabilsan sugitaanka amniga la yeesheen saraakiisha Amniga Villa Somalia iyo kuwa Jubaland iyo Puntland, la isku raacay in dhammaan ciidamada Soomaalida ay banaanka ka joogaan teendhada.

Wararka ayaa sidoo kale sheegaya in madaxweyne Farmaajo uu ogolaaday inuu teendhada ka saaro ciidamadii uu horey u geeyey, ayada oo amniga guud ay la wareegeen ciidamada Amisom. 

Kulankii ugu dambeeyey ee ay xalay yeesheen guddi Amni oo ka socday shanta maamul goboleed, Villa Somalia iyo Amisom ayaa waxaa lagi go’aamiyay qodobada soo socda:-

1- In hoolka shirka ee Teendhada Afisyoone ay si buuxdo ula wareegto AMISOM, lagana saaro dhammaan ciidanka hubeysan ee Soomaalida ah, si gaar ahna laga saaro ciidankii ay horey u gaysay dowladda federaalka,

2- In gudaha Teendhada aan lala geli karin wax askar hubaysan oo wadata hubka muuqda, sidoo kalena madaxda oo ay ku jiraan kuwa dowladda federaalka ay ciidanka uga tagaan banaanka Teendhada Afisyoone.

3- In Madaxda loo ogol yahay inay teendhada la galaan ciidamada ilaalada gaarka ah ama loo yaqaan VIP Protection, oo ah kuwa dhar-cad ah oo hubkooda uusan muuqan, lana xadido tiradooda.

Arrintan ayaa timid ayada oo madaxda Puntland iyo Jubaland ay sheegeen inay aamin baxeen Farmaajo wixii ka dambeeyey markii ciidamada dowladda ay hotelka Maa’ida ku weerareen madaxweynayaashii hore ee dalka 19-kii February, ayaga oo sidoo kalena rasaas huwiyey shacab si nabdoon u dibad-baxayey, waxayna aaminsan yihiin in Farmaajo ay wax kasta ka suurtoobaan.

Muqdishu 3da Abriil 2021 Taliyaha ciidamada dhulka ee Xoogga dalka Soomaaliyeed, Genaral Maxamed Tahliil Biixi oo la hadlay Idaacadda Codka Ciidamada ayaa ka hadlay weeraro ku billowday qaraxyo iyo dagaalllo xigay oo saaka aroortii hore ka dhacay deegaanada Bariire iyo Awdheegle oo ka tirsan gobolka Shabeelaha Hoose.

Biixi ayaa shaaciyey in ciidamada dowladda ay ka hortageen weeraro ay dagaalyanada kooxda Al-Shabaab ku qaadeen saldhigyo ku yaalla deegaanadaasi, isaga oo xusay in khaaare lixaad leh la gaarsiiyey raggii weerarka soo qaaday, sida uu hadalka u dhigay.

Sidoo kale wuxuu intaasi kusii daray in 45 xubnood oo ka tirsan kooxda Al-Shabaab lagu dilay dagaallada ka kala dhacay Bariire iyo Awdheegle, sidoo kalena tiro intaasi ka badan dhaawacyo culus la gaarsiiyey.

Taliyaha ciidanka dhulka ayaa sidoo kale carabka ku dhuftay in deegaanadii lagu dagaallamay ay haatan gacanta ku hayaan ciidamada Xoogga dalka Soomaaliyeed.

Xaaladda ayaa haatan ah mid kacsan, waxaana howl-gallo ay ka socdaan qeybo badan oo ka mid ah gobolka Shabeelaha Hoose ee koonfurta Soomaaliya.

Muqdishu 3da Abriil 2021 Magaalada Muqdisho ee caasimada Soomaaliya waxaa maanta ka furmay shir gaar ah oo ay u dhan yihiin madaxda dowladda federaalka iyo kuwa dowlad goboleedyada dalka, kaas oo horudhac u ah shirka wadatashiga Qaran ee doorashooyinka 2021-ka.

Shirkan oo albaabada ay u xiran yihiin ayaa goordhow si rasmi ah uga billowday Teendhada Afisyooni, waxaana goobjoog ah madaxweynaha waqtigiisu dhammaada, ra’iisul wasaaraha xilka sii haya iyo madaxda dowlad goboleedyada oo ay qeyb ka yihiin Axmed Madoobe iyo Siciid Deni oo ay tahay inay markii ugu horreysay la fariistaan dowladda federaalka ah.

Wasiirka warfaafinta Cismaan Abuukar Dubbe ayaa faah faahin kooban ka bixiyey shirkan, wuxuuna tilmaamay inuu furay madaxweyne Maxamed Cabdullahi Farmaajo.

Dhanka kale beesha caalamka oo garwadeen ka ah dadaallada socda ayaa soo qaban-qaabisay shirkan, waxaana n diirada lagu saarayaa ajandaha shirka u dhexeeya dowladda federaalka, dowlad goboleedyada iyo gobolka Banaadir, kaas oo looga arrinsayao doorashada.

Sidoo kale waxaa kulankani lagu soo qaadayaa xalinta khilaafka u dhexeeya dowladda iyo qaar ka mid ah maamul goboleedyada, sida Puntland iyo Jubbaland.

Ammaanka goobta uu shirku ka dhacayo ayaa waxaa sugaya ciidamo ka tirsan kuwa Nabad Ilaalinta Midowga Afrika oo marka magacooda lasoo gaabiyo loo yaqaan AMISOM.

Si kastaba shirkan ayaa kusoo aadaya, xilli xasaasi ah, islamarkaana la’isku mari la’yahay hannaanka loo wajahayo doorashooyinKa daahay ee sanadkan 2021-ka.

WARARKA MAANTA 2da Abril  2021 Sir Culus!  

Su’aallaha Maanta: Maxay ku amartay beesha caalamka madaxda xukunka dalka #Soomaaliya ku fashilmay? Maxuu Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” oo 4 sanno ku fashilmay xukunka dalka horay u sheegay inuusan mar kale tartamayinin uu hadda isbaaro siyaasaddeed ugu dhigayaa Ummadda Soomaaliyeed? ? ?Yaa #Soomaaliya ka dhiga dalka ugu musuqmaasuqa badan adduunka Ma Madaxweyne Farmaajo mise Maal-Geliye Argagixiye Fahad Yaasiin? Maxay tahay sababta beesha caalamka ugu diiday inuu safro Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas” oo horay u yiri aniga 4 sanno haddii aan dhammaysto markale tartami maayo? Yaa maanta beeloow khaa’in ah? Maxayse tahay Argagixisada Shabaab ee dharka ciidan loo soo geliyey si ay ugu hanjabaan xildhibaannadda golaha shacabka ee diidan muddo kororsiga sharci-darro ah taasoo uu rabo Madaxweynaha xildha iyo hoggaanka dalka ku fashilmay Mudane Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa diiday in lagu shaqeeyo dastuurka dalka aan ka ahayn Madaxweyne Mudane Farmaajo? Yaa rabo maanta asagoo xilkii 4 sanno ka dhammaaday inuu ku darsado si aan sharciga waafaqsanayn?  Ha wiqleyso!

DDS 2da Abriil 2021 805 askari oo ka mid ah ciidanka booliska ee degaanka Soomaalida ayaa ka qalin jabiyay kulliyadda tababarada booliska ee degaanka.Waxaana kasoo qayb galay xafladdii qalinjabinta booliska, Madaxwaynaha degaanka Mustafe cagjar, ku xigeenkiisa, iyo mas’uuliyiin kale.

Haddaba Madaxwayne Mustafe oo hadalo kooban kasoo jeediyay xafladdan ayaa ugu horayn u hambalyeeyey ciidankan booliska ee qalinjabiyay, wuxuuna sheegay inay dufcaddani tahay tii u horaysay ee boolis caadi ah ee qalinjabiya wixii isbaddalka ka dambeeyay.

Madaxwaynaha ayaa ugu dambayn ciidankii booliska ee qalinjabiyay kula dardaarmay inay si daacadnimo ah ugu adeegaan shacabka, isla markaana ilaaliyaan xuquuqda Aadanaha.

Qalinjabintan ayaa kusoo hagaagaysa xilli la filayo dhawaan inay doorasho ka dhacdo dalka Itoobiya, iyadoo qayb kamid ah ciidankan booliska ay u tababaran yihiin qaabkii rabshadaha looga hortagi lahaa.

Muqdisho 2da Abriil 2021 Wararka naga soo gaaraya xerada Xalane ayaa sheegaya in Beesha Caalamka ay waddo dadaallo xooggan oo ku aadan sidii xal loogu heli lahaa is-mari waaga ka taagan doorashada ee u dhaxeeya madaxda Soomaalida, ayaga oo markan diyaar u ah inay la wareegaan hoggaanka wada-hadallada.

Xogta aan helnay ayaa sheegeysa in beesha caalamka ay ka shaqeysay inay mar kale kulan isugu keento hoggaamiyeyaasha Soomaalida, kaddib markii ay fashilmeen dadaaladii socday ee Madaxda Dowlad Goboleedyada dhexdooda wadeen ee ahaa in si wadajir ah shirka looga qeybgalo. 

Wararka ayaa intaas ku daraya in maalinta Sabtida uu dhacayo kulan aan rasmi aheyn ayada oo xubnaha Beesha Caalamka wadaan inay markaan iyaga qaataan doorka isu keenida labada dhinac.

Beesha caalamka ayaa tan iyo xalay wadday cadaadis xooggan oo ay saarayeen madaxda dowladda federaalka iyo madax goboleedyada, waxaana shirka Sabtida la filayaa inay Beesha Caalamka goobjoog ka noqoto, islamarkaana shirkaas looga heshiiyo ajandaha shirka weyn ee soo socda.

Ilo-wareedyo ku sugan Xalane ayaa Caasimada Online u sheegay in haddii todobaadkan xal uu iman waayo laga yaabo in beesha caalamka ay toos usoo faro-galiso.

Golaha amaanka ee QM ayaa Arbacadii ugu yeerey hogaamiyayaasha Soomaalida in ay ku kulmaan fursadda ugu horreysa si looga gudbo is-mari waaga siyaasdeed ee dib u dhigaya qabashada doorashooyinka ee qorshuhu ahaa inay dhacaan 8-dii Febraayo.

Golaha ayaa war-saxaafadeed ay soo saareen kadib kulan albaabada u xirnaayeen oo uu warbixin ku siiyey ergeyga gaarka ah ee Xoghayaha Guud ee QM James Swan, waxa ay ku sheegeen in doorasho loo dhan yahay ay u qabsoonto sida ugu dhaqsiyaha badan, iyadoo la eegayo, ayuu goluhu yiri, danta ummada Soomaaliyeed.

Culeyska ayaa ku sii kordhayey madaxweyne Maxamed Cabdullaahi Farmaajo tan iyo markii ay guul-darreysatey doorashadii February kadib markii la isku raaci waayey sid ay doorashadu u dhaceyso. Madaxda laba maamul goboleed ayaa sheegey in haddii aanan heshiis la gaarin aysan ka qeybgeli doonin doorashada.

Safiirka Britain ee golaha amaanka Barbara Woodward oo kulankan isugu yeertey iyada iyo xubno kale oo golaha ka tirsan ayaa sheegtey in James Swan uu u sheegey golaha in hanaanka doorashada Soomaaliya ay u baahan tahay dareen deg deg ah.

Beledxaawo 2da Abriil 2021 Koox hubeysan ayaa xalay toogasho ku dishay nabaddoon caan ka ahaa degmada Beled-Xaawo ee gobolka Gedo, xili uu kasoo baxay masjid ku yaal degmadaasi.

Nabaddoonka oo lagu magacaabi jiray Maxamed Xaashi Diiriye ayaa lagu dhuftay dhowr xabadood, wuxuuna isla goobta ugu geeriyooday rasaastuu lagu furay, sida ay sheegeen dad goobjoogeyaal ah

Kooxaha dilka geystay ayaa ka baxsaday goobta dilka ka dhacay ee bartamaha Beled-Xaawo, xiligaasi oo nabaddoonka uu kasoo baxay masjid uu kusoo tukuday salaadii cishaha. Ciidamo hubeysan ayaa goobta dilka ka dhacay gaaray, halkaasi oo ay baaritaano aan waxba soo kordhin ka fuliyeen.

Nabaddoon Maxamed Xaashi Diiriye ayaa ka mid ahaa waxgaradka iyo odayaasha dhaqanka ee laf-dhabarka u ah gobolka Gedo, gaar ahaan degmada Beled-Xaawo.

Dilka Nabadoonka ayaa kusoo beegantay xili degmada Beled-Xaawo ay xudun u noqotay muranka u dhaxeeya dowladda dhexe ee madaxdeeda mudo xileedka ka dhamaaday iyo maamulka Jubaland, waxaana murankaasi uu sababay in ay daba dheeraado heshiis laga gaaro arrimaha doorashada Soomaaliya.

Ma cadda haddii dilka Beeld-Xaawo uu la xiriiro arrimo siyaasadeed iyo inay gaysatay kooxda Al-Shabaab oo inta badan fulisa dilalka ka dhaca Soomaaliya.

Mudug 2da Abriil 2021 Guddoomiyaha Gobolka Mudug ee Puntland Axmed Muuse Nuur  (Sanyare) oo xalay warbaahinta kula hadlayey magaalada Gaalkacyo ayaa waxaa uu sheegay in ciidamada ammaanka ay gacanta ku dhigeen kooxihii ka dambeeyay dil habeen ka hor magaalada Gaalkacyo loogu geystay Sarkaal ka tirsanaa laanta dambi baarista gobolka Mudug ee maamulka  Puntland.

Waxaa uu sheegay gudoomiyaha in markii ay dileen in ay isku dayeen in ay baxsadaan laakiin ay gacanta ku dhigeen hay’addaha Ammaanka , islamarkaana ay dhawaan sharciga hor keeni doonaan.

Waxaa uu sheegay in ciidamada ammaanka ay weli baaritaano ka wadaan xaafadaha magaalada Gaalkacyo ee gobolka Mudug.

Guddoomiyaha ayaa waalidiinta Gobolka ka codsaday, in ay Laamaha Amniga la soo xiriiraan, haddii ay carruurtooda uga shakiyaan Al-shabaabnimo.

Ad by Valueimpression

“Ilmihiinna haddaad ka shakidaan noo keena oo dhaha: ilmahayaga waan ka shakinay ee noo fiiriya bal suu yahay annagu daqiiqad baan ku soo saaraynna” ayuu yiri Guddoomiyaha Gobolka Mudug.

Sidoo kale Guddoomiyaha, ayaa sheegay in Puntland  ay baaritaan ku samayn doonto carruurtaas, kadibna ay natiijada baaritaankaas waalidkood la wadaagi doonto.

Magaalada Gaalkacyo ayaa muddooyinkii ugu dambeeyey waxaa kusoo badanayey dilalka iyo qaraxyada ay ka geystaan kooxda Al-Shabaab oo ah koox ka dagaalanto gudaha Soomaaliya iyo qeyb kamid ah Africa.

Kenya 2da Abriil 2021 Shaqsiyaad siyaasadda Soomaalida Kenya iyo odayaasha dhaqanka ayaa ka shaqeeyay in Abdul Haji oo ah wiilkii Soomaaliyeed ee loogu magac daray Geesiga Wesgate uu noqdo Senatorka Gaarisa isagoo aanu cidna la tartamin.

Sida uu daabacay Wargeyska The Standard, Abdul Haji oo aabihii uu ahaa Senatorka awooda badan ku lahaa siyaasadda dalka Kenya ee Yusuf Haji oo geeriyooday bishii Febraayo 2020 ayaa tartan la’aan ku guuleystay kursigii uu aabihii ka geeriyooday, iyadoo ay taageerayaan siyaasiyiin iyo odayaasha gobolada NFD ee Soomaalida Kenya.

Sideed sano ka hor, Abdul Haji wuxuu noqday halyeey warbaahinta gudaha iyo kuwa caalamka si gaar ah ugu hadlaan markii uu kasoo muuqdey ficiillo geesinimo leh, kadib markii la sawiray isagoo soo bad-baadinaya haween iyo rag ajnabi iyo Kenyan ah oo ku sugnaa Westgate Mall, halkaas oo ay Al-Shabaab weerartay.

Haji oo ku hubeysnaa bastoolad ayaa muuqaaladii ay qabteen kaamirooyinka ay muujinayeen isagoo caruur, haween iyo dad kale soo bad-baadinaya, taasoo uu ku mudeystay in loogu yeero Geesigii Westgate, warbaahintana ay buun buuniso.

Madaxweynaha Kenya Uhuru Kenyatta ayaa dadaalkii uu sameeyay ku abaal mariyay bulad geesinimo ah ee heer qaran ah.

Arbacadii lasoo dhaafay Abdul Haji ayaa waxaa ansixiyay guddiga madaxa banaan ee doorashooyinka iyo xuduudaha [IEBC] inuu noqdo Senator-ka labaad ee Gaarisa, isaga oo aan cidna la tartamin, kadib meelmarinta axsaab siyaasadeed iyo is afgarad dhex maray odayaasha dhaqanka.

Abdul Haji waxaa siyaasadda ugu horeeyay walaalkiis ka weyn Nuradin oo ahaa agaasimaha xeer ilaalinta guud ee qaranka Jamhuuriyadda Kenya.

Waxaa la filayaa in Abdul Haji uu dhaarinta ka sugo Afhayeenka Senate-ka, Kenneth Lusaka. Aabihiis, Senator Yusuf Haji wuxuu madax ka ahaa mashruuca BBI ee mideeyay Uhuru Kenyatta iyo mucaaradkiisa dhanka siyaasadda sida weyn isaga soo hor jeeday ee Raila Odinga, taasoo sumcad iyo tixgelin qoyskaasi ay ku yeeshaan Kenya keentay.

 

Ethiopia 2da Abriil 2021 Koox ka tirsan mucaaradka Jabhada Oromada Itoobiya ayaa dad ka badan 30 qof ku dishay deegaanka Amxaarada ee galbeedka Wollega oo ka tirsan degmada Babo Gembel ee ismaamulka Oromada.

Dadkaan oo la sheegay iney isugu jireen kuwo hubeysan iyo shacab ayaa waxaa dhex maray dagaal, kaasi oo salka ku hayo aano qabiil iyo muran ku saabsan dhul daaqsimeed.

Colaadaan oo mudo soo jirtay ayaa sii murjineysa xiisadaha colaadeed ee qowmiyaha Itoobiya dega u dhaxeysa, iyadoo horay loogu caal waayay xal u helida qowmiyadaha kala duwan ee dalkaasi dega oo sanadihii u danbeeyay colaad baahsan u dhaxeysay.

Weerarkaan ayaa kusoo beegmay xili dowladda federaalka Itoobiya ay la daalaa-dhaceyso colaada ka taagan ismaamulka gobolka Tigray oo laga soo sheegayo xadgudubyo ka dhan ah xasuuq aadanaha.

Dagaalka Tigray ayaa waxaa ku lug leh maleeshiyo Amxaaro ah oo uu adeegsanayo Abiy Ahmed, kuwaas oo xadgudubyo isugu jira dil, dhac, kufsi iyo kuwa kale u gaystay Tigray-ga.

Amxaarada iyo Tigray ayaa waxaa ka dhaxeeya naceyb ballaaran oo ka dhashay kadib markii Meles Zenawi oo Tigray ahaa uu xukunka ka tuuray Mengistu Haile Mariam, kadibna markii Tigray ay talada qabsadeen tacaddiyo u gaysteen Amxaarada.

Jabuuti 2da Abriil 2021 Madaxtooyada Jabuuti ayaa jawaab ka bixisay hadalkii kasoo yeeray amiirka kooxda Al-Shabaab Axmed Cumar Abu Cubeydah, kaasi oo ku baaqay weeraro kali-duul ah oo laga fuliyo gudaha dalka Jabuuti.

Abu Cubeydah oo dhowaan soo duubay farriin 20 daqiiqo ah, kahor doorashooyinka madaxweyne ee 9-ka bishan ka dhacaya Jabuuti  ayaa yiri “Guud ahaan qabaa’ilka muslimka ah ee ku dhaqan Jabuuti waxaan leeyahay, dhulkiina waxa uu hooy u noqday Faransiis iyo Mareykan, ogaada shacabka reer Jabuutiyow, dowladda waqtigeedu sii dhamaanayo ee ina Cumar Geelle waxay ka mid tahay cadawga ugu weyn ee muslimiinta Bariga Afrika, Ismaaciil Cumar Geelle waxuu suurta geliyey in muslimiinta Bariga Afrika looga soo duulo dalkiina Jabuuti, gaar ahaan Soomaaliya.”

“Waxaan reer Jabuuti ugu baaqeynaa inay iska dul qaadaan xukunka  Ismaaciil Cumar Geelle, waxaa waajib idin ku ah sidii aad dalkiina uga saari laheydeen Faransiiska mar kasta aflagaadeeya Nebigeenna Muxamed NNKH.”

Madaxtooyada Jabuuti ayaa qoraal ay soo saartay ku sheegtay inay ka war hayso fariinta Al-Shabaab. “Waan ka fileynay hadal sidaas u xun, eedeymo aan sal laheyn iyo hanjabaad ka timaada urur halista ugu deg degta badan ku ah nabadda iyo xasiloonida dalka iyo dadka Soomaaliyeed.”

Jabuuti ayaa sheegtay inay tahay siina ahaan doonta saaxiib dhab ah oo ay leedahay Soomaaliya iyo jilayaasha caalamiga ah ee dadaalka ugu jira inay gacan ka gaystaan xasilloonida Soomaaliya.

“Jabuuti waxa hanjabaad kasta oo si toos ah loogu jeediyo dalkeena u qaadan doontaa si dhab ah, si buuxda ayayna ugu diyaarsan tahay inay wax ka qabato,” ayaa lagu yiri qoraalka.

WARARKA MAANTA 1da Abril  2021 Sir Culus!  

Su’aallaha Maanta: Maxay beesha caalamka ugu qasabtay inuu Raysal Wasaare Mudane Mohamed Xuseen Rooble “Dhooqo-Raam-Sade/Dhiiqo-Raam-Sade ka dhaadhiciyo inuusan tartamin Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” oo 4 sanno ku fashilmay xukunka dalka? ?Yaa #Soomaaliya ka dhiga dalka ugu musuqmaasuqa badan adduunka Ma Madaxweyne Farmaajo mise Maal-Geliye Argagixiye Fahad Yaasiin? Maxay tahay sababta beesha caalamka ugu diiday inuu safro Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas” oo horay u yiri aniga 4 sanno haddii aan dhammaysto markale tartami maayo? Yaa maanta beeloow khaa’in ah? Maxayse tahay Argagixisada Shabaab ee dharka ciidan loo soo geliyey si ay ugu hanjabaan xildhibaannadda golaha shacabka ee diidan muddo kororsiga sharci-darro ah taasoo uu rabo Madaxweynaha xildha iyo hoggaanka dalka ku fashilmay Mudane Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa diiday in lagu shaqeeyo dastuurka dalka aan ka ahayn Madaxweyne Mudane Farmaajo? Yaa rabo maanta asagoo xilkii 4 sanno ka dhammaaday inuu ku darsado si aan sharciga waafaqsanayn?  Ha wiqleyso!

Muqdisho 1da Abriil 2021 Warar ay heshay Caasimada Online ayaa sheegaya in guddoomiyaha golaha shaacbka Maxamed Mursal ka noqday go’aankii uu 15 xildhibaan uga mamnuucay muudo shan fadhi ah inay kasoo qeyb galaan, taas oo abuurtay buuq iyo jahwareer soo wajahay golaha.

Xildhibanadaan waxay buuq ka sameyeen kulan ay Sabtida todobaadkaan ay yeelan lahaayeen xildhibaanada golaha shacabka, waxayna diidanaayeen in mudo kordhin loo sameeyo madaxweynaha waqtigu ka dhamaaday Maxamed Cabdullahi Farmaajo.

Xildhibanadaan oo ah kuwa mucaradka ah ayaa shalay laga hor istaagay in ay ka qeyb-galaan kulan ay yeesheen xildhibanada golaha shacabka ee waqtigu ka dhaamaday, kaas oo lagu ansixiyey laba xubnood, warbixina looga dhageystay wasiirka caafimaadka.

Ciidamo ka tirsan dowladda oo wata gadiidka gaashaaman ayaa maanta la soo dhoobay baraha control ee laga ilaaliyo madaxtooyada Soomaaliya iyo qaar ka mid ah iskoysyada Muqdisho, kuwaas oo xildhibaanadan u diiday inay garaan xarunta golaha shacabka.

Xildhibaano uu hoggaaminayo guddoomiyihii hore ee baarlamaanka Sheekh Aadn Madoobe, qeybna ay ka ahaayeen wasiirkii hore ee warfaafinta Xildhibaan Maxamed Maareeye iyo wasiirkii hore ee howlaha  guud Xildhibaan Cabdifitaax Geesey ayaa habeen hore guddoonka ka dalbaday in cafis u fidiyo 15-ka xildhibaan ee laga ganaaxay fadhiyada golaha.

Xogta aan helnay waxay sheegeysaa in xildhibanadaan ay ka soo qeyb-geli doonaan fadhiga u horeeya ee Sabtida dhacaya.

Sidoo kale guddoonka ayaa xildhibanadii u tagay ku war-galiyey in hadii uu mudo kororsi jiro uu noqon doono ajande waadax ah, golahana la hor keeni doono si ay uga doodaan, oo aysan jirin wax la qarin doono, sidaas darteedna aan buuq loo baahneyn.

Muqdisho 1da Abriil 2021 Wasiirkii hore ee Amniga maamulka Jubbaland Cabdirashiid Xasan Cabdinuur Janan oo dhawaan heshiis la galay dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa si kulul u eedeyay Madaxweynaha Maamulka Jubbaland Axmed Maxamed Islaam Axmed Madoobe. Cabdirashiid Janan ayaa si rasmi ah u shaaciyay sababaha aay isku khilaafeen madaxweyne Axmed Madoobe inay tahay inuu isaga kaliya jecel yahay inuu noqdo qofka ugu sareeyo iyo qofka ugu hooseeyo ee Jubbaland, isla mar ahaantaana uusan ogoleyn qof kale inuu wax ahaado, waa sida uu hadalka u dhigay Cabdirashiid Janan wasiirkii hore ee Amniga Jubbaland.

“Saaxiibkay Axmed Madoobe waxaan u sheegay in uu kaligiis rabbo afkaartiisa lagu socdo, qofkii ka fikir duwana uusan doonaynin” ayuu yiri Cabdirashiid Janan.

Janan ayaa sidoo kale ku eedeyay Axmed Madoobe inuu ku fashilmay muddo laga joogo laba sano doorashadiisii kadib inuu soo magacaabo Golahiisa wasiirada maamulka Jubbaland.

Eedeynta kulul ee kasoo yeertay Cabdirashiid Janan ayaa imaaneysa xili dhawaan dowladda Soomaaliya aay keentay magaalada Muqdisho kadib heshiisyo aay wada galeen isaga iyo dowladda Soomaaliya.

Muqdisho 1da Abriil 2021  Ilo wareedyo ka tirsan dadka degaanka iyo xildhibaano ka tirsan Golaha Shacabka ayaa Caasimadda u sheegay in dowladda Soomaaliya ay ciidan ka qoreyso degaano ka tirsan Somaliland. 

Wararkaan oo aad loo qariyay ayaa ka helnay ilo ka tirsan odayaasha degaanka ee ku nool magaalooyinka Laascaanood iyo Ceerigaabo, waxaa sidoo kale noo xaqijiyay xildhibaano ka tirsan Golaha Shacabka. 

Tirada ciidanka oo aan si rasmi ah loo heynin ayaa la sheegay in la qoray laba jeer, oo markiiba ah la qoray ciidan aan ka yareyn 400-500 oo askari. 

Billowgii ciidanka la qoray ayaa kamid noqday kumanaanka askari ee loo qaaday dalka Eritrea, halka bilo ka horna la qoray kuwa kale oo aan la sheegiin halka la geeyay, waxaase la xaqiijiyay in loo qortay ciidannimo. 

Dhalinyarada Tababarka loo qaaday ayaa qaarkood la sheegay in lagu tababaro meelo kale oo kamid ah gobalada dalka halka qaar kalane loo qaado dalka dibadiisa. 

Lama oga in loo tababarayo qalalaase laga abuuro Somaliland iyo in loo qortay kamid noqoshada ciidanka dowladda Soomaaliya, hase yeeshee odayaasha degaanka ayaa sheegay inay walaac ka qabaan.

Dowladda Soomaaliya ayaa dhowaanahan waxay si hoose ula macaamileysay dadka kasoo jeedo qabaa’ilada aan awodda badan ku lahayn Somaliland iyo Puntland, ee tabashooyinka qaba, waxaana dhowaan ay Puntland ku eedeysay dowladda federaalka inay hurisay qalalaase ka dhacay degaanka Dhahar.

Maamulka Puntland 1da Abriil 2021 Dowlad goboleedka Puntland ayaa digniin adag u dirtay shaqaalaha Qaramada Midoobay ee ku sugan deegaanadeeda, kuwaasi oo qaarkood ay diideen inay bixiyaan canshuurtii, sida uu sheegay xeer ilaalinta Puntland.

Maxamed Xareed Faarax, Xeer ilaaliye ku-xigeenka Puntland oo arrintaasi ka hadlay ayaa sheegay inay jiraan Afar qof oo kamid ah howl-wadeenada UN-ka oo diiday bixinta canshuurta ay ku waajabisay dowlad goboleedka Puntland, islamarkaana laga qaadi doono tallaabo.

Xeer ilaaliye ku-xigeenka ayaa ku hanjabay in xubnahaas ay maxkamad horgeyn doonaan, haddii ay canshuurta ku bixin waayaan kama dambeyn 3-da bisha 4-aad ee 2021-ka, sidoo kalena waxa uu xusay inay jiraan 5 xubnood oo kale oo ayaguna aan weli bixin canshuurta oo ka tirsan UN-ka.

Afarta xubnood ee ay dowladda goboleedka Puntland ay sheegtay inay deg-deg u bixiyaan canshuurtooda, ayaa waxay ku kala sheegtay magacyadooda; Cabdinuur Xasan Axmed, Xersi Xuseen Nuur, Maxamed Cabdullaahi Farax, Nuuradiin Saciid Maxamed, dhamaantoodna waxay u shaqeeyaan hay’adda WHO oo kamid ah hay’addaha waaweyn ee UN-ka.

Ma aha markii u horeysay ee maamulka Puntland uu soo bandhigo magacyada xubno ka howl-gala Hay’addaha UN-ka oo ay ka dalbanayaan inay bixiyaan canshuurta, waxayna dhowr jeer oo hore xeer ilaalinta Puntland baahisay magacyada shaqaale ay sheegtay inaysan bixin canshuurta.

Si kastaba, shaqaalaha uu maamulku digniinta u dirtay ayaa badankooda waxay ka howl-galaan oo ay ku sugan yihiin goballada Bari iyo Mudug, waxayna isugu jiraan ajaaniib iyo Soomaali ka wada howl-gala hay’addaha Qaramada Midoobay.

Golaha Amaanka 1da Abriil 2021 Golaha ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa kulan deg deg ah oo albaabada u xirnaa ka yeeshay xaaladda adag ee Soomaaliya, gaar ahaan is mari-waaga ka taagan qabsoomida doorashada dalka ee 2021-ka.

Golaha ayaa marka ugu baaqay madaxda dowladda federaalka ah ee Soomaaliya iyo kuwa dowlad goboleedyada inay xal ka gaaraan khilaafka siyaasadeed ee u dhexeeya, si deg deg loogu qabto doorashooyinka.

Sidoo kale golaha ammaanka ayaa isla qaatay bayaan ay soo diyaarisay UK oo walaac looga muujiyey xaaladda kala guurka ah ee ay haatan ku jirto Soomaaliya.

15-ka xubnood ee golaha ayaa sidoo kale shaaca ka qaaday in loo baahan yahay in Soomaaliya ay ka dhacdo doorasho wadar ogol ah, si looga baaqsado khilaaf hor leh.

“Waxa ay carrabka ku adkeeyeen in ay danta guud ee Soomaalida oo dhan ku jirto ay tahay in la hubiyo in doorasho loo wada dhan yahay ay u dhacdo sida ugu dhaqsaha badan,” ayaa lagu yiri qoraalka.

Hadalkan golaha ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa kusoo aadayo, iyadoo aysan weli wax natiijo ah kasoo bixin dadaalladii ay waday beesha caalamka ee la’isugu keenaya dhinacyada isku haya doorashada, siiba dowladda dhexe iyo dowlad goboleedyada.

Muqdisho 1da Abriil 2021 Ra’iisul wasaaraha xilka sii-haya ee Soomaaliya Maxamed Xuseen Rooble ayaa daqiiqaddii ugu dambeysay ka baxay ballan uu ka qaaday beesha caalamka oo aheyd inuu la kulmayo madaxda shanta madaxweyne goboleed, si loogu guuleysto qabsoomidda shirka madaxda dowladda iyo maamul goboleedyada.

Rooble ayaa galabkii Taaladadii xafiiskiisa kula kulmay wakiilada beesha caalamka, kuwaas ooku cadaadiye inuu kaalintiisa hoggaamineed qaato oo uu la kulmo madaxda maamul goboleedyada, islamarkaana gacan ka gaysto sidii looga gudbi lahaa is-mari waaga ka taagan qabsoomidda shirka, taasi oo uu aqbaly.

Waxaa saacado un kadib kulankii Rooble, ay wakiilada beesha caalamka haddana la kulmeen madaxweynayaasha Jubaland iyo Puntland, kuwaas oo aad usoo dhoweeyey islamarkaana aqbalay inay la kulmaan ra’iisul wasaaraha. Xubnaha beesha caalamka ayaa isla goobta qoraal ugu diray Rooble una sheegay mowqifka Axmed Madoobe iyo Saciid Deni.

Waxaa lagu ballamay in la kulmo Subaxii Arbacada ee shalay, ayada qorshuhu ahaa in heshiis looga gaaro ajendaha shirka iyo qaar ka mid ah qodobada kale ee la isku hayo.

Si kastaba goor dambe ayaa Rooble wuxuu qoraal usoo diray beesha caalamka, kana cudur-daartay kulanka, isaga oo wakiilada beesha caalamka u sheegay in shanta madaxweyne goboleed ay heshiis kasoo gaaraan ajendaha shirka kadibna ay isaga usoo direen, si uu dib u eegis ugu sameeyo, isagoo og in madax goboleedyada ay heshiis gaari waayey, kadib dhowr mar oo ay kulmeen.

Go’aanka Rooble ayaa si aad ah uga carreysiiyey wakiilada beesha caalamka, iyo Axmed Madoobe iyo Saciid Deni, kuwaas oo shalay galab soo saaray qoraal  ay ku muujinayaan sida ay qaati uga taagan yihiin “xagal-daacinta” ay wadaan madaxda dowladda. 

“Waftiga Madaxweynayaasha Dowladaha Xubnaha ka ah Dowladda Federaalka ee Puntland iyo Jubaland oo muddo gaareysa sadex asbuuc ku sugan Magaalada Mogadishu, ayagoo ka jawaabey dalabkii Beesha Caalamka ee ahaa in shir wadatashi ah laysugu yimaado, ayaa wali ka dhursugaya qabsoomidda shirka. Dowladaha Xubnaha ka ah Dowladda Federaalka Soomaaliya ee Puntland iyo Jubaland waxay walaac ka muujinayaan in Madaxda sare ee muddo xileedkeedu dhammaaday ee Dowladda Federaalka ah ay xaggal daacineyso qabsoomicida shirkii loo fadhiyey inuu ka dhaco Magaalada Mogadishu,” ayaa lagu yiri qoraalka Axmed Madoobe iyo Saciid Deni.

Ma cadda sababta uu Rooble u beddelay mowqfikiisa, islaamrkaana uga baxay ballantii uu qaaday, hase yeeshee waxaa la rumeysan yahay inuu cadaadis uga yimid Farmaajo, oo dadaal xooggan u sameynaya in marnaba aan la kulmin, heshiisna uusan dhicin, si aan dalka doorasho u gelin.

Wararkii ugu dambeeyey ayaa sheegaya in beesha caalamka ay quus ka taagan tahay xaaladda, ayna suurta-gal tahay in arrintan u gudbiso golaha ammaanka, si qaraar looga soo saaro, taasi oo Soomaaliya dib ugu celin karta marxaladdii ku-meel gaarka.

WARARKA MAANTA 31ka Maarso 2021 Sir Culus!  

Su’aallaha Maanta: Yaa kamid ah xilidhibaannada loo diiday kulanka golaha shacabka ee maanta? Yaa #Soomaaliya ka dhiga dalka ugu musuqmaasuqa badan adduunka Ma Madaxweyne Farmaajo mise Maal-Geliye Argagixiye Fahad Yaasiin? Maxay tahay sababta beesha caalamka ugu diiday inuu safro Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas” oo horay u yiri aniga 4 sanno haddii aan dhammaysto markale tartami maayo? Yaa maanta beeloow khaa’in ah? Maxayse tahay Argagixisada Shabaab ee dharka ciidan loo soo geliyey si ay ugu hanjabaan xildhibaannadda golaha shacabka ee diidan muddo kororsiga sharci-darro ah taasoo uu rabo Madaxweynaha xildha iyo hoggaanka dalka ku fashilmay Mudane Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa diiday in lagu shaqeeyo dastuurka dalka aan ka ahayn Madaxweyne Mudane Farmaajo? Yaa rabo maanta asagoo xilkii 4 sanno ka dhammaaday inuu ku darsado si aan sharciga waafaqsanayn?  Ha wiqleyso!

Masar 31ka Maarso 2021 Madaxweynaha Masar Abdel Fattah El-sisi ayaa digniintii ugu kululeyd u jeediyay Itoobiya oo uu kala dhaxeeyo muranka webiga Nile, isagoo ku ugu hanjabay in haddii ay biya xireenka Nile ee Itoobiya ku howlan uu saameyn ku yeesho inay la kulmi doonto cawaaqib xun oo weligeed aysan kasoo kabsan doonin.

Hadalkaan ayuu madaxweyne Abdel Fattah El-sisi ka sheegay xili tallaadadii ka hadlayay marin biyoodka Suez ee maalmihii lasoo dhaafay uu xayiray markab ka timid dalka Shiinaha kuna sii jeeday dekadda Rotterdam.

“Waxaan mar kale iyo mar kale ku celinayaa in aysan jiri doonin cid qaadan karta dhibac ka mid ah biyaha Masar, haddii ay dhacdana waxaa gobolka ka dhici doonaa xasilooni darro aanan la maleysan karin,” ayuu yiri madaxweyne El-sisi.

Madaxweyne Abdel Fattah El-sisi ayaa carabka ku dhuftay in aysan jirin cid ay u goodinayaan, laakiin danahooda iyo nolosha maalaayiinka qof ee Masar in la waxyeeleeyo ay u sameynayaan sidii loo difaaci lahaa dadkaasi.

Dhanka kale, wuxuu ku baaqay in dalkiisa uu sii wadi doono wada-hadalada ku saabsan muranka Nile ee kala dhaxeeya Itoobiya iyo Sudan.

Dowladda Itoobiya ayaa horay u sheegtay inay sii wadeyso buuxinta biyo xireenka si looga faa’iideysto kheyraadka biyaha webiga Nile ee dalkeeda sii mara, taasoo ay ku doodeyso inay faa’iido u tahay gobolka oo dhan, hase ahaatee dowladdaha Masar iyo Sudan ayaa si cad ugu soo horjeeda qorshahaasi, iyagoona diyaar u ah in wada hadal lagu xaliyo murankaasi.

Muqdisho 31ka Maarso 2021 Xildhibaanada waqtigu ka dhamaaday ee golaha shacabka ayaa lagu wadaa inay maanta yeeshaan kulan la hor keeni doono illaa seddax ajende, welina waxaa jira tuhun weyn oo laga qabo kulanka berri.

Ajendayaasha lagu war-geliyey xildhibaanada in la hor keeni doono ayaa kala ah:

1- Cudurka COVID-19

2- U codeynta laba xubnood oo guddiga Madaxa-banaan ee xuduudaha ku biiraya.

3- Iyo u codeynta sharciga qaxootiga qaranka.

Kulanka ayaa ah kii Isniintii la baajiyey, kaasi oo ay markaas horyaalleen labada Ajende oo hore, halka ajandaha seddaxaad dib looga soo daray.

Kulanka ayaa waxaa ku gadaaman laba halis, oo mid ay tahay in lagu sameeyo muddo kordhin sharci-darro ah oo qalalaase iyo dagaal sokeeye dalka u horseeda, halka midda labaadna ay tahay xildhibaanada laga joojiyey kulanka oo ay suurta-gal tahay in tegitaankooda uu horseedo isku dhac hubeysan.

Guddoomiye waqtigu ka dhammaaday ee golaha shacabka ayaa si sharci darro ah u amray ciidanka madaxtooyada inaan lasoo deyn 15 xildhibaan, waxaana suurta-gal ah in arrintan ay horseedo dhibaato loo gaysto xildhibaanada.

Xildhibaan Mahad Salaad ayaa wacad ku maray inay tegi doonaan kulanka. ” Fariinta Xildhibaanada loo soo diray ee lagu wargelinayo in uu jiro kulankii Golaha Shacabka beri oo Arbaco ah hada ayay na soo gaartay. Waanan tagaynaa kulankaas beri inshaa’allah. Wixii dhibaato ah oo nagu soo gaara sababta waraaqdii sharci darada ahayd ee Maxamed Mursal naga qoray 27 bishaan mas’uuliyadeeda isaga ayaa si shaqsi ah u qaadaya,” ayuu yiri Mahad Salaad.

Sabtidii la soo dhaafay xildhibaanada golaha shacabka ayaa isugu yimid kulan loo balamiyey, balse dood adag ayaa ka dhalatay ajendihii kulankaas, kadib markii xildhibaanada qaar ay ku doodeen in aysan jirin baahi loo qabo in ka hadalka Coronavirus la keeno fadhiga golaha, iyadoo guddigii loo xil-saaray aysan soo gudbisan wax codsi ah.

Buuq iyo sawaxan ayaa hareeyey kulankii maalintii Sabtida ee golaha shacabka, waxaana la ganaaxay illaa 15 xildhibaan oo guddoomiye Maxamed Mursal uu saxiixay in aysan kasoo qeyb geli karin shanta kulan ee soo socota ee xildhibaanada  golaha shacabka.

Tuhunka ugu weyn ee hadda laga qabo kulamada golaha shacabka waa inuu dhaco mudo kororsi la sheegay inuu gadaal ka riixayo madaxweyne Farmaajo, isla markaana loo adeegsanayo guddoomiyaha golaha Maxamed Mursal.

Waxaa laga war sugayaa waxa ka soo bixi doona hadii uu qabsoomo kulankaan tuhunka badan abuuray iyo inay ka soo qeyb galaan xildhibaanadii laga mamnuucay ka qeyb galka shanta kulan ee soo socota.

Muqdisho 31ka Maarso 2021 Ciidamada Booliska Soomaaliya ayaa saaka xiray qaar ka mid ah waddooyinka muhiimka ah ee magaalada Muqdisho, iyaga oo hakiyey dhaq-dhaqaaqa gaadiidka dadweynaha & midka gaarka loo leeyahay.

Ciidamada oo wata gaadiidka dagaalka ayaa xiray jidad dhowr ah oo isku xira waddooyinka Wadnaha & Maka Al-Mukarama oo u muhiim u ah isticmaalka dadweynaha.

Wararka ayaa sheegaya in ciidamadu ay waddooyinkaasi ka celinayaan gaadiidka noocyadiisa kala duwan, iyada oo loo ogol yahay kaliya dadka lugeynaya.

Xirnaashaha waddooyinkan ayaa waxaa loo sababeynayaa kulanka maanta ee baarlamaanka oo ah mid xasaasi ah, islamarkaana laga mamnuucay xildhibaanada qaar.

Arrintan ayaa sidoo kale saameyn xoogan ku yeelatay shacabka magaalada Muqdisho oo aan horey loogu war-gelin xirnaasha jidadkaasi.

“Ciidamada ammaanka ayaa xitaa Gaadiidka Ardayda u diiday in ay ka gudbaan waddooyinka u xiran, Dadka da’aad kala duwan ayaa lugeynaya, qof weliba waxa uu ku weydiinayaa sababta loo xiray balse qofba wax ayuu ku sheegayaa, waxaa dib u dhac waqti ku yimid shaqaalaha, Ardyada & Dadka u socda Goobaha Caafimaadka,” ayuu yiri qof ka mid ah dadka deegaanka.

Inta badan ciidamada ammaanka ayaa hakiya dhaq-dhaqaaq waddooyinka marka ay dhacayaan shirarka waa weyn ama Muqdisho ay imaanayaan wafuuf caalami ah.

 

Muqdisho 31ka Maarso 2021 Waxaa hakad uu ku yimid shirarkii u dhaxeeyey madaxda maamul gobaleedyada dalka, waxaana baaqday labadii kulan ee u dambeeyey ee dhici lahaa habeen hore iyo shalay ee shanta madaxweyne goboleed.

Shirkaan oo socday afartii maalmood ee la soo dhaafay ayaa midkii ugu dambeeyey oo dhacay galabkii Isniinta uu soo dhammaaday ayada oo dhinacyadu ay isku hayaan qodobo dhowr ah, waxaana baaqday kulan qorshuhu ahaa in dib la isugu laabto xalay fiidkii hore. 

Madaxda Puntland iyo Jubaland ayaa rumeysan in caqabadda ugu weyn ay tahay in saddexda maamul ee kale aysan laheyn awood ay go’aan ku gaaraan markastana ay dib ugu laabtaan Villa Somalia ama ugu yaraan ay teleefon u diraan, kadibna lasoo beddelo, taasi oo xalka sii fogeyneysa.

Wararka aan helnay ayaa xaqiijinaya in dhinacyadu isku fahmi waayeen saddex qodob oo kala ah:- 

1- In shirka ka qeyb galaan Midowga musharaxiinta Madaxweynaha Soomaaliya iyo guddoomiyaha Aqalka Sare ee baarlamanka. Puntland iyo Jubbaland ayaa soo jeediyay in shirka la ballaariyo islamarkaana mucaaradka loo ogolaado, halka saddexda madaxweyne goboleed ee ku xiran Farmajao ee Galmudug, HirShabeelle iyo Koonfur Galbeed ay diideen. 

2- Dhinacyadu waxay sidoo kale isku fahmi waayeen ciidanka sugaya amniga goobta uu shirka ka dhacayo. Puntland iyo Jubaland waxay soo jeediyeen in ciidanka AMISOM ilaaliyaan goobta, lagana kaxeeyo ciidanka ilaalada Madaxtooyada, halka maaamulada kale soo jeediyeen in ciidanka Madaxtooyada goobta sii joogaan iyo madaxda maamulada banaanka uga soo tagaan ciidanka la socda. 

Isla qodobka amniga ayaa Puntland iyo Jubaland waxay soo jeediyeen in ciidanka Madaxtooyada goobta laga ka xeeyo laakiin Madaxweynaha uu la imaan karo 18 askari oo kuwa dharcadka ah VIP Protection, halka maamuladana loo ogolaado min 5 askari oo dharcad ah. 

3- Madaxda maamul gobaleedyadu waxey afar maalmood kadib isku fahmi waayeen ajandaha shirka. Hogaamiyaasha Galmudug, HirShabeelle iyo Koonfur Galbeed waxey soo jeediyeen in ajandaha shirka laga wadatashado laakinn kaliya uu ahaado heshiiskii 17-kii Sep 2020, halka Puntland iyo Jubaland soo jeediyeen dhacdooyinka iyo qodobo ka baxsan mowduucaas. 

Ilo wareedyo muhiim ah ayaa xaqiijiyay 2-dii maalin ee hore in shirka aan looga hadlin qodobo muhiim ah balse lagu dhisiyay kalsoonida madaxda iyo is-faham dhaxdooda laguna xalinayay tabashooyin ay kala qabaan, balse doodda qodobada la billaabay labadii maalin ee dambe.

Sida aan xogta ku helnay Axmed Madoobe iyo Saciid Deni waxey ka tanaasuleen qodob ku saabsan in Farmaajo shirka guddoonsho, balse waxaa la sugayaa haddii uu madaxweynaha muddo xileedkiisa dhamaaday iyo saddexda madaxweyne gobo lee taabiciyiinta ah ay ka tanaasulaan arrimaha uu ku dheggan yihiin.

Waxaa weli socda dedaalo ay wadaan xubnaha beesha caalamka, oo xalay la kulmay Axmed Madoobe iyo Deni, mana cadda haddii kulamada ay dib u billaaban doonaan maanta.

 

Muqdisho 31ka Maarso 2021 Xildhibaanada golaha shacabka ee baarlamaanka federaalka Soomaaliya ayaa maanta kulan xasaasi ku yeelan doono xarunta Villa Hargeysa ee magaalada Muqdisho, kaas oo looga hadlayo arrimo ay ka mid tahay saameynta Covid-19.

Kulankan oo ah mid isha aad lagu hayo ayaa daba socda, fadhigii uu buuqa hareeyey ee ay xildhibaanadu ku kula kaceen Sabtidii lasoo dhaafay, kadib markii xildhibaanada qaar oo ka cabsi qabay muddo kororsi ay billaabeen fowdo iyo buuq hareeyey kulanka baarlamaanka.

Wararkii ugu dambeeyey ee laga helayo golaha shacabka ayaa sheegaya in goor dhow uu bilaaban doono kulanka, iyada oo si weyn loo adkeeyey ammaanka xarunta golahaasi.

Sidoo kale waxaa jira dood weli ka taagan go’aankii guddoomiye Mursal uu kulamada baarlamaanka uga mamnuucay illaa 15 mudane, kuwaas oo wacad ku maray inay tagayaan xarunta Villa Hagreysa, islamarkaana ay qeyb-galayaan kulanka maanta.

Wariyeyaal tegay xarunta ayaa sidoo kale sheegay in albaabka hore la dhigay sawirrada xildhibaanada loo dooday inay ka qeyb-galaan kulankaasi, si u celiyaan ciidanka amniga.

Xaaladda ayaa ka duwan sidii hore, waxaana ciidamo dheeraad ah la dhigay waddooyinka soo-gala madaxtooyada, gaar ahaan wadada ka timaada dabka ee gasha madaxtooyada, wadada isgoyska Ceelgaabta iyo tan ku xigta ee hormarta Bacadlaha Xamarweyne.

Ciidamada la dhigay waddooyinkaasi ayaa gaadiidka baaraya, iyaga aqoonsiyo weydiinayo, halka kuwa kalena ay ka celinayaan halkaasi.

Lama oga sida ay wax noqon doonaan iyo go’aanada kasoo baxaya kulanka golaha shacabka oo kusoo aadayo, xilli xasaasi ah oo lagu jiro marxalad kala guur ah.

Muqdisho 31ka Maarso 2021  Warar lagu kalsoon yahay oo ay heshay Caasimada Online ayaa xaqiijinaya in Madaxweynaha Soomaaliya ee waqtiga ka dhamaaday Maxamed Cabdullaahi Farmaajo muddo saddex jeer ah laga baajiyay safar uu ka aadi lahaa dalalka Eritrea Ethiopia. 

Wararka aan helnay ayaa tilmaamaya in xubnaha beesha caalamka ay Madaxweyne Farmaajo ku cadaadiyeen in uu ka baaqdo safar dalka dibadiisa ah ilaa laga heshiiyo arrimaha doorashada Soomaaliya. 

Xogtan oo aan ka helnay ilo wareedyo muhiim ah oo ka tirsan Villa Somalia ayaa sheegay in qorshaha safarka Farmaajo uu ahaa ka qeybgalka heshiis amni oo u dhaxeeya dalalka Somalia, Ethiopia iyo Eritrea laakiin lagu cadaadiyay in uusan ka bixin dalka ilaa xal laga gaaro muranka doorashooyinka. 

Heshiiskan ayaa waxaa sidoo kale shalay shaaca ka qaaday ra’iisul wasaarihii hore ee Soomaaliya Cumar Cabdirashiid Cali Sharmaarke, in kasta oo markii dambe ay beenisay Villa Somalia. Si kastaba, Caasimada Online ayaa in warka Cumar Cabdirashiid uu sax yahay, balse beesha caalamka ay cadaadisay Farmaajo.

Safarka Madaxweyne Farmaajo oo ilaa hadda aan laga quusan ayaa lagu sheegay in sidoo kale uu qorshihiisa qeyb ka yahay xagal daacin shirarka Muqdisho ka socda ee looga hadlayo arrimaha doorashada Soomaaliya iyo khilaafka culus ee u dhaxeeya hoggaamiyaasha siyaasadda Soomaaliya. 

Ilo wareedyo ka tirsan Villa Somalia oo codsaday inaan la magacaabin ayaa Caasimada Online sheegaya in Madaxweyne Farmaajo beesha caalamka u sheegay in shirka muhiim u ahay islamarkaana uu rabay inuu Asmara tago toddobaadkii hore, oo ay wada joogeen madaxda Itoobiya iyo Eritrea. Wuxuu mar kale laba goor isku dayey toddobaadkan inuu tago Addis-Ababa, taasi oo beesha caalamka ay mar kale ka diiday.

Wakiilada beesha caalamka ayaa aaminsan in haddii uu baxo Madaxweyne Farmaajo, ay sidoo kale Muqdisho ka tegi doonaan madax goboleedyada, taasi oo wiiqi doonta dadaal lagu raadinayo heshiis doorasho

Kenya 31ka Maarso 2021  Halis iyo cabsi xooggan ayaa soo wajahday dowladda Kenya kadib markii ay heleen warbixino sirdoon oo qeexaya suuragalnimada mid ka mid ah muwaadiniintooda qibrada u leh duuliyenimada oo ku biiray Al-Shabaab inuu qorsheynaayo weerar diyaaradeed oo Al-Shabaab soo abaabushay ka fuliyo gudaha Kenya.

Sida ay uu baahiyay telefishinka CTV, Sirdoonka iyo hay’addaha amniga oo macluumaadkaan soo bandhigay ayey ku shaaciyeen in Rashid Mwalimu oo in mudo ah la baadi goobayay ay booliska soo gudbiyaan macluumaadka ku saabsan Rashid Mwalimu oo xiligaan ku sugan Soomaaliya. Rashid Mwalimu oo booliska la dagaalanka argagixisada baadi goobayaan ayaa waxay ku sifeeyeen nin halis ah khatartiisana leh oo duuliye tababaran, howhsiisana tahay inuu fuliyo howlgal diyaaradeed isagoo xubin ka ah ururka Al-Shabaab.

Hay’adda amniga Kenya ayaa rumeysan in Rashid Mwalimu uu qorsheynaayo in Kenya uu kusoo laabto si uu u fuliyo qorshahiisa Al-Shabaab soo abaabushay.

Warbixinta sirdoon waxay kalooo sheegaysaa in Rashid Mwalimu uu tababar kusoo qaatay dalka Philippines isaga iyo saaxiibkiis Cholo Abdi Abdulla oo bishii July 2019 lagu qabtay dalka Philipine oo uu wax ka baranayay machadka duulimaayada All-Ais.

Qabashada Cholo Abdi ayaa ka danbeysay markii uu saaxiibadiis la wadaagay qorshahiisa ah inuu afduubto diyaarad si uu u fuliyo weerar la mid ah kii 9/11 ee Mareykanka.

Mareykanka ayaa aaminsan in Cholo uu lix qodob oo dambiyo ah uu wajahayo oo la mid ah weerarkii 9/11 ee Mareykanka lagu qaaday isagoo qorsheynayay inuu afduubto diyaarad uu ku fuliyo weerarkii 9/11 oo kale.

Cholo iyo Mwalimu ayaa ahaa saaxiibo aad isugu dhow waxayna ku biireen Al-Shabaab sanadkii 2015, iyagoona mar qura tababartay isla markaana fuliyay weeraro joogto ah oo ka dhacay Somalia ka hor inta aan loo dirin qorshaha duulimaad ee loogu soo diyaariyay koorsada duilimaad.

Muqdisho 31ka Maarso 2021 Ra’iisul wasaaraha xilka sii-haya ee xukuumadda Soomaaliya, Mudane Maxamed Xuseen Rooble ayaa gelinka dambe ee maanta kulan gaar ah la qaadan doono hoggaamiyeyaasha dowlad goboleedyada Jubbaland iyo Puntland.

Kulankan oo ah mid xasaasi ah ayaa ka dhacay xeyndaabka xerada Xalane, waxaana garwadeen ka ah beesha caalamka, sida ay shaaciyeen ilo wareedyo lagu kalsoon yahay.

Sidoo kale wakiilada beesha caalamka ayaa si gaar ah ula kulmay dhinacyadan, iyaga oo ugu dmabeyn ku guuleystay inay labada dhinac aqbalaan isa soo hor-fariisigooda.

Wararka ayaa sidoo kale sheegaya in kulankan diirada lagu saaro xaaladda cakiran ee dalka, gaar ahaan khilaafka hareeyey doorashooyinka Soomaaliya ee 2021-ka.

Axmed Madoobe iyo Siciid Deni oo muddo ku sugan magaalada Muqdisho ayaa ka biyo diidan hannaanka ay dowladda ku wajaheyso doorashooyinka, iyada wada-hadallada labada dhinac uu gaabis noqday, kadib shuruudo ay miiska soo saareen Jubbaland iyo Puntland.

Si kastaba beesha caalamka ayaa horey u kulansiisay hoggaamiyeyaasha dowlad goboleedyada oo si gaar ah uga wada-hadlay arrimaha doorashooyina dalka ee 2021-ka..

 

Muqdisho 31ka Maarso 2021 Ciidamo ka tirsan kuwa ammaanka ee dowladda Soomaaliya ayaa maanta is hortaag ku sameeyey xildhibaano ka tirsan baarlamaanka Soomaaliya, xilli ay kusii jeedeen xarunta golaha shacabka ee baarlamaanka Soomaaliya.

Xildhibaanadan oo uu ku jiro Mahad Salaad, kana mid ah xildhibaanadii laga mamnuucay kulamada baarlamaanka ayaa waxaa laga celiyey isgoyska Dabka ee magaalada Muqdisho.

Qoraal uu soo dhigay bartiisa Facebook-ga ayuu Mahad Salaad ku sheegay in ciidamo ka amar qaata madaxweynaha waqtigiisu dhammaaday ay ku celiyeen Dabka, isaga oo shaaca ka qaaday in wixii mas’uuliyad ah uu qaadayo guddoomiye Maxamed Mursal Sheekh Cabdiraxmaan.

“Isgoyska Dabka ayaa Ciidamo Farmaajo ka amar qaata hada nagu hortaagan yihiin aniga iyo Xildhibaano kale. Mas’uuliyada wixii na soo gaara Maxamed Mursal ayaa qaadaya” ayuu yiri xildhibaan Mahad Salaad oo war qoraal ah soo dhigay bartiisa gaarka ah ee Facebook.

Tallaabadan ayaa timid, kadib markii qaar ka mid ah xildhibaanada golaha shacabka oo gaaraya illaa 15 mudane lagu eedeeyey in ay buuq iyo fowdo ka sameeyeen kulankii Sabtida ee baarlamaanka, kuwaas oo illaa amar dambe laga mamnuucay kulamada soo socda.

Si kastaba xildhibaanada Soomaaliyeed ayaa maanta kulan gaar ah ku leh xarunta Villa Hargeysa, kaas oo ay xubnaha qaar tuhun ka muujinayaan inuu jirio muddo kororsi.

Muqdisho 31ka Maarso 2021 Faah faahino dheeraad ah ayaa waxaa laga helayaa khasaaraha ka dhashay qarax barqanimadii maanta ka dhacay qeybo ka mid ah wadada aada Daarusalaam ee magaalada Muqdisho, kaas oo geystay khasaare u badan dhaawac.

Qaraxa oo miino ahaa ayaa waxaa lala eegtay ciidamo ka tirsan kuwa ilaalada waddooyinka ee loo yaqaano Traffic, sida ay innoo xaqiijiyeen ilo dadka deegaanka ah.

Wararka ayaa sheegaya in ciidamadaasi qaraxa lagula beegsaday halka loo yaqaano Xoola Qalka, waxaana kasoo gaaray khasaare dhaawac ah.

Sidoo kale waxaa goobta gaaray ciidamo ka tirsan kuwa ammaanka oo baaritaano kooban sameeyey qaraxa, kadib.

Weli ma jiro wax hadal ah oo ay laamaha amniga kasoo saareen qaraxan iyo khasaaraha rasmiga ah ee ka dhashay.

Muddooyinkii lasoo dhaafay ayaa waxaa magaalada Muqdisho ka dhacayey qaraxyo u badan nooca miinada, waxaana kii ugu dambeeyey uu ka dhacay degmada Dayniile

WARARKA MAANTA 30ka Maarso 2021 Sir Culus!  

Su’aallaha Maanta: Yaa #Soomaaliya ka dhiga dalka ugu musuqmaasuqa badan adduunka Ma Madaxweyne Farmaajo mise Maal-Geliye Argagixiye Fahad Yaasiin? Maxay tahay sababta beesha caalamka ugu diiday inuu safro Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas” oo horay u yiri aniga 4 sanno haddii aan dhammaysto markale tartami maayo? Yaa maanta beeloow khaa’in ah? Maxayse tahay Argagixisada Shabaab ee dharka ciidan loo soo geliyey si ay ugu hanjabaan xildhibaannadda golaha shacabka ee diidan muddo kororsiga sharci-darro ah taasoo uu rabo Madaxweynaha xildha iyo hoggaanka dalka ku fashilmay Mudane Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa diiday in lagu shaqeeyo dastuurka dalka aan ka ahayn Madaxweyne Mudane Farmaajo? Yaa rabo maanta asagoo xilkii 4 sanno ka dhammaaday inuu ku darsado si aan sharciga waafaqsanayn?  Ha wiqleyso!!

Muqdisho 30ka Maarso 2021 Waxaa soo ifbaxaya khilaaf cusub oo hareeyay kulamadii ugu danbeeyay ee u dhaxeeya madaxda dowlad gobolleedyada si xal kama danbeys ah looga gaaro ismariwaaga doorasho.

Warar hoose oo soo baxaya ayaa sheegaya in madaxweynayaasha dowlad gobolleedyada qaarkood ka biyo diideen dalab ka yimid madaxda dowlad gobolleeyada Puntland iyo Jubbaland oo ku adkeysanaya in shirweynaha looga hadlayo arrimaha doorashada laga soo qeybgaliyo midowga musharixiinta iyo guddoomiyaha Aqalka sare oo ay ku wada jiraan isbaheysiga ”Badbaado Qaran”

Sidoo kale doodda ugu culus ayaa ka jirta ajandaha shirka, amniga goobta kulanka lagu qabanayo iyo awoodaha madaxweynaha ee hoggaaminta shirka.

Laakiin dalabkan madaxweynayaasha dowlad gobolleedyada Puntland iyo Jubbaland  ayaa lagu waramayaa in aysan ku qancin madaxweynayaasha dowlad gobolleedyada kale Galmudug, Koonfur Galbeed iyo Hirshabeelle oo qaba in kulamada doorashadu noqdaan kuwo u dhaxeeya oo kaliya Madaxda Federaalka, Dowlad gobolleedyada iyo Gobolka Banaadir.

Kulamadan oo waayadii ugu danbeeyayba ka socday xerada Xalane ee magaalada Muqdisho ayaan ilaa iyo hadda wax natiijo ah ka soo bixin, inkastoo wakiilada beesha caalamka rajo ka muujinayaan in ugu danbeyntii leysku afgaran doono qabashada shirweyne looga hadlayo hannaan leysku waafaqsan yahay oo lagu wajahayo doorashada Soomaaliya oo siweyn uu dib u dhac ugu yimid.

Muqdisho 30ka Maarso 2021 Wasaaradda caafimaadka Soomaaliya ayaa war-saxaafadeed ay soo saartay waxay ku dalbatay in loo midoobo ka hortagga cudurka Coronavirus oo dhawaan dalka ku soo laba kacleeyey, sidoo kale la qaato tallaalka cusub ee cudurkaan.

Wasaaradda ayaa qoraalka ay soo saartay waxay Weriyaasha iyo culumada Soomaaliyeed uga codsatay inay bulshada u soo bandhigaan xaqiiqada dhabta ah ee tallaalka COVID-19 oo dhawaan Soomaaliya la keenay.

Sida lagu cadeeyey qoraalka wasaaradda Tallaalkaan ayaa laga faafiyey warar been abuur ah oo bulshada ku abuuray shaki weyn oo badankood ku kalifay in aysan is tallaalin.

“Culumadda dalka oo aan mar walba ku bogaadineyno dadaalka ay ka geystaan waciygelinta ka hortagga COVID-19, waxaan ku dhiirigelinaynaa in ay sii koojiyaan dadaalkaan oo bulshada ay la wadaagaan halista uu leeyahay cudurka COVID-19,” ayaa lagu yiri qoraalka wasaaradda caafimaadka.

Wasaaradda ayaa sidoo kale qoraalkeeda ku cadeysay in Saxaafadda madaxa-banaan iyo tan dowladda ay u aragta in doorweyn ay ku leeyihiin baraarujinta shacabka, isla markaana ay muhiim tahay inay ka hor-tagto wararka khaldan ee laga baahinaayo Tallaalka COVID-19.

“Warbaahinta waxaan ka codsanaynaa inay qaataaan mas’uuliyada ka saaran in ay soo xaqiijiyaan wararka aan xaqiiqda ahayn ee laga baahinaayo arrimaha tallaalka ee lagu khaldaayo shacabka iyo aragtidooda, taas oo halis sii gelin karta xaaladda caafimaad ee guud ahaan dalka,” ayaa lagu yiri qoraalka wasaaradda.

Madaxda dalka, hoggaamiyeyaasha dhaqanka, ururrada bulshada rayidka ah, sida haweenka iyo dhalinyarada, hey’adaha dalka gudahiis ka shaqeeya, culumada, warbaahinta iyo dadka kale ee bulshada saameyn ku dhex leh ayaa qoraalkan ka soo baxay wasaaradda caafimaadka looga dalbaday inay ka qeyb qaataan wacyi-gelinta iyo ka hortagga COVID-19, isla markaana ay gudbiyaan xaqiiqada saxda ah ee Tallaalka.

Saacadihii u dambeeyey 187 qof oo qabta Coronavirus ayaa laga diiwaan geliyey Soomaaliya, sida lagu shaaciyey warbixinta maalin-laha ah ee wasaaradda caafimaadka, waxaana u dhimatay 14-ruux, halka 40 kale ay ka soo bogsadeen

Bakool 30ka Maarso 2021 Wararka ka imaanaya gobolka Bakool ayaa sheegaya in saaka dagaalyahan ka tirsan Al-Shabaab ay weerar ku qaadeen kolonyo uu la socday siku duwaha ciidamada Xoogga ee degmooyinka Ceel-Barde iyo Xudur ee gobolkaasi.

Ilo deegaanka ah ayaa in sheegay in xubno ka tirsan Al-Shabaab ay dhabah u galeen sarkaalkaasi iyo ciidanka la socday, iyadoo labada dhinac uu dhex-maray dagaal toos ah.

Al-Shabaab oo war kasoo saartay weerarkaasi ayaa shaaca ka qaaday inay ku khaarijisay Yuusuf Shig-shigow oo ahaa isku duwihii ciidamada Xoogga dalka Soomaaliyeed ee ka howl-gala degmooyinka Ceel-Bare iyo Xudur ee gobolka Bakool.

Dhanka kale ma jiro weli wax hadal ah oo ka soo baxay dhinaca saraakiisha ciidamada dowladda oo ku aadan dagaalkaasi iyo weerarka ka horreeyey.

Xaaladda ayaa haatan deggan, waxaana goobta gaaray ciidamo gurmad ah oo ka tirsan kuwa milatariga Soomaaliya, iyada oo ay baxsadeen raggii ka dambeeyey weerarkaasi.

Inta badan dagaalyahanada kooxda Al-Shabaab ayaa weeraro gaadmo ah ku aada ciidamada dowladda iyo kuwa AMISOM ee ku sugan gobollada Baay iyo Bakool.

Maamulka Dowladda Puntland 30ka Maarso 2021 Afhayeenka madaxtooyada Puntland, Jaamac Deperani ayaa beeniyey warar saacadihii lasoo dhaafay lagu qoray baraha bulshada, kuwaas oo sheegayey in Deni uu ka tanaasulay qorsha Madasha Badbaado Qaran iyo Saamileyda kale ay uga mid noqonayaan heshiiska arrimaha doorashooyinka dalka.

Qoraalkan oo lasoo dhigay cinwaan facebook been abuur ah oo u eg midka Saciid Deni ayaa lagu yiri “Waxaan ka tanaasulnay qorshaheyga aan ku doonayey in dhammaan xubnaha Madasha Badbaado Qaran iyo saamileyda siyaasadda ay qeyb ka noqdaan heshiiska dalka ee arrimaha doorashooyinka, kadib marki aan aragnay in baarlamanka federaal Soomaaliya waqtigiisu dhammaada uu doonayo inuu sameeyo mudro kordhin aan sharci aheyn.” 

Jaamac Deparani ayaa qoraalkaasi ku tilmaamay mid looga been abuurtay madaxweyne Deni, iyada oo la adeegsanayo ciwaan aan sax aheyn. Sidoo kale wuxuu intaasi kusii daray in qoraalka lagu sameeyey habka Online-ka ah, sida uu hadalka u dhigay.

“Wax la eryo been baa u gaabisa ! Ciwaanka saxda ah ee Madaxweynaha waakan H.E Said Abdullahi Deni sawirkana waa mid lagu been abuuray habka Online-ka ah,” ayuu yiri.

Madasha Badbaado Qaran ayaa waxaa ku mideysan Puntland, Jubaland, Midowga Musharraxiinta iyo Guddoomiyaha Aqalka sare, iyada oo dhowaan looga dhowaaqay magaalada Muqdisho, si ay qeyb uga noqoto dadaallada socda ee doorashooyinka.

Si kastaba hadalkan ayaa kusoo aadayo, iyada oo uu dalku ku jiro marxalad adag oo kala guur ah, waxaana weli si mari-waa uu ka taaagan yahay doorashooyinka 2021

Muqdisho 30ka Maarso 2021 Maamulka Xildhibaanada Golaha Shacabka ee Barlamaanka Soomaaliya ayaa markii ugu horeysay qiray inay jireen ciidamo dheeraad ah oo Sabtidii lagu daadiyey dhismaha golaha ee Villa Hargeysa, halkaas oo lagu balansanaa kulan ajendihiisa tuhun weyn laga qabay.

Xildhibaan Maxamed Cabdullahi Xasan Nuux oo kamid ah nidaamiyayaasha golaha shacabka oo wareysi siiyey BBC ayaa qiray in ciidamo dheeraad ah uu guddoomiyuhu dalbaday maalintaas, isagoo aan shaacin sababta.

“Qeybaha kala duwan ee ciidamadu fadhi ayey ku leeyihiin xarunta baarlamaanka, guddoomiyaha baarlamaanku waqti kasta waa uu dalban karaa ciidamo dheeraad ah oo sharciga ayaa u ogol, marka in maalinkaas ciidan badan la keenay wey jirtaa, laakiin xaalad weyn oo markaas jirtay anigu ma ogi,” ayuu yiri  Xildhibaan Maxamed Cabdullahi Xasan Nuux.

Isagoo sii hadlaayey ayuu yiri, “Way jirtaa inaan ciidamada soo badinay, mar-mar aan ciidamada soo kordhinana way iska jirtaa oo xaalado ay soo kordhaan oo wax cusub maaha, marka xaaladda dalku ku jiro ayaa iska ah mid feejignaan amni u baahan mar kasta.”

Mar wax laga weydiiyey sababta ka dambeysa kulankii golaha ka baaqday Isniintii maanta ayuu sheegay in kulanka dib loogu dhigay Arbacada amar ka yimid guddoomiye Maxamed Mursal, iyadoo uu sidiisii yahay go’aankii dhawr iyo toban xildhibaan looga joojiyay ka qayb-galka shirarka golaha.

“Sida aad ogtihiin kulamada mararka qaar waa la baajiyaa, iyadoo la sii diray ajendaha, guddoomiyaha ayaa nagu war-geliyey inaan kulankaas balamino Arbacada soo socota, laakiin guddoomiyuhu nooma sheegin sabab gooni ah,” ayuu Xildhibaan Maxamed oo kamid ah nidaamiyayaasha golaha shacabka.

Sidoo kale waxa uu sheegay in goluhu uu leeyahay xeer hoosaad, kaas oo qabanaya xildhibaankii fowdo abuura, isagoo cadeeyey in ganaaxii maalinkii Sabtida ku dhacay xildhibaanada qaar uu sidiisa sii ahaanayo oo shanta kulan ee soo socda ay seegi doonaan.

Qaar ka mid ah xildhibaanadaas oo kol sii horeysay shir jaraa’id ku qabtay magaalada Muqdisho ayaa ku goodiyey inay ka qeyb geli doonaan kulamada baarlamaanka, isla markaana aysan jirin cid ka hor istaagi karta.

Mudug 30ka Maarso 2021 Maxkamada Gobolka Mudug ee Galmudug ayaa ganaax mid $700 (Todoba boqol oo dollar ah) ku riday 31 qof oo ajaanib ah, kuwaas oo kalluumeysi sharci darro ah ka waday xeebaha Soomaaliya.

Kalluumeysatadan ganaaxa lacageed lagu xukumay ayaa laga qabtay inta u dhaxeysa magaalooyinka Xarardheere iyo Hobyo ee gobolka Mudug, waxaana lagala wareegay doomihii iyo qalabkii ay wateen.

Sidoo kale lix tan oo kalluun ah oo ay ka jilaabteen badda Soomaaliya ayaa lagala wareegay dadkaan la xukumay oo markii laga reebay nin turjumaan u ahaa oo Soomaali ah intooda kale ka soo jeeda dalka Yemen.

Guud ahaan dadkaan la qabtay ayaa ka koobnaa 39 qofood, balse sideed (8) ka mid ah ayaa la sheegay inay carruur yihiin, kuwaas oo ay Maxkamaddu go’aamisay in la iska sii daayo.

Goobtii uu ka dhacay xukunkaan ayey Maxkamadda Gobolka Mudug ee Galmudug digniin adag uga dirtay doomaha iyo ganacsatada shisheeye ee sida sharci darrada ah uga kalluumaysta biyaha Soomaaliya, gaar ahaan Galmudug.

Qoraal lagu baahiyey barta Facebookga ee wasaaradda amniga Galmudug ayaa lagu soo dhaweeyey xukunka ay maxkamaddu ku riday raggaas lagu soo qabtay kalluumeysiga sharci darrada ah, sida ay maxkamaddu sheegtay.

Sidoo kale qoraalka wasaaradda ayaa lagu ammaanay ciidamada ilaalada badda ee dowlad goboleedka Galmudug, kuwaas oo ku guulaystay in hawlgallo ay ka fuliyeen xeebaha Galmudug ay ku soo qabtaan dadkaan la xukumay.

 

Muqdisho 30ka Maarso 2021 Maamul goboleedyada Jubaland iyo Puntland ayaa ku guul-darreystay mid ka mid ah shuruudihii ay ku xireeen in dib loo billaabo wada-hadallada doorashada ee kala dhaxeeya madax goboleedyada kale iyo Farmaajo.

Ilo-wareedyo lagu kalsoon yahay ayaa Caasimada Online u sheegay in wakiilada beesha caalamka ay diideen dalabkii Axmed Madoobe iyo Saciid Deni ee ahaa in Farmaajo uusan shir guddoomin wada-hadallada, una sheegeen inay shuruudaas ka tanaasulaan.

Dalabkan ayaa ka mid ahaa dhowr shuruud oo hortaagan wada-hadallada, oo sidoo kale ay ku jiraan ajendaha shirka, iyo amniga goobta shirka. Axmed Madoobe iyo Deni ayaa ku doodayey in muddo xileedka Farmaajo uu dhammaaday, sidaas darteedna uusan haysan sharciyad uu shirka ku hoggaamiyo.

Ilo-wareedyo lagu kalsoon yahay ayaa Caasimada Online u sheegay in beesha caalamka ay ku cadaadisay Axmed Madoobe iyo Saciid Deni in la laabtaan shuruurddan islamarkaana ogolaadan in Farmaajo shirka guddoomiye, ayaga oo u sheegay inaysan muhiim aheyn cidda shirka guddoomineysa haddiiba shuruudaha kale ee ay wataan la fuliyo.

Wakiilada beesha caalamka ayaa sidoo kale Axmed Madoobe iyo Saciid Deni u sheegay inaysan suurta-gal aheyn in la fuliyo mid kasta oo ka mid ah dalabyada ay wataan, sidaas darteedna kula taliyeen inay ka tagaan kuwa aan muhiimka aheyn.

Arrintan ayaa Axmed Madoobe iyo Deni looga dhaadhiciyey kulan ay si gaar ah Axaddii ula yeesheen wakiilada beesha caalamka, waxaana goobjoog ka ahaa safiirka Mareykanka Donald Yamamoto iyo ergeyga QM ee Soomaaliya James Swan. 

Si kastaba, wararka ayaa sheegaya in tani beddelkeed la fulin doono inta badan dalabyada kale ee ay wataan Saciid Deni iyo Axmed Madoobe, si wada-hadallada ay dib ugu billowdaan, heshiisna looga gaaro doorashada.

Muqdisho 30ka Maarso 2021 Ra’iisul wasaarihii hore ee Soomaaliya Cumar Cabdirashiid Cali Sharmaarke ayaa shaaca ka qaaday inuu jiro heshiis halis ah oo ay kala saxiixan doonaan Soomaaliya, Ethiopia iyo Eritrea, kaasi oo uu ku baaqay in fiiro gaar ah loo yeesho.

Cumar Cabdirashiid, oo ah senator ka tirsan Aqalka Sare, ayaa qoraal uu soo dhigay twitter-ka ku sheegay in heshiiskan oo ah mid amni iyo difaac la doonayo in dhowaan lagu saxiixo magaalada Addis-Ababa.

“Heshiiska amni/difaac ee la isla dhex-marayo ee u dhaxeeya Eritrea, Ethiopia iyo Soomaaliya waxa uu noqon karaa arrin khatar keeni karta oo u baahan in fiiro gaar ah loo yeesho. Sababtoo ah, si xun u adeegsiga aan dhammaadka lahayn ee waaxda amniga, waxay noqon doontaa arrin wallaac dhab ah leh, haddii dowladda federaalka ee waqtigeedu dhammaaday ay isku daydo in heshiis noocan ah ay ku saxiixdo Addis Ababa,” ayuu yiri Cumar Cabdirashiid.

Arrintan ayaa imaneysa ayada oo Caasimada Online ay shalay qortay in ay beesha caaaka ku qasbayso Farmaajo inuu baajiyo safarka Addi-Ababa, taas beddelkeedna uu heshiis la gaaro madaxda maamul goboleedyada dalka ee ku sugan Muqdisho.

Maxamed Farmaajo, Isais Afwerki iyo Abiy Ahmed ayaa saaxiibo iyo isbaheysi noqday wixii ka dambeeyey markii Abiy uu la wareegay talada Ethiopia bishii April ee 2018, waxaana dadka dhaliila ay sheegaan inay ku heshiiyeen inay isku gacan siiyaan inay saddexda dal awood ku maamulaan.

Afwerki waa kaligii-taliye sanado badan maamulayey Eritrea, Abiy inkasta oo uu hoggaanka yimid iyadoo loo han weyn yahay, haddana wuxuu xirxiray dhammaan mucaaradkii Oromada, isaga oo kadibna dagaal ku qaaday Tigray-ga. Farmaajo wuxuu awood ku muquuniyey oo uu xukunka uga tuuray saddex madaxweyne goboleed, isaga oo kadibna madax uga dhigay saddex isaga taabacsan, halka midkii afaraad oo ah Axmed Madoobe.

Astaamihii ugu horreeyey ee heshiiska ay isku gacan siinayaan saddexda hoggaamiye ayaa la arkay markii ciidamada Ethiopia ay Farmaajo ku gacan siiyeen in awoodda laga tuuro qaar ka mid ah madaxda maamul goboleedyada dalka, sida Koonfur Galbeed iyo Galmudug, kuna guul-darreystaan inay Kismaayo diyaarad ku galaan markii uu Axmed Madoobe ka war-helay.

Sidoo kale, ciidamada Eritrea ayaa Abiy Ahmed ku gacan siiyey dagaalkii gobolka Tigray, halkaasi oo ay hay’adaha caalamiga ah ee xuquuqda aadanaha ay sheegeen inay ka gaysteen tacaddiyo ay ka mid yihiin dil, kufsi, iyo jirdil. Kadib cadaadis caalami ah, Abiy ayaa toddobaadkii tegay Asmara, kana codsaday Afwerki inuu ciidamadiisa kala baxo halkaas, sida ugu dhaqsiyaha badan.

WARARKA MAANTA 29ka Maarso 2021 Sir Culus!  

Su’aallaha Maanta: Yaa ku qasbay Guddoomiyaha Golaha Shacabka Mudane Mursal Shiikh “Shita-Dhuuqe” inuu joojiyo kulankii golaha shacabka ee mudda kordhinta Madaxweynaha xilka ku fashilmay Mudane Farmaajo “Been-Hawaas”? ? Yaa muddo kororis rabo oo ku fashilmay hoggaanka dalka? Maxay maanta ka shiri dooonaan Golaha Shacabka ee xiligoodii dhammaaday? Maxay beesha caalamka runta ugu sheegtay Madaxweynaha xilka iyo hoggaanka dalka ku fashilmay Mudane Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa #Soomaaliya Madaxweyne ka noqon doona Abriil 2021? Maxuu weli warbaahinta/saxaafadda iska qarinayaa argagixiye maal-geliye Fahad Yaa diiday inuu dhammeystiro dastuurka dalka Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa diiday inay doorsho xalaal ah dhacdo Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa maanta raba inay Soomaaliya mar kale dagaal ku noqoto Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa sababay inuu Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas” ku fashilmo hoggaanka iyo siyaasadda dalka Maal-Geliye Argagixiye Fahad Yaasiin “Daba-Daasle”? Yaa #Soomaaliya u maqan? Ha wiqleyso!!

Muqdisho 29ka Maarso 2021 Qoraal kasoo baxay xafiiska guddoonka golaha shacabka baarlamanka Soomaaliya, loona kala diray xildhibaanada, ayaa lagu ogeysiiyay in la baajiyay kulankii maanta oo Isniin ah loo balansanaa.

Fariinta loo kala diray xildhibaanada golaha shacabka ee muddo xilkeedkiisa dhamaaday ayaa lagu sheegay in gebi ahaanba la joojiyay kulankaasi ilaa maalinta Arbacada ahm sida ku cad farintaasi.

“Mudane Xildhibaan shirkii beri oo Isniin ah ee loo balansanaa waxaa uu dib loo dhigey maalinta Arbacada ee tariikhdu ku beegan tahay 31 March,” ayaa lagu yiri fariinta loo kala diray xildhabaanada.

Sida wararku sheegayaan arrintaan ayaa ka danbeysay kadib markii cadaadis xooggan la saaray Farmaajo iyo guddoonka baarlamaanka ee muddo xileedkoodu dhammaaday.

Ad by Valueimpression

Diblumaasiyiinta iyo wakiilada beesha caalamka ayaa saacadihii u danbeeyay wada hadallo dhinaca muuqaal araga fog iyo taleefano kula xiriirayay Farmaajo iyo Mursal si loo joojiyo kulanka baarlamaanka, waxaana heshiis lagu gaaray in kulanka Isniinta la baajiyo.

Ilo ku dhow wakiillada Beesha Caalamka ee Soomaaliya ayaa Caasimada Online u xaqiijiyey in safiirrada Mareykanka, Midowga Yurub, Ingiriiska iyo wakiilka Qaramada Midoobey ee Soomaaliya James Swan ay Mursal uga digeen in haddii uu goluhu qaato go’aan mudo kororsi ah, faa’iidada laga dhaxlo ay noqon doonto mid wiiqda xasilloonida dalka iyo dadaaladii dowlad dhiska ee socday sanadahaan.

Xubnaha beesha caalamku waxay guddoomiye Maxamed Mursal u sheegeen in aan la aqbali doonin muddo kordhin loo sameeyo hey’adaha dastuuriga ah ee mudo xileedku ka dhamaaday, isla markaana aysan heli doonin taageerada Beesha Caalamka, sidoo kale ay si adag ula xisaabtami doonaan guddoonka golaha shacabka.

Hakinta shirkaan ayaa la sheegayaa iney qeyb ku leeyihiin madaxda Mucaaradka, Jubbaland iyo Puntland oo si weyn u diidan qorshaha Farmaajo ee xildhibaanada qaar ay sheegeen in lagu sameysanayo muddo kororsi..

Dhinaca kale xildhibaanada kasoo horjeeday kulankaasi oo la sheegay in mudo xileedka Farmaajo loogu kordhin lahaa hadii uu qabsoomi lahaa ay sheegeen in xaalada siyaasadeed iyo mida amni ay noqon laheyd mid waji cusub yeelato, mas’uuliyadeedana uu qaadi lahaa Maxamed Mursal iyo Farmaajo sida ay hadalka u dhigeen.

Muqdisho 29ka Maarso 2021 Ilo ku dhow wakiillada Beesha Caalamka ee Soomaaliya ayaa Caasimada Online u xaqiijiyey in safiirrada Mareykanka, Midowga Yurub, Ingiriiska iyo wakiilka Qaramada Midoobey ee Soomaaliya James Swan ay xiriirro talefoon la sameeyeen Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee baarlamaanka Soomaaliya Maxamed Mursal Sheekh Cabdiraxmaan.

Xiriirradaas oo ahaa kuwo gaar-gaar ah ayey xubnaha beesha caalamku guddoomiye Mursal kala hadleen arrimaha la hadal haayo ee muddo kordhinta iyo cawaaqibka ka dhalan kara hadii uu qaato go’aan noocaas ah.

Sida aan xogta ku helnay, waxay uga digeen in haddii uu goluhu qaato go’aan mudo kororsi ah, faa’iidada laga dhaxlo ay noqon doonto mid wiiqda xasilloonida dalka iyo dadaaladii dowlad dhiska ee socday sanadahaan.

Xubnaha beesha caalamku waxay guddoomiye Maxamed Mursal u sheegeen in aan la aqbali doonin muddo kordhin loo sameeyo hey’adaha dastuuriga ah ee mudo xileedku ka dhamaaday, isla markaana aysan heli doonin taageerada Beesha Caalamka, sidoo kale ay si adag ula xisaabtami doonaan guddoonka golaha shacabka.

Xogta aan helnay waxay intaas ku dareysaa in qorshuhu yahay in saacadaha soo socda ay Beesha Caalamka war ka soo saarto shirka berri loo balansan yahay ee xildhibaanada golaha shacabka iyo shakiga laga qabo waxa dhici doona.

Beesha Caalamka ayaa si adag u diidan muddo kordhin loo sameeyo madaxweynaha iyo baarlamaanka waqtigu ka dhamaaday, waxayna soo saarayaan bayaan ay ku cadeynayaan mowqifkooda.

Hargeisa 29ka Maarso 2021 Guddoomiyaha Xisbiga UCID ee Somaliland Eng. Feysal Cali Waraabe ayaa quus ka muujiyay aqoonsi ay hesho Somaliland, isagoona sababtaasi ku sheegay inay tahay maamul xumi ballaaran oo xilligaan haysata Somaliland.

Feysal Cali Waraabe ayaa tilmaamay in aqoonsi la’aanta iyo in xuduudaha ay ka gudbi waayaan ay ku timid aqoon xumi, isagoo ku eedeeyay madaxweynaha xilka haaya ee Muuse Biixi in uu xirxiray dadkii ka fikirka duwanaa iyo murashaxiintii xisbiyada kale ee xukuumaddiisa kasoo horjeeday.

Guddoomiye Feysal ayaa carabka ku adkeeyey in Madaxweyne Muuse Biixi uusan Somaliland sii maamuli karin.

“Waxa maanta halkaan na dhigay ee xuduudihii gaari weynay, waa hoggaan xumo, ka fiirsada markaad wax coddeyneysaan, qabiil ha eeginee qofka hagaagsan oo wax qabanayo, caqli leh, iimaan leh ee ummada isku wadi kara ayaa la doortaa, hadaad mid jabhad sameyn kari waayay cod siisaan, hadde maanta dalkii waa beylah waa kaa,” ayuu yiri Feysal Cali Waraabe.

Waxuu intaas ku sii daray, “Afweyne Dikteeter buu ahaa, waxbuu socod siin jiray, laakiin kani wax uu socod siin karo iska daaye, waxba ma qaban karo.”

Gudoomiye Feysal Cali Waraabe ayaa ku duceystay in ilaahey tuso shacabka Somaliland oo gacmaha is-qabsaday, si ay isaga hor wareejiyaan Muuse Biixi oo hadda madaxweyne u ah.

Guddoomiyaha Xisbiga mucaaradka ah ee UCID ee Somaliland Feysal Cali Waraabe waxaa lagu yaqaan hadal adeega iyo in uu yahay siyaasi aan ka xishoon hadallada qaar oo wixii calooshiisa ku jira afka ka sheega xumaan ama amaan.

Muqdisho 29ka Maarso 2021  Xog ay heshay Caasimada Online ayaa sheegeysa in wakiilada beesha caalamka ee ku sugan magaalada Muqdisho ay culeys ku saarayaan madaxweynaha waqtigu ka dhammaaday Maxamed Cabdullaahi Farmaajo inuu joojiyo safarada dibadda xiligaan adag uu dalka ku sugan yahay marxalad aan horay u dhicin.

Dalabkaan beesha caalamka ayaa yimid kadib markii ay ka war heleen in Farmaajo uu qorsheynayo safar dibadda ah, gaar ahaan booqasho uu ku tegayo Addis Ababa, safarkaasi oo xafiiska Farmaajo uu daboolayo, xitaana aysan xubnaha ku dhow dhow ka war qabin safarkaasi.

Sababta ay ugu dalbadeen Farmaajo inuu joojiyo safarada dibada ayay ku macneeyeen inay sii murjineyso cakirnaanta siyaasadeed ee dalku ku jiro iyo isu soo dhowaansha la’aanta, madax goboleedyada, mucaaradka iyo madaxweynaha xilkiisa dhamaaday.

Caasimada Online ayaa ogaatay in Farmaajo uu qorsheynayo safar maalin ama laba maalin qaadan doono inuu ku tegi doono Addis Ababa, halkaasi oo uu kula soo kulmi doono ra’iisul wasaaraha Itoobiya Abiy Ahmed oo naftiisa culeysyo siyaasadeed ka haystaan gobolka Tigrey iyo cambaareynta hay’addaha xuquuqda aadahaha iyo caalamka oo ku eedeeyay dowladdiisa inay adeegsatay ciidamada Eritrea oo xasuuq ba’an ka geystay gobolkaasi.

Lama oga in dalabka culus ee beesha caalamka u gudbisay Farmaajo inuu aqbali doono iyo in kale, xili madaxweyneyaasha maamul goboleedyada ay ku shirsan yihiin magaalada Muqdisho si xal looga gaaro arrimaha khilaafka doorashada.

Illaa iyo hadda ma cadda ujeedka uu Farmaajo ka leeyahay safarka.

Muqdisho 29ka Maarso 2021 Madaxweynaha waqtigiisu dhammaaday ee Mudane Maxamed Cabdullahi Maxamed (Farmaajo) ayaa xalay qaabilay madaxda maamul goboleedyada ee taabacsan Villa Soomaaliya & guddoomiyaha gobolka Banaadir, iyaga oo ka wada-hadlay arrimo xasaasi ah oo ku aadan xaaladda dalka iyo doorashooyinka dalka.

Kulanka oo ka dhacay xarunta madaxtooyada ayaa waxaa sidoo kale goobjoog ahaa ra’iisul wasaaraha xilka sii haya ee Mudane Maxamed Xuseen Rooble, waxaana dhinacyada ka qeyb-galay ay diirada saareen xaaladda cakiran ee ka taagan dalka.

Ilo wareedyo lagu kalsoon yahay ayaa Caasimada Online u sheegay in madaxda Galmudug, HirShabelle iyo Koonfur Galbeed ay madaxweynaha la wadaageen waxyaabihii kasoo baxay shirarkii ay la soo qaateen madaxda Jubbaland iyo Puntland, gaar ahaan qodobada hordudhaca ee ay isla soo meel-dhigeen ee wada-hadalada socda.

Sidoo kale waxaa kulanka lagu soo qaaday halka ay marayaan dadaallada lagu doonayo qabsoomida shir loo dhanyahay oo ay yeeshaan dowladda iyo dowlad goboleedyada.

Wararka ayaa sidoo kale intaasi ku daraya in shirkan lagu soo hadal qaaday arrinta muddo kordhinta ee laga shaki qabo inuu ku dhowaaqo Golaha Shacabka, taas oo buuq weyn ka dhex-abuurtay xildhibaanada baarlamaanka federaalka ah ee Soomaaliya.

Si kastaba xaaladda siyaasadeed ee dalka ayaa muuqata mid kasii dareysa, waxaana weli is mari-waa uu ka taagan-yahay hannaanka loo wajahayo doorashada 2021-ka.

WARARKA MAANTA 29ka Maarso 2021 Sir Culus!  

Su’aallaha Maanta: Yaa ku qasbay Guddoomiyaha Golaha Shacabka Mudane Mursal Shiikh “Shita-Dhuuqe” inuu joojiyo kulankii golaha shacabka ee mudda kordhinta Madaxweynaha xilka ku fashilmay Mudane Farmaajo “Been-Hawaas”? ? Yaa muddo kororis rabo oo ku fashilmay hoggaanka dalka? Maxay maanta ka shiri dooonaan Golaha Shacabka ee xiligoodii dhammaaday? Maxay beesha caalamka runta ugu sheegtay Madaxweynaha xilka iyo hoggaanka dalka ku fashilmay Mudane Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa #Soomaaliya Madaxweyne ka noqon doona Abriil 2021? Maxuu weli warbaahinta/saxaafadda iska qarinayaa argagixiye maal-geliye Fahad Yaa diiday inuu dhammeystiro dastuurka dalka Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa diiday inay doorsho xalaal ah dhacdo Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa maanta raba inay Soomaaliya mar kale dagaal ku noqoto Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa sababay inuu Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas” ku fashilmo hoggaanka iyo siyaasadda dalka Maal-Geliye Argagixiye Fahad Yaasiin “Daba-Daasle”? Yaa #Soomaaliya u maqan? Ha wiqleyso!!

Muqdisho 29ka Maarso 2021 Qoraal kasoo baxay xafiiska guddoonka golaha shacabka baarlamanka Soomaaliya, loona kala diray xildhibaanada, ayaa lagu ogeysiiyay in la baajiyay kulankii maanta oo Isniin ah loo balansanaa.

Fariinta loo kala diray xildhibaanada golaha shacabka ee muddo xilkeedkiisa dhamaaday ayaa lagu sheegay in gebi ahaanba la joojiyay kulankaasi ilaa maalinta Arbacada ahm sida ku cad farintaasi.

“Mudane Xildhibaan shirkii beri oo Isniin ah ee loo balansanaa waxaa uu dib loo dhigey maalinta Arbacada ee tariikhdu ku beegan tahay 31 March,” ayaa lagu yiri fariinta loo kala diray xildhabaanada.

Sida wararku sheegayaan arrintaan ayaa ka danbeysay kadib markii cadaadis xooggan la saaray Farmaajo iyo guddoonka baarlamaanka ee muddo xileedkoodu dhammaaday.

Ad by Valueimpression

Diblumaasiyiinta iyo wakiilada beesha caalamka ayaa saacadihii u danbeeyay wada hadallo dhinaca muuqaal araga fog iyo taleefano kula xiriirayay Farmaajo iyo Mursal si loo joojiyo kulanka baarlamaanka, waxaana heshiis lagu gaaray in kulanka Isniinta la baajiyo.

Ilo ku dhow wakiillada Beesha Caalamka ee Soomaaliya ayaa Caasimada Online u xaqiijiyey in safiirrada Mareykanka, Midowga Yurub, Ingiriiska iyo wakiilka Qaramada Midoobey ee Soomaaliya James Swan ay Mursal uga digeen in haddii uu goluhu qaato go’aan mudo kororsi ah, faa’iidada laga dhaxlo ay noqon doonto mid wiiqda xasilloonida dalka iyo dadaaladii dowlad dhiska ee socday sanadahaan.

Xubnaha beesha caalamku waxay guddoomiye Maxamed Mursal u sheegeen in aan la aqbali doonin muddo kordhin loo sameeyo hey’adaha dastuuriga ah ee mudo xileedku ka dhamaaday, isla markaana aysan heli doonin taageerada Beesha Caalamka, sidoo kale ay si adag ula xisaabtami doonaan guddoonka golaha shacabka.

Hakinta shirkaan ayaa la sheegayaa iney qeyb ku leeyihiin madaxda Mucaaradka, Jubbaland iyo Puntland oo si weyn u diidan qorshaha Farmaajo ee xildhibaanada qaar ay sheegeen in lagu sameysanayo muddo kororsi..

Dhinaca kale xildhibaanada kasoo horjeeday kulankaasi oo la sheegay in mudo xileedka Farmaajo loogu kordhin lahaa hadii uu qabsoomi lahaa ay sheegeen in xaalada siyaasadeed iyo mida amni ay noqon laheyd mid waji cusub yeelato, mas’uuliyadeedana uu qaadi lahaa Maxamed Mursal iyo Farmaajo sida ay hadalka u dhigeen.

Muqdisho 29ka Maarso 2021 Ilo ku dhow wakiillada Beesha Caalamka ee Soomaaliya ayaa Caasimada Online u xaqiijiyey in safiirrada Mareykanka, Midowga Yurub, Ingiriiska iyo wakiilka Qaramada Midoobey ee Soomaaliya James Swan ay xiriirro talefoon la sameeyeen Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee baarlamaanka Soomaaliya Maxamed Mursal Sheekh Cabdiraxmaan.

Xiriirradaas oo ahaa kuwo gaar-gaar ah ayey xubnaha beesha caalamku guddoomiye Mursal kala hadleen arrimaha la hadal haayo ee muddo kordhinta iyo cawaaqibka ka dhalan kara hadii uu qaato go’aan noocaas ah.

Sida aan xogta ku helnay, waxay uga digeen in haddii uu goluhu qaato go’aan mudo kororsi ah, faa’iidada laga dhaxlo ay noqon doonto mid wiiqda xasilloonida dalka iyo dadaaladii dowlad dhiska ee socday sanadahaan.

Xubnaha beesha caalamku waxay guddoomiye Maxamed Mursal u sheegeen in aan la aqbali doonin muddo kordhin loo sameeyo hey’adaha dastuuriga ah ee mudo xileedku ka dhamaaday, isla markaana aysan heli doonin taageerada Beesha Caalamka, sidoo kale ay si adag ula xisaabtami doonaan guddoonka golaha shacabka.

Xogta aan helnay waxay intaas ku dareysaa in qorshuhu yahay in saacadaha soo socda ay Beesha Caalamka war ka soo saarto shirka berri loo balansan yahay ee xildhibaanada golaha shacabka iyo shakiga laga qabo waxa dhici doona.

Beesha Caalamka ayaa si adag u diidan muddo kordhin loo sameeyo madaxweynaha iyo baarlamaanka waqtigu ka dhamaaday, waxayna soo saarayaan bayaan ay ku cadeynayaan mowqifkooda.

Hargeisa 29ka Maarso 2021 Guddoomiyaha Xisbiga UCID ee Somaliland Eng. Feysal Cali Waraabe ayaa quus ka muujiyay aqoonsi ay hesho Somaliland, isagoona sababtaasi ku sheegay inay tahay maamul xumi ballaaran oo xilligaan haysata Somaliland.

Feysal Cali Waraabe ayaa tilmaamay in aqoonsi la’aanta iyo in xuduudaha ay ka gudbi waayaan ay ku timid aqoon xumi, isagoo ku eedeeyay madaxweynaha xilka haaya ee Muuse Biixi in uu xirxiray dadkii ka fikirka duwanaa iyo murashaxiintii xisbiyada kale ee xukuumaddiisa kasoo horjeeday.

Guddoomiye Feysal ayaa carabka ku adkeeyey in Madaxweyne Muuse Biixi uusan Somaliland sii maamuli karin.

“Waxa maanta halkaan na dhigay ee xuduudihii gaari weynay, waa hoggaan xumo, ka fiirsada markaad wax coddeyneysaan, qabiil ha eeginee qofka hagaagsan oo wax qabanayo, caqli leh, iimaan leh ee ummada isku wadi kara ayaa la doortaa, hadaad mid jabhad sameyn kari waayay cod siisaan, hadde maanta dalkii waa beylah waa kaa,” ayuu yiri Feysal Cali Waraabe.

Waxuu intaas ku sii daray, “Afweyne Dikteeter buu ahaa, waxbuu socod siin jiray, laakiin kani wax uu socod siin karo iska daaye, waxba ma qaban karo.”

Gudoomiye Feysal Cali Waraabe ayaa ku duceystay in ilaahey tuso shacabka Somaliland oo gacmaha is-qabsaday, si ay isaga hor wareejiyaan Muuse Biixi oo hadda madaxweyne u ah.

Guddoomiyaha Xisbiga mucaaradka ah ee UCID ee Somaliland Feysal Cali Waraabe waxaa lagu yaqaan hadal adeega iyo in uu yahay siyaasi aan ka xishoon hadallada qaar oo wixii calooshiisa ku jira afka ka sheega xumaan ama amaan.

Muqdisho 29ka Maarso 2021  Xog ay heshay Caasimada Online ayaa sheegeysa in wakiilada beesha caalamka ee ku sugan magaalada Muqdisho ay culeys ku saarayaan madaxweynaha waqtigu ka dhammaaday Maxamed Cabdullaahi Farmaajo inuu joojiyo safarada dibadda xiligaan adag uu dalka ku sugan yahay marxalad aan horay u dhicin.

Dalabkaan beesha caalamka ayaa yimid kadib markii ay ka war heleen in Farmaajo uu qorsheynayo safar dibadda ah, gaar ahaan booqasho uu ku tegayo Addis Ababa, safarkaasi oo xafiiska Farmaajo uu daboolayo, xitaana aysan xubnaha ku dhow dhow ka war qabin safarkaasi.

Sababta ay ugu dalbadeen Farmaajo inuu joojiyo safarada dibada ayay ku macneeyeen inay sii murjineyso cakirnaanta siyaasadeed ee dalku ku jiro iyo isu soo dhowaansha la’aanta, madax goboleedyada, mucaaradka iyo madaxweynaha xilkiisa dhamaaday.

Caasimada Online ayaa ogaatay in Farmaajo uu qorsheynayo safar maalin ama laba maalin qaadan doono inuu ku tegi doono Addis Ababa, halkaasi oo uu kula soo kulmi doono ra’iisul wasaaraha Itoobiya Abiy Ahmed oo naftiisa culeysyo siyaasadeed ka haystaan gobolka Tigrey iyo cambaareynta hay’addaha xuquuqda aadahaha iyo caalamka oo ku eedeeyay dowladdiisa inay adeegsatay ciidamada Eritrea oo xasuuq ba’an ka geystay gobolkaasi.

Lama oga in dalabka culus ee beesha caalamka u gudbisay Farmaajo inuu aqbali doono iyo in kale, xili madaxweyneyaasha maamul goboleedyada ay ku shirsan yihiin magaalada Muqdisho si xal looga gaaro arrimaha khilaafka doorashada.

Illaa iyo hadda ma cadda ujeedka uu Farmaajo ka leeyahay safarka.

Muqdisho 29ka Maarso 2021 Madaxweynaha waqtigiisu dhammaaday ee Mudane Maxamed Cabdullahi Maxamed (Farmaajo) ayaa xalay qaabilay madaxda maamul goboleedyada ee taabacsan Villa Soomaaliya & guddoomiyaha gobolka Banaadir, iyaga oo ka wada-hadlay arrimo xasaasi ah oo ku aadan xaaladda dalka iyo doorashooyinka dalka.

Kulanka oo ka dhacay xarunta madaxtooyada ayaa waxaa sidoo kale goobjoog ahaa ra’iisul wasaaraha xilka sii haya ee Mudane Maxamed Xuseen Rooble, waxaana dhinacyada ka qeyb-galay ay diirada saareen xaaladda cakiran ee ka taagan dalka.

Ilo wareedyo lagu kalsoon yahay ayaa Caasimada Online u sheegay in madaxda Galmudug, HirShabelle iyo Koonfur Galbeed ay madaxweynaha la wadaageen waxyaabihii kasoo baxay shirarkii ay la soo qaateen madaxda Jubbaland iyo Puntland, gaar ahaan qodobada hordudhaca ee ay isla soo meel-dhigeen ee wada-hadalada socda.

Sidoo kale waxaa kulanka lagu soo qaaday halka ay marayaan dadaallada lagu doonayo qabsoomida shir loo dhanyahay oo ay yeeshaan dowladda iyo dowlad goboleedyada.

Wararka ayaa sidoo kale intaasi ku daraya in shirkan lagu soo hadal qaaday arrinta muddo kordhinta ee laga shaki qabo inuu ku dhowaaqo Golaha Shacabka, taas oo buuq weyn ka dhex-abuurtay xildhibaanada baarlamaanka federaalka ah ee Soomaaliya.

Si kastaba xaaladda siyaasadeed ee dalka ayaa muuqata mid kasii dareysa, waxaana weli is mari-waa uu ka taagan-yahay hannaanka loo wajahayo doorashada 2021-ka.

Si kastaba xaaladda siyaasadeed ee dalka ayaa muuqata mid kasii dareysa, waxaana weli is mari-waa uu ka taagan-yahay hannaanka loo wajahayo doorashada 2021-ka.

WARARKA MAANTA 28ka Maarso 2021 Sir Culus!  

Su’aallaha Maanta: Yaa Guddoomiyaha Golaha Shacabka Mudane Mursal Shiikh “Shita-Dhuuqe” awood u siiyey inuu dhaho xildhibaanno la mid ah asaga ka soo qaybgei karaa kulamada/kal-fadhiyada golaha shacabka? Yaa muddo kororis rabo oo ku fashilmay hoggaanka dalka? Maxay maanta ka shiri dooonaan Golaha Shacabka ee xiligoodii dhammaaday? Maxay beesha caalamka runta ugu sheegtay Madaxweynaha xilka iyo hoggaanka dalka ku fashilmay Mudane Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa #Soomaaliya Madaxweyne ka noqon doona Abriil 2021? Maxuu weli warbaahinta/saxaafadda iska qarinayaa argagixiye maal-geliye Fahad Yaa diiday inuu dhammeystiro dastuurka dalka Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa diiday inay doorsho xalaal ah dhacdo Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa maanta raba inay Soomaaliya mar kale dagaal ku noqoto Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa sababay inuu Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas” ku fashilmo hoggaanka iyo siyaasadda dalka Maal-Geliye Argagixiye Fahad Yaasiin “Daba-Daasle”? Yaa #Soomaaliya u maqan? Ha wiqleyso!!

Muqdisho 28ka Maarso 2021  Ciidamada xoogga dalka Soomaaliya, gaar ahaan kumaandooska Danab ayaa howlgal ay ka fuliyeen duleedka deegaanka Jannaale, waxay ku dileen madaxii qaraxyada ururka Al-Shabaab ee gobolka Shabeellada Hoose iyo dagaalamayaal kale.

Idaacadda Ciidamada Qalabka Sida ee Soomaaliya ayaa baahisay in saraakiil ka tirsan Danab ay u sheegeen in howlgalkaas lagu dilay sarkaal lagu magacaabi jiray Ismaaciil Jiis oo ahaa madaxii Al-Shabaab u qaabilsanaa qaraxyada laga fuliyo gobolka Shabeellada Hoose.

Sidoo kale ugu yaraan 10 dagaalame oo la socday sarkaalkaas ayey sheegeen in shalay lagu dilay howlgalkaas oo si gaar ah uga dhacay deegaan lagu magacaabo Buulo-Xaaji oo u dhaw deegaanka Jannaale.

Howlgalkaan ayaa yimid kadib markii ay Danab ka war heshay qorshe aan la shaacin waxa uu ahaa oo ay damacsanaayeen Al-Shabaabkii lagu weeraray tuulada Buulo-Xaaji, sida laga soo xigtay saraakiisha.

Waxay tilmaameen saraakiishu in qorshaha howlgalkaas uu ahaa in la dilo sarkaalkaas ka tirsanaa Al-Shabaab iyo ilaaladiisa, sidoo kale ciidamada ayaa tuulada Buulo-Xaaji iyo nawaaxigeeda waxay ka sameeyeen howlgallo kale in kastoo aan la shaacin cid lagu soo qabtay ama lagu khaarajiyey

Muqdisho 28ka Maarso 2021 Ciidamada sida gaarka u tababaran ee Gorgor ayaa la geliyay heegan, ayada oo loo sheegay inay u diyaar garoobaan wax lagu sheegay howlaha qaran ee horyaala, sida uu kula dardaarmay taliyaha ciidamada lugta Somalia Jen. Maxamed Tahliil Biixi.

Taliye Biixi ayaa booqasho ugu tegay ciidanka kadib markii Sabtidii fashilmay kulankii baarlamaanka ee guddoonka baarlamaanka ku doonayay mudo kordhin loo sameeyo Maxamed Cabdullahi Farmaajo, kadibna uu Mursal ku hanjabay in xarunta baarlamaanka la keeni doono ciidamo ka tiro badan kuwii Sabtidii la geeyay, kuwaasi oo gaarayay 200 askari.

Taliyaha ciidamada lugta oo ah sarkaalka ugu awooda badan xilligaan ciidamada islamarkaana si toos ah u fuliya awaamiirta madaxweynaha xilka ka dhamaaday ee Farmaajo ayaa lagu soo waramayaa inuu si gaar ah ula dardaarmay ciidamada Gorgor, isagoona ku wargeliyay inay xili walba ay heegan ahaadaan si ay u gudaan howsha loo diro.

Waxaa la ogsoon yahay in taliyaha ciidamada Lugta inuu ahaa sarkaalkii ugu sareeyay ee amray weerarkii 19-kii Febraayo lagu qaaday madaxweyneyaashii hore iyo murashaxiintii usoo bannaanbaaxay dibadbaxii ka dhanka ahaa Farmaajo ee lagu rasaaseeyay aakhirkii.

Waxaa hadda jirta cabsi kale oo laga yaabaa in ciidankan mar kale loo adeegsado arrimo siyaasadeed, inkasta oo aysan caddeyn, balse la dhowri doono maalmaha soo socda.

Muqdisho 28ka Maarso 2021 Muqdisho 28ka Maarso 2021 Warqad kasoo baxday xafiiska guddoomiyaha golaha shacabka Maxamed Mursal Sheekh Cabdiraxmaan oo ay heshay Caasimada Online ayaa muujineysa in guddoomiyuhu saxiixay in illaa 15 xildhibaan oo ka tirsan golaha shacabka aysan ka soo qeyb-geli karin kulamada soo socda ee golaha.

Sida qorshuhu yahay kulanka ugu soo horeeya ayaa dhacaya Isniinta soo socota, kaas oo shaki badan laga sii muujinayo.

Magacyada xildhibaanada laga mamnuucay ka soo qeyb galka kulamada soo socda ayaa la dhigay albaabada laga galo Villa Somalia, sida aan xogta ku helnay. Tallaabadan xasaasiga ah ayaan la ogeyn awoodda Mursal u hayso inuu sidaas sameeyo.

Warqadaan oo lagu cadeeyey in la ogeysiiyey Taliyaha ciidanka amniga ee golaha shacabka ayaa lagu shaaciyey magacyada xubnaha laga mamnuucay ka qeyb galka kulamada soo socda ee golaha shacabka, waxayna kala yihiin:

1 –Xildhibaan Cilmi Maxamed Nuur

2 –Xildhibaan Xuseen Qaasim Yuusuf lidow

3 –Xildhibaan Mustaf Sheekh Cali Dhuhulow

4 –Xildhibaan Cabdullahi Maxamed Nuur

5 –Xildhibaan Mahad Maxamed Salaad

6 –Xildhibaan Cabdirasaq Omar Maxamed

7 –Xildhibaan Maxamuud Cabdiraxmaan Beenebeene

8 –Xildhibaan Maxamed Cali Cumer

9 –Xildhibaan Faysal Cabdulle Guuleed

10 -Xildhibaan Cabdullahi Yuusuf Xasan — Alankey

11 –XiIdhibaan Cabdirashid Maxamed Xidig

12 –Xildhibaan Jibriil Cabdirashid Xaaji

13 –Xildhibaan Maxamed Axmed Abtidoon

14 –Xildhibaan Saadiq Xirsi Warfa

15 –Xildhibaan Xasan Cabdi Ismaaciil — Hassan Yare

Waxaa guul-darro ku dhamaaday kulankii maanta loo balansanaa ee xildhibaanada golaha shacabka ee baarlamaanka federaalka Soomaaliya, waxayna xildhibaano ka tirsan golaha guddoonka ku eedeeyeen inuu qarinayo ajande aan ahayn kan lala wadaagay.

Xildhibaanada ayaa horay loogu wargeliyey in ajendaha kulankii maanta uu noqon doono ka hadalka cudurka Coronavirus, waxayna ajendahaas ka muujiyeen shaki weyn, iyagoo meesha ka saaray sabab keeni karta in baarlamaanku hadda ka hadlo COVID-19.

Xildhibaannadaas ayaa sheegay in hoolka golaha dibadiisa la keenay ciidamo dhar cad ah oo ka tirsan NISA, balse xildhibaano kale ayaa rumeysan in kulanku ahaa mid caadiya oo u dhici lahaa sidii loo qorsheeyey lagana doodi lahaa ajandaha qoran ee COVID-19.

Buuq iyo sawaxan badan ayaa ka jiray gudaha hoolka baarlamaanka, waxayna xildhibaanada qaar ku goodiyeen inaan fadhiga la keeni karin wax ka duwan ajendihii loo sheegay, mudo kadibna guddoonka ayaa isaga baxay xarunta golaha, sidaas ayuuna ku baaqday kulankii maanta la isugu yeeray xildhibaanada waqtigu ka dhamaaday ee golaha shacabka.

Guddoomiye Mursal ayaa dalbaday in loo soo hudbiyo magacyada xildhibaanada abuuray buuqa, waxaana la sheegay in warqad uu banaanka hore ee madaxtooyada ka dhigay, si kulamada soo socda aysan uga qeyb gelin.

Siyaasiyiin badan ayaa qaba in qorshaha guddoonku uu ahaa sida maanta dhacday, isla markaana lagu tala-galay in xubnaha diidan mudo kororsiga laga ganaaxo ka qeyb galka kulamada dambe, si buuq la’aan wixii la doono looga ansixiyo golaha.

Muqdisho 28ka Maarso 2021 Dowladda Somaaliya ayaa sheegtay in maraakiib kuwa badda xaalufiya ah oo laga leeyahay dalka Masar ay si sharci darro ah uga kalluumaysanayaan xeebaha Soomaaliya.

War saxaafadeed ka soo baxay Wasaaradda Kalluumaysiga iyo Khayraadka Badda ayaa lagu sheegay in muddadii u dhaxaysay bilihii October ilaa December 2020-ka ay 37 markab oo wata calanka Masar lagu arkay iyagoo si sharci darro ah uga kalluumaysanaya xeebaha Soomaaliya.

Muuqaallo ay soo duubeen ciidamada badda ee Midowga Yurub ayaa muujinaya maraakiibta Masar oo ka kalluumaysanaya xeebaha Soomaaliya iyaga oo sita shabaagaha badda xaalaufiya, ka dibna kalluunka u diyaarainaya sidii loo iibin lahaa, ayey sheegtay dowladda Soomaaliya.

Marka la raaco sharciga waddanka, biyaha xeebta Soomaaliya ee dhererkiisu yahay 24 nautical miles (nm) oo ah halbeegga lagu cabbiro dhererka badda ayaa loo qayday maraakiibta Soomaalida ee kalluumaysiga, halka 12 nautical miles loo reebay kalluumaysatada yaryar ee degaannada ku teedsan xeebaha, sida lagu sheegay war saxaafadeedka.

Dowladda Soomaaliya waxay sheegtay in labada xayndaab ee biyaha badda ee loo qayday kalluumaysata Soomaalida lagu arkay maraakiibta Masar oo ka kalluumaysanaya. Waxa ay dowladda Soomaaliya sheegtay in maraakiibta badda xaalufiya ay manuuc ka yihiin biyaha Soomaaliya sababtoo ah waxay dhaawacayaan bay’ada kalluunka uu ku tarmo.

Ogaanshaha maraakiibka Masar ee ka kalluumaysanaya xeebaha Soomaaliya ayaa imanaysa bilo uun kadib markii sidan oo kale dowladda Soomaaliya ay sheegtay in aalad meel fog lagala socdo maraakiibta kalluumaysanaysa ay tusisay in ugu yaraan 112 doomo kalluumaysi oo Iran laga leeyahay ay sharci-darroo uga kalluumaysanayaan biyaha Soomaaliya gaar ahaan aagga dhaqaalaha.

Soomaaliya waxay sheegtay in maraakiibta lagu arkay inay sharci darro uga kalluumaysanayaan midkoodna uusan liisan ama oggolaansho ka haysan dowlada federaalka Soomaaliya.

Hannaanka liisan bixinta oo la hirgeliyey sannadii 2018-kii ayaa sheegaya in Wasaarada Kalluumaysiga Soomaaliya ay mas’uul ka tahay gacan ku haynta dhammaan wixii dhaqdhaqaaq kalluumaysi ah ee biyaha Soomaaliya.

Waxay sheegtay dawladda Soomaaliya in liisanka la siiyo maraakiibta wadata calanka shisheeye loo maamulo qaab daah furnaan leh iyadoo dhaqaalahana lala wadaagayo dhammaan lixda maamul goboleed iyo gobolka Banaadir.

Wixii shati ah ee ka baxsan nidaamkaas sharci ma aha, sida ay sheegtay dowladda Soomaaliya.

Dawladda Soomaaliya waxay ugu baaqday maraakiibta wadata calanka Masar in ay oggoaansho u helaan ka kalluumaysiga biyaha Soomaaliya. Waxay sheegtay inaysan dhaqangal noqon doonin heshiisyada aan sharciga ahayn ama aan rasmi ahayn oo hay’ado ama shabakado sharci-darro ah ay la galaan maraakiibtaas.

Wasiirka Kalluumaysiga iyo Khayraadka Badda Somaaliya Cabdullaahi Bidhaan Warsame ayaa ku baaqay in mas’uuliyinta Masar ay qaadaan tallaabooyin degdeg ah. Waxa uu sheegay in maraakiibtaas aan laga doonayn Soomaaliya, kalluumaysiga sharci-darrada ahna uu dhaawacayo dalka Soomaaliya iyadoo kalluunkii waddankana la xadayo.

Soomaaliya waxay ugu baaqday Masar inay gacan siiso baadhitaanka dowladda Soomaaliya iyadoo bixinaysa liiska maraakiibta lagu ogyahay inay ka kalluumaysanayaan xeebaha Soomaaliya, bixinaya nuqul ka mid ah dhammaan shatiyada ay wataan maraakiibta sita calanka Masar iyo shaqaalahooda, xaqiijiyaan in maraakiibtaas sita calanka Masar loo oggolaaday inay kan kalluumaystaan meel ka baxsan biyaha Masar, sidoo kalena keenaan nuqulka heshiisyada la xiriira shatiyada la bixiyey.

Waxay sidoo kale Wasaaradda Kalluumaysiga Soomaaliya ka dalbatay Masar inay gacanta ku dhigaan maraakiibtooda kalluumaysi ayna xaqiijiyaan in markab kasta oo sharci darro ah uu degdeg uga baxo biyaha Soomaaliya.

 

Muqdisho 28ka Maarso 2021 Qaar ka mid ah xildhibaanada ku dhow guddoomiyaha baarlamanka Maxamed Mursal Cabdiraxmaan ayaa sheegay inuu si ula kac ah u fashilinayo qorshaha muddo kororsiga ee uu ku cadaadinayo madaxweynaha waqtigu ka dhammaaday Maxamed Cabdullaahi Farmaajo.

Xildhibaanadan oo codsaday inaan magacyadooda la shaacin ayaa Caasimada Online u sheegay in Mursal, si uu qorshaha u fashilmo in uu qaaday laba tallaabo oo kala ah:

1- Waxa uu faafiyay xogta muddo kororsiga oo gudaha baarlamaanka iyo dalka si weyn looga dareemay, si ay arrintasi u keento in cadaadis la saaro Farmaajo islamarkaana la baajiyo. Xogtan ayaa la sheegay in Mursal uu la wadaagay xildhibaano ku dhow, kuwaas iyagana kadib sii faafiyey.

Xildhibaan Mahad Salaad ayaa qoraal uu shalay facebook soo dhigay ku sheegay in Mursal uu xildhibaano u tegay u sheegay saddex arrin oo kala ah:

A)- Heshiiskii 17 September in uu fashilmay!

B)- Muddo kordhin inuu u samaynayo Barlamaanka iyo Farmaajo!

C)- Ciidamada xarunta Golaha Shacabka la keenay in uu isagu dalbaday, lana soo badinayo.

Xildhibaanada ku dhow Mursal ayaa sheegay in xogtan uu si ku talo-gal ah u faafiyey Mursal, si qorshaha muddo kordhinta uu u fashilmo.

2- Wixii shalay ka dhacay baarlamaanka oo buuq iyo fowdo ahaa ayaa keeni kara xaalad kacsan oo aad looga dareemo gudaha dalka iyo dibedda, ayada oo buuqa oo gaaray beesha caalamka uu horseedi karo cadaadis caalami ah, oo lagu joojinayo muddo kororsiga.

Xubnaha aan la hadalnay ayaa sheegay in guddoomiye Mursal uusan Madaxweyne Farmaajo ka diidi karin qorshaha muddo korarsiga isagoo og halista ku geedaaman, uuna ka cabsanayo, sidoo kalane uu iska ilaalinayo in uu qaato qaraar kusoo laaban kara, oo xaaladda dalka halis gelin kara, taasina ay sababtay in uu shaaciyo xogtii qarsooneyd ee muddo korrarsiga. 

Si kastaba, waxaa jirta laba arrin oo shaki gelinaya sheegashada xildhibaanada raacsan Mursal, kuwaas oo muujinaya in Mursal uu raali ka yahay waxna ka ogyahay qorshaha muddo kordhinta, waxayna kala yihiin:

1- Inuu ogolaaday in ciidamo dharcad ah la keeno xarunta baarlamanka, si loogu cabsiyo geliyo xildhibaanada diidan mooshinka, kuna hanjabay inuu soo badin doono maalmaha soo socda.

2- Inuu xalay soo saaray warqad uu 15 xildhibaan uga mamnuucay kulamada baarlamanka, illaa 5 fadhi oo soo socda, xildhibaanadaas oo ahaa kuwii fashiliyey qorshaha muddo kordhinta.

Muqdisho 28ka Maarso 2021 Cabdullahi Maxamed Nuur iyo Mahad Salaad, oo ka mid ah 15 xildhibaan oo uu guddoomiyaha baarlamanka sheegay inuu ka mamnuucay kulamada baarlamanka, ayaa jawaab ka bixiyey tallaabada uu qaaday Maxamed Mursal.

Mursal ayaa qoraal uu xalay soo saaray wuxuu ku sheegay in 15 xildhibaan aysan ka qeyb-gali karin 5-ta kulan ay soo socda ee baarlamanka, isaga oo ku eedeeyey inay fowdeeyeen kulankii shalay ee la tuhmay in muddo kordhinta loogu sameyn lahaa madaxweyne Farmaajo. 15-ka xildhibaan ayaa kala ah:

1 –Xildhibaan Cilmi Maxamed Nuur

2 –Xildhibaan Xuseen Qaasim Yuusuf lidow

3 –Xildhibaan Mustaf Sheekh Cali Dhuhulow

4 –Xildhibaan Cabdullahi Maxamed Nuur

5 –Xildhibaan Mahad Maxamed Salaad

6 –Xildhibaan Cabdirasaq Omar Maxamed

7 –Xildhibaan Maxamuud Cabdiraxmaan Beenebeene

8 –Xildhibaan Maxamed Cali Cumer

9 –Xildhibaan Faysal Cabdulle Guuleed

10 -Xildhibaan Cabdullahi Yuusuf Xasan — Alankey

11 –XiIdhibaan Cabdirashid Maxamed Xidig

12 –Xildhibaan Jibriil Cabdirashid Xaaji

13 –Xildhibaan Maxamed Axmed Abtidoon

14 –Xildhibaan Saadiq Xirsi Warfa

15 –Xildhibaan Xasan Cabdi Ismaaciil — Hassan Yare

Xildhibaan Cabdullaahi Maxamed Nuur ayaa qoraal uu soo dhigay facebook ku sheegay “in aan marna warqadani naga hor istaagi doonin gudashada waajibaadkeena.”

“Sharaf iyo karaamo ayey inoo ahayd aniga iyo sxbada halkaan ku xusan iyo kuwa aan ku xusnayn ee maanta ku guulastay in ay fashiliyaan muddo kororsiga ay doonayeen kuwa matalaadi shacanka ku iibsaday sanbuuska ee uu hormuudka u ahaa Maxamed Mursal oo ku shaqayna fikirka guracan ee Farmaajo, waxaana aaminsanahay in aan marna dalkaan ka hirgeli doonin mudo kororsi waana ku hungoobi doonaan, Balse wixi dhacay maanta waxaa ay shacabka bareen wejiyada runta ah ee Farmaajo iyo Mursal, sidoo kale Waxaan shacabka Soomaaliyeed u xaqiijinayaa in aan marna warqadani naga hor istaagi doonin gudashada waajibaadkeena,” ayuu yiri Cabdullaahi Maxamed Nuur.

Dhinaca kale, Mahad Salaad ayaa isna qoraal uu soo dhigay facebook ku yiri “Maxamed Mursal wuxuu kulansaday garasho la’aan sharciyadeed iyo garaad yari siyaasadeed. Fidnada uu ka talinayana cawaaqib xumada ka dhalata isaga ayaa si shakhsi ah u qaadaya mas’uuliyadeeda!”

Cabdullahi Maxamed Nuur iyo Mahad Salaad iyo xildhibaano kale ayaa shalay la wareegay minbarka baarlamanka, waxayna fashiliyeen qorshe ay sheegeen in Mursal uu doonayey inuu laba sano oo muddo kordhin ah ku siiyo Farmaajo.

WARARKA MAANTA 26ka Maarso 2021 Sir Culus!  

Su’aallaha Maanta: Maxay beesha caalamka runta ugu sheegtay Madaxweynaha xilka iyo hoggaanka dalka ku fashilmay Mudane Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa #Soomaaliya Madaxweyne ka noqon doona Abriil 2021? Maxuu weli warbaahinta/saxaafadda iska qarinayaa argagixiye maal-geliye Fahad Yaa diiday inuu dhammeystiro dastuurka dalka Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa diiday inay doorsho xalaal ah dhacdo Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa maanta raba inay Soomaaliya mar kale dagaal ku noqoto Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa sababay inuu Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas” ku fashilmo hoggaanka iyo siyaasadda dalka Maal-Geliye Argagixiye Fahad Yaasiin “Daba-Daasle”? Yaa #Soomaaliya u maqan? Ha wiqleyso! 

Afganistan 26ka Maarso 2021 Taliban ayaa Mareykanka uga digtay inaysan ka bixin heshiiska ay ciidamada Mareykanka iyo NATO uga baxayaan Afghanistan kahor 1-da bisha May, ayada oo wacad ku martay falcelin ay ka mid yihiin weeraro culus haddii ay sidaas dhacdo.

Taliban ayaa sidoo kale shaaca ka qaaday inay dhisi doonta dowlad Islaami ah kadib marka ay baxaan ciidamada ajnabiga, sida horey loogu heshiiyey wada-hadalladii sanadkii tegay ka dhacay Doha.

Maamulka madaxweyne Joe Biden ayaa sheegay inay dib u eegis ku sameynayaan heshiiska oo ay wada saxiixdeen Taliban iyo maamulkii madaxweyne Donald Trump. 

Biden ayaa Arbacadii u sheegay taleefishinka ABC “inay waqtiga la qabtay ee 1-da May ay dhici karto, balse ay adag tyahay,” isaga oo intaas ku daray in haddii waqti laga sii dheereeyo 1-da May uusan noqon doonin mid badan.

“Waa inay baxaan,” waxaa sidaas weriyayaasha u sheegay Suhail Shaheen oo ka mid wada-xaajoodayaasha Taliban isaga oo ku sugan Moscow, halkaasi oo ay wada-hadallo uga socdaan Taliban iyo dowladda Afghanistan. Shaheen ayaa ka digay in sii joogistan1-da May kadib ay jebieneyso heshiiska.

Shaheen ayaa sidoo kale xaqiijiyey in Taliban aysan ku qanci doonin wax aan ka ahayn in dowlad Islaami ah laga dhiso Afghanistan. 

Shaheen waxa uu carabka ku adkeeyey in dowladda hadda ka jirta Afghanistan ee madaxweyne Ashraf Ghani aysan ku habooneyn qeexitaankooda dowlad Islaami ah.

Ethiopia 26ka Maarso 2021 Eritrea ayaa ciidamadeeda kala bixi doonta gobolka waqooyi ee Ethiopia ee Tigray, waxaa sidaas maanta shaaciyey ra’iisul wasaaraha Ethiopia Abiy Ahmed. 

Shaac ka qaadistan ayaa timid ayada oo Abiy uu wajahayo cadaadis sii xoogeysanaya oo ku saabsan inuu soo geba-gebeeyo dagaalka Tigray, oo ciidamada labada dal ee Ethiopia iyo Eritrea lagu eedeeyey inay ka gaysteen xadgudubyo ay ka mid yihiin dil wadareedyo iyo kufsi.

Addis Ababa iyo Asmara ayaa muddo beeninayey in ciidamada Eritrea ay ku sugan yihiin gobolka Tigray, ayaga oo ka hor-imanaya caddeymo xooggan oo laga haleyo dadka deegaanka iyo diblomaasiyiinta, iyo xitaa qaar ka mid ah shacabka iyo militariga Ethiopia. 

Abiy ayaa ugu dambeyn qirtay kaalinta Eritrea ee dagaalka kadib khudbad uu Talaadadii u jeediyey baarlamanka, wuxuuna kadib Khamiistii u duulay Asmara, si uu ula kulmo kaligii taliyaha dalkaas Isaias Afwerki.

Ad by Valueimpression

“Intii lagu guda jiray booqashadeeda, dowladda Eritrea waxay ogolaatay inay ciidamadeeda kala baxdo xuduudda Ethiopia,” ayuu Abiy Ahmed ku yiri bayaan maanta lagu daabacay twitter-kiisa.

“Ciidamada Difaaca Qaranka Ethiopia ayaa la wareegi doona ilaalinta aagga xuduudda, laga billaabo iminka,” ayuu yiri Abiy Ahmed.

Wasiirka warfaafinta Eritrea Yemane Gebremeskel oo ay xiriir la sameysay wakaaladda wararka AFP ayaan ka jawaabin codsigii loo diray ee ku aaadanaa inuu ka hadlo arrintan.

Hay’adaha xuquuqda aadanaha ee Amnesty International iyo Human Rights Watch ayaa ku eedeeyey ciidamada Ethiopia dilka boqolaal shacab oo Tigray ah, bishii November, markaasi oo xasuuq uu ka dhacay magaalada Axum.

Muqdisho 26ka Maarso 2021 Warar lagu kalsoon yahay oo ay heshay Caasimadda ayaa sheegaya in beesha caalamka ay ka xumaatay tallaabooyin uu qaaday Madaxweynaha muddo xileedkiisa dhamaaday ee Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo oo ay sheegeen iinay dhaawac culus u geysteen dedaalladii ay wadeen wakiilada caalamka islamarkaana xaaladda sii adkeeyay. 

Sida aan xogta ku helnay, Beesha caalamka ayaa Madaxweyne Farmaajo u sheegay in ay qalad aheyd:

1 -In ciidanka ilaalada madaxtooyada uu geeyo madasha shirka ee Teendhada Afisyooni maalintii shirka uu furmayey ee Isniintii.

2 – Soo saarista jadwal aan lagala tashan ka qeyb-galayaasha shirka, kaasi oo ay baahisay madaxtooyada habeenkii Axadda.

3 – Iyo furitaanka shir hal dhinac ah, oo labada maamul goboleed ee Jubaland iyo Puntland ay qaadaceen. 

Qoraal ay wakiilada caalamka u direen Madaxweyne Farmaajo ayey ku sheegeen in dowladda ay sii adkeysay xaaladda Soomaaliya, gaar ahaan ay rajo dishay shirkii la filayay in xal looga gaaro muranka doorashada Soomaaliya, kaas oo ay soo abaabushay Qaramada Midoobay, illaa iyo haddana aan qabsoomin.

Ayada oo arrintan ka duuleysa ayey beesha caalamka joojisay shirkii Afisyoone, waxayna taa beddelkeeda hadda xooga saareysa in shirar aan toos aheyn lagu xaliyo arrimaha taagan kahor shirka guud.

Qoraal markii uu shirka fashilmay kasoo baxay QM ayaa lagu yiri “QM waxay qireysaa kulankii horudhaca u ahaa shir madaxeedka la qorsheeyey, oo haystay metelaadda qaar ka mid madaxda maamul goboleedyada. Waxay boorineysaa wada-tashiyo kale oo aan rasmi aheyn oo dheeraad ah oo dhaca maalmaha soo socda, si loo xaqiijiyo ka qeyb-galka dhameystiran ee loo baahan yahay si dhacdadan ay u noqoto mid soo saarta is-afgarad lagu fulinayo hanaankii doorashada 17-ka September.”

Beesha caalamka ayaa sidoo kale kadib abaabushay shir kale oo u dhaxeeya madax goboleedyada kaliya, iyana ay goobjoog ka tahay, shirkaas oo xalay qabsoomay ayada oo ay ka maqan tahay beesha caalamka kadib markii Farmaajo uu ku cadaadiyey madaxweyne goboleedyada taabiciyiinta ah inay diidaan beesha caalamka.

Safiirada Mareykanka, UK, Talyaaniga, Midowga Yurub iyo UN-ka ayaa madaxweynaha Soomaaliya ku cadaadinaya inuu u qoor dhiibto beesha caalamka si loo dhameeyo muranka doorashada Soomaaliya, taas oo laga cabsi qabo in dalka u horseedo qalaalo dagaalo sokeeyo.

Xogtan aan helnay ayaa sheegeysa in beesha caalamka ay qaata ka taagan tahay xaaladda dalka, ayna rumeysan tahay in mar kasta oo xal soo dhowaado uu Farmaajo si hoose u qaadayo tallaabooyin fashiliya.

Waxaa sii kordhaya dareenka laga qabo in Farmaajo uusan diyaar u aheyn doorasho, xitaaa haddii Axmed Madoobe iyo Saciid Deni ay tanaasulaan, taasi oo walaac xooggan gelisay beesha caalamka.

Kenya 26ka Maarso 2021 Maamulka Somaliland ayaa bartamihii bishii December ee sanadkii hore 2020-ka heshiis lagu tilmaamay ‘mid macno gaar ah sameynaya oo muhiim ah’ la gashay dowladda Kenya oo xiligaas khilaaf xoogan kala dhaxeeyay dowladda federaalka.

Heshiiskaas oo ka dhacay magaalada Nairobi ee dalka Kenya ayaa waxa qalinka ku wada duugay madaxweynaha Somaliland, Muuse Biixi iyo midka Kenya, Uhuru Kenyatta, kadib socdaal uu dalkaas ku tagay madaxweynaha Somaliland.

Heshiiska labada dhinac oo fulintiisa lagu sheegay inay dhacayaan bisha geba-gebada ah ee March, 2021-ka, ayeysan muuqan ilaa hadda wax dhaq-dhaqaaq ah oo laga sameeyay heshiiskaas.

Waxyaabaha lagu heshiiyey waxaa kamid ahaa in dowladda Kenya ay qunsuliyad ka furato magaalada Hargeysa dabayaaqada bisha March ee sanadka 2021-ka, sidoo kalena Somaliland kor u qaaddo meeqaamka xafiiskeeda Magaalada Nairobi.

Sidoo kale waxaa heshiiskaas qeyb ka ahaa in Shirkadda diyaaradaha ee Kenya Airways iyo shirkadaha nooceeda ah ee laga leeyahay Kenya ay billaabaan duullimaadyo toos ah oo isaga kala gooshada Nairobi iyo Hargeysa, marka la gaar isla dabayaaqada bisha March ee sanadkaan.

Heshiiskaas ayaa waxa kale oo ku jiray qoddob xasaasiya oo dhigayay in madaxda Somaliland ‘Dal ku Galka Kenya’ la siiyo marka ay gaaran Kenya, ayaga oo wata Baasaaboorka Somaliland, oo ku dooda inay ka go’day Soomaaliya.

Si kastaba, waxaa fulinta heshiiskaas oo ku mudeysneyd bisha March gebi ahaanba aysan muuqan wax ifafaalo ah oo muujinaya in heshiiskaas uu si dhab ah u dhaqan-galayo, ayada oo si weyn uga meer-meerayso Kenya.

Kenya ayaa lasoo warinaya in heshiiskaan ay uga war-wareegayso arrimo la xiriira doorashada Soomaaliya, waxayna falan-qeeyayaasha siyaasada ku doodeen in ugu horeyntiiba ay ujeedo gaar ah uga dhigtay dabayaaqada March, ka hor muddo xileedka dowladda federaalka oo ku mudeysnaa bilowgii Febraayo, waxaana xusid mudan in ilaa hadda aan heshiis rasmi ah laga gaarin doorashada dalka.

Soomaaliya iyo Kenya ayaa waxa muddooyinkii dambe ka dhaxeeyay khilaaf diblumaasiyadeed, kaasi oo gaaray in xiriirka u jarto dowladda federaalka oo ku andacooneysa faro-gelin gudaha ah, sidoo kale waxaa ka dhaxeeysa dacwada kiiska Badda oo dhawaan ka furmatay maxkamdda ICJ, ayada oo ay ka maqan tahay Kenya.

 

Soomaaliya 26ka Maarso 2021 Taliyaha ciidamada Booliiska Soomaaliyeed sareeyo gaas Cabdi Xasan Xijaar iyo danjiraha dowladda Ingiriiska ee Soomaaliya Kate Foster ayaa ka wadahadlay arrimo badan oo aay ka mid yihiin taageerada iyo xoojinta, sugida amniga doorashooyinka dalka.

Kulanka ayaa ka dhacay xarunta Safaarada Uk ee magaalada Muqdisho, waxaana labada masuul aay si weedaarsadeen warbixino muhiim ah, waxaan Safiirka Uk uu bogaadiyay shaqada adag aay hayaan Booliiska Soomaaliya.

Taliyaha Booliiska Soomaaliyees ayaa dhankiisa uga mahadceliyay taageerada dowlada Ingiriiska aay siiyaan guud ahaan dowladda soomaaliya gaar ahaana ciidanka Booliiska Soomaaliyeed.

Dowladda Ingiriiska waxay ka mid tahay dowladdaha dowlada Soomaaliya ka taageera dhismaha dowladnimada Soomaaliya.

Soomaaliya 26ka Maarso 2021 Musharax madaxweyne Daahir Maxamuud Geelle ayaa ka hadlay dadaallada ay beesha caalamka ku dooneyso iney dalka ka dhacdo doorasho lagu wada qanacsan yahay.

Daahir oo sidoo kale ah afhayeenka midowga musharaxiinta ayaa sheegay iney soo dhaweynayaan dadaal walba oo lagu bixinayo sidii ay dalka uga dhici laheyd doorasho aan hal dhinac aheyn, wuxuuna shacabka Soomaaliyeed ugu baaqay ineysan ka niyad jabin natiijada isla markaana ay taageeraan dadaallada socda.

HALKAAN KA AKHRISO QORAALKA DAAHIR GEELLE:

Waxaan si dhaw ula soconnaa, bogaadinayaana dadaallada ay saaxibbada Soomaaliya ku bixinayaan in xal laga gaaro ismariwaaga arrimaha doorashooyin.

Haddaanu nahay qeybaha kala gadisan ee siyaasadda dalka ( XFS, DGs iyo Midowga Murashaxiinta )

Waxaa nala siman in aan u hoggaansanno himilada dadkeenna ee ah nabad, wadahadal iyo doorashooyin xor iyo xalaal tixgalinno dadaalka saaxiibada Soomaaliya.

ugu danbeyn edda looma sinno oo XFS ayaa leh balse xalku waa mid noowadayaal.

Shacabka Soomaaliyeedna waxaan ugu baaqayaa in aysan dhacdooyinka taagan ku niyad jabin, rajada iyo yididiiladu waa ay wanaagsantahay

Soomaaliya 26ka Maarso 2021 Dowladda Soomaaliya ayaa degmada Dooloow ku soo bandhigtay boqolaal ciidamo ah oo horey uga tirsanaa maamul gobolleed Jubbaland, laakiin hadda ku biiray ciidanka Qaranka Soomaaliyeed ee ka howlgala  gobolka Gedo.

Wasiir ku-xigaanka Wasaarradda Warfaafinta xukuumadda Soomaaliya Cabdiraxmaan Yuusuf Alcadaala ayaa sheegay in ka dowlad ahaan siweyn u soo dhaweynayaan ciidamadan oo markii hore ahaan kuwo aragti duwan Dowladda dagaalna kula jiray, laakiin hadda gartay sida uu hadalka u dhigay in ay u adeegaan dalkooda iyo dadkooda.

Ciidamada oo kor u dhaafaya 400 Askari iyo gaadiidkooda dagaalka ayaa ka mid ahaa ciidamadii uu hoggaaminayay Wasiirkii hore ee Amniga Jubbaland Cabdirashiid Janan, islamarkaana horaantii sanadkan degmada Beled-Xaawo kula dagaalamay ciidamada dowladda Soomaaliya.

Wasiir Alcadaala ayaa u sheegay u sheegay in ciidamada in ay dhawaan ay soo gaari doonaan mas’uuliyiin ka socda Wasaarradda Maaliyada si loo mariyo hab raaca ciidamada looguna bilaabo wixii xuquuq ah oo ay leeyihiin.

Ciidamadan lagu soo bandhigay degmada Dooloow ayaa horay uga mid ahaa ciidanka dowlad gobolleedka Jubbaland ee abaabulnaa in ay Gedo ka saaraan ciidanka Dowladda ee gacanta ku haya gobolka, waxaana hoggaaminayay Wasiirkii hore ee Amniga Jubbaland Cabdirashadiid Janan oo hadda ku biiray dowladda Soomaaliya.

Soomaaliya 26ka Maarso 2021 Soomaaliya ayaa waxaa sanadihii u dambeeyay sarre u kacay musuq-maasuqa iyo laalushka ay hay’addaha dowladda qaadato, midaasi oo hoos u dhigtay la dagaalanka musuq-maasuqa, sida lagu sheegay warbixin ay baahisay hay’adda la dagaallanta musuq-maasuqa Soomaaliya ee MARQAATI.

Hay’adda ayaa daraasad ay ka sameysay heerka musuqa dalka ayaa sheegtay in musuq-maasuqa uu ku baahay guud ahaan Soomaaliya, ayada oo xustay in 50% dadka ku nool caasimada dalka ay bixiyaan laaluush joogta ah.

“Sharciga oo liita iyo hay’ado aan jirin oo la xisaabtama kuwa awooda haya, bixinta laaluushka ayaa ku soo badanaya Soomaaliya, gaar ahaan meelaha ay ku xoogan tahay dowladu. In kasta oo guud ahaan bixinta laaluushka ay tahay 14%, waa tiro go’an maxaa yeelay joogitaanka dawladdu ee gobolladu wuu daciifsan yahay ama kama joogo dalka intiisa badan,” ayaa lagu yiri warbixinta.

“Degmooyinka Muqdisho qaarkood, oo ah halka ay ku xoogan tahay dawladdu, bixinta laaluushka waxay gaareysaa ilaa 50%. Baahida laaluushka ayaa ugu badan ciidamada amniga ee dowladda federaalka, kuwa amniga gobolka Banaadir, iyo Al-Shabab. FMS-yada Dowlad Goboleedka Koonfur-Galbeed iyo Maamulka Gobolka Banaadir waxay arkaan dalab laaluush oo aad u badan, taasi oo xoojinaysa qiimeynta ah in joogitaanka dawladda ee gobol ay astaan u tahay kororka dhacdooyinka bixinta laaluushka”.

Inta badan lacagaha laalushka ee caasimada dalka ayaa waxay daraasadu muujineysa in la siiyo ciidanka dowladda federaalka iyo maamulka gobolka Banaadir, halka kuwa goboladana la siiyo Ciidamada maamulada iyo kooxda Al Shabaab oo iyadu meel sare kaga jirta liiska.

Marqaati ayaa sheegtay in sababta uu musuq-maasuqa ugu sii baahayo caasimada ay tahay ‘xoojinta hay’ádaha amniga iyadoo aan la xoojin xukunka sharciga ayaa u horseedaya Soomaaliya inay yeelato dowlad aan xakameynin sharciga isla markaana aan ka jawaabin rabitaanka shacabka’.

Ugu dambeyntiina waxaa daraasada cusub lagu sheegay in dowladda federaalka ay ka gaabisay la dagaalanka musuq-maasuqa, islamarkaana ay awooda dowladda loo weeciyay ilaalinta danaha shaqsiyadeed ee madaxda dawladda, midaasi oo meesha ka saartay xakameynta dhaq-dhaqaaqa maaliyadeed ee argagixisada ka wadaan gudaha caasimada iyo musuq-maasuqa baahay.

WARARKA MAANTA 25ka Maarso 2021 Sir Culus!  

Su’aallaha Maanta: Maxuu Yaa #Soomaaliya Madaxweyne ka noqon doona Abriil 2021? Maxuu weli warbaahinta/saxaafadda iska qarinayaa argagixiye maal-geliye Fahad Yaasiin “Daba-Naasle” oo fashilay dowladda Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa Xoghaye Guud ee Qarmadda Midooway Mudane Anthony Guterres ugu baaqay inuu si deg deg ah iskaga baxo Farmaajo siyaadda Soomaaliya ee uu ku fashilmay hoggaankeeda 4tii sanno ee la soo dhaafay?  Iska-casil #Soomaaliya Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” muddo 4 sanno ayaad #Soomaaliya ka dhigtay dalka ugu musuqmaasuqa badan adduunka! Yaa diiday inuu dhammeystiro dastuurka dalka Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa diiday inay doorsho xalaal ah dhacdo Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa maanta raba inay Soomaaliya mar kale dagaal ku noqoto Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa sababay inuu Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas” ku fashilmo hoggaanka iyo siyaasadda dalka Maal-Geliye Argagixiye Fahad Yaasiin “Daba-Daasle”? Yaa #Soomaaliya u maqan? Ha wiqleyso! 

Muqdisho 25ka Maarso 2021 Sida ay noo xaqiijiyeen xildhibaano ka tirsan baarlamaanka Soomaaliya iyo saraakiil ka tirsan wafdiga maamulada Puntland iyo Jubaland ee ku sugan, wakiilada beesha caalamka ayaa maanta shir gaar ah u qabanaya 5-ta maamul gobaleed ee dalka.

Wararka aan helnay ayaa sheegaya in beesha caalamka ay dooneyso in marka hore la xaliyo tabashooyinka u dhaxeeya hogaamiyaasha maamul gobaleedyada kahor inta aanay la kulmin Farmaajo.

Xogta aan helnay ayaa sidoo kale sheegeysa in shirar labadii habeen ee la soo dhaafay dhex maray Saciid Deni iyo Axmed Madoobe ay furre u noqdeen shirka maanta dhacaya, oo sidoo kale la filayo inay ka qeyb-galaan wakiilada beesha caalamka ee loo yaqaan C6+.

Waxaa la filayaa in shirkan looga heshiiyo ajandaha shirka guud ee la qorsheynayo in maalmaha soo socda uu dhex maro dowladda federaalka iyo dowlad goboleedyada.

“Waxaa la filayaa in shir gaar ah loo qabto loona sheego in dalka badbaado ka rabo maadaama uu dhamaaday muddo xileedka hay’adaha dowladda,” ayuu yiri xildhibaan ka tirsan baarlamaanka Soomaaliya oo ku dhow madaxweyne Axmed Madoobe.

Waxaa uu noqon doonaa markii labaad oo shir gooni ah ay yeeshaan madaxweynayaasha Dowlad Goboleedyada, kaddib shirkii Dhuusamareeb 1 ee sanadkii hore. 

Beesha caalamka ayaa todobaadyadii la soo dhaafay gashay mashquul badan oo arrimaha Soomaaliya ah maadaama ay sii kala fogaadeen madaxda Soomaalida, islamarkaana laga heshiin la’yahay arrimaha doorashada Soomaaliya.

Lama oga sida ay noqon doonto xaaladda Soomaaliya oo hadda mareysa meel adag waxaana wadanka ka socda kulamo kala duwan oo ay wadaan dhinacyada siyaasadda, hogaamiyaasha arrimaha bulshada iyo qeybaha kale ee bulshada Soomaaliyeed.

Maamulka Jubbaland 25ka Maarso 2021 Wasiirka Wasaarradda Warfaafinta Dowlad Gobolleedka Jubbaland Cabdi Xusseen Sheekh Maxamed oo la hadlay warbaahinta ayaa ka hadlay mowqifka Jubbaland ee la xiriira heshiiska dhaxmaray Dowladda Federaalka iyo Cabdirashiid Janan. Wuxuu sheegay Wasiirka in heshiiskaasi waxba saameyn ah ku yeelan doonin mowqifkii Jubbaland ee xaalada gobolka Gedo , waxaana uu intaa ku darray in Cabdirashiid Janan uu ahaa xubin ka tirsanaa Jubbaland laakiin hadda isaga baxay.

”Heshiiskaasi mar danbe ayaan ka war helnay muhiim ma’aha waqtigii uu soo socda wada hadalkan, laakiin waxaa muhiim ah in uu hadda heshiis dhacay, Annaga ka Jubbaland ahaan waxba iskama badalin mowqifkeenii Gedo, ciidamadiina sidoodii ayeey u joogaan aagagii aan ugu talagalnay’ ayuu yiri Wasiirka.

Cabdirahiid Janan oo maalintii shalay la hadlay BBC ayaa sheegay in wixii hadda ka danbeeya la gudagali doono dhismaha Jubbaland loo dhan yahay, maadaama ayuu yiri waligeedba aan heshiis lagu noqon.

Qaramadda Midooway 26ka Maarso 2021 Wakiilada Beesha caalamka ayaa lagu wadaa in saacadaha soo socda kulan gaar ah la yeeshaan madaxda dowlad gobollleedyada ku sugan magaalada Muqdisho.

Kulankan oo ka dhici doona teendhada Afisyooni ayaa waxaa ka qeybgali doona madaxda dowlad gobolleedyada Puntland, Jubbaland, Koonfur Galbeed, Galmudug iyo Hirhsbaeelle, waxaana dibad joog ka ahaan doona madaxda dowladda Federaalka,

Beesha caalamka ayaa la filayaa in ay kala hadlaan madaxda Dowlad Gobolleedyada sidii heshiis rasmi ah loo gaari lahaa, iyadoo maalmihii ugu danbeeyayba uu soo ifbaxay shaki la xiriira qabsoomida shirka looga hadlayo arrimaha doorashada oo ay ka biyo diidan yihiin qaar ka mid ah madaxda dowlad gobolleedyada.

Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa maalintii shalay uga digtay beesha caalamka in ay qaadaan tallaabo ka baxsan howlaha loo idmaday, iyaga oo ku tilmaamay ficilada qaar ee wakiilada beesha caalamku kacayaan kuwo wax u dhimaya Qarrannimada iyo madaxbannaanida dalka

Muqddisho 25ka Maarso 2021 Faah faahinno dheeraad ah ayaa ka soo baxaya weerar hoobiyayaal ah oo lagu qaaday xaafaddo ku dhaw dhaw xerada Xalane ee magaalada Muqdisho.

Inta la xaqiijinayo qof shacab ah ayaa ku dhintay weerarkan hoobiyaha ee loo adeegsaday xaafaddo ay deganaayeen dad rayid ah.

Goobjoogayaal la hadlay warbaahinta ayaa sidoo kale sheegay in weerarkan ku dhaawacmeen ilaa shan ruux kuwaa oo la dhigay goobaha caafimaadka magaalada Muqdisho.

Madaafiicdan lagu weeraray xaafaddaha ku dhaw dhaw aaga Xalane ayaa imanaya  xili ay halkaa ka socdaan kulamo siyaasadeed oo u dhaxeeya madaxda Soomaalida iyo beesha caalamka

Muqddisho 25ka Maarso 2021  Hey’adda caalamiga ah ee xuquuqda aadanaha ee Amnesty International ayaa qoraal ay soo saartay waxay dowladda Soomaaliya uga halbatay in Cabdirashiid Janan ay kula xisaabtanto dembiyada dagaal ee horay loogu eedeeyey, islamarkaana ay cadaaladda hor keento.

Amnesty waxay sheegtay in qoysaska dhibanayaasha u ah xadgudubyada la sheegay in Cabdirashiid Janan ka geystay gobolka Gedo ay mudan yihiin caddaalad.

“Hadda oo Cabdirashiid Janan uu ku jiro gacanta dawladda federaalka ee Soomaaliya, mas’uuliyiintu waa inay xaqiijiyaan caddaalad iyo la xisaabtan la xiriira dhammaan xad-gudubyada xuquuqul insaanka ee lagu tuhmayo inuu ka gaystay Gedo. Dhibanayaasha iyo qoysaska ay tani saamaynta ku yeelatay waxay mudan yihiin caddaalad,” ayaa lagu yiri qoraalka hey’adda Amnesty Internation.

Muqddisho 25ka Maarso 2021 War-saxaafadeed ka soo baxay dowladda federaalka Soomaaliya ayaa lagu dhaleeceeyey ka hortag ay ciidmaada ammaanka Puntland ku sameeyeen banaanbax nabadeed oo ay dhigayeen shacabka ku nool magaalada Dhahar ee gobolka Sanaag.

“Dowladda Federaalka Soomaaliya waxay aad uga xun tahay falkii foosha xumaa ee maanta ka dhacay magaalada Dhahar ee Gobolka Sanaag oo ay ciidamada Amniga Puntland si ula kac ah xoog iyo xabad ugu adeegsadeen bulshada ku dhaqan magaaladaas oo samaynayay banaanbax nabadeed,” ayaa lagu yiri qoraal ay baahisay wasaaradda warfaafinta Soomaaliya.

Qoraalkaan waxaa lagu sheegay in dowladda Soomaaliya aysan aqbali doonin ‘fal kasta oo waxyeello loogu geysanayo shacab aan hub wadan.’

Qoraalka ayaa intaas ku sii daray, “Dowladda Federaalka Soomaaliya waxay ku baaqaysaa in la ilaaliyo nabadda iyo xasiloonida, shacabkana la dhawro.”

Magaalada Dhahar ee gobolka Sanaag waxaa shalay ka dhacay banaanbax lagu taageerayey madaxweynaha waqtigu ka dhamaaday ee dowladda federaalka Maxamed Cabdullahi Farmaajo, waxaana looga soo horjeeday siayasadda madaxweynaha Puntland Saciid Cabdullahi Deni.

Dibad-baxayaashaan waxaa hoggaaminayey xubno ka tirsan 8-dii xildhibaan ee baarlamaanka Puntland uu xasaanadda ka qaaday, kuwaas oo dhowaan gaaray magaalada Dhahar oo kolkii hore laga soo doortay.

Tallaabadaan caburinta ah ee dowladdu ay ku eedeyneyso Puntland, mid lamid ah ayey Muqdisho ka geysatay bishii hore ee Febraayo, xilligaas oo ciidamada ammaanku ay rasaas ku kala ceyriyeen mudaharaadayaal ay ku jireen musharaxiin iyo siyaasiyiin kale.

Tallaabaddan ayaan sidoo kale waxba ka duwaneyn tii 19-kii Feb ay ciidamada DF ku weerareen hotelkii ay deganaayeen madaxweyneyaashii hore ee Xasan Sheekh iyo Shariif Sh. Axmed iyo ra’iisul wasaarihii hore Xasan Cali Kheyre oo horkacayay bannaanbaxayaal kasoo horjeeday nidaamka doorasho diidka ah ee Farmaajo.

Muqddisho 25ka Maarso 2021 Madaxweynaha muddo xileedkiisa dhamaaday ee Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo oo kaashanaya madaxweyne goboleedyada taabacsan ayaa dejiyey qorshe uu toosh ugu ifinayo madaxweynayaasha Puntland iyo Jubaland. 

Sida aan ku helnay ilo-wareedyo xog-ogaal ah, madaxweyne Farmaajo iyo madaxweynayaasha maamulada Galmudug, HirShabeelle iyo Koonfur Galbeed ayaa kulankii habeenkii Axadda dhacay Villa Somalia ku heshiyay inay shirka Afisyoone tagaan inkasta oo ay qaadaceen madaxda Puntland iyo Jubaland

Qorshaha arrintan laga leeyahay ayaa ah in beesha caalamka loo dareensiiyo in ay ka go’antahay heshiis la gaaro, sidoo kalane ay beesha caalamka u aragto in shirarka ay diidan yihiin Saciid Deni iyo Axmed Madoobe. 

Farmaajo iyo madaxweyne goboleedyada taabiciyiinta ah ayaa mar kale Talaadadii iyo Arbacadii shir ku qabsaday Afisyoone, ayaga oo isu muujinaya xal doon, oo cidda dhibaatada waddo ay yihiin Saciid Deni iyo Axmed Madoobe.

Maamulka Jubbaand 25ka Maarso 2021 Wasiirka warfaafinta dowlad goboleedka Jubbaland, Cabdi Xuseen Sheekh Maxamed oo u warramay laanta Afka Soomaaliga ee BBC-da ayaa ka hadlay heshiiska dhex-maray Cabdirashiid Janan iyo dowladda dhexe ee Soomaaliya.

Wasiirka ayaa wareysigan ku sheegay in go’aanka Janan uusan wax saameyn ah ku yeelan doonin Jubbaland, islamarkaana uu weli sideedii yahay mowqifkeeda.

“Janan waa wasiirkii hore ee amniga muddo dheer ayuu Jubbaland u soo shaqeynayey, dowladdu iyadaa mar xirtay oo tiri waa dambiile, haddana iyadaa diyaarado & wasiiro u soo dirsatay, isaguna go’aanka wuu qaatay wuu la wareegay, laakiin Jubbaland mowqifkeeda waa sidii,” ayuu yiri wasiirka warfaafinta maamulka Jubbaland.

Cabdi Xuseen Sheekh Maxamed ayaa soo hadal qaaday waxa ay Jubbaland kala socotay wada-hadallada Janan iyo dowladda dhexe, wuxuuna uu tilmaameen in waqtiyadii u dambeeyey ay ka war-heleen, balse go’aanka uu ahaa mid dhacay oo ay wada gaareen labada dhinac.

“Waqtiyadii u dambeeyey ayaan ka war-helnay, laakiin go’aanku marbuu dhacaa waa uu dhacay kolley hadda muhiim maaha wixii hoostooda ay usoo wada-hadlayeen, laakiin muhiimku waxa ay tahay inuu go’aanka gaaray, iyagana ay gaareen,” ayuu sii raaciyey.

Ugu dambeyn wasiirka warfaafinta Jubbaland ayaa hoosta ka xariiqay in heshiiska Janan iyo dowladda Soomaaliya uusan saameyn ku yeelan doonin Jubbaland, islamarkaana shaqadu ay halkeeda kasii socon doonto, ciidamaduna ay joogaan meeshii loogu tala-galay.

“Anaguna xilka waa laga wareejiyey marka shaqaduna sideedii-beyn u soconeysaa, ciidamadiina aagii ayey ku sugan yihiin,” ayuu kuu soo gabagabeeyey wasiirku.

Hadalkan ayaa kusoo aadaya, iyada oo shalay Cabdirashiid Xasan Nuur (Janan) oo muddo dagaal kula jiray dowladda federaalka lagu soo dhoweeyey gudaha degmada Beledxaawo) kadib heshiis uu la galay saraakiil ka socotay hay’adda nabad-sugida & sirdoonka qaranka

Muqddisho 25ka Maarso 2021 Taliyaha guud ee ciidanka booliska Soomaaliya Jeneraal Cabdi Xasan Maxamed Xijaar oo shir jaraa’id ku qabtay magaalada Muqdisho ayaa ka warbixiyey dhac mudooyinkii dambe loo geysanayey dadka reer Muqdisho iyo dhalinyaro uu sheegay in lagu soo qabtay falal dhac ah.

Taliyaha ayaa sheegay in ugu yaraan 30 dhalinyaro ah lagu soo qabtay dhaca loo geysanayo dadka reer Muqdisho, isla markaana ay warbaahinta u soo bandhigi doonaan maalmaha soo socda.

“Qeybta guud ee booliska Soomaaliya ayaa soo bandhigi doonta in ka badan 30 qof oo lagu soo qabtay falalkii dhaca ahaa ee magaaladaan ka dhacay, hadba kaarto cusub ayey la soo baxayaan, laakiin gacan bir ah ayaan ku qaban doonaa, inta aan qabanayna labada maalmood ee soo socota waxaan hor keeni doonaa warbaahinta, si loo arko nin walba waxii uu sameynayey,” ayuu yiri Taliye Xijaar.

Sidoo kale taliyaha booliska Soomaaliya waxa uu sheegay in maalmaha soo socda ay warbaahinta u soo bandhigi doonaan dad kale oo ka tirsan Al-Shabaab, kuwaas oo mudooyinkii dambe soo galay gacanta hey’adaha ammaanka, gaar ahaan booliska.

Dhanka kale ciidanka booliska ee ka howlgala degmada Yaaqshiid ee gobolka Banaadir ayaa xalay soo bandhigay afar (4) nin oo dhalinyaro ah iyo qoryahooda, kuwaas oo ay ku eedeeyeen inay dhac ka geysanayeen xaafado ka tirsan degmadaas.

Dhalinyaradaan ayaa lala soo bandhigay qoryihii ay wateen iyo mooto Bajaaj, sidoo kale faleefoono ay dad ka dhaceen ayaa la sheegay in lagu soo qabtay.

Muqddisho 25ka Maarso 2021 Ilo wareedyo amnio o lagu kalsoon yahay ayaa Caasimada Online u xaqiijiyay in gelinkii dambe ee 21-kii bishan March ay ciidamada ammaanka degmada Yaaqashiid ka soo qabteen sarkaal sare oo ka tirsan ururka Al-Shabaab. 

Saraakiisha aan la hadalnay oo ka gaabsaday in la shaaciyo magacyadooda ayaa Caasimada Online u sheegay in guri ku yaalla xaafadda Fagax, gaar ahaan agagaarka masjidka Sheekh Xasan Calasow ama ka soo horjeedka hoteelka Lafweyn, ay ciidamada kasoo qabteen sarkaal muhiim ah oo ka tirsan Al-Shabaab. 

Xogta aan helnay ayaa sidoo kale sheegeysa in ciidanka oo kuwa afka duuban ee Waran ay 22-kii bishan markale dad ka soo qabteen isla xaafaddii, kuwaas oo la sheegay inuu xogtooda bixiyay hogaamiyaha laga soo qabtay degmada Yaaqshiid Axaddii. 

Mas’uuliyiinta nala hadlay ee ka tirsan ciidamada amniga ayaa sheegay in ninkaan uu magacyo kala duwan uu isticmaali jiray, waxaana kamid ah Sheekh Maxamed, Abuu Cabdalla iyo Tabliiqa, waxa uuna ahaa tababare iyo amiir dhinaca qaraxyada ah. 

Sidoo kale xogta ayaa sheegeysa in ninka la qabtay uu taliye u yahay Kooxda Qaraxyada Miinooyinka u qaabilsan Al-Shabaab ee ka howlgalo degmooyinka gobalka Banaadir. 

Ninkaan oo muddo dheer la baadi goobayay ayaa xogtiisa la helay maalmo kadib qaraxii ka dhacay xaafadda Juungal ee degmada Yaaqshiid, qaraxaas oo lala egtay guddoomiyaha arrimaha Bulshada ee degmada Yaaqshiid Cabdullaahi Shiilow waxaana ku dhintay 3 kamid ah ciidankii la socday. 

Hay’adaha amniga wali faah faahin kama aysan bixin sarkaalkaan waxaase la filayaa in dowladda ay dhowaan ka hadasho.

WARARKA MAANTA 24ka Maarso 2021 Sir Culus!  #Ramadaan Kariim

Su’aallaha Maanta: Maxuu Xoghaye Guud ee Qara,adda Midooway Mudane Anthony Guterres ugu baaqay inuu si deg deg ah iskaga baxo Farmaajo siyaadda Soomaaliya ee uu ku fashilmay hoggaankeeda 4tii sanno ee la soo dhaafay?  Iska-casil #Soomaaliya Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” muddo 4 sanno ayaad #Soomaaliya ka dhigtay dalka ugu musuqmaasuqa badan adduunka! Yaa diiday inuu dhammeystiro dastuurka dalka Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa diiday inay doorsho xalaal ah dhacdo Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa maanta raba inay Soomaaliya mar kale dagaal ku noqoto Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa sababay inuu Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas” ku fashilmo hoggaanka iyo siyaasadda dalka Maal-Geliye Argagixiye Fahad Yaasiin “Daba-Daasle”? Yaa #Soomaaliya u maqan? Ha wiqleyso! 

Qaramadda Midooway 24ka Maarso 2021 Xoghayaha guud ee QM António Guterres ayaa sheegay inuu si qoto dheer uga walaacsan yahay is-mari waaga siyaasadeed ee ku aadan qabashada doorashooyinka Soomaaliya.

“Is-mari waagan waxa uu halis muuqata ku yahay xasilloonida dalka iyo badqabka shacabka Soomaaliyeed, oo markii horeba wajahayey xaalado bani’aadannimo iyo kuwa amni oo halis badan,” ayuu António Guterres ku yiri qoraal uu soo saaray. 

Guterres ayaa ku booriyey hoggaamiyayaasha dowladda federaalka iyo dowlad goboleedyada inay deg deg wada-hadallo u yeeshaan oo ay qabtaan shir madaxeedka la qorsheeyeey [ee Afisyoone] ayaga oo aan shuruudo ku xirin, si ay u xaliyaan khilaafkooda ku aadan hananaka doorashada una gaaraan heshiis horey loogu dhaqaaqo.

Waxa uu sheegay inuu soo dhoweynayo sida ay hoggaamiyayaasha Soomaalida uga go’an tahay hanaanka doorasho ee September 17, wuxuuna ugu baaqay inay deg deg isugu raacaan fulintiisa, iyo qabashada doorasho ayada oo aan dib loo dhigin.  

Xoghayaha guud ayaa mar kale ku celiyey in QM ay ka go’an tahay inay Soomaaliya ka taageerto nabadda, xasilloonida iyo baraaraha. 

Muqdisho 24ka Maarso 2021 Waxaa goordhaw magaalada Muqdisho ku geeriyooday Alle ha u naxariistee Professor Axmed Muumin Warfaa oo ka mid ahaa aqoonyahanada Soomaaliyeed.

Axmed Muumin Warfaa ayaa la sheegay inuu u geeriyooday Cudurka COVID-19, kaasoo uu kula xanuunsanayay magaalada Muqdisho muddo ku dhaw 30 cisho.

Allah u naxariiste Marxuumka Axmed Muumin Warfaa wuxuu ahaa guddoomiyaha Jaamacadda Zam Zam, wuxuuna ahaa qabiir ku xeel dheer Cilmiga Beeraha, sidoo kale waxaa uu kamid ahaa aas aasayaashii Jaamacada Hiiraan.

Axmed Muumin Warfaa waxaa uu dhashay 12-April-1948 waxuuna ku dhashay magaalada Buulaburte ee gobolka Hiiraan, Waxbarashadiisa heerka koowad iyo dhexe waxa uu ku qaaday Buulaburte, waxuuna heerka sarre ku dhameystay magaalada Muqdisho.

Sanadkii 1971 ilaa 1975-kii waxa uu qaatay Shahaadada Jaamacadda heerkeeda koowaad, isagoo ka baxay kuliyada Beeraha ee Jaamacaddii Ummadda Soomaaliyeed, sanadahii 1977 ilaa 1980-kii waxa uu qaatay Shahaadada heerka labaad ee Jamaacada waxuuna ka qaatay Jaamacadd ku taalo wadanka Talayaaniga, sanadahii 1983 ilaa 1989-kiina waxuu qaatay Shahaadada heerka sadaxaad ee PHD waxuuna ka qaatay Jaamacad ku taala dalka Swedan.

Waxii ka dambeyay burburkii dowladii dhexe ee dalka waxa uu marxuumka ku noola dalka dibadiisa waxuuna barre ka ahaa Jaamacad ku taala dalka Mareykanka, sanadkii 2012-kii waxa uu isku soo sharaxay qabashada xilka madaxweynaha Soomaaliya.

Ugu dambeyn marxuumka maanta ayuu ka mid noqday dadka u dhintay xanuunka COVID19 kaasoo shacabka Soomaaliyeed aay ku waayeen dad badan oo waxtar u lahaa dalkeena oo isugu jira qeybaha kala duwan ee bulshada.

Nairobi 24ka Maarso 2021 Madaxweynahii hore maamulka HirShabelle Maxamed Cabdi Waare ayaa si dhab ka hadal ah uga hadlay arrimaha ka taagan dalka, wuxuuna walwal ka muujiyay meesha dalka loo wado xilli uu wareysi siinayay barnaamijka Hanoolaato.

Waare ayaa sheegay in madaxweynaha uu muddo xileedkiisa dhamaaday ee Maxamed Cabdullaahi Farmaajo uusan rabin Federaal, taasina ay tahay mid uusan qarsan, wuxuuna ku eedeeyay iney kaliya doonayaan dad siyaasadooda taageersan iney kaliya noolaato.

“Dowladda ma qariyaan waxey rabaan, ma rabaan system-ka Federaalka,” ayuu yiri Maxamed Cabdi Waare oo la hadlayay wariye Ayaanle Xuseen Cabdi iyo barnaamijka Hanoolaato.

Madaxweynahii hore wuxuu sheegay in dowladda federaalka ah ee ay dooneyso iney dalka ku maamusho sida kacaankii iyo kaligii talisnimo, isagoo daliil usoo qaatay ineysan marnaba raali ka aheyn cid aan ayaga aheyn iney taliso, mana rabaan in xal laga gaaro doorasho iyo wax la mid ah.

“Wadada aan qaadeyno ma tahay mid sharci ah, hadii aad xisbigaan ka tirsan tahay kaliya ayaad noolaaneysaa, hadii kalana noolaan meysid,” ayuu yiri Waare, oo sheegay in cidda kaliya ee Farmaajo wax u ogol yahay tahay kuwa isaga raacsan.

Dhanka kale isagoo ka hadlayay is mari-waaga ka taagan shirka arrimaha doorashada oo hal dhinac kaliya maalintii labaad Muqdisho uga socdo wuxuu sheegay in hadii la heshiin waayo ay beesha caalamka talin doonto.

“Hadii shirka socda guuleysan waayo, xalna laga gaari waayo, warkeyga meel ku qoro Soomaalida talo dambe dib loo weydiin maayo, hadii aad is leedahay Saciid Deni iyo Axmed Madoobe wey iska laabanayaan, Farmaajana waa joogayaa, riyo ayaad ku jirtaa, hadii aan tashan weyno, waa naloo talinayaa” ayuu yiri Waare

Norway 24ka Maarso 2021 Dowladda Norway ayaa qoraalkii ugu adkaa kasoo saartay khilaafka doorashada Soomaaliya, ayada oo si cad uga dalbatay Villa Somalia inay xukunka deg deg u wareejiso.

“Saaxiib dhow ahaan, Norway waxay is qoto dheer uga walaacsan tahay rabitaan la’aanta siyaasadeed ee dhammaan dhinacyada ee ah inay xal raadiyaan. Dowladda federaalka Soomaaliya waxaa waajib ku ah inay xaqiijiso xukun wareejin deg deg ah, sidoo kale dhammaan jilayaasha siyaasadeed,” ayaa lagu yiri qoDowladda Norway waxay sheegtay in waddo guul leh oo horey loo qaado ay u baahan tahay hoggaamiyeyaal dhiiranaan leh oo raadi tanaasul. raalak Norway. Qoraalka kasoo baxay safaaradda Norway ee Muqdisho ee lasoo dhigay twitter-ka, ayaa ah kii adkaa ee mid ka mid ah dalalka beesha caalamka uu kula hadlo dowladda Soomaaliya, xilli inta badan dalalka kale ee Reer Galbeedka lagu eedeynayey inaysan runta u sheegi karin madaxweynaha muddo xileedkiisu dhammaaday ee Farmaajo.

Qoraalkan ayaa waxaa sidoo kale sii cusleynaya in Norway ay tahay dalalka ugu badan ee lacagta ku bixiya Soomaaliya, islamarkaana taageera dowladda federaalka.

Musharaxiinta mucaaradka ayaa horey u sheegay in sababta xal looga gaari la’yahay khilaafka doorashada ay tahay ayada la la’yahay cid runta u sheegta Farmaajo, xilli ay sheegeen inay caddahay inuusan doorasho rabin, oo uu doonayo inuu xukunka sii haysto.

Maamulka Jubaland 24ka Maarso 2021 Madaxweynaha dowlad goboleedka Jubbaland, Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe) ayaa xil ka qaadis ku sameeyey wasiirka amniga maamulkaasi, Mudane Cabdirashiid Xasan Nuur (Janan), kadib markii uu shaaciyey inuu wada-hadal kula jiro dowladda federaalka ah ee Soomaaliya.

Wareegto kasoo baxday xafiiska madaxweyne Axmed Madoobe ayaa lagu shaaciyey xil ka qaadista lagu sameeyey Janan oo ciidamo ku heyso duleedka Beledxaawo.

“MadaxweynahaJubbaland mudane Axmed Maxamed Islaam wuxuu xilka ka qaadey Mudane Cabdirashiid Xasan Cabdinuur, Wasiirkii Amniga Dowlada Jubbaland,” ayaa lagu yiri warqadda kasoo baxday xafiiska madaxweyne Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe).

Digreetada xilka qaadista ee uu soo saaray madaxweynaha Jubbaland laguma caddeyn sababta xilka looga qaaday wasiir Janan oo ka mid ahaa wasiirada u dhowaa A/Madoobe.

Arrintan ayaa kusoo aadeysa, saacado uu kadib markii uu soo shaac-baxay wada-hadal u socda dowladda dhexe iyo Janan, iyada oo wakiilo ka kala socda labada dhinac ay yeesheen kulamo lagu heshiisiinayo dowladda federaalka iyo Cabdirashiid Janan.

Si kastaba tallaabadan ayaa uga sii dareyso khilaafka u dhexeeya Jubbaland iyo dowladda federaalka, iyadoona Axmed Madoobe uu weyn doono guud ahaan gobolka Gedo, haddii uu si rasmi ah Janan ula heshiiyo dowladda, una soo wareego dhankeeda.

Muqdisho 24ka Maarso 2021 Urur goboleedka IGAD oo war ka soo saaray khilaafka hareeyey doorashada Soomaaliya ayaa walaac ka muujiyey in shirka Madasha Wadatashiga Qaran ee madaxda dowladda federaalka iyo dowlad goboleedyada uusan u qabsoomin sidii loogu talagalay.

“IGAD waxay ku boorineysaa dhammaan hoggaamiyeyaasha inay ka waantoobaan ficil kasta oo carqaladeynaya dadaallada lagu doonayo in dib loogu bilaabo wadahadalka, loona sii xoojiyo ismari waaga siyaasadeed ee hada jira,” ayaa lagu yiri qoraal ka soo baxay IGAD.

Sidoo kale IGAD ayaa ku boorisay hoggaamiyayaasha Soomaalida inay dib ugu laabtaan dhabaha wadahadalka oo ay si wadajir ah uga shaqeeyaan isku tanaasul, iyadoo la tixgelinayo danta dadka iyo dalka Soomaaliyeed.

“Danaha dadka Soomaaliyeed ayaa weli ah kuwa ugu muhiimsan, hoggaanka Soomaaliyeed-na waa inuu ka dhabeeyaa himillada shacabka ee ah in la helo doorasho nabdoon, loo wada dhanyahay, xor ah, caddaalad ah oo lagu kalsoonaan karo. Guul darradu maahan ikhtiyaar,” ayaa lagu yiri qoraalkan ka soo baxay Urur goboleedka IGAD oo ay Soomaaliya xubin ka tahay.

Ismari-waa xoog leh ayaa ka jira hirgelinta doorashooyinka Soomaaliya, waxaana si heshiis looga gaaro dhammaan madaxda dowladda federaalka iyo dowlad goboleedyada la isugu keenay magaalada Muqdisho, balse weli caqabado hor leh ayaa ku hor gudban inay isi-soo hor fariistaan, oo heshiis ka gaaraan qodobada ay isku hayaan.

Beesha caalamka ayaa wada dadaallo aan kala joogsi laheyn, si heshiis guud ay doorashada uga gaaraan madaxda Soomaaliya, waxayna xubnaha beesha caalamku maalmihii iyo saacadihii la soo dhaafay soo saareen qoraalo canaan iyo tilmaamo isugu jiray.

Qoraalkii u dambeeyey ee lagula hadlay madaxda Soomaalida, waxuu ka soo baxay xafiiska Safiirka Mareykanka ee Soomaaliya Donald Yamamoto, waxaana lagu yiri, “Waxaan ku boorineynaa Farmaajo inuu xaqiijiyo ka qeybgal dhameystiran oo ku aadan shir madaxeedka, uuna soo dhammeystiro heshiis doorasho. Waxaan ku boorineynaa Saciid Deni, Axmed Madoobe, Qoor Qoor, Cali Guudlaawe iyo Lafta-gareen inay ka qeyb-galaan ayaga oo aan shuruud ku xirin.”

Gedo 24ka Maarso 2021  Sida ay Caasimadda u xaqiijiyeen odayaasha deegaanka, ciidanka ka tirsan dowlad degaanka Soomaalida Itoobiya ayaa Isniintii toogasho ku dilay ugu yaraan 10 qof oo ah dad xoolo dhaqato iyo reer guuraa ah.

Dadka la dilay ayaa laga soo kaxeeyay degaan lagu magacaabo Fadhi-weyne oo ka tirsan degmada Rabdhuurre ee gobalka Bakool, waxaana lagu dilay degaanka Garayaale oo ka tirsan degmada Luuq ee gobalka Gedo. 

Lama oga sababta dadkaan loo dilay, hase waxaa soo baxaya warar sheegaya in ciidanka New Police ee dowlad degaanka Soomaalida Itoobiya sheegeen in ay degaanada xuduudda ah ka sameynayaan hub ka dhigis dadka maleeshiyaadka ah. 

Ciidanka dil wadareedka geestay ayaa la sheegay in ay kaxeysteen dad ka badan 20 qof, kuwaas oo hada ku xiran tuulo ku taalo xuduudda Soomaaliya iyo Itoobiya, waxaana lagu soo warramayaa in qaarkood ay qabaan dhaawacyo culus. 

Odayaasha degaanka ayaa dowladda Soomaaliya, maamulada Koonfur Galbeed iyo Dowlad degaanka Soomaalida Itoobiya ka dalbaday in arrintaan si deg deg ah wax looga qabto. 

Wali ma jirto wax war ah oo ka soo baxay dowladda Soomaaliya, maamulka Koonfur Galbeed iyo kan dowlad degaanka Soomaalida Itoobiya. Ciidanka New Police ayaa muddooyinkaan kordhiyay dhibaatooyinka ay ka geysanayaan degaanada Xuduuda Soomaaliya iyo Itoobiya

Muqdisho 24ka Maarso 2021 Guddoomiyaha golaha aqalka sare ee Soomaaliya, islamarkaana haatan ah guddoomiyaha Madasha Badbaado Qaran oo ay sameysteen Jubbaland, Puntland iyo siyaasiyiinta mucaaradka ayaa wareysi uu siiyey BBC kaga hadlay xaaladda cakiran ee dalka iyo dhaq-dhaqaaqyada ka socdo magaalada Muqdisho.

Cabdi Xaashi ayaa marka hore shaaca ka qaaday in loo diiday ka qeyb-galka shirka arrimaha doorashooyinka 2021-ka ee ka socda Teendhada Afisyooni, wuxuuna sheegay inay ka hor-istaageen dad uu ku tilmaamay inay shalay yimideen dalka, islamarkaana aan waxba kala socon meesha laga yimid & halka loo socdo.

“Maba la ii ogolee maxaan ka qeyb galaa shirka, aniga ma diiddaniye, Waxaan ahay siyaasi dalkaan ka soo shaqeynayay 30-kii sanno ee ay dhibaatadu ka jirtay una taagan midnamadiisa iyo nabadisa marka dad shalay yimid oo aan ogeyn xaalada iyo siyaasadda dalkaan ayaa aniga ii diiday inaan ka qeyb galo arrinta xalka dalkaan,” ayuu yiri.

Dhinaca kale wuxuu soo hadal qaaday dhismaha Madasha Badbaado Qaran iyo ujeedada loo aas aasay, wuxuuna tilmaamay in ay doonayaan kaliya sidii heshiis mideysan looga gaari lahaa is mari-waaga arrimaha doorashooyinka & is mari-waaga ka taagan.

“Waxaan rabnaa in Soomaaliya oo dhan heshiis la gaaro oo la isku yimaado, dhibaato iyo dagaal aniga xal uma arko.” ayuu sii raaciyey guddoomiye Cabdi Xaashi.

Hadalkan ayaa kusoo aadayao, iyada oo maalintii saddexaad uu galay shirka Afisyooni oo ay weli ka maqan yihiin madaxda Jubbaland & Puntland, kaas oo diirada lagu saaray sidii xal waara looga gaari lahaa khilaafka hareeyey doorashooyinka 2021-ka

Muqdisho 24ka Maarso 2021 Wararka ka imaanaya gobolka Gedo ayaa sheegaya in wasiir hore ee amniga maamulka Jubbaland & Cabdirashiid Xasan Nuur (Janan) iyo ciidamo uu wato ay soo gaareen Tuulada Najax oo hoostagta degmada Beledxaawo.

Janan ayaa lagu soo warramayaa inuu la kulmi doono taliyaha nabad sugida Soomaaliya, Fahad Yaasiin Xaaji Daahir iyo wasiiro ka socda dowladda federaalka ah ee Soomaaliya oo ku sii jeeda halkaasi , si loo dhameystiro wada-hadallada labada dhinac.

Ilo deegaanka ah ayaa Caasimada u xaqiijiyey in Janan & ciidamadiisa oo wata illaa 11 gaadiidka dagaalka ah ay haatan joogaan Tuulada Najax oo lagu ballamay inay isugu yimaadaan labada dhinac, gaar ahaan Janan iyo wafdiga ka socda dowladda dhexe.

Sidoo kale qorshaha ayaa ah inay wafdiga tegay Beledxaawo ay la wareegaan gaadiidka iyo ciidanka uu wato Wasiir Janan, taas oo qeyb ka aheyd wada-hadallada socda.

Sidoo kale wararka aan helnay ayaa intaasi kusii daraya in Janan loo soo qaadayo magaaladda Muqdisho ee Caasimada Soomaaliya, si uu ula kulmo madaxda dalka.

Heshiiska Janan ayaa sii xoojinaya hardanka & dagaalka siyaasadeed ee u dhexeeya dowladda dhexe iyo maamulka Jubbaland ee uu horkayaco Axmed Madoobe.

Si kastaba saaka ayey aheyd markii wareegto kasoo baxday xafiiska madaxweynaha Jubbaland xil kii looga qaaday wasiirka amniga maamulkaasi Cabdirashiid Xasan Nuur (Janan) oo shalay shaaciyey inuu wada-hadal hoose kula jiro dowladda Soomaaliya

WARARKA MAANTA 23ka Maarso 2021 Sir Culus!  #Ramadaan Kariim

Su’aallaha Maanta: Iska-casil #Soomaaliya Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” muddo 4 sanno ayaad #Soomaaliya ka dhigtay dalka ugu musuqmaasuqa badan adduunka! Yaa diiday inuu dhammeystiro dastuurka dalka Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa diiday inay doorsho xalaal ah dhacdo Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa maanta raba inay Soomaaliya mar kale dagaal ku noqoto Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa sababay inuu Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas” ku fashilmo hoggaanka iyo siyaasadda dalka Maal-Geliye Argagixiye Fahad Yaasiin “Daba-Daasle”? Yaa #Soomaaliya u maqan? Ha wiqleyso! 

Muqdisho 23ka Maarso 2021 Ilo-wareedyo lagu kalsoon yahay ayaa Caasimadda u xaqiijiyay in wasaaradda caafimaadka Soomaaliya iyo maamulka gobalka Banaadir ay isku khilaafeen bixinta Tallaalka cudurka saf-marka ah ee Covid-19. 

Wararka aan helnay ayaa sheegaya in qorshaha markii hore ahaa in dhamaan degmooyinka gobalka Banaadir laga sameeyo rugo laga qaato Tallaalka balse ay qorshahaasi isku fahmi waayeen maamulka gobolka iyo wasaaradda caafimaadka Soomaaliya. 

Lama hubo sababta ka dambeysa hase yeeshee waxaa soo baxaya in khilaafkan uu salka ku hayo arrimo dhaqaale iyo macaash la sheegay in la aaminsan-yahay in laga sameyn doono tallaalkaan oo loogu talagalay in si lacag la’aan ah loo qeybiyo. 

“Khilaaf culus ayaa jiro oo u dhaxeeya gobalka iyo wasaaradda waana sababta loogu diiday in la siiyo gobalka adeegaan muddo maalmo ah oo uu yaalo dalka,” ayuu yiri mid kamid ah saraakiisha gobalka Banaadir oo la hadlay Caasimadda. 

Tobaneeyo qof ayaa maalintii cudurkaan ugu geeriyada Muqdisho, waxaana goobaha tallaalka laga helo ilaa hada ay tahay ugu badnaan 3 xarun oo markii hore goob karantiil oo ay maamusho dowladda Soomaaliya.  

Maryanka 23ka Maarso 2021 Madaxweynaha Mareykanka Joe Biden ayaa ugu yeeray ka-bixitaanka Turkey ee heshiis caalami ah oo looga gol leeyahay in looga hortago rabshadaha ka dhanka ah haweenka “mid si aad ah looga niyad jabo.”

Bayaan kasoo baxay Aqalka Cad ayuu Biden ku sheegay in ka bixitaanka Turkey ee Axdiga Istanbul uu ahaa “mid deg deg ah oo aan loo qiil dayin.”

“Tani waa tallaabo qalbi jab leh oo dib loo qaaday oo ku aadan dhaq-dhaqaaq caalamiga ah oo lagu soo geba-gebeynayo rabshadaha ka dhanka ah haweenka,” ayuu yiri Biden.

Madaxweynaha Turkey Recep Tayyip Erdogan ayaa soo geba-gebeeyey ka mdi ahaanshaha Turkey ee heshiiska Golaha Yurub kadib warqad uu soo saaray Sabtidii.

Dikreetada madaxweyne ee kasoo baxay madaxtooyada Turkey ayaa lagu sharxay in go’aanka Ankara uu ka dhashay in heshiiskan loo isticmaalayo in lagu ilaaliyo xuquuqda bulshooyinka la isku yiraah LGBT, oo ay ka mid yihiin kuwa aaminsan inay is-guursan karaa dadka isku jinsiga ah.

“Axdiga Istanbul, oo markii hore loogu talo-galay in lagu ilaaliyo xuquuqda haweenka, ayaa waxaa afduubtay koox isku dayeysa inay caadiyeeyaan is-guursiga dadka isku jinsiga ah, taasi oo aan waafaqsaneyn qiyamka bulsho iyo midda qoys ee Turkey, sidaas darteed waan ka baxnay heshiiska,” ayaa lagu yiri qoraalka.

Turkey ayaa aheyd dalkii ugu horreeyey ee saxiixay Axdiga Istanbul, oo sita magaca magaalada ugu weyn dalkaas.

Gedo 23ka Maarso 2021 Ciidamo ka tirsan kuwa dowladda Soomaliya oo dhawaan laga dejiyay gobolka Gedo ayaa waxay qeybo kamid ah gobolkaas ka bilaabeen howl-gallo cusub.

Ciidamadaan oo badanaa ka tirsanaa Nabadsugida Soomaaliya ayaa waxay howl-gal ka bilaabeen deegaano hoostaga degmada Beled-Xaawo ee Gobolka Gedo, halkaas oo shalay ay safar dhanka dhulka ku tageen.

Howl-galadda ayaa waxa lagu beegsanaya dagaalyahanad Al-Shabaab, kuwaasi oo mararka qaar weeraro ka deegaanada, sida uu sheegay Taliyaha howlgelinta Gobolada Jubbooyinka ee dowladda Soomaaliya.

Bakaal Kooke oo howl-galada ciidanka hoggaminaya ayaa sheegay in ujeedkooda uu yahay sugida amniga iyo ka hortegida weerarada Ururka Al-Shabaab.

Sidoo kale waxa uu carabka ku adkeeyay in howl-galada ka dhanka ah Shabaab aysan joogsaneyn marnaba, illaa laga sifeynayo deegaanadas, oo laga xaqiijinayo amniga dhamaan tuulooynka hoostaga degmada Beled-Xaawo.

Deegaanadda ku teedsan Beled-Xaawo ayaa waxa mararka qaar ka dhaca weeraro kala duwan oo ay fulinayeen dagaal-yahaanada Shabaabka.

Howl-galkaan ayaa imanaya xili maalmihii u dambeeyay laga deyrinayay Ciidamo hor leh oo ay dowladda geysay degmada Doolow ee Gobolka Gedo, xili ay taagan yihiin xiisado siyaasadeed.

Muqdisho 23ka Maarso 2021 Qoraal ka soo baxay xafiiska Qaramada Midoobey ee Soomaaliya ayaa lagu shaaciyey in shirka madaxda dowladda federaalka iyo dowlad goboleedyada ee maanta la sheegay inuu ka furmay Xalane loo badeli doono wada-tashiyo aan rasmi aheyn oo sii socon doona maalmaha soo socda.

Sida ku cad qoraalkaan, waxaa dib u dhacay shirkii caadiga ahaa ee lagu waday inuu furmo Isniinta maanta, waxaana maalmaha soo socda sii soconaya wadahadallo gaar ah oo la isugu soo dhaweynayo madaxda, si ugu dambeyn ay heshiis uga gaaraan khilaafka hareeyey doorashada dalka.

“QM waxay qireysaa kulankii maanta ee horudhaca u ahaa shir madaxeedka la qorsheeyey, oo haystay metelaadda qaar ka mid madaxda maamul goboleedyada. Waxay boorineysaa wada-tashiyo kale oo aan rasmi aheyn oo dheeraad ah oo dhaca maalmaha soo socda, si loo xaqiijiyo ka qeyb-galka dhameystiran ee loo baahan yahay si dhacdadan ay u noqoto mid soo saarta is-afgarad lagu fulinayo hanaankii doorashada 17-ka September,” ayaa lagu yiri qoraalkan oo goordhaw lagu baahiyey twitter-ka xafiiska QM ee Soomaaliya.

Muqdisho 23ka Maarso 2021 Shirkii ay beesha caalamka soo qaban qaabisay ee Afisyoone ayaa u muuqda inuu guuldarreystay, ugu yaraan maalmaha soo socda, ayada oo beesha caalamka ay go’aansatay in si hoose loo xaliyo arrimo la isku hayo ka hor inta aanu shirka furmin.

Shirka ayaa fashilmay kadib markii dowladda ay qaaday tallaabooyin dhowr ah oo ay shirka ku fashilineyso, taasi oo ka carreysiisay madaxweynayaasha Jubaland iyo Puntland. Waxaa tallaabooyinkaas ka mid ahaa ciidankii uu Saciid Deni sheegay in lagu hareereeyey Xalane, kuwii garoonka diyaaradaha la geeyey, ajendihii shirka oo ayadoo aan laga heshiis ay dusisay Villa Somalia iyo Farmaajo oo weli diidan inuu wareejiyo awoodda.

QM ayaa qoraal ay xalay soo saartay ku tiri “QM waxay qireysaa kulankii maanta ee horudhaca u ahaa shir madaxeedka la qorsheeyey, oo haystay metelaadda qaar ka mid madaxda maamul goboleedyada. Waxay boorineysaa wada-tashiyo kale oo aan rasmi aheyn oo dheeraad ah oo dhaca maalmaha soo socda, si loo xaqiijiyo ka qeyb-galka dhameystiran ee loo baahan yahay si dhacdadan ay u noqoto mid soo saarta is-afgarad lagu fulinayo hanaankii doorashada 17-ka September.” 

Caasimada Online ayaa ogaatay in shirka dib loo dhigay, islamarkaana si hoose loogu kala dab qaado dhinacyada, si loo xaliyo qodobada la isku hayo, kadibna ayada oo aany jirin caqabado kale shirka dib loo furo si deg deg heshiis loogu gaaro.

Shirka ayaa shalay waxaa ka qeyb galay madaxweyne Farmaajo iyo xubnaha taabacsan, hase yeeshee dowladda ayaa kahor shirka qaaday tallaabooyin lagu fashilinayo, ayada oo ujeedkuna uu ahaa in shirka la tago kadibna Saciid Deni iyo Axmed Madoobe loo muujiyo kuwa wax diidan.

Axmed Madoobe iyo Deni oo ka carrooday tallaabada ay qaaday dowladda ayaa dalbanaya qodobo ay ka mid yihiin:

1- In amniga goobta shirka la sugo, islamarkaana Madaxweyne Farmaajo ciidankiisa ka saaro Xalane si loo helo kalsooni amni iyo wadahadal caafimaad qaba. Inkasta oo amniga shirka ay damaanad qaaday Amisom, haddana waxaa la rumeysan yahay in ciidamada dowladda ay weli ku jiraan qeybo ka mid ah Xalane.

2 – In madaxweyne Farmaajo uu mas’uuliyadaha qaarkood ku wareejiyo Ra’iisul Wasaare Maxamed Xuseen Rooble, kadibna isaga oo mushrrax ah uu ka qaybgalo hawlaha tartanka doorashada.

3 – In hogaaminta shirka loo dhiibo beesha caalamka maadaama uu dhamaaday muddo xileedka Madaxweynaha islamarkaana uusan laheyn sharciyad uu ku hogaamiyo, ama hoggaan la iska dhex-doorto balse ay goobjoog ka ahaadaan beesha caalamka oo dammaanad qaad ka noqday fulinta waxa lagu heshiiyo.

4 – In laga wada heshiiyo ajandaha shirka oo ay horey shaacisay Villa Somalia iyadoo aan kala tashan maamulada kale ee dalka, gaar ahaan Axmed Madoobe iyo Saciid Deni.

5 – In shaqada laga joojiyo taliyayaashii ku lugta lahaa weerarkii lagu qaaday mucaaradka 19-kii February.

Ma cadda sida xaaladda ku dambeyn doonto, hase yeeshee waxay u muuqataa in xalka doorashada aanu weli dhoweyn.

WARARKA MAANTA 22ka Maarso 2021 Sir Culus!  #Ramadaan Kariim

Su’aallaha Maanta: Iska-dhaaf #Soomaaliya Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” Yaa #Soomaaliya ka dhigay dalka ugu musuqmaasuqa badan adduunka 4tii sanno ee la soo dhaafay Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”?  Yaa diiday inuu dhammeystiro dastuurka dalka Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa diiday inay doorsho xalaal ah dhacdo Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa maanta raba inay Soomaaliya mar kale dagaal ku noqoto Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa sababay inuu Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas” ku fashilmo hoggaanka iyo siyaasadda dalka Maal-Geliye Argagixiye Fahad Yaasiin “Daba-Daasle”? Yaa #Soomaaliya u maqan? Ha wiqleyso! 

Muqdisho 22ka Maarso 2021 20-kii sano ee ugu dambeysay siyaadda Soomaaliya waxey aheyd xarig isku dhiib, waxaana ka soo hana qaadayay Dimuqraadiyad curdan ah.

Xukunka ayaa waxaa isu dhiibay oo si nabad ah u kala wareegay afar Madaxweyne oo mid kasta ilaaliyay dhaqanka xarig isku dhiibka iyo ilaalinta dastuurka ku-meel gaarka ah.

Mudadaas oo ay Soomaaliya ku jirtay daganaanta siyaasadeed iyo doorashooyinka sida nabadgalyada ah ku dhaca, waxaa dalka ku soo dhiiraday wadamo badan oo dunida ah, kuwaas oo safaarado ka furtay Muqdisho, qaar kale ayaa dalka ka sameeyay maalin gelin sida Turkiga.

Wadooyin, suuqyo, bankiyo, iyo hormar weyn ayey sameysay Muqdisho iyo qaar kamid ah gobalada dalka. 20 sano kadib dadka Soomaaliyeed wadnaha ayey farta ku haayaan.

Ma jirin qof ku fikirayay in 2021 Madaxweyne Soomaaliyeed oo raadinaya dan gaar ah uu dalka gelin doono jawhareer siyaasadeed. Sidoo kale ma jirin filasho ah in maamul gobaleedyada dalka u kala safan doonaan mucaarad iyo muxaafad halkii ay aheyd in ay dalka ka saraan marxalada adag.

Maamul goboleedyada dhibaatada dalka u horseeday ayaa ah kuwa markii horeba madaxdooda kursiga loo boobay, oo u abaal-gudaya ninkii kursiga u boobay.

Khilaaf adag ayaa ka jira Soomaaliya waxaana kooxo isku aragti ah usii kala baxaya hay’adihii dowladda, maamul gobaleedyada dalka iyo baarlamaanka.

Waxaa socoto kala jiidasho maamulada ah waxaana sidoo kale sii xoogeestay cabsida laga qabo in dalka ka dhacdo doorasho nabad-galyo ah. Caqabado badan ayaa ku hor-gudban shirka maanta la filayo in uu ka furmo Muqdisho loogana hadlo doorashada Soomaaliya.

Madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo oo mudo xileedkiisa dhamaaday 40 cesho ka hor ayaa ka aamusan xaalada wadanka. Dhibaatada Soomaaliya kaliya ma ahan maareen la’aanta waqtiga kala guurka ah ee sidoo kale waxaa ka jira amni darro, abaaro xoog leh iyo cudurka Covid-19.

20-kii sano ee ugu dambeysay siyaadda Soomaaliya waxey aheyd xarig isku dhiib, waxaana ka soo hana qaadayay Dimuqraadiyad curdan ah.

Xukunka ayaa waxaa isu dhiibay oo si nabad ah u kala wareegay afar Madaxweyne oo mid kasta ilaaliyay dhaqanka xarig isku dhiibka iyo ilaalinta dastuurka ku-meel gaarka ah.

Mudadaas oo ay Soomaaliya ku jirtay daganaanta siyaasadeed iyo doorashooyinka sida nabadgalyada ah ku dhaca, waxaa dalka ku soo dhiiraday wadamo badan oo dunida ah, kuwaas oo safaarado ka furtay Muqdisho, qaar kale ayaa dalka ka sameeyay maalin gelin sida Turkiga.

Wadooyin, suuqyo, bankiyo, iyo hormar weyn ayey sameysay Muqdisho iyo qaar kamid ah gobalada dalka. 20 sano kadib dadka Soomaaliyeed wadnaha ayey farta ku haayaan.

Ma jirin qof ku fikirayay in 2021 Madaxweyne Soomaaliyeed oo raadinaya dan gaar ah uu dalka gelin doono jawhareer siyaasadeed. Sidoo kale ma jirin filasho ah in maamul gobaleedyada dalka u kala safan doonaan mucaarad iyo muxaafad halkii ay aheyd in ay dalka ka saraan marxalada adag.

Maamul goboleedyada dhibaatada dalka u horseeday ayaa ah kuwa markii horeba madaxdooda kursiga loo boobay, oo u abaal-gudaya ninkii kursiga u boobay.

Khilaaf adag ayaa ka jira Soomaaliya waxaana kooxo isku aragti ah usii kala baxaya hay’adihii dowladda, maamul gobaleedyada dalka iyo baarlamaanka.

Waxaa socoto kala jiidasho maamulada ah waxaana sidoo kale sii xoogeestay cabsida laga qabo in dalka ka dhacdo doorasho nabad-galyo ah. Caqabado badan ayaa ku hor-gudban shirka maanta la filayo in uu ka furmo Muqdisho loogana hadlo doorashada Soomaaliya.

Madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo oo mudo xileedkiisa dhamaaday 40 cesho ka hor ayaa ka aamusan xaalada wadanka. Dhibaatada Soomaaliya kaliya ma ahan maareen la’aanta waqtiga kala guurka ah ee sidoo kale waxaa ka jira amni darro, abaaro xoog leh iyo cudurka Covid-19.

Muqdisho 22ka Maarso 2021 Amisom ayaa qaaday tallaabo aan looga baran, ayada oo xiriir la sameysay qaar ka mid ah musharaxiinta mucaaradka iyo madaxda maamul goboleedyada una damaanad qaaday amniga Teendhada Afisyooni oo maanta la filayo inuu ka furmo shirka arrimaha doorashada.

Wakiilka Midowga Africa ee Soomaaliya Francisco Madeira ayaa qoraal uu soo saaray ku sheegay inuu madaxdan kala hadlay amniga guud ee xarunta shirka iyo midka madaxda ka qeyb-gaeleysa shirka.

Madeira ayaa sheegay in la dhameystiray farsamada iyo amniga kulanka oo ka dhex dhacaya xeyndaabka garoonka Aadan Cadde, islamarkaana Amisom ay damaanad qaadeyso amniga kahor iyo kadib kulanka.

“Waxaan jeclaan lahaa inaan u xaqiijiyo dhammaan hoggaamiyayaasha Soomaalida iyo qeybaha kale ee saamileyda in Amisom oo kaashaneysa saaxiibadeeda ay diyaarisay tallaaboyinka lagama maarmaanka ah ee xaqiijinaya in kulanka uu ku dhaco deegaan nabdoon oo la la sugay oo dhammaan dhinacyada ay ku dareemi karaan deganaan ay uga qeyb-galaan,” ayuu yiri Madeira.

Tallaabada caadiga ah ee uu qaaday Madeira ayaa timid kadib markii ay soo baxeen warar sheegaya in madaxweyne Farmaajo uu isku dayayo inuu ciidamo badan geeyo garoonka, taasi oo walaac ay ka muujiyeen qaar ka mid ah madaxda maamul goboleedyada.

Madaxweynaha Puntland Saciid Cabdullaahi Deni oo shalay wareysi siiyey BBC ayaa yiri ““Maxaaba shir laga qeyb galaa, meeshii aan u maleeynaynay inay amni tahay oo ay AMISOM tiri anagaa amnigeeda sugeyna oo ay Beesha Caalamka nagu casuuntay ayaa xalay nalagu soo weeraray oo afarta dhinac ciidamo nagala dhigay, waxaana ciidamadaasi u fasiranay inay la mid yihiin kuwii 19-kii Febraayo weeraray Ma’ida iyo Airport-ka ee dadkii mudaaharadayay lagu qaaday.”

Amisom ayaa qaaday tallaabo aan looga baran, ayada oo xiriir la sameysay qaar ka mid ah musharaxiinta mucaaradka iyo madaxda maamul goboleedyada una damaanad qaaday amniga Teendhada Afisyooni oo maanta la filayo inuu ka furmo shirka arrimaha doorashada.

Wakiilka Midowga Africa ee Soomaaliya Francisco Madeira ayaa qoraal uu soo saaray ku sheegay inuu madaxdan kala hadlay amniga guud ee xarunta shirka iyo midka madaxda ka qeyb-gaeleysa shirka.

Madeira ayaa sheegay in la dhameystiray farsamada iyo amniga kulanka oo ka dhex dhacaya xeyndaabka garoonka Aadan Cadde, islamarkaana Amisom ay damaanad qaadeyso amniga kahor iyo kadib kulanka.

“Waxaan jeclaan lahaa inaan u xaqiijiyo dhammaan hoggaamiyayaasha Soomaalida iyo qeybaha kale ee saamileyda in Amisom oo kaashaneysa saaxiibadeeda ay diyaarisay tallaaboyinka lagama maarmaanka ah ee xaqiijinaya in kulanka uu ku dhaco deegaan nabdoon oo la la sugay oo dhammaan dhinacyada ay ku dareemi karaan deganaan ay uga qeyb-galaan,” ayuu yiri Madeira.

Tallaabada caadiga ah ee uu qaaday Madeira ayaa timid kadib markii ay soo baxeen warar sheegaya in madaxweyne Farmaajo uu isku dayayo inuu ciidamo badan geeyo garoonka, taasi oo walaac ay ka muujiyeen qaar ka mid ah madaxda maamul goboleedyada.

Madaxweynaha Puntland Saciid Cabdullaahi Deni oo shalay wareysi siiyey BBC ayaa yiri ““Maxaaba shir laga qeyb galaa, meeshii aan u maleeynaynay inay amni tahay oo ay AMISOM tiri anagaa amnigeeda sugeyna oo ay Beesha Caalamka nagu casuuntay ayaa xalay nalagu soo weeraray oo afarta dhinac ciidamo nagala dhigay, waxaana ciidamadaasi u fasiranay inay la mid yihiin kuwii 19-kii Febraayo weeraray Ma’ida iyo Airport-ka ee dadkii mudaaharadayay lagu qaaday.”

Muqdisho 22ka Maarso 2021 Waxaa saacadihii u dambeeyay boob iyo dhac loo geystay ganacsato Soomaali ah oo ku nool dalka Koonfur Afrika, kuwaasi oo kooxo burcad ah ay ka geysteen magaalada Cape Town ee dalkaas.

Kooxda burcadka ah ayaa lagu soo waramayaa inay boobeen oo dhac u geysteen Gaari u rarnaa Ganacsato Soomaali ah, isla markaana sida dalab rooti ah xilli uu marayay waddo muhiim ah oo ku taal Xaafad ka tirsan magaalada Cape Town.

Dhacdadaan ayaa qeyb ka noqoneysa boob iyo dhaca ay burcadka Koonfur Afrika ku hayaan ganacsatada Soomaalida, waxaana isasoo taraya walaaca iyo cabsid ay muujinayaan ganacsatadu, kadib markii ay billo gudahood ay dhaceen dilal iyo boob badan.

Bilihii la soo dhaafay waxaa dalka Koonfur Afrika kusoo batay dhibaatoyinka isugu jira dilka, dhaca iyo cago-jugleynta loo geysanayo muwaadiniinta Soomaaliyeed ee kamid ah kuwa ku ganacsada dalkaas.

Waxaa dalkaas dil loogu geystay labadii bilood ee u dambeeyay Soomaali badan, ayada oo ganacsato kalena boob cad looga dhacay xoolahooda, waxaana inta badan la kulmaan weeraro dhac ah.

Sidoo kale waxaa xusid mudan in tiradii ugu badneyd ee ganacsatada Soomaalida laga dilay sanadkii lasoo dhaafay ee 2020-ka, kuwaasi oo ka dhacay deegaanada isku raranka ah ee hoostaga magaalada Cape Town ee dalkaas.

Ganacsatada Soomaalida ah ee Koonfur Afrika ayaa wajaha dilal iyo weeraro dhac oo bareer ah, mana jiro ilaa hadda wax cad oo ay ka qabatay dowlad dalkaas oo dhowr jeer ka hadashay dhibaatada ay burcadka ku hayaan ganacsatada, gaar ahaan kuwa Soomaalida.

Muqdisho 22ka Maarso 2021 Faah faahino dheeraad ah ayaa waxaa laga helayaa kulan u dhexeeyey madaxweynaha waqtigiisu dhammaaday iyo sidoo kale madax goboleedyada la safan, kaas oo xalay saq-dhexe ka qabsoomay xarunta Villa Somalia.

Kulanka oo saacado badan qaatay ayaa waxaa ka qeyb-galay madaxweynayaasha kala ah Galmudug, HirShabelle, Koonfur Galbeed iyo sidoo kale guddoomiyaha gobolka Banaadir, sida ay Caasimada Online u xaqiijiyeen ilo wareedyo lagu kalsoon-yahay.

Wararka ayaa sheegaya in hoggaanka Villa Soomaaliya & dhinacyada kale ee la safan ay ka wada-hadleen shirka lagu wado in saacadaha soo socda uu ka furmo Afisyooni.

Sidoo kale wararka ayaa intaasi kusii daraya in dhinacyadan ay diiradu saareen sidii ay ajendi ay ku mideysan yihiin ula tegi lahayeen shirkan oo ah mid xasaasi ah, loogana arrinsanayo is mari-waaga weli ka taagan hannaanka doorashooyinka dalka ee 2021-ka.

Dhankooda madaxweynayaasha Jubbaland, Puntland & musharraxiinta mucaaradka ayaa iyaguna yeeshay kulamo horudhac u ah midka maanta ka furmaya magaalada Muqdisho, gaar ahaan xeyndaabka Xalane, kaas oo ay garwadeen ka tahaya beesha caalamka.

Xaaladda siyaasadeed ee dalka ayaa ah mid cakiran, waxaana isha si aad ah loogu hayaa shirka ka dhacaya Teendhada Afisyoono, kaas oo ay amnigiisu la wareegtay AMISOM.

Muqdisho 22ka Maarso 2021 Magaalada Muqdisho ee caasimada Soomaaliya ayaa waxaa si aad ah looga dareemaya diyaar garowga shirka arrimaha doorashooyinka, kaas oo lagu wado inuu maanta ka furmo Teendhada Afisyoono oo ku taalla xerada Xalane.

Shirkan oo ah mid xasaasi ahaa ayaa waxaa garwadeen ka ah beesha caalamka, waxaana ka qeyb-galaya madaxda watigoodu dhammaaday ee dowladda federaalka, kuwa dowlad goboleedyada dalka, iyo madaxweynayaashii hore Xasan Sheekh Maxamed iyo Sheekh Shariif Sheekh Axmed oo ka mid ah xubnah musharraxiinta mucaaradka.

Intiisa badan waxaa shirka diirada lagu saarayaa xaaladda cakiran dalka, gaar ahaan is mari-waaga weli ka taagan hannaanka doorashooyinka dalka ee 2021-ka.

Ammaanka ayaa sidoo kale aad loo adkeeyey, waxaana goobta ka dhacayo shirka la wareegay ciidamada nabad ilaalinta Midowga Afrika ee AMISOM.

Beesha caalamka oo garwadeen ka ah shirkan waxa ay shaacisay in madaxda Soomaaliyeed aan laga aqbali doonin kala teg, iyada oo aan heshiis la gaarin.

Si kastaba shirkan ayaa ka duwan kuwii hore, maadaama diyaarintiisa & qabashadiisa ay leedahay beesha caalamka oo cadaadis saareyso dowladda & dowlad goboleedyada.

Muqdisho 22ka Maarso 2021 Saacadahii lasoo dhaafay waxaa baraha bulshada heystay riwaayad laga sameeyay xaaladda dalka, gaar ahaan madaxweynaha muddo xileedkiisa dhamaaday ee Maxamed Cabdullaahi Farmaajo.

Warbaahinta Universal TV ayaa todobaadkaan sii deysay muuqaal aad ugu baahay baraha bulshada, waa qeyb ka mid ah sheekooyinka isbuuclaha ah oo ay soo daayaan.

Sheekada Guuxa Dadweynaha ayey qeyb ka aheyd, waxaana qeybtaan loogu magac daray, Dalkaan haloo daneeyo, Hadii Kale..”. Riwaayadaan waxaa hormuud u ah nin dab wata kaas oo wixii talo ahaa inta diiday, xalka uu noqonayo iney la hadlaan beesha caalamka iyo UN-ka, taasoo si cad ay ugala jeedaan Farmaajo.

Muuqaalkaan wuxuu kusoo aadayaa xilli beesha caalamka ay cadaadis xoog badan saareyso hogaamiyayaasha siyaasadda Soomaaliya, waxaana qoraalkii ugu dambeeyay oo maanta soo baxay lagu sheegay wada fariistaan kana heshiiyaan arrimaha doorashooyinka dalka.

WARARKA MAANTA 21ka Maarso 2021 Sir Culus!  #Ramadaan Kariim

Su’aallaha Maanta: Yaa xilka loogu daarin doonaa Xalane si ku-meel-Gaar ah? Meeqo madaxweyne ayeey #Soomaaiya leedahay maanta? Yaa #Soomaaliya ka dhigay dalka ugu musuqmaasuqa badan adduunka 4tii sanno ee la soo dhaafay Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”?  Yaa diiday inuu dhammeystiro dastuurka dalka Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa diiday inay doorsho xalaal ah dhacdo Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa maanta raba inay Soomaaliya mar kale dagaal ku noqoto Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa sababay inuu Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas” ku fashilmo hoggaanka iyo siyaasadda dalka Maal-Geliye Argagixiye Fahad Yaasiin “Daba-Daasle”? Yaa #Soomaaliya u maqan? Ha wiqleyso! 

Muqdisho 21ka Maarso 2021 Wasaaradda Caafimaadka iyo Daryeelka Bulshadda Soomaaliya ayaa soo saartay bayaankaan ay ku xaqiijineyso bad-qabka tallaalka cusub ee Coronavirus, kaas oo dhawaan la keenay Soomaaliya, waxayna wasaaraddu beenisay warbixino ay ku tilmaantay been abuur, kuwaas oo halis caafimaad ka muujinayey tallaalkaan.

Qoraalka wasaaradda ayaa lagu sheegay in hey’adda caafimaadka Yurub ay todobaadkii hore dabagal iyo xaqiijin ku bilaawday tallaalka Oxford/Astrazeneca, maadaama laga baahiyey warar abuuray halis cusub oo caafimaad, taas oo qaar ka mid ah dalka caalamka ku kaliftay inay dadkooda ka hakiyaan qaadashada tallaalkaas.

Dabagalkii ay sameysay Hay’adda Caafimaadka Yurub ((MA) iyo Hay’adda Caafimadka Aduunka (WHO) iyo Hay’adda kale oo caafimaadka ka shaqeeya ayaa xaqiijiyeen waxtarka tallaalka Oxford/Astraeneca, waxaana la xaqiijiyay in uu ka madax-banaan yahay wax khatar ah, waxayna u fasaxeen dawladihii hakiyay inay dadkoodu qaadan karaan, waxaana ku dhaqaaqay istimaalka tallaalkan hadda ku dhaqaaqay dalal badan,” ayaa lagu yiri qoraalka wasaaradda caafimaadka Soomaaliya.

Qoraalka wasaaradda ayaa intaas ku sii daray, “Khibradda aan u leenahay ka hortaga cudurada looga hortagi karo tallaalka iyo baaritaanada aan ku sameynay dhammaan macluumaadka la xiriira Tallaalka Covid-19, ayaan nafareysa in aan ku kalsoonaano Tallaalka OXFORD/ASTRAHNECA, si uu uga qeyb qaato dabar-goynta cudurka Covid-19.”

Ugu dambeyntii qoraalka wadaaradda ayaa lagu yiri, “Wasaaradda Caafimaadka iyo Daryeelka Bulshadda waxay umadda Soomaaliyeed la wadaageysa in ay wararka iyo talooyinka caafimaad ka qaataan Wasaardda Caafimaadka, Hay’adda Caafimaadka Aduunka iyo soojeedinta khubarada caafimaadaka ku xeel dheer. Tallaalka COVID-19, wuxuu qeyb wayn ka qaadanayaa ka badbaadinta dadkeena cudurkaan halista badan ee aad ugu faafay Adduunka.”

UK 21ka Maarso 2021 Boqortooyada UK ayaa qorsheyneyso in marka si buuxda uu u dhaqan galo qorshaha Brexit ee Ingiriiska ugu baxay Midowga Yurub inuu wax badan ka badalo sharciyada dadka magangelyo doonka ah.

Qorsheyaasha u degsan UK ayaa kow ka ah in dadka magangelyo doonka ah aysan soo gelin dalkeeda inta codsiyada magangelyo doonka ah go’aan laga gaarayo, iyo inta ilaa iyo wax ka badal lagu sameynaayo xeerarka socdaalka qaxootiga, kadib markii UK ay si sharciga waafaqsan ugu baxday midowga Yurub.

Sharciyada ay qorsheyneyso UK inay soo rogto ayaa waxaa ka mid ah in dadka ka yimaada dalalka UK u aqoonsan tahay kuwo xasiloon oo nabadi ka jirto dadka ka yimaada ineysan heli doonin magangelyo noocey doonta ha ahaatee.

Arrinta kale ee magangelyo doonka horay isaga soo dhiibay dalalka Yurub uu ku farxi doono ayaa ah in marka si buuxda u dhaqan geliyo Ingiriiska heshiiska ka bixitaanka Yurub kama mid ahaan doono sharcigii Dublin ee Midowga Yurub ee dhigayay in dadka magangelyo doonka in lagu celiyo wadankii ay markii hore iska diiwaan geliyeen ama kasoo galeen inta codsigooda go’aan laga gaarayo.

Waxayna UK ula dhaqmi doontaa dadka farahooda dhigay dalalka Yurub ee mar kale iska soo dhiibo UK in aysan ku celin doonin Yurub waa marka uu sharcigaan cusub dhaqan galo dhawaan.

UK ayaa horay u diidaneyd qodobka sharcigaan hase ahaatee markii danbe aqbashay, inkastoo sharciyadaan aysan weli si rasmi ah u dhaqan gelin.

Dad badan oo wadamada Yurub ku jahwareeray oo dalalkii ay iska dhiibeen sharciyo ka waayay ayey fursad u tahay, inkastoo ay adkaan doonto sida lagu soo galo boqortooyada UK.

Galkacyo 21ka Maarso 2021 Faah faahino dheeraad ah ayaa waxaa laga helaya howl-gal ciidamada ammaanka dowlad goboleedkada Puntland saacadihii lasoo dhaafay ka fuliyeen waqooyiga magaalada Gaalkacyo oo xarun u ah gobolka Mudug.

Howl-galka oo ahaa mid qorsheysan ayaa waxaa lagu qaaday goob ay ku sugnaayeen koox ka ganacsata waxyaabaha maanka-dooriya, sida ay shaaciyeen saraakiisha amniga.

Wararka ayaa sheegaya in kadib howl-galka ay iska caabin ciidanku kala kulmeen ragga ka ganacsanayey maan-dooriyaha, waxaana halkaasi ka dhacay iska hor imaad kooban.

Ugu yaraan hal qof ayaa ku dhintay dagaalka labada dhinac, iyada oo ay ku dhaawacmeen afar qof oo kale, sida ay innoo xaqiijiyeen ilo deegaanka ah.

Xaaladda ayaa saaka ah mid deggan, waxaana goobta lagu dagaalamay ku sugan ciidamada ammaanka ee maamulka Puntland.

Si kastaba dhowaan madaxweyne Deni ayaa amray laamaha ammaanka inay xoojiyaan amniga deegaanada maamulkaasi, kana hortegaan waxyaabaha maanka-bedala.

Muqdisho 21ka Maarso 2021 Madasha Badbaado Qaran ee Khamiistii Muqdisho looga dhowaaqay ayaa qoraal ay u direen dalal iyo hay’ado caalami ah ku dalbaday inay si deg deg ah usoo faro-geliyaan is-mari waaga ka taagan doorashada Soomaaliya.

Qoraalka ayaa loo diray xoghayaha arrimaha dibedda Mareykanka Antony J. Blinken, Wakiilada sare ee Midowga Yurub ee siyaasadda arrimaha dibedda iyo amniga Josep Borrell, xoghayaha arrimada dibedda Britain Dominic Raab, Wasiirka arrimaha dibedda Turkey Mevlüt Çavuşoğlu, guddoomiyaha Midowga Afrika Felix-Antoine Tshisekedi Tshilombo, Xoghayaha ururka iskaashiga dalalka Islaamka Dr. Yousef Bin Ahmad Bin Abdul Rahman Al-Othaimeen iyo xoghayaha guud ee Jaamacadda Carabta Ahmed Aboul-Gheit.

Madasha ayaa sheegtay in Soomaaliya ay wajaheyso xaalad halis ah, sababtoo ah “madaxweynaha muddo xileedkiisu dhammaaday Maxamed Cabdullaahi Farmaajo wuxuu ku guul-darreystay inuu dalka doorasho gaarsiiyo, taasi oo aheyd mas’uuliyadda madaxweynaha.”

Waxa kale oo ay ku eedeeyeen inuu waxyeeleeyey dadaal iyo daaacdnimo kasta oo ay muujiyeen saamileyda siyaasadda, ayaga oo tusaale usoo qaatay inuu kasoo kacay miiska wada-xaajoodka ee shirkii Dhuusamareeb 4.

Madasha ayaa qoraalkeeda sidoo kale ku sheegtay in Farmaajo uu shir ku baaqay, xilli beesha caalamka ay waddo dadaal la isugu keenayao dhinacyada Soomaaliya, si ay ugu shiraan garoonka diyaaradaha ee Aadana Cadde.

Waxay kale oo ay ku eedeeyeen Farmaajo inuu weli sii wado inuu xasilooni darro ka abuuro dalka isaga oo ciidamo ku daabulaya gobolka Gedo, taasi oo ka hor-imaneysa, sida ay sheegeen, qodobadii ay soo jeediyeen guddigii farsamo ee ku shiray Baydhaba.

Madasha ayaa sidoo kale sheegtay in Farmaajo uu weli sii wado inuu ciidamada qaranka u adeegsado dano shaqsi, intii ay kala dagaalami lahaayeen kooxda Al-Shabaab.

Qoraalka ayaa intaas ku daray in Farmaajo uu amray in ciidamada Haramcad ay la wareegaan ammaanka garoonka Aadan Cadde, taasi oo ay ku macneeyeen isku day lagu fashilinayo dadaallada beesha caalamka ee shirka halkaas ka dhacaya.

Madasha ayaa sheegtay in dhammaan qodobadaas, oo ay wehliyaan ficilladii dhacay 19-kii Febraayo ee lagu weeraray dibad-baxayaasha ay caddeynayaan in Farmaajo uu ku xadgudbayo awooddiisa.

Waxay sheegeen in shirka shanaad ee uu Farmaajo ku baaqay xalay mar kale looga gol leeyahay in lagu raali-geliyo dhinacyo dibadda ah, halka gudaha dalkana uu ka wado ficillo caburin ah, iyo hurinta xasarado abuuray inay ka aamin baxaan saamileyda siyaasadda.

“Waxaan xaqiijineynaa in Farmaajo uusan haysan wax aaminaad ah oo uu ku hoggaamin karo hanaan doorasho, uuna lumiyey awooddii iyo aaminaddii uu kulan isugu yeeri karo. Waxa uu weli yahay caqaabadda hortaagan doorashooyin nabdoon, daah-furan oo loo dhan yahay,” ayaa lagu yiri qoraalka.

Waxa ay sheegeen inay aad u adag tahay in wada-hadallo nabadeed la galo illaa Farmaajo lagula xisaabtamo ficilladii ceebta badnaa ee uu ku diiday inay doorasho dhacdo.

Madasha ayaa ku baaqay in si deg deg ah Farmaajo looga wareejiyo hoggaanka amniga dalka kahor inta aan kulan kale la qaban, ayada oo ciidanka lagu daabulay Gedo iyo garoonka Aadan Cadde ay caddeyn u yihiin in Farmaajo uu ka faa’iideysanayo muddo xileedkiisa dhammaaday,

Madasha ayaa sidoo kale ku baaqy shir madaxeed ay u dhan yihiin dhammaan saamileyda siyaasadda Soomaaliya, waxayna ka codsadeen beesha caalamka inay si deg deg ah usoo faro-geliso xasaradaha siyaasadeed ee Soomaaliya.

Muqdisho 21ka Maarso 2021 Dowladda federaalka ah ee Soomaaliya ayaa war qoraal ah kasoo saartay weerar dhanka cirka ah oo ay kooxda Xuutiyiinta dalka Yemen ku qaadeen magaalada Khamis Mushait oo ku taalla gudaha dalka Sacuudi Carabiya.

Warsaxaafadeedkan oo ay soo saartay wasaaradda arrimaha dibadda xukuumadda Soomaaliya ayaa waxaa lagu sheegay in dowladda federaalka ah ay cambaareyneyso weerarkaasi oo ay ku tilmaamay inuu ahaa mid argagixiso, sida ay hadalka u dhigtay.

Soomaaliya ayaa sidoo kale shaaca ka qaaday inay aad uga xun-tahay weerarkaasi oo ay fuliyeen diyaaradaha aan duuliyaha laheyn ee kooxda Xuutiyiinya dalka Yemen.

“Xukuumadda Federaalka Soomaaliya waxa ay si adag u cambaaraynaysaa diyaarad aan duuliye lahayn oo miinaysan oo Maleeshiyaatka Xuutiyiinta ay ku ganeen maanta dhanka Magaalada Khamis Mushait iyo weerarka argagaxiso ee ay u adeegsadeen diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee qaraxyada ay ku cabbeeyeen ee ay ku beegsadeen Warshadda Sifeynta Batroolka ee Magaalada Riyadh shalay oo Jimce ahayd,” ayaa lagu yiri qoraalka.

Sidoo kale wasaaradda arrimaha dibadda Soomaaliya ayaa shaaca ka qaaday in dowladda federaalka ay mar-weliba garab taagan tahay Boqortooyada Sacuudiga.

“Soomaaliya waxa ay markale ku celinaysaa in ay ku garab taagantahay Boqortooyada aanu walaalaha nahay ee Sacuudi Carabiya dhammaan tallaabooyinka ay u qaadayso ilaalinta amnigeeda qaran iyo bedqabka dhulkeeda,” ayaa markale lagu yiri qoraalka.

Cambaareynta dowladda federaalka Soomaaliya ayaa kusoo aadeysa, xilli muddooyinkii lasoo dhaafay Xuutiyiinta ay kordhiyeen weerarada ay ka fuliyaan dalka Sacuudiga.

Muqdisho 21ka Maarso 2021 Waxaa maalmihii tagay magaalada Muqdisho ka socda wada-tashiyo iyo kulamo u dhaxeeyey madaxda maamul goboleedyada iyo Midowga Musharaxiinta.

Kulamadan oo bilowday markii uu caasimadda yimid madaxweynaha Jubaland Axmed Madoobe ayey musharaxiinta sidoo kale si gaargaar ah ama si guud ula kulmeen madaxweyneyaasha maamul goboleedyada kale sida Puntland Saciid Deni, Galmudug Axmed Qoorqoor iyo HirShabelle Cali Guudlaawe.

Ilo xog-ogaal ah ayaa sheegay in laga dooday qodobbo badan oo ku saabsanaa xaaladda dalka gaar ahaan arrimaha doorashada iyo sidii horay loogu socon lahaa, kadibna la isku afgartay saddex qodob oo kala ah:

Qabsoomidda shirka: Si shirka doorashada aanu u fashilmin, Midowga musharaxiinta ayaa ku guuleystay iney u kala dab qaadaan labada garab ee maamul goboleedyada, iyaga oo ku qanciyey in meesha laga saaro kala shakinta iyo doodda la geliyey meesha uu shirka ka dhacayo iyo dhex-dhexaadinta beesha caalamka, horayna loo socdo. Waxaana lagu heshiiyey in shirka uu ka dhaco Afisyooni, iyada oo ay kasoo qeyb galayaan dhammaan dhinacyada maamul goboleedyada.

Si kastaba, ma cadda haddii madaxweynayaasha taabacsan Farmaajo ee Guudlaawe iyo Qoor Qoor ay ilaalin doonaan ballanta ay qaadeen, maadaama horey ay ballamo badan uga baxeen marka ay ka tageen musharaxiinta.

In Farmaajo laga wareejiyo amniga iyo doorashada: Waxaa shirarkaasi lagu heshiiyey in madaxweynihii hore Maxamed Cabdullahi Farmaajo uu wareejiyo maamulka amniga iyo doorashooyinka dalka, islamarkaana lasoo celiyo booliiska hore, oo ay doorashada kala shaqeeyaan AMISOM, xukuumadda Rooble iyo in madaxda maamulka goboleedyada ay qaataan kaalintooda arrimaha doorashada.

Waxaa kale oo la isku afgartay in Farmaajo uu saxiixo warqad uu ku laalayo awoodaha madaxweynaha ee hadda uu isticmaalo wixii ka dambeeyey February 8, markii uu muddo xileedka ka idlaaday.

Tanaasulka musharaxiinta: Midowga musharaxiinta ay ku war geliyey madaxda maamul goboleedyada in ay iska dhaafi karaa ka qeyb-galka shirka haddii cabashadooda miiska wada hadallada la geynayo, oo ay ka mid tahay in la ciqaabo taliyeyaashii ku lug lahaa weerarkii February 19, amniga doorashada iyo arrimo kale, sidoo kalena Farmaajo uu iska wareejiyey maamulka amniga iyo doorashada dalka, islamarkaana saxiixo warqad uu ku caddeynayo in muddo xileedkiisa dhammaaday oo aanu qaadan karin wax go’aano dastuuri ah.

Mucaaradka ayaa rumeysan inaysan sii cakirin xaaladda dalka ayaga oo ku adkeysanaya ka qeyb-galkooda shirka, waxaana ay ku kalsoon yahay, sida la sheegay in Axmed Madoobe iyo Saciid Deni ay matali karaan.

Isha: Goobjoog

 

Muqdisho 21ka Maarso 2021 Madaxweynaha dowlad goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya, Mudane Cabdicasiis Xasan Maxamed (Lafta Gareen) ayaa maanta soo gaaray gudaha magaalada Muqisho, kadib safar uu maalmahaan ku joogay wadanka Turkiga.

Lafta Gareen & wafdigiisa ayaa waxaa garoonka diyaaradaha ee Aadan Cadde si weyn ugu soo dhoweeyey xubno ka tirsan golayaasha dowladda, qaar ka mid ah odayaasha iyo waxgaradka ku dhaqan magaalada Muqdisho ee caasimada Soomaaliya.

Madaxweynaha Koonfur Galbeed ayaa ka qeyb-galaya shirka wada-tashiga ee u dhexeeya dowladda federaalka, dowlad goboleedyada & gobolka Banaadir, kaas oo uu iclaamiyey madaxweynaha waqtigiisu dhammaaday Maxamed Cabdullahi Farmaajo.

Sidoo kale Madaxweyne Lafta Gareen ayaa qeyb ka noqon doono dadaallada & kulamada siyaasadeed ee ka socda gudaha caasimada, loogana arrinsanayo xaaladda dalka.

Si kastaba shirka beri ka furmayo Teendhada Afisyooni ayaa waxaa diirada lagu saarayaa xaaladda cakiran ee dalka, gaar ahaan arrimaha doorashooyinka.

Soomaaliya ayaa haatan wajaheysa xaalad adag oo kala guur ah, waxaana weli is mari-waa uu ka taagan yahay hannaanka loo wajahayo doorashooyinka 2021-ka.

WARARKA MAANTA 20ka Maarso 2021 Sir Culus!  #Ramadaan Kariim

Su’aallaha Maanta: Maxaa ka ogtihiin in ay beesha caalamka warqad dadban u soo dirtay Madaxweyne Farmaajo inuu si deg deg ah Madaxtooyadda uga baxo? Maxay tahay sababta uu Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas” uu mar kale shir isugu yeeraayo Madaxweynayaasha Maamul Gobaleedyada Iyo Saamileyda Siyaasaddeed? Yaa sababay inay #shababka Soomaaliyeed wax ku gataan ama iibiyaan lacagta doolarka Maraykanka? Meeqo madaxweyne ayeey #Soomaaiya leedahay maanta? Yaa #Soomaaliya ka dhigay dalka ugu musuqmaasuqa badan adduunka 4tii sanno ee la soo dhaafay Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”?  Yaa diiday inuu dhammeystiro dastuurka dalka Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa diiday inay doorsho xalaal ah dhacdo Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa maanta raba inay Soomaaliya mar kale dagaal ku noqoto Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa sababay inuu Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas” ku fashilmo hoggaanka iyo siyaasadda dalka Maal-Geliye Argagixiye Fahad Yaasiin “Daba-Daasle”? Yaa #Soomaaliya u maqan? Ha wiqleyso! 

Muqdisho 20ka Maarso 2021 Madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo iyo Madaxweynayaashii hore ee dalka Xasan Sheekh iyo Sheekh Shariif, ayaa abuuray awoodo siyaasadeed oo dowladda ku jira islamarkaana ah laba awoodood oo iska soo hor-jeeda.

Sida caadiga, haddii uu dhamaado muddo xileedka hay’adaha dowladda, sida baarlamaanka iyo madaxtooyada, waxaa geedi socodka doorashada iyo ka bixitaanka waqtiga kala guurka ah dalka la rabaa in ay ka saaraan maamul gobaleedyada dalka iyo xukuumada xiligaas jirta waana sababta maanta loo abuurayo awoodo iska soo horjeeda oo sharci ah. 

Madaxweyne Farmaajo oo kaashanaya maamulada taabacsan ee Galmudug, HirShabeelle iyo Koonfur Galbeed ayaa noqday Isbaheysi isku dan ah islamarkaana ka shaqeeya danahooda gaarka ah, halka Madaxweynayaashii hore ee Soomaaliya Xasan Sheekh iyo Sheekh Shariif Sheekh Axmed ay iyagana Khamiistii abuureen Madasha Badbaado Qaran ah oo ay ku jiraan maamulada Puntland, Jubaland iyo Guddoomiyaha Aqalka Sare oo haddii si kale loo eego ah Gobalada Waqooyi. 

Xaalada ayaa noqotay saddex iyo saddex oo ay gadaal ka joogaan Madaxweynaha Waqtiga ka dhamaaday iyo Madaxweynayaashii ka horeeyay. Sidoo kale xaalada ayaa u muuqata in ugu dambeyn la isugu imaan doono wada-hadal dhab ah oo labada garab ah.

Maraykanka 20ka Maarso 2021 Xoghayaha arrimaha dibedda Mareykanka Antony Blinken ayaa qoraalkii ugu kululaa kasoo saaray is-mari waaga siyaasadeed ee Soomaaliya, wuxuuna ku baaqay doorasho deg deg ah oo dalka ka dhacda.

Blinken ayaa sheegay in dowladda Mareykanka ay aad uga walaacsan tahay is-mari waaga siyaasadeed ee Soomaaliya, oo uu sheegay inuu abuurayo hubanti la’aan siyaasadeed oo halis gelinaya amniga, xasiloonida iyo horumarka dalka.

“Waxaan ugu baaqeynaa hoggaamiyayaasha federaalka iyo dowladaha xubnaha ka ah federaalka inay meel iska dhigaan hadafyada siyaasadeed ee kooban, oo ay qaataan mas’uuliyadda ay u hayaan shacabka Soomaaliya, ayna deg deg isugu raacaan qabashada doorashooyin deg deg ah, loo dhan yahay islamarkaana daah-furan,” ayuu yiri Blinken.

Waxa uu sheegay in is-mari waaga uu waxyeeleynayo horumaradii ay sameysay Soomaaliya islamarkaana uu dib u dhigayo isbeddelada deg degga ah ee ay u baahan tahay Soomaaliya si ay ugu sii socoto waddada ay ku gaareyso deyn cafin buuxda, ayna wiiqeyso la-dagalaanka argagixisada.

Blinekn ayaa sidoo kale taageero u muujiyey dibad-baxyada shacabka Soomaaliyeed ee dowladda ay isku dayday inay hor-istaagto.

“Mareykanka waxa uu taageerayaa xuquuqda ay muwadiniinta Soomaaliyeed u leeyihiin inay si nabdoon u dibad-baxaan, waxa uuna si qayaxan uga soo horjeeda in dhinacna uu rabshado u adeegsado,” ayuu yiri.

“Waxaan ugu baaqeynaa hogaamiyayaasha Soomaalida, inay ilaaliyaan mustaqbalka dalka ayna gaaraan heshiis si deg deg ah loogu fulinayo doorashooyinka baarlamanka iyo madaxweynaha,” ayuu yiri.

Muqdisho 20ka Maarso 2021 Madaxweynaha muddo xileedkiisu dhammaaday ee Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa mar kale shir isugu yeeray madaxda maamul goboleedyada, shirkaas oo dhacaya 22-ka bishan March.

“Shirkan oo labo maalmood soconaya waxaa looga gol leeyahay in lagu soo gabagabeeyo talooyinkii Guddiga Farsamada Doorashada ee ka soobaxay shirkii Baydhabo 15-16 Febaraayo 2021, kaas oo xal looga gaaray tabashooyinkii ka soo laabtay heshiiskii doorashooyinka ee 17-kii Sebteembar 2020,” ayaa lagu yiri qoraal kasoo baxay madaxtooyada.

“Madaxweyne Farmaajo ayaa ku boorriyay Madaxweyneyaasha Dowlad Goboleedyada iyo Guddoomiyaha Gobolka Banaadir in ay ahmiyad wayn siiyaan shirkan lagu dhammeystirayo tabashooyinkii kasoo laabtay heshiiskii doorashooyinka si dalka loogu jiheeyo doorasho xor iyo xalaal ah.”

Shirkan ayaa noqonaya kii afaraad ee Farmaajo uu ku baaqo tan iyo markii muddo xileedkiisa dhammaaday 8 February, ayada oo dhammaan shirarkii kale ay diideen madax goboleedyada madaxa-banaan ee Jubaland iyo Puntland.

Inkasta oo shirka uu Farmaajo ku baaqay uu ka dhacayo Muqdisho, haddana lama shaacin halka uu si gaar ah uga dhacayo, haddii ay tahay Villa Somalia iyo Teendhada Afisyooni oo ah halka ay ku baaqday beesha caalamka.

Baaqa Farmaajo ayaa yimid sacado un kadib markii xoghayaha arrimaha dibedda Mareykanka Antony Blinken uu sheegay in dowladda Mareykanka ay aad uga walaacsan tahay is-mari waaga siyaasadeed ee Soomaaliya, oo uu sheegay inuu abuurayo hubanti la’aan siyaasadeed oo halis gelinaya amniga, xasiloonida iyo horumarka dalka.

“Waxaan ugu baaqeynaa hoggaamiyayaasha federaalka iyo dowladaha xubnaha ka ah federaalka inay meel iska dhigaan hadafyada siyaasadeed ee kooban, oo ay qaataan mas’uuliyadda ay u hayaan shacabka Soomaaliya, ayna deg deg isugu raacaan qabashada doorashooyin deg deg ah, loo dhan yahay islamarkaana daah-furan,” ayuu yiri Blinken.

Muqdisho 20ka Maarso 2021 Warsaxaafadeed ka soo baxay madaxtooyada Jubbaland ayaa waxaa si kulul looga hadlay ciidamadii ugu dambeeyey ee ay shalay dowladda dhexe ku daabushay qeybo ka mid ah gobolka Gedo oo dhaca koonfurta dalka Soomaaliya.

Qoraalka Jubbaland kasoo baxay ayaa waxaa lagu sheegay in ay nasiib darro tahay in dowladdu ay ciidamo & hub geyso gobolka Gedo oo ay xilligan ka jirto abaar baahsan.

Jubbaland ayaa sidoo kale intaasi kusii dartay in xilligan oo lagu jiro marxalad kala guur ah ay tahay ayaan darro aad u weyn in colaad laga sii horiyo gobolka Gedo.

Sidoo kale Jubbaland ayaa shaaca ka qaaday in wixii mas’uuliyad ah ee ka dhasha dhaq-dhaqaaqaasi uu qaadi doono madaxweynaha waqtigiisu dhammaaday, sida ay hadalka u dhigtay. “Haddaba Jubbaland waxay caddeyneysaa mas’uuliyadda wixii ka dhasha gulufkaas colaadeed uu qof ahaan yeelan doono madaxweynaha waqtigiisii dhammaaday Maxamed Cabdullahi Maxamed (Farmaajo), ayna noqon doonto xad-gud aan weligiis ka harin,” ayaa lagu yiri warsaxaafadeedka kasoo baxay dowlad goboleedka Jubbaland.

Ugu dambeyn Jubbaland ayaa sheegtay in la’iska indho-tiray baaqyadeedii hore, ayna arrintan carqalad ku noqon doonto heshiisyadii la gaaray iyo wada-hadallada socda.

Muqdisho 20ka Maarso 2021 Taliyaha ciidamada Booliska Soomaaliyeed, Genaral Cabdi Xasan Maxamed (Xijaar) ayaa saldhigga garoonka diyaaradaha Aadan Cadde hoos gooyey taliska qeybta guud ee gobolka Banaadir, kaas oo markii hore ahaa mid madax banaan.

Warqad kasoo baxday taliyaha Booliska ayaa lagu sheegay in haatan wixii ka dambeeyey saldhigga garoonka uu ka mid noqon doonto saldhigyada Booliska ee obolka Banaadir.

Sidoo kale tallaabadan ayaa ka dhigan in awoodda magacaabista iyo xil ka qaadista saldhigga garoonka uu leeyahay taliska Booliska gobolka Banaadir.

Ma cadda illaa iyo hadda sababta rasmiga ah ee ka dambeysa tallaabada uu qaaday taliyaha Booliska ee saldhigga garoonka lagu hoos geeyey taliska qeybta guud, balse wararka qaar ayaa sheegaya in dano siyaasadeed laga leeyahay arrintaasi.

Si kastaba arrintan ayaa kusoo aadeysa, xilli maalmihii dambe dhaq-dhaqaaqyo xoogan laga dareemayay xerada Xalane oo uu ku yaallo garoonka diyaaradaha ee Aadan Cadde

WARARKA MAANTA 19ka Maarso 2021 Sir Culus!  #Ramadaan Kariim

Su’aallaha Maanta: Maxay tahay Madasha balaayo quban mise qar iska-tuur? Yaa sababay inay #shababka Soomaaliyeed wax ku gataan ama iibiyaan lacagta doolarka Maraykanka? Meeqo madaxweyne ayeey #Soomaaiya leedahay maanta? Yaa #Soomaaliya ka dhigay dalka ugu musuqmaasuqa badan adduunka 4tii sanno ee la soo dhaafay Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”?  Yaa diiday inuu dhammeystiro dastuurka dalka Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa diiday inay doorsho xalaal ah dhacdo Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa maanta raba inay Soomaaliya mar kale dagaal ku noqoto Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa sababay inuu Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas” ku fashilmo hoggaanka iyo siyaasadda dalka Maal-Geliye Argagixiye Fahad Yaasiin “Daba-Daasle”? Yaa #Soomaaliya u maqan? Ha wiqleyso! 

Maxaas 19ka Maarso 2021 Wararka naga soo gaaraya deegaanka Waradhuumale oo ka tirsan deegaanada hoos yimaada degmada Maxaas ee gobolka Hiiraan ayaa sheegaya in halkaasi lagu rasaaseeyay gaari rakaab ah oo aay saarnayeen dad shacab ah.

Gaariga la rasaaseeyay ayaa noociisu ahaa Leyla Calaawi kasoo kusii jeeday magaalada Dhuusamareeb ee xarunta maamulka Galmudug.

Ilaa 5 ruux oo ka mid ahaa rakaabkii sarnaa gaariga oo uu ka mid yahay canug yar oo laba jir ah ayaa ku dhaawacmay rasaasta lagu furay gaariga rakaabka ahaa, waxaana dhaawacyada dadka masaafurka ahaa ayaa la geeyay Isbitaalka magaalada Guricel ee gobolka galgaduud.

Lama oga sababta rasmiga ah ee ka dambeysa rasaasta lagu furay gaariga iyo shacabka saarna balse warar hoose ayaa sheegaya iney la xiriirto aanooyin qabiil.

Muqdisho 19ka Maarso 2021 Guddoomiyaha Aqalka Sare Cabdi Xaashi oo shalay loo doortay guddoomiyaha Madasha Badbaado Qaran ayaa meesha ka saaray in waxa uu ka damacsan yahay dhismaha madashan cusub ay tahay inuu xil ku helo.

Cabdi Xaashi ayaa sheegay inuu yahay midnimo doon iyo Soomaali in la isu keeno, isagoona ku guubaabiyay cid kasta oo Soomaaliyeed inay garato waxa saxa ah iyo waxa horyaala. 

Cabdi Xaashi Xaashi ayaa ku celceliyay in Soomaalida looga baahan yahay inay ka gudubto oo ka baxdo qabiilka, isagoona soo qaatay erayo suugaaneed guubaabo aheyd oo dalka hodan yahay, Soomaalidana u muuqan kheyraadka alle ku maneystay. 

“Waxaan is leeyahay talada halkaan ka soo baxda waxay noqon doontaa mid Soomaali u horseeda inay garato wadada saxan, oo inta isku imaano aan doorano qofka noogu haboon, in kastoo aan qabo waxa dalkeenna halkaan dhigay inuu yahay qabiil, haddana waxaan rajeynayaa inaan ka gudubno qabiilka,” ayuu yiri Cabdi Xaashi.

“Inagoo isku duuban oo iska jecelahay anigu, inaanu reer hebeleyn ee aanu midnimadu Soomaaliyeed, heshiis Soomaaliyeed iyo doorasho Soomaaliyeed heshiis lagu yahay  sidii aan lagu gaari lahaa inaanu ka tashano mudadaasi,” ayuu yiri Cabdi Xaashi oo sheegay in isagu aheyn xil doon.

“Aniga xil doon ma ihi laakiin midnimo iyo Soomaali doon baan ahay,” ayuu ku yiri hadal uu ka jeediyay madashii looga dhawaaqay madasha Badbaado Qaran. 

Guddoomiye Cabdi Xaashi oo miisaan siyaasadeed ku leh xubnaha gobolada Waqooyi kasoo jeeda, isagoona si weyn ugu soo horjeeda siyaasadda madaxweynaha xilkiisa dhamaaday ee Maxamed C/llaahi Farmaajo, sababta loogu doortayna guddoomiyaha madasha badbaado qaran ay tahay miisaanka siyaasadeed iyo in mucaaradka ay helaan awooda xildhibaanada Waqooyi.

Maamulka Puntland 19ka Maarso 2021 Madaxweynaha Puntland Saciid Cabdullahi Deni oo khudbad ka jeediyey kulankii looga dhawaaqay ‘Madasha Badbaado Qaran’ ayaa ka hadlay arrimo dhowr ah oo ku saabsan xaaladda uu dalku marayo iyo baahida loo qabo in la bad-baadiyo.

Isbaheysigan cusub ee Muqdisho looga dhawaaqay waxaa ku bahoobay Puntland, Jubaland, Midowga Musharixiinta Madaxweynaha Soomaaliya iyo Golaha Siyaasiyiinta gobollada waqooyi, waxuuna sheegay Saciid Deni in Madasha Badbaado Qaran ay u furantahay oo uu ku biiri karo masuul kasta oo qeyb ka qaadanaya badbaadinta Soomaaliya.

Madaxda waqtigu ka dhamaaday ee dowladda federaalka ayuu si adag ugu eedeeyey inay ku fashilmeen inay dalka doorasho ka qabtaan oo ilaaliyaan nidaamkii qori isku dhiibka ahaa ee Soomaalidu ku wada joogtay.

Saciid Deni ayaa sheegay in sababta ugu weyn ee dhalisay in la aas-aaso Madashaan ay tahay wixii Muqdisho ka dhacay 19-kii bishii Febraayo oo uu ku tilmaamay khatartii ugu darneyd ee dalka soo martay waayahaan.

Xilligaas madaxda waqtigu ka dhamaaday ee dowladda federaalka ayaa awood ciidan ku fashilisay banaanbaxyo nabadeed oo ay soo abaabuleen xubnaha midowga musharaxiinta, waxaana meelaha qaar ka dhacay iska hor-imaadyo khasaare iyo qalqal sababay.

“Madashaan waxaa laga rabaa in majarihii qaloocday ay wadadii saxneyd ku soo celiso, waan u wada istaageynaa taas, siyaasi iyo argagixiso midna nagama hor istaagi doonaan,” ayuu yiri Madaxweynaha Puntland.

Sadiid Deni waxuu aad ugu mahadceliyey beesha caalamka oo uu sheegay in ay taageero weyn oo muhiim ah siiso Soomaaliya, waxuuna ugu baaqay inay Isbaheysigaan cusub la dareento baahida loo qabo iyo dadaalka loogu jiro, sidii dalka doorasho wadar-ogol ah ay uga dhici laheyd.

Muqdisho 19ka Maarso 2021 Ciidanka xoogga dalka Soomaaliyeed ayaa ku dhawaaqay howl-galo balaadhan oo markii u horeysay lagu xoreyn doono degmada Ceel-buur oo gacanta ku hayaan dagaal-yahanada Shabaabka.

Ciidamada xooga dalka gaar ahaan qeybtooda degaanada maamulka Galmudug ayaa fulin doona howl-galadan, waxaana la diyaariyay tiro kale oo ciidamo ah oo dhawaan la qalabeyn sida uu sheegay Taliyaha qaybta 21-aad ee Ciidanka Xooga.

Taliyaha oo Xerada tababarka Har-qaboobe ku booqdey Ciidamo tababar dhameystay oo dhawaan la qalabeyn doono ayaa waxa uu sheegay inay ciidamadaas ay qeyb ka noqon doonaan howl-galada lagu xoreynayo Ceel-buur.

Waxaa uu xusay Taliyaha in dadka shacabka ah looga baahan yahay diyaar garow, maadama ay dhankooda diyaariyeen ciidankii qaadi lahaa howl-galka xoreynta, islamarkaana xuquuqdooda loo dhameystiri doona ciidanka cusub ee dhawaan kusoo biiray ciidanka lana tababaray si loo xoojiyo howl-gallada Shabaabka.

Arrintaan ayaa imaneysa xili uu shalay Wasiirka Amniga Galmudug ku dhawaaqay howl-galo culus oo ka dhan ah Al-Shabaab, kuwaasi oo gacanta ku haya deegaano ka tirsan maaamulkaas.

Maamulka Hirshabelle 19ka Maarso 2021 Madaxweynaha maamulka HirShabeelle Cali Cabdullaahi Xuseen Guudlaawe ayaa dhiwaan xubno ka tirsan Midowga Musharaxiinta Madaxweynaha Soomaaliya la qaatay kulan gaar ah oo ku aadanaa xaaladda Soomaaliya.

Madaxweyne Guudlaawe ayaa mucaaradka u balanqaaday in HirShabeelle uu ka qaban doono doorasho cadaalad ah, islamarkaana uusan ka shaqeynin doonin in uu soo saaro qof gaar ah, sidoo kalane uu ka reebo qof kale oo aysan ku qanacsaneyn Villa Somalia.

“Guudlaawe waxa uu noo sheegay in uusan ka shaqeyn doonin soo saarista qof gaar ah islamarkaana uu ka shaqeyn doono doorasho cadaalad ah oo ka dhacda Jowhar iyo Beladweyne, sababtu waxa uu ku sheegay in arrintaas ay ku jirto daganaanshaha HirShabeelle” sidaasi waxaa Caasimada Online u sheegay mudane ka tirsan baarlamaanka Soomaaliya. 

Cali Cabdullaahi Xuseen waxa uu qeyb ka yahay madaxweynayaasha lagu tilmaamo baalasha uu ku duulo Madaxweyne Farmaajo lamana oga sida uu ugu dhabeyn karo ballan qaadkaan uu sameeyay. 

Kala jiidasho iyo loolan xoog leh ayaa ka jira gudaha magaalada Muqdisho. Xildhibaano iyo siyaasiin kale ayaa baadi goob xoog leh ugu jira sidii ay ku heli lahaayeen fursado ay dib ugu soo laabtaan kuraastooda maadaama lagu jiro xili kala guur ah

Maamulka Galmudug 19ka Maarso 2021 Wasiirka Amniga Galmudug Md. Axmed M. Fiqi oo ka mid wafdi wasiirro iyo taliyaha ciidamada Nabadsugidda Galmudug oo booqasho ku jooga magaalada Wardheer ee dawlad deegaanka Soomaalida ayaa kulamo kula qaatay wafdi uu hogaaminayo dhiggiisa Hogaanka Nabadgalyada Dawlad deegaanka Dr. Xuseen Qaasim iyo taliyaal ka socda ciidamada Qaranka Itoobiya iyo kuwa dawlad degaanka ee Liyuu Booliska.

Labada wafdi ayaa yeeshay kulamo muhiim ah oo ku saabsan, nabadgalyada xuduudaha, qiimayn heshiisyo amni oo horay labada dhinac ay u kala saxiixdeen, dhacdooyin amnidarro iyo isku dhacyo maleeshiyaad ku dhexmaray xadka labada dal ee ku aaddan labada maamul iyo sidoo kale sidii la isaga kaashan lahaa amniga xuduuda dheer ee labada maamul u dhexeysa iyo sidoo kale la dagaalanka argagixisada iyo kuwa gacansaarka la leh.

Kulamada ayaa weli soconaya ayadoo mas’uuliyiinta labada dhinac ay qodobada intooda badan isla fahmeen, qodobada dhimanna maantay laga sii wada hadli doono

WARARKA MAANTA 17ka Maarso 2021 Sir Culus!  #Ramadaan Kariim

Su’aallaha Maanta: Yaa #Soomaaliya ka dhigay dalka ugu musuqmaasuqa badan adduunka 4tii sanno ee la soo dhaafay Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”?  Yaa diiday inuu dhammeystiro dastuurka dalka Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa diiday inay doorsho xalaal ah dhacdo Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa maanta raba inay Soomaaliya mar kale dagaal ku noqoto Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa sababay inuu Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas” ku fashilmo hoggaanka iyo siyaasadda dalka Maal-Geliye Argagixiye Fahad Yaasiin “Daba-Daasle”? Yaa #Soomaaliya u maqan? Ha wiqleyso! 

Maamulka Puntland  17ka Maarso 2021 Faah faahino dheeraad ah ayaa waxaa laga helayaa howl-gal qorsheysan oo ay saacadihii lasoo dhaafay ciidanka sida gaarka ah u tababaran ee PSF-ta Puntland ka sameeyeen qeybo ka mid ah gobolka Bari ee maamulkaasi.

Howl-galka ayaa ka dhacay dhinaca dhulka buuraleyda ah ee gobolkaasi, halkaas oo ay ku xoogan yihiin dagaalyahanada Kooxda Al-Shabaab.

Wararka ayaa sheegaya in iska hor imaad uu dhex-maray labada dhinac, kaas oo geystay khasaare kala duwan oo isugu jiro dhimasho & dhaawac.

Saraakiil ka tirsan Puntland oo la hadlay warbaahinta ayaa shaaca ka qaaday in howl-galkaasi ay ku dileen xubno ka tirsanaa Al-Shabaab, walow aysan shaacin tiradooda.

Sidoo kale saraakiisha ayaa intaasi kusii daray inay hub kasoo furteen dagaalyahanada Al-Shabaab, islamarkaana ay haatan ku sugan yihiin goobihii lagu dagaalamay.

Muddooyinkii dambe ciidanka Puntland ayaa sare u qaaday dhaq-dhaqaaqyada milatari ee ay ka wadaan gobolka Bari oo ay ku sugan yihiin kooxaha Daacish & Al-Shabaab.

Muqdisho 17ka Maarso 2021 Iyadoo shalay la soo gabagabeeyay wajigii koowaad ee doodda dacwadda ka dhanka ah khilaafka xudduud Baddeedka ee u dhaxeeya dowladdaha Soomaaliya iyo Kenya ayeey dowladda Soomaaliya ku boggaadisay qareennadii ku matalaya maxkamada ICJ sida wacan oo ay u soo bandhigeen xujooyinkooda la xiriira kiiskan.

Xeer ilaaliyaha Guud ee Qaranka Sulaymaan Maxamed ayaa sheegay in qareennada dhinaca Soomaaliya ku matalaya maxkamada si wanaagsan u guteen doodda iyaga oo bandhigay ayuu yiri xujooyin cad-cad oo muujinaya xaq ahaanshaha gal dacwadeedka Soomaaliya iyo mabaadida caalamiga ah ee la xiriirsan xeerka badaha. Waxa ay sidoo kale looyaradu si cad u qeexeen xad gudubka dawladda Kenaya ay ku hayso badda Soomaaliya ee ay muranka galisay.

“Waxaan halkan umadda Soomaaliyeed uga sheegayaa, in dawladda iyo shacabka Soomaaliya oo midaysan ay diyaar u yihiin difaacidda gobonimada iyo dhul badeedka Soomaaliya, iyada oo aan rajaynayo in natiijada ka soo baxaysaa ay noqoto mid ummadda Soomaaliyeed oo dhan ka farxin doonta.”

Waxaa halkaas ku soo gaba-gaboobay wareeggii 1-aad ee doodda Badda Soomaaliya. wareegga Labaad goorta uu bilaabmayo Maxkamadda Caddaaladda Adduunka ee ICJ ayaa go’aan ka gaaraysa iyada oo wargalin doonta wafdiga Soomaaliya ku matalaya dacwadda.

Dhinaca Dowladda Kenya iyadu kama aysan qeybgalin maxkamada iyadoo ka cudurdaaratay sababo dhowr ah oo ay soo bandhigtay awgeed, laakiin dowladda Soomaaliya ayaa u aragta in Kenya marnaba diyaar u aheyn in lagu kala baxo sharciga.

Muqdisho 17ka Maarso 2021 Dowladda Kenya ayaa markii u horeysay beenisay warar isasoo tarayay oo sheegayay inay qarka u saaran tahay inay lumiso dekedda weyn ee Mombasa, islamarkaana uu kala wareegayo Shiinaha.

Wasiirka maaliyadda Kenya, Ukur Yatani ayaa arrintaas waxba kama jiraan ku sheegay, isagoona meesha ka saaray in dowladda Shiinaha kala wareegayso dekedda weyn ee Mombasa sababo la xiriira deymo uu ku leeyahay Shiinaha oo dhisay mashruuca khadka tareenka.

Yatani ayaa sidoo kale waxa uu ‘mid waxbo kama jiraan ah oo marin habaabin ah’ ku tilmaamay wararka sheegaya in Kenya ay deymaha Shiinaha iskaga bixineyso dekeddaas, ayada oo meesha looga saaray ‘Gebi ahaanba halista in Shiinaha ama dal kale uu la wareegayo dekedda Kenya’.

Wuxuu intaas ku daray in deynta tareenka ee Shiinaha ‘aanan lagu bixin karin lacago kale ama ay bixiyaan ha’yado kale iyadoo uusan ansixin baarlamanaka’.

Hadalkaan ayaa imanay ayada oo maalintii shalay uu Wargeys maxali ah ku warramay in Shiinaha uu la wareegi karo dekedda weyn ee Mombasa, haddii dowladda Kenya ay ku guul-dareysato inay iska bixiso deynta Shiinaha oo lagu sheegay inay gaareyso 3.2 bilyan oo doolarka Mareykanka ah.

Muqdisho 17ka Maarso 2021 Diyaarad sida talaalka cudurka Coronavirus oo mar labaad soo laba-kacleeyey ayaa shalay ka degtay magaalada Hargeysa ee caasimada Somaliland, sida ay Saraakiisha garoonku u sheegen Caasimada Online.

Talaalankan oo lagu magacaabo Astrazaneca ayaa waxaa soo saartay jaamacadda Oxford ee dalka Mareykanka, ayaa waxa uu shalay kasoo degay magaalada Muqdisho ee caasimada dalka, ayada oo si rasmi ah loo daah-furay.

Farsamada tallaalkan oo markii hore ka yimid dalka India ayaa waxa gacanta ku haysay Qaramada Midoobey, taasi oo soo gaarsiisay dalka, waxaana bilaabatay gaarsiinta goboladda qeybta koowaad ee tallaalkaan.

Cudurka Koronaha ayaa faro ba’an ku haya Somaliland, waxaana laga diiwaan gelinayay maalmihii u dambeeyay kiisas hor leh, ayada oo cudurka uu ku dhacay madaxda u sareysa ee xukuumadda.

Madaxweyne ku-xigeenka Somaliland, Cabdiraxmaan Saylici ayaa waxaa laga helay cudurka Covid-19, sidoo kale waxaan dhawaan laga helay cudurkaas Wasiir ku-xigeenka Caafimaadka Somaliland iyo Wasiirka Maaliyada oo iyaguna ka tirsan xukuumadda Somaliland ee uu hogaamiyo Muuse Biixi.

Waxaa lagu wadaa in daah-furka tallaalka Coronavirus oo wajigiisa koowaad ay ka faa’iideysan doonaan madaxda dowladda iyo shaqaalaha caafimaadka uu hormuud ka noqdo Muuse Biixi oo ay ku wehlinayaan wasiiro ka tirsan xukuumadiisa.

Muqdisho 17ka Maarso 2021 Dalka Jabuuti ayaa waxaa lagu wadaa in 9-ka bisha April ee sanadkaan 2021 ka dhacdo Doorashada Madaxtinimada dalkaas, ayada oo dhawaan si rasmi ah u furmayo ololaha doorashadaas.

Diyaar-garowga doorashada ayaa si weyn uga socda Jabuuti, waxaana doorashada todobaadyo kadib ka dhaceysa dalkaas, waxaana ku tartamaya Madaxweynaha tallada haya ee Ismaaciil Cumar Geelle iyo Musharax kale oo saaxada ku cusub.

Liiska tartamayaasha ayaa waxa soo gudbiyay Wasaaradda Arrimaha Gudaha, waxaana ugu dambeyn saxiixay Madaxweynaha talada haya, waxayna u dhigan yihiin sidan;

1-Ismaaciil Cumar Geelle: Madaxweynaha Jamhuuriyadda Jabuuti ahna Murashaxa Xisbiga PRP.

2-Sakariye Ismaaciil: oo ah Murashax madax bannaan sida ku xusan Sooyaalkiisa.

Ismaaciil Cumar Geelle oo ah Madaxweynihii labaad ee Taariikhda Jamhuuriyadda Jabuuti soo maray tan iyo xornimadii Gumeystihii Faranasiiska oo haatan laga joogo muddo dhan 44-sano, kala bar waxaa hoggaanka u haya Madaxweyne Geelle.

Geelle ayaa ku dooda inta badan inuu horumar balaaran ka sameeyay Jabuuti tan iyo intii uu talada hayay, wuxuuna dhowr jeer kalsooni ka muujiyay doorashada inuu kusoo bixi doono maadama horumar, waxqabad & hoggaan wanaag uu ka sameeyay Jabuuti Muddada 22-sano uu xilka hayo.

Madaxweynaha Jabuuti ayaa waxaa badanaa lagu eedeeya in uusan diyaar u aheyn inuu wareejiyo tallada dalka, islamarkaana uu sameeyo doorasho gacan ku rimis ah oo indhaha iskaga jeediyo bulshada, wallow uu iska fogeeyay eedeymahaas.

Nairobi 17ka Maarso 2021 Dowladda Kenya ayaa si layaab leh ugu adeegsatay weerarkii Al-Shabaab ay ku qaaday hotelka DusitD2 ee Nairobi dooddeeda kiiska dacwadda badda ee dhageysigiisu ka socdo maxkamadda caalamiga ah ee cadaaladda (ICJ).

Kenya ayaa qaadacday inay ka qeyb gasho dhageysiga dacwadda, hase yeesee waxaa maxkamadda yaalla dokumentiyo ay u gudbisay, halkaasi oo qeyb ka mid ah doodaheeda ay ku jirto weerarkan Nairobi ka dhacay 15-kii Janaayo 2019.

Kenya ayaa maxkamadda ka codsatay in kiiska badda aan loo xukmin Soomaaliya, waxayna sheegtay in haddii sidaas ay dhacdo ay muwaadiniinteeda halis ugu jiri doonaan weeraro argagixiso, waxayna tusaale usoo qaadatay weerarkii DusitD2.

Ma cadda waxa iska galay kiiska badda iyo weerarada argagixiso, hase yeeshee tani waa astaan kale oo muujineysa sida Kenya aysan u haysan wax dood oo sharci ah oo ay ku qaadan karto badda Soomaaliya.

Kenya ayaa saddex goor horey u codsatay in kiiska dib loo dhigo, ayada oo laba mar laga aqbalay, balse markii saddexaad lagu gacan seeray taasi oo horseeday inay qaadacdo ka qeyb-galka kiiska.

Doodda la xiriirta weerarka DusitD2 ayaa ku biireysa doodo kale oo lagu qoslo oo horey Kenya ay qiil uga dhigatay, ayada oo mid ka mid ah sababaha ay u qaadacday dhageysiga ay ahayd inaysan haysan lacag ay siiso qareenada, xilli la ogyahay inay dhaqaale ahaan ka wanaagsan tahay Soomaaliya.

Muqdisho 17ka Maarso 2021 Dugsiga tababarrada ciidamada boliiska Soomaaliya ee Jeneraal Kaahiye oo ku yaalla magaalada Muqdisho waxaa todobaadyadii lasoo dhaafay ka bilaawday abaabulka dhalinyaro hor leh oo lagu biirinayo ciidanka booliska gaarka ah ee Haramcad.

Dhalinyarada qoraneysa ciidankaas ayaa maalin kasta xaadirta dugsiga Jeneraal Kaahiye, waxaana qoritaanka ciidankaas barbar socda tababar maalin kasta gudaha dugsiga lagu siiyo intii loo qaatay inay ka mid noqdaan Haramcad.

Saraakiil ciidan ayaa Caasimada Online u xaqiijiyey in howshan uu gacanta ku hayo Taliyaha Haramcad Farxaan Qaroole, isla markaana uu qoritaanka ciidankaas si ku meel gaar ah uga bilaawday xerada Jeneraal Kaahiye oo ku talla degmada Xamar-jajab ee gobolka Banaadir.

Sarkaal u xog-waramay Caasimada Online ayaa muujiyey shaki la xariira sababta xilligaan ku soo beegtay qoritaanka ciidankaan ku biiraya Haramcad iyo hanaanka loo wajahayo dhismahooda.

Ciidanka hadda howlgala ee Haramcad, waxaa tiradooda lagu qiyaasaa 900, waxaana tababaray Turkiga, waxaa hoggaamiya sarkaal lagu magacaabo Farxaan Qaroole, waxaana hanaanka ay u howlgalaan walaac badan ka muujiyey madaxda maamul goboleedyada qaar iyo midowga musharaxiinta xilka madaxweynaha Soomaaliya.

Sidoo kale saraakiisha aan wareysanay waxay muujiyeen inuu jiro mad-madow iyo daah-furnaan la’aan badan oo ka dhex muuqata qorshaha lagu kordhinayo ciidamada booliska gaarka ah ee Haramcad, oo marar badan lagu xagliyey in xukuumadda madaxweyne Farmaajo ay si gaar ah u adeegsato.

Ciidanka Haramcad ayaa tan iyo markii lagu wareejiyey dowladda Soomaaliya waxay ka howlgaleen Muqdisho iyo qaar ka mid ah gobollada dalka, waxaana magaalooyinka la geeyey ka mid ah Jowhar oo ay bilo ka hor ka dhacday doorashadii Cali Guudlaawe, Beledweyne oo loo diiday inuu tago Cali Guudlaawe, Dhuusamareeb oo ay ilaaladii hoggaankii Ahlu-Sunna kula dagaalameen iyo magaalooyin kale.

Habka ay u fuliyaan howlgallada iyo siyaasadda lagu maamulo ciidanka Haramcad ayaa shaki iyo wal-wal badan ku abuurtay mucaaradka dowladdan mudo xileedku ka dhamaaday iyo qaar ka mid ah madaxda maamul goboleedyada dalka.

Golaha Midowga Musharaxiinta oo dhawaan awood ciidan looga fashiliyey banaanbax nabadeed oo ay soo abaabuleen ayaa Turkiga uga dacwooday qaabka ay dowladda federaalku u adeegsaneyso ciidanka uu u tababaray ee Gorgor iyo Haramcad.

Sidoo kale madaxweynaha Puntland Saciid Cabdullahi Deni ayaa khudbad uu bishii hore ka jeediyey Garowe waxa uu ku soo hadal qaaday qaabka ay u howlgalaan ciidanka Haramcad, isagoo ku tilmaamay kuwo manaxayaal ah oo si gaar ah uu u adeegsado madaxweyne Farmaajo, sida uu hadalka u dhigay.

Sidoo kale madaxweynaha Jubbaland Axmed Madoobe ayaa dhowr jeer soo hadal qaaday ciidankaan Haramcad, isagoo naqdinaya hadafka ay ku howlgalaan.

Haramcad, inta badan waxaa hadda loo diraa oo ay ka howlgalaan goobaha ay ka taaganyihiin xaaladaha adag, sida weerarrada argagixiso.

Sidoo kale waayihii dambe cutubto ka tirsan ciidankaan waxay sugayeen ammaanka injineerada iyo shaqaalaha dhisaya laamiga gaba-gabada maraya ee isku xira Muqdisho iyo Afgooye.

Al-Shabaab ayaa intii uu socday dhismaha laamigaas waxay geysteen weerarro badan oo ay ku bexeen askar, injineero, shaqaale kale iyo shacab intaba, balse waxaa Haramcad lagu ammaanaa in waayihii dambe ay aad  xakameeyeen weerarradaas, kuwo badana ay fashiliyeen.

WARARKA MAANTA 16ka Maarso 2021 Sir Culus!  #Ramadaan Kariim

Su’aallaha Maanta: Yaa in dadka Xalane looga yeeray sababay Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Maxaa loo samayn waayey Ciidanka Badda #Soomaaliya? Ma #Kenya ayaa maanta rabta dhulka badda Iyo kheyraad Illaaahay na siiyey inay dhacdo? Yaa madaxweyne ka noqon doona #Soomaaliya Abrill 2021? Maxay #Kenya u diidan tahay go’aanka ka soo baxaya Maxkamadda Caalamiga? Yaa #Kenya u fudeeyey inay badda #Soomaaliya muran geliso oo maanta mansab siyaasaddeed ka raadinaya Shacabka #Soomaaliyeed? Yaa ka masuul ahaa in si khaldan loogu saxiixay #Kenya qayb kamid ah badda Soomaaliya? Yaa Xerada Xalane looga yeeray oo sidii Madaxweynahii hore ee Soomaaliya Col. Cabdilaahi Yuusuf Warqad la hordhigi doonaa asagoo fashilkiisa loo caddeeyey Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa maalgeliya #Ururka Argagixisadda AL-Shabaab? Ha wiqleyso! 

Maxkamadda Caalamiga 16ka Maarso 2021 Magaalada Hague ee dalka Holland waxaa maanta markale ka sii socon doonto dhageysiga dacwadda badda ee u dhexeysa dalalka Soomaaliya iyo Kenya, taas oo hortaallo maxkamadda cadaaladda adduunka ee ICJ.

Dooda Soomaaliya ayaa maanta halkeeda ka sii soconeyso, iyada oo ay markale qareenada Soomaaliya jeedin doonaan doodooda ku aadan difaacida biyaha dalkeena.

Sidoo kale qorshaha ayaa waxa uu ahaa in qareennada Kenya ay beri bilaabaan doodooda, balse Kenya ayaa maqan, iyada oo ka baxday kiiska badda ee ICJ.

Soomaaliya oo shaley hadal ka jeedisay fadhiga Maxakamadda cadaaladda adduunka ee ICJ.ayaa shaaca ka qaaday inay in kalsoon tahay go’aanka maxkamadda, iyada oo intaasi kusii dartay in maqnaashiyaha Kenya uu liddi ku yahay sarreynta sharciga.

Marka la’eego sida ay ku socota dacwadda ayaa dadka Soomaaliyeed iyo dowladduba waxay rajo ka muujiyaan ku guuleysiga kiiskaasi oo muddo sanado ah soo jiitamayey.

Si kastaba dhageysiga kiiskan ayaa billowday, iyada oo Kenya aysan ka qeyb-geli doonin dhageysigiisa, maadaama ay haatan ka maqan-tahay fadhiga maxkamadda.

Maxkamadda Caalamiga 16ka Maarso 2021 Maxkamadda Caalamiga ah ee Cadaaladda Adduunka ICJ ayaa shalay billowday dhagaysiga dacwadda kiiska muranka badda ee u dhaxeeya Soomaaliya iyo Kenya, waxaana halkaas xaadiray garabkii ka socday Soomaaliya oo kaliya.

Dhageysiga kiiskan ayaa bilaawday iyadoo Kenya ay ka maqantahay maxkamadda kuna wargelisay inay ka baxdan kiiskan, oo aanay ka qeyb-geli doonin dhageysigiisa, sida ay werisay warbaahinta gudaha ee dalkaas.

Hadaba, maxaa laga filan karaa dacwaddan? Haddii Soomaaliya oo diyaar ah aysan Kenya ka qeyb-gelin dhagaysiga kiiskan, ma ka dhigan tahay in Soomaaliya loo xukumi doono badda la isku heysto?

Dr. Axmed Cali Kheyre waa aqoonyahan shahaaddada PHD-da ka haysta sharciyada caalamiga ah, waxuu isagoo jooga Muqdisho su’aalahaas uga jawaabay wareysi uu siiyey VOA.

Dr. Axmed waxa uu sheegay in mar-marsiiyaha ay la timid Kenya uu yahay mid aad loola yaabay oo aan wax macno ah bixineyn, balse ay maxkamaddu heysato cadeymo iyo dukumiintiyo ku filan oo Kenya ay horay ugu gudbisay.

“Dacwada waa la qaadayaa oo taas waxaa dhigaya qodobka 53-aad ee xeerka maxkamadda ICJ, hadii labada dhinac uu mid imaan waayo ama kiiskaas uu ka laabto, dhinaca jooga waxuu maxkamadda ka codsan karaa in kiiskaas loo xukumo, taasna kama dhigna ‘hadii garab maqnaado garabka jooga ayaa loo xukumayaa’ balse waxaa dib loogu noqonayaa dukumiintiyadii ay horay u soo gudbisay Kenya, maxkamaduna waa ay heysataa dukumiintiyo ku filan oo dhanka Kenya ka soo gaaray,” ayuu yiri Dr. Axmed Kheyre.

Waxa intaas ku sii daray, in sida ku cad jadwalka lagu dhageysanayo kiiskan ay Soomaaliya marka hore gudbin doonto doodeeda, kadibna ay maxkamaddu dib ugu laabaneyso dukumintiyadii ay horay ugu soo gudbisay Kenya.

“Doodihii iyo Mapkii ay dhinacyadu u soo gudbiyeen ayey isku fiirneysaa markaas kadib ayey go’aan ka gaareysaa, laakiin marnaba hadii Kenya maqnaatay macnaheedu maahan Soomaaliya haloo xukumo,” ayuu yiri.

Sidoo kale Dr. Axmed waxa uu sheegay in weli Kenya loo ogolyahay inay warqado u soo gudbisato maxkamadda, isla markaana aysan Kenya aheyn dalkii ugu horeeyey oo baxa kiis noocaan oo kale ah, “Marka kiiska waa soconayaa maxkamadda si caadi ah ayey u geyleysaa kadibna go’aan ayey kasoo saareysaa,” ayuu yiri.

UK 16ka Maarso 2021 Dowladda UK ayaa ku dhowaaqday inay dalkeeda ka xanibtay inay soo galaan dadka ka imanaya Soomaaliya, sababo la xiriira faafitaanka cudurka Coronavirus.

Qoraal kasoo baxay dowladda UK ayaa lagu sheegay in Soomaaliya, Qatar iyo Oman lagu daray liiska loo yaqaan “liiska gaduudan”, islamarkaana laga billaabo maalinta Jimcaha aysan dadka ka imanaya saddexdan dal soo geli karin dalka UK.

Muwaadiniinta haysta baasaboorka UK ama Ireland ee dalalkan tegay ayaa loo ogol yahay inay soo galaan UK, hase yeeshee waxaa qasab ku ah inay muddo toban maalmood ah isku karantiilaan hotel.

 “Laga billaabo 4:00 am, 19-ka March 2021, dadka kasoo baxay Soomaaliya, Qatar iyo Oman, ama soo maray dalalkan 10-kii maalmood ee tegay, looma ogolaan doono inay soo galaan UK, kaliya muwaadiniinta Britain iyo Ireland ama dadka degan halkan ayaa loo ogol yahay inay soo galaan, balse waa inay is karantiilaan 10 maalmood,” ayaa lagu yiri qoraalka dowladda UK. 

“Tallaabadan waxay gacan ka gaysan doontaa in la yareeyo halista ah in nooca cusub ee Coronavirus ee markii ugu horreysay kasoo shaac baxay dalalka South Africa iyo Brazil uu soo galo UK,” ayaa lagu yiri qoraalka.

Soomaaliya ayaa waxaa toddobaadyadii dhowaa aad uga sii sare kacayey kiisaska COVID-19, ayada oo dhimashaduna ay aad u korortay. Waxaa jira tuhun ah in nooca Coronavirus ee South Africa uu dalka soo galay, balse dowladda federaalka weli taas ma xaqiijin.

Brussels  16ka Maarso 2021 Dalal badan oo Yurub ah – oo ay ku jiraan Jarmalka, Faransiiska, Talyaaniga iyo Spain – ayaa Isniintii hakiyey isticmaalka tallaalka AstraZeneca ee COVID-19 kadib markii ay soo baxeen warbixino sheegaya in qaar ka mid ah dadkii la siiyey uu dhiigga xinjiroobay.

Si kastaba, shirkadda AstraZeneca iyo nidaamiyayaasha caalamiga ah ayaa sheegay inaysan jirin wax caddeyn ah oo muujinaya in tallaalka uu mas’uul ka yahay in dhiigga qofka uu xinjir noqdo.

Tallaalka AstraZeneca oo lagu sameeyey dalka UK, waa midka shalay la keenay Soomaaliya, ee hay’adaha caalamiga ah ay ugu deeqeen dowladda federaalka Soomaalliya.

Hay’adda maamusha dawooyinka ee Midowga Yurub ayaa ku baaqday kulan maanta dhacaya, si dib u eegis loogu sameeyo waxyaabaha ay khubarada ka ogaadeen tallaalka AstraZeneca, iyo haddii loo baahan yahay in ficil la qaado.

Wasiirka caafimaadka Germany ayaa sheegay in go’aana lagu hakiyey tallaalka la qaatay kadib talo soo jeedin ka timid machadka Paul Ehrlich Institute ee qaabilsan sharciyeynta tallaalka, kaasi oo ku baaqay in baaritaan lagu sameeyo toddoba kiis oo ku saabsan dad dhiigga maskaxda xinjir ka noqday markii la tallaalay.

“Go’aanka maanta waa mid taxaddar oo kaliya ah,” ayuu yiri Jens Spahn.

Madaxweynaha Faransiiska Emmanuel Macron ayaa sheegay in dalkiisa uu isticmaalka joojin doono ugu yaraan illaa maanta. Talyaaniga ayaa sidoo kale ku dhowaaqay joojin ku-meel gaar ah, iyo sidoo kale si la mid ah dalalka Spain, Portugal iyo Slovenia.

Dalalka kale ee tallaalka joojiyey maalmihii tegay waxaa ku jira Denmark, Ireland, Thailand, Netherlands, Norway, Iceland, Congo iyo Bulgaria. Canada iyo UK ayaa sheegay inay sii wadi doonaan isticmaalka tallaalka

AstraZeneca ayaa sheegtay inay jiraan 37 warbixin oo ku saabsan dhiigga oo xinjir noqday, kadib markii 17 milyan oo qof ay tallaalka ku qaateen 27-ka dal ee Midowga Yurub iyo Britain. Shirkadda ayaa sheegtay inaysan jirin wax caddeymo ah oo muujinaya in tallaalka uu sababo in dhiigga uu xinjir noqdo.

Ururka Caafimaadka Adduunka ee WHO iyo Hay’adda Dawooyinka ee Midowga Yurub ayaa labaduba sidoo kale sheegay inaysan jirin caddeymo muujinaya in tallaalka uu sababo dhiigga oo xinjir noqda, waxayna ku taliyeen in lasii wado isticmaalkiisa

Muqdisho 16ka Maarso 2021 Madaxweynaha dowlad goboleedka Galmudug, Mudane Axmed Cabdi Kaariye (Qoor Qoor) ayaa maanta soo gaaray magaalada Muqdisho ee caasimada Soomaaliya, isaga oo kasoo laabtay safar uu ugu maqnaa dalka Turkiga.

Qoor Qoor ayaa waxaa garoonka diyaaradaha Aadan Cadde kusoo dhoweeyey mas’uuliyiin ka tirsan dowladda federaalka ah ee Soomaaliya.

Ilo ku dhow madaxtooyada Galmudug ayaa Caasimada Online u sheegay in Qoor Qoor oo ku biiri kulamo siyaasadeed ee ka socda magaalada Muqdisho ee doorashooyinka.

Wararka ayaa sheegaya inuu shirar gaar ah la qaaday doonto madaxda ugu sarreysa ee dowladda federaalka Soomaaliya, iyaga oo ka wada hadli doono xaaladda dalka.

Galmudug ayaa ka mid ah maamullada taabacsan dowladda federaalka ah ee Soomaaliya marka la eego hanaanka loo wajahayo doorashooyinka 2021-ka

Si kastaba socdaalka Qoor Qoor ee Muqdisho ayaa kusoo aadayao, xilli ay Caasimada ay ku sugan yihiin madaxweynayaasha Jubbaland, Puntland & HirShabelle, islamarkaana la filayo inuu furmo shirka wadatashiga doorashooyinka oo ka dhacaya Teendhada Afisyooni.

Maamulka Galmudug 16ka Maarso 2021 Wararka naga soo gaaraya gobolka Mudug ayaa sheegaya in saaka aroortii hore qarax nooca miinada ah uu ka dhacay waqooyiga magaalada Gaalkacyo, kaas oo ay ka soo baxayaan faah faahino dheeraad ah.

Qaraxa oo jugtiisa laga maqlay inta badan xaafadaha Gaalkacyo ayaa waxaa lagu soo warramayaa in lala eegtay sarkaal ka tirsan laanta dambi baarista Puntland ee CID-da.

Sarkaalka qaraxa lala eegtay ayaa lagu magacaabaa Warsame Yuusuf Axmed (Yeey), kaas oo la dhashay madaxweynihii hore ee Soomaaliya, Cabdullahi Yuusuf Axmed.

Wararka ayaa intaasi ku daraya in Warsame Yeey qaraxa lala beegsaday, xilli uu marayey bartamaha waqooyiga Gaalkacyo, inkastoo uu ka bad-baaday weerarkaasi.

Sidoo kale waxa uu burbur xoogan soo gaaray gaarigiisa, iyada oo ay sidoo kale goobta gaareen ciidamo ka tirsan kuwa ammaanka oo baaritaano ka sameeyey halkaasi.

Illaa iyo hadda ma jiro wax hadal ah oo kasoo baxay saraakiisha laamaha ammaanka ee maamulka Puntland oo ku aadan qaraxaasi miino.

Muddooyinkii dambe ayaa waxaa deegaanada Puntland ka dhacayey falal liddi ku ah amniga, sida qaraxyo iyo weeraro oo uu ugu dambeeyey kii lagu qaaday xabsiga Boosaaso.

WARARKA MAANTA 15ka Maarso 2021 Sir Culus!  #Ramadaan Kariim

Su’aallaha Maanta: Yaa madaxweyne ka noqon doona #Soomaaliya Abrill 2021? Maxay #Kenya u diidan tahay go’aanka ka soo baxaya Maxkamadda Caalamiga? Yaa #Kenya u fudeeyey inay badda #Soomaaliya muran geliso oo maanta mansab siyaasaddeed ka raadinaya Shacabka #Soomaaliyeed? Yaa ka masuul ahaa in si khaldan loogu saxiixay #Kenya qayb kamid ah badda Soomaaliya? Yaa Xerada Xalane looga yeeray oo sidii Madaxweynahii hore ee Soomaaliya Col. Cabdilaahi Yuusuf Warqad la hordhigi doonaa asagoo fashilkiisa loo caddeeyey Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa maalgeliya #Ururka Argagixisadda AL-Shabaab?

Ha wiqleyso! 

Maxkamadda Caalamiga  15ka Maarso 2021 Inkastoo dowladda Kenya ay sheegtay in aysan ka qeybgali doonin dhageysiga dacwadda kiiska Badda ee kala dhaxeeya Soomaaliya, haddana maxkamada ICJ oo dacwaddani hortaalo ayaa ku adkeysaneysa in ay gudagali doonto dhageysiga doodda arrintan ku saabsan.

Soomaaliya ayaa dhakeeda diyaar u ah in ay hortagto maxkamada kana jeediso dooddeeda ku saabsan kiiskan muddada dheer soo jiitamayay ee la xiriira is heysiga Badda ee kala dhaxeeya Kenya.

Xeer ilaaliyaha guud ee dalka Kenya Kihara Kariuki  ayaa sheegay in ka dowlad ahaan mar horeba u cadeeyeen maxkamada in aysan diyaar u aheyn dhankooda ka qeybgalka dhageysiga dacwadda labada dhinac sababo badan oo jira awgood, laakiin maxkamada ayaa arintaa ku gacanseyrtay madaama dhowr jeer oo hore la aqblay codsi sidan oo kale Kenya ku dalbatay in dib loo dhigo dacwadda.

Qoddobka ugu weyn oo ay Kenya u cuskatay tallaabadan ay ku diiday ka qeybgalka maxkamada ayeey ku sheegtay in saameynta cudurka Covid 19, laakiin maxkamada ayaa sheegtay in doodda inteeda badan lagu gali doono hab maqal iyo muuqaal ah.

Siweyn ayaa isha loogu wada hayaa maanta habka ay maxkamadu u gudagali doonto dhageysiga dacwadda oo ay dhinaca qarreenada Soomaalidu sheegeen in ay u diyaar-garoobeen.

Muqdisho 15ka Maarso 2021 Tallaalka xanuunka COVID-19 ayaa lagu wadaa in todobaadka dambe lasoo gaarsiiyo dalka Soomaaliya, waxeyna noqoneysaa markii ugu horreysay ee la keeno iyadoo lasii iclaamiyay halka laga dajin doono.

Talaalka waxaa la geyn doonaa magaalada Garowe ee caasimadda maamulka Puntland, waxeyna noqotay goobta ugu horreysa ee tallaalka laga geyn doono Soomaaliya.

Agaasimaha guud ee wasaaradda caafimaadka Puntland Cabdirisaaq Xirsi Xassan ayaa sheegay in ka badan 300,000 oo qof tallaal loogu talagalay la geyn doono Garowe.

Tallaalka wuxuu haatan ku diyaarsan yahay magaalada Nairobi ee xarunta dalka Kenya, waxaana la rajeynayaa inuu Puntland soo gaaro 24-ka iyo 25-ka Maarso.

Xanuunka safmarka ah e Covid-19 ayaa loo helay tallaal iyadoo uu si xun u baabi’inayo dadka dunida, hadana waddamo badan ayaa helay tallaalkiisa, Soomaaliya ayaana ka mid noqotay wadamada la geynayo tallaalka.

Muqdisho 15ka Maarso 2021  Ethiopia ayaa diiday eedeymaha Mareykanka ee ku saabsan in isir sifeyn ay ka dhacday gobolka Tigray, halkaas oo ciidamada dowladda ay kula dagaalameen kuwa ururka TPLF.

Xoghayaha arrimaha dibedda Mareykanka, Antony Blinken ayaa Arbacadii sheegay inuu doonayo in ciidamada Eritrea iyo kuwa ka yimid gobolka Amxaarada ay ka baxaan Tigray laguna beddelo ciidamo amni, oo ilaalin doona xuquuqda aadanaha, islamarkaana aan “gaysan doonin ficillo isir sifeyn ah.”

“Eedeyntan waa mid aan haba yareetee laheyn wax sal ah, waana eedeyn been ah oo ka dhan ah dowladda Ethiopia,” waxaa sidaas bayaan ay soo saartay ku tiri wasaaradda arrimaha dibedda Ethiopia. 

“Intii uu socday iyo markii uu dhamaaday howlgalka hirgelinta sharciga ee Tigray ma dhicin wax lagu qeexi karo isir sifeyn ula kac ah oo ka dhan ah cid ku sugan gobolka,” ayaa lagu yiri bayaanka.

Wasaaradda Arrimaha Dibedda Ethiopia ayaa sheegtay inay diyaar u tahay inay kala shaqeyso khubarada caalamiga ah ee xuquuqda aadana inay baaritaano ku sameeyaan eedeymahan. 

Waaxda Arrimaha Dibedda Mareykanka ayaa Jimcihii sheegtay inay go’aansatay inaysan qaadin hakad ay ku sameysay kaalmada la siiyo Ethiopia ee inta badan la xiriirta qeybaha amniga, maalin kadib markii xoghayaha arrimaha dibedda Antony Blinken uu ficillada ka socda gobolka Tigray ku qeexay isir sifeyn.

Kumanaan qof ayaa ku geeriyooday, boqolaal kun oo kalena waxaa lagu qasbay inay ka qaxaan guryahooda, waxaana gobolkan oo ay ku nool yihiin shan milyan oo qof ka jira cunno yari, biyo iyo dawo la’aan.

Blinken, oo Khamiistii taleefon kula hadlay xoghayaha guud ee QM, Antonio Guterres ayaa kala xaajooday muhiimadda baaritaan caalami ah oo lagu sameeyo xadgudubyada xuquuqda aadanaha ee ka dhacay gobolka, sida ay sheegtay Waaxad Arrimaha Dibedda.

QM ayaa toddobaadkii tegay sheegtay in ciidamada Eritrea ay hol-galayaan inta badan waqooyiga gobolka Tigray, waxaana jira warbixino sheegaya inay mas’uul ka yihiin xasuuqa ka dhacay gobolka.

Maamulka Galmudug 15ka Maarso 2021 Maamulka Galmudug ayaa shaki weyn geliyey shirka Xalane, islamarkaana sheegay inay doonayaan shir ay Soomaalida dhexdeeda is-maamusho, oo ay marti geliyaan dowladda federaalka ama dowlad goboleedyada.

Hadalkan ayaa waxaa sheegay Wasiirka warfaafinta dowlad goboleedka Galmudug Axmed Shire Falagle oo wax laga weydiiyey hadii ay jiraan shuruudo ay Galmudug ku xirtay ka qeyb galka shirka madaxda dowladda federaalka iyo dowlad goboleedyada lagu wado ay ku yeeshaan xerada Xalane ee beesha caalamku ka degantahay Muqdisho.

Wasiir Falagle oo u waramay TV-ga Dalsan ayaa sheegay in ka Galmudug ahaan ay qabaan in Soomaalidu ay kaligeed wada-hadasho oo aan loo dhaxeyn, sidaas darteedna ay doonayaan in shirka soo socda ay marti geliso dowladda federaalka ama mid ka mid ah maamul goboleedyada.

“Galmudug waxay ka aaminsantahay shirarka Soomaalida, khilaaf-yadeyda iyo howlaheeda inay iyadu xalisato, sida aad ogtihiin shirarkii ugu badnaa ee doorashada Galmudug ayaa lagu qabtay, waxna waa lagu heshiiyey, waxna waa weli, marka Soomaalidu khilaafkeeda inay iyadu xalisataa loo baahan yahay, mar kastana isku filnaashaha Soomaaliya ayaan u taaganahay,” ayuu yiri wasiirka warfaafinta Galmudug Axmed Falagle.

Waxa uu sheegay in xerada Xalane ay Soomaaliya ku taallo, laakiin Galmudug ay dooneyso in shirka looga hadlayo doorashada ay dowaldda federaalku hoggaamiso ama dowlad goboleed kale uu gogosha dhigo.

Mar uu soo hadal qaaday safarka madaxweyne Qoor Qoor uu ku joogo Turkiga ayuu yiri, “Madaxweynuhu caafimaad uma tigin dalkaas, ee sida aad ogtihiin Turkigu waa dalka noogu kaalmeynta wanaagsan, marka xiriir Galmudug iyo Turkiga ah ayuu ku qotomaa safarka madaxweyne Qoor Qoor, Covid-19 wixii uu nagala qaban karo, waxbarashada iyo xaga amniga oo ciidamadii Daraawiishta Galmudug oo tababarka dhameystay ay qalab u baahan yihiin, marka shaqa guud oo Galmudug ah ayuu madaxweynuhu la wadaagayaa Turkiga,” ayuu yiri Wasiir Falagle.

Muqdisho 15ka Maarso 2021 Wasiiro ka tirsan Xukuumada Soomaaliya, agaasimiyaal iyo saraakiil kale ayaa Caasimadda Muqdisho u xaqiijiyay in dowladda Soomaaliya laga joojiyay lacago kab ah oo ay ka heli jirtay hay’ado caalami ah iyo dowlado taageera miisaaniyada dowladda Soomaaliya.

Mas’uuliyiintaan ayaa Caasimada Online u sheegay in arrintaan ay ka dambeyso khikaafyada siyaasadeed ee dalka ka jira iyo qabsoomid la’aanta doorashada. Sidoo kale mas’uuliyiintaan ayaa sheegay in arintaan ay ka dambeysay kadib cabashooyin badan ay gudbiyeen mucaaradka iyo maamul gobaleedyada dalka.

Bangiga Aduunka, Midowga Yurub iyo dowlado ay ku jirto Dowladda Sacuudiga ayaa joojiyay lacagtii ay ku kabi jireen dowladda Soomaaliya waxaana sababta lagu sheegay in muddo xileedka madaxda dowladda dhamaaday, muranka siyaasadeed iyo ku tagri-falka awoodeed oo ay ku dhaqmeyso dowladda Soomaaliya.

Waxaa sidoo kale jirta cabsi xooggan oo ku aadan in Soomaaliya ay isku rogtay nidaam kali-talis ah. Dowladda Sacuudiga ayaa hore sidaan oo kale u joojisay miisaaniyad 10 Milyan oo ay siin jirtay Soomaaliya markii uu socday go’doomintii Qatar, hase waxay dib u soo celisay markii uu hagaagay xiriirka Soomaaliya iyo Sacuudiga, iyadoo lacagtiina ka dhigtay 5 Milyan oo dollar.

Wararka aan helnay ayaa sheegaya in maamul gobaleedyada qaar iyo mucaaradka ay warqado u direen dhamaan dalalka taageera Soomaaliya, kuwaas oo ay ku dalbanayaan in aysan dhiiri gelin xukun ay ku sheegeen kaligiis talis, caburin dadweyne iyo hantidooda loo isticmaalo olole gaar ah maadaama uu dhamaaday muddo xileedka hogaanka dowladda. 

Khilaafka siyaasadeed ee Soomaaliya ayaa u muuqda mid ka tagaya raadad xun iyo guuld darrooyin dhaqaale oo aan laga soo kaban karin, waxaana laga cabsi qabaa in uu sii xoogeysto haddii aan xal deg deg ah laga gaarin.

https://www.youtube.com/watch?v=C75jyRYL7LA

WARARKA MAANTA 14ka Maarso 2021 Sir Culus!  #Ramadaan Kariim

Su’aallaha Maanta: Iscasil Khaa’in Farmaajo! Yaa Xalane looga yeeray oo ku qasban inuusan mar kale u tartamin kursiga madaxweynaha Soomaaliya? Yaa #Soomaaliya ka dhigay dalka ugu musuqmaasuqa badan Ma Farmaajo “Been-Hawaas” mise Argagixiye Maal-Geliye Fahad “Daba=Naasle”? Yaa ka been badan Madxweynee Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” oo ku fashilmay hoggaanka dalka?  Maxuuse Taliyaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Maal-Geliye Argagixye Fahad Yaasiin Daahir “Daba-Naasle” qaban karaa oo aan hayn inuu si fiican u sii shaqaaleysiiyo ragga ugu waa weyn Ururka Argagixisadda AL-Shabaab asagoo hadda dacwad been ah ka gudbiyey VOA Somali Weriye Haruun Macruuf sida uu ku soo qoray bogga Twitterta #NISA? Yaa Madaxweyne ka noqon doona #Soomaaliya 2021? Meeqo Madax sare ka soo ahaa Ururka Argagixisadda AL-Shabaab ayaa hadda ka ah madax sare Hay’adda Nabad-sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka? Yaa masuul ka ah weriyayaasha sida sharci-darro ah ay u xiranayso Xukuummadda Fashilantay ee Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade:”? Yaa runta qarin kara? Madaxweyne aan awooin inuu tago Hargeysa ayaa baxnaano samayn kara, nala qosla! Ha wiqleyso! 

Muqdisho 14ka Maarso 2021 Ammaanka madaxweynaha maamulka Jubaland Axmed Maxamed Islaam Axmed Madoobe, ayaa si aad ah loo adkeeyay shalay ilaa xalay, sida ay noo xaqiijiyeen saraakiil ka tirsan ku dhow.

Ciidanka AMISOM gaar ahaan Sector One oo ah ciidanka Uganda ee ku sugan garoonka diyaaradaha ee Muqdisho ayaa ilaalo gaar ah ka haaya guriga Axmed Madoobe iyo aagga ku dhow. 

Wararka ay heshay Caasimada Online ayaa sheegaya in ciidankii la joogay Axmed Madoobe ee AMISOM lagu soo kordhiyay ciidan kale oo gaaraya 30 ilaa 50 askari. Sidoo kale waxaa la jooga ciidankiisa gaarka ah inkastoo masuuliyada amnigiisa ay saaran tahay AMISOM. 

Arrintaan ayaa timid kadib markii shalay garoonka la isugu geeyay ciidan kala duwan oo ka socda dowladda iyo mucaaradka, taas oo qal qal gelisay amaanka garoonka islamarkaana sababtay in Axmed Madoobe uusan ka qeyb gelin aaska iyo janaasada Madaxweynihii hore ee Soomaaliya Cali Mahdi Maxamed.

Ad by Valueimpression

Waxaa sidoo kale jirta cabsi ah inay suurta-gal tahay in ciidanka dowladda ay weeraraan Axmed Madoobe ayaga oo isku dayaya inay soo qabtaan, inkasta tani ay u muuqato mid laga badbadiyey. 

Kala shaki iyo cabsi weyn ayaa u dhaxeysa madaxda Soomaalida gaar ahaan maamul gobaleedyada qaar, mucaaradka iyo masuuliyiinta dowladda Soomaaliya, kuwaas oo isku fahmi la’ hanaanka doorasho ee Soomaaliya. 

 

Muqdisho 14ka Maarso 2021 Waxaa dad badan ka yaabiyey ciidamadii aadka u hubeysnaa ee shalay uu madaxweynaha Puntland Saciid Cabdullahi Deni la yimid magaalada Muqdisho, oo uu kaga qeyb galayo shir ku saabsan doorashooyinka dalka.

Siyaasiyiin iyo xildhibaano ayaa aragtiyo ka bixiyey hubkan culus iyo ciidanka badan ee uu Saciid Deni la yimid Muqdisho, ayaga oo ku macneeyey inay tusaale u tahay sida ay madaxda Soomaalida u kala aamin baxeen.

Wasiirkii hore ee qorsheynta Soomaaliya Cabdiraxmaan Ceynte ayaa qoraal uu soo saaray Facebook ku yiri “Ciidankaas xooggan ee uu madaxweynaha Puntland, Mudane H.E Said Abdullahi Deni usoo kaxeystay Xamar, isagoo waliba shir uga qaybgalaya gudaha Xalane, wuxuu tusaale u yahay kalsooni darrada iyo is-aaminaad la’aanta ka dhex jirta madaxda dalka.”

Waxa uu intaas ku daray “Afar sano kahor xilligii ay madaxda qaranka iyo madaxda dowlad goboleeyadu kulmi jireen isla markaana iska qancin jireen hannaanka doorashada, madaxweyne Axmed Madoobe wuxuu aalaaba ku dagi jiray xarunta hey’adda nabadsugidda ee NISA. Madaxweynihii hore ee Puntland, wuxuu isna dagi jiray mid kamid hoteellada Muqdisho. Madaxda dowlad goboleeyada kalena guryo ayay Xamar ka degganaayeen. Jawi kalsooni iyo wada shaqeyn ayaa jiray. Maantase Xamar waxay noqotay halaq mareen aan la isku aamini karin, maadaama uu ka taliyo madaxweyne muddo xileedkiisu dhammaaday oo doonaya inuu agaasimo doorasho uu natiijadeeda sii ogyahay, sida uu yeelay dowlad goboleeyada uu ka taliyo. Waanse hubaa in shacabka Soomaaliyeed aysan aheyn kuwa xoog iyo xoolo lagu heysan karo.

Xildhibaan Cabdiraxmaan Odowaa ayaa isna yiri “Madaxweynaha waqtigiisu dhammaaday oo Villa Somalia sharci darrada iyo xoogga ku fadhiya waxa uu sababy in la kala aamin baxo qof walba intiisa ku tashto. Waxaa dalka loo dhiibay afar sano ka hor ayada oo Soomalida dhami ay u dhantahay doorashadii asaga lagu doortay. Asaga hadda waxaa ka go’an laba midood: doorasho beenaad oo uu hubo natiijadeeda inuu qabsado  ama in uu sharci darradaas isaga sii joogo. Waxaan leenahay labadaas midna kuu socon mayaan ee ummadda la heshii inta wali fursaddu furantahay.”

Sidoo kale, xildhibaan Mahad Salaad ayaa isna qoraal uu soo dhigay “Marka lagaa aamin baxo, ummaduna kuu aragto in aad cadow ku tahay, qof waliba waxa uu heli karo in uu garabka ku soo qaado si uu isaga kaa ilaaliyo waa Sunno Rabbaani ah”

Muqdisho 14ka Maarso 2021 Siyaasiga caanka ah ee Daahir Maxamuud Geelle oo haatan ah afhayeenka Midowga Musharraxiinta mucaaradka ayaa war kasoo saaray qarax xalay lagula beegsaday magaalada Muqdisho sarkaal ka tirsan ciidanka dowladda Somalia, hase’ahaatee isaga si gaar ah uga gacan-siinayay amnigiisa.

Daahir Geelle ayaa xaqiijiyey in qaraxaasi lagu dilay labo ka mid ah ilaalada G/Dhexe Cumar Cabdiraxmaan Abuukar oo haatan taliye u ahaa ilaaladiisa, kuwaas oo uu magacyadooda ku kala sheegay Axmed Cali Maxamuud iyo Xasan Cali maxamed.

Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray inay dhaawacyo soo gaareen sarkaalka lala beegsaday qaraxa iyo saddex askari oo kale oo la socotay.

Musharrax Geelle ayaa u tacsiyeeyey ehellada askarta ku dhimatay qaraxaasi, isaga oo kuwa dhaawaca ahna u rajeeyey caafimaad deg-deg ah.

Qoraalka uu soo saaray musharrax ayuu sidoo kale ku sheegay in taliye Cumar oo door weyn kasii qaatay dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab ee weli ka socda dalka.

“Taliye Cumar waa sarkaal astaan u ahaa una ah dhowr iyo tobanki sano ee tagay ku dhiiranaanta iska dhicinta, dad ka dhicinta dhagar qabayaasha argagixisada ah, Allaha ku caafiyo adiga wiilasha askarta ah” atyuu yiri Murashax Daahir Maxamuud Geelle.

Si kastaba muddooyinkii lasoo dhaafay ayaa waxaa gudaha magaalada Muqdisho ka dhacayey falal ammaan darri oo u badan qaraxyo geystay khasaare kala duwan.

 

Muqdisho 14ka Maarso 2021 Magaalada Muqdisho ee caasimada Soomaaliya ayaa waxaa weli ka socda dhaq-dhaqaaqyo siyaasadeed oo iska soo horjeeda, kuwaas oo looga hadlayo doorashooyinka, waxaana haatan ku sugan madaxweynayaasha Jubbaland iyo Puntland oo si weyn uga soo horjeeda hannaanka DF ee doorashooyinka.

Wararka aan helnay ayaa sheegaya inuu goor dhow shir gaar ah u furmay midowga musharraxiinta & labadaasi hoggaamiye oo degan xerada Xalane.

Kulankan oo ah mid xasaasi ah ayaa waxaa diirada lagu saarayaa xaaladda dalka, gaar ahaan is mari-waaga weli ka taagan doorashooyinka dalka ee 2021-ka.

Sidoo kale Axmed Madoobe, Siciid Deni & musharraxiinta mucaaradka ayaa ka arrinsan doona shirka wada-tashiga doorashooyinka ee dowladda dhexe & dowlad goboleedyada.

Labada dhinac ayaa sidoo kale iska xog-wareysan doono xaaladihii ugu dambeeyey ee dalka iyo arrimaha soo kordhay ee la xiriira marxaladda kala guurka ah ee lagu jiro.

Si kastaba musharraxiinta mucaaradka ayaa u ololeynaya inay ka qeyb-galaan wada-hadallada dowladda federaalka & dowlad goboleedyada ee looga arrisanayo doorashada.

Nairobi 14ka Maarso 2021 Madaxweynaha waqtigu ka dhamaaday ee Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa ka tacsiyadeeyey geerida wasiirkii hore ee gaashaandhigga Soomaaliya Jeneraal Cabdiraxmaan Maxamuud Cali-Bayr oo ku geeriyooday magaalada Nairobi ee dalka Kenya.

Ra’iisul wasaarihii hore ee Soomaaliya Cali Maxamed Geedi ayaa sanadkii 2004-tii Cabdiraxmaan Maxamuud u magacaabay wasiirkii gaashaandhigga dalka, dowladaas oo uu madaxweyne ka ahaa Allaha u naxariistee Cabdullaahi Yuusuf Axmed.

Madaxweyne Farmaajo ayaa sheegay in Marxuumku uu muddo dheer u soo adeegay Qaranka Soomaaliyeed, isaga oo soo noqday Wasiir, Xildhibaan iyo Taliyaha qeybta 60-aad ee ciidanka xoogga dalka.

“Innaa lillaahi wa innaa ilayhi raajicuun. Geerida ku timi Alle ha u naxariistee Marxuum Cabdiraxmaan Maxamuud Cali-Bayr waa mid naxdin leh. Marxuumku waxa uu Qaranka Soomaaliyeed u soo adeegayey muddo dheer, isagoo billad ku qaatay difaaca Qaranka sannadkii 1964-tii. Sidoo kale waxa uu door muuqda ku lahaa dadaalladii dib-u-dhiska dowladnimadeenna oo xilal muhiim ah uu ka soo qabtay Dowladdii Ku-meel-gaarka ahayd,” ayuu yiri Madaxweyne Farmaajo sida lagu shaaciyey qoraal ka soo baxay madaxtooyada.

Allaha u naxariitee Jeneraal Cabdiraxmaan ayaa jagooyin kala duwan ka soo qabtay dowladihii soo maray dalka, sida wasiirka gaashaandhigga, taliyihii qeybta 60-aad ee xoogga dalka, madaxii guud ee howlgelinta ciidanka Qaranka, madaxii xiriirka Soomaaliya ee dalalka Ciraaq iyo Mareykanka, madaxii xiriirka arrimaha dibedda ee wasaarada gaashaandhiga iyo xildhibaan.

Sanadkii 1935 ayuu Marxuum Cabdiraxmaan ku dhashay magaaladda Laas-Qoray ee gobolka Sanaag, sida lagu xusay taariikhda. Waxuuna waxbarasho u badan tababarro militeri ku soo qaatay dalalka Masar, Ruushka iyo Mareykanka.

Sidoo kale sanadkii 1964-kii ayuu Jeneraal Cabdiraxmaan ku dhaawacmay dagaalkii Soomaaliya iyo Itoobiya, xilligaas oo uu ka mid noqday saraakiil ay dowladdii Soomaaliya guddoonsiiday Bilad.

Muqdisho 14ka Maarso 2021 Madaxweynihi hore maamul goboleedka Puntland haddana ah Senator ka tirsan Aqalka sare ee baarlamaanka federaalka ah ee Soomaaliya ayaa qoraal kasoo saaray is-mari-waaga doorashooyinka dalka, wuxuuna soo jeediyay afar qodob oo xal u noqon kara sida uu hadalka u dhigay.

Cabdiraxmaan Maxamed Maxamuud (Faroole) oo soo saaray qoraalkiisa  ay si aad ah u cambaareeyay tallaabooyinkii uu dhigga ku daatay ee uu qaaday madaxweynaha muddo xileedkiisa dhamaaday Maxamed Cabdullaahi Farmaajo, wuxuuna aaminsan yahay masuulkaan inaan xal la heli karin hadii aan garawshiyo laga bixin tabashooyinka daneeyayaasha qaar.

Faroole wuxuu taageeray heshiiskii 17-kii September 2020 lagu gaaray Muqdisho, wuxuuna soo jeediyay in si wada ogol ah loo dhaqan galiyo, dhanka kale wuxuu ka digay in FARMAAJO uu isku kobo fulinta heshiiskaas.

Senator-ka wuxuu kaloo aaminsan yahay in horay loo socon karo hadii intaas la helo lagana gudbi karo caqabadaha ku hareereysan doorashooyinka dalka.

Afarta qodob oo uu aaminsan yahay madaxweynahii hore Puntland in looga gudbi karo marxaladda lagu sugan yahay wuxuu ku sheegay:

1 – In shirka soo aadan ay kawada qeybgalaan dhamaan daneeyeyaasha; madaxweynaha waqtig ka dhacay, ra’iisul wasaaraha, madaxda maamulada, guddi uu horkacayo afhayeenka Aqalka Sare iyo xubno ka socda Golaha Midowga Musharaxiinta xilka madaxweynaha waddanka.

2 – In guddi ka socda Beesha Caalamka uu korjoogteeyo maxsuulka shirka si ay hogaamiyeyaasha uga caawiyaan in ay is-faham buuxa gaaraan

3 – In ammaanka shirka ay la wareegaan howlgalka Midowga Afrika ee AMISOM iyo xafiiska Qaramada Midoobay ee Soomaaliya

4 – In xalka uu ku jiro iyadda oo la xaqiijiyo metelaada dhamaan dhinacyadda iyo wada-ogolka dhamaan dhinacyadda si looga gudbo is-mari-waaga loona dareero doorasho la isla ogol-yahay xor iyo xalaalna ah

Qoraalka kasoo baxay Faroole ayaa imaaneysa xilli la filayo in maalmaha soo socda uu shir ka dhaco Muqdisho, gaar ahaan teendhadii Afisyooni oo horay loogu doortay Farmaajo afar sano ka hor, waxeyna taas timid markii laga shakiyay kalsoonida amni ee lagu qabi karo xukuumadda xilka sii heysa.

Kenya 14ka Maarso 2021 Dowladda Kenya ayaa ka baxday kiiska dacawadda badda Soomaaliya ee kala dhaxeeysa Soomaaliya, kaasi oo qorshaha uu ahaa in maalinta berri ah uu dhageysigiisa ka billowdo maxkamadda caalamiga ah ee cadaaladda (ICJ), waxaa sidaas weriyey wargeyska Daily Nation.

Wargeyska Daily Nation ayaa qoray inuu arkay dokumenti ay Kenya u dirtay maxkamadda kuna wargelisay inaysan ka qeyb geli doonin dhageysiga dacwadda, kadib markii hore ay maxkamadda u diiday codsiga Kenya ee ahaa in kiiska markii saddexaad dib loo dhigo.

Warbixinta Daily Nation ayaa lagu sheegay in Kenya ay maxkamadda ku eedeysay inay u xaglineyso Soomaaliya, islamarkaana aysan diyaar u aheyn inay aqbasho codsiga Kenya ee ahaa in kiiska dib loo dhigo sababo la xiriira cudurka COVID-19.

Xeer-ilaaliyaha guud ee Kenya, Kihara Kariuki ayaa go’aanka Kenya u gudbiyey Maxkamadda ICJ, 11-kii bishan March

“Kenya waxay jeceshahay inay maxkamadda ku war-geliso inaysan ka qeyb geli doonin dhageysiga ee la jadwaleeyey 15-ka March,” ayuu xeer-ilaaliye Kihara Kariuki ku yiri warqadda uu qoray.

Kihara Kariuki ayaa warqadda ku sheegay in cudurka COVID-19 dartiis aysan Kenya awood u yeelan inay sidii loo baahnaa ugu diyaar garowdo kiiska, islamarkaana cudurka uu yimid markii Kenya ay qoratay koox cusub oo qareeno ah.

“Sababtaas darteed, Kenya iyo kooxdeeda sharciga waxaa loo diiday fursad ay ku sameeyaan diyaar garowga lagama maarmaanka ah,” ayuu Kihara Kariuki ku yiri warqaddiisa oo loo gudbiyey diiwaan-geliyaha Maxkamadda, Philippe Gautier.

Kenya ayaa sidoo kale qoraalkeeda ku sheegtay in cudurka COVID-19 dartiis, miisaaniyaddii dalka ay gaartay waxyeelo weyn, taasi oo saameyn ku yeelatay u diyaargarowga Kenya ee ah inay kiiska iska difaacdo, sida qoraalka lagu yiri 

Waxay sidoo kale Kenya ka hortimid go’aanka maxkamadda ee ah in kiiska loo dhageysto qaab online ah, taasi oo ay sheegtay “Inaysan ku habooneyn kiis sidan oo kale u cakiran.” 

Sida uu sheegay Kihara Kariuki, kiiska Kenya ayaa ku dhisan inay qaab sawir ahaan wax u muujiso, sidaas darteedna buu yiri laguma fulin karo video.

Doodda kale ee Kenya ay ka keentay kiiska ayaa ah garsoore Abdulqawi Ahmed Yuusuf oo ah Soomaali, ayada oo ay sheegtay in ka qeyb-galkiisa “aysan Kenya siineyn kalsooni.”

Ma cadda hadda go’aanka ay maxkamadda qaadan doonto, inay mar kale kiiska dib u dhigi doonto, iyo inay dhageysiga guda geli doonto ayada oo aanay qeyb ka aheyn Kenya.

Warbixinta ayaa intaas ku dartay in Kenya ay sidoo kale sheegtay in hadda iyo wixii ka dambeeya aysan ka qeyb gali doonin kiiskaas.

WARARKA MAANTA 13ka Maarso 2021 Sir Culus!  #Ramadaan Kariim

Su’aallaha Maanta: Iscasil Khaa’in Farmaajo! Yaa #Soomaaliya ka dhigay dalka ugu musuqmaasuqa badan Ma Farmaajo “Been-Hawaas” mise Argagixiye Maal-Geliye Fahad “Daba=Naasle”? Yaa ka been badan Madxweynee Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” oo ku fashilmay hoggaanka dalka?  Maxuuse Taliyaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Maal-Geliye Argagixye Fahad Yaasiin Daahir “Daba-Naasle” qaban karaa oo aan hayn inuu si fiican u sii shaqaaleysiiyo ragga ugu waa weyn Ururka Argagixisadda AL-Shabaab asagoo hadda dacwad been ah ka gudbiyey VOA Somali Weriye Haruun Macruuf sida uu ku soo qoray bogga Twitterta #NISA? Yaa Madaxweyne ka noqon doona #Soomaaliya 2021? Meeqo Madax sare ka soo ahaa Ururka Argagixisadda AL-Shabaab ayaa hadda ka ah madax sare Hay’adda Nabad-sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka? Yaa masuul ka ah weriyayaasha sida sharci-darro ah ay u xiranayso Xukuummadda Fashilantay ee Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade:”? Yaa runta qarin kara? Madaxweyne aan awooin inuu tago Hargeysa ayaa baxnaano samayn kara, nala qosla! Ha wiqleyso! 

Muqdisho 13ka Maarso 2021 Kate Foster  oo ah safiirka cusub ee UK u qaabilsan Somaaliya ayaa markii ugu horreysay wada hadal la xiriira arrimaha doorashada la yeelatay Midowga Musharixiinta.

Wadahadalka labada dhinac ah oo ku dhacay Aalada Internetka (Zoomka) ayaa  leys kula soo qaaday sidii loo sii joogteyn lahaa wada hadalada la xiriira sidii xal waara looga gaari lahaa khilaafka wali ka jira arrmaha doorashooyinka.

”Wuxuu ahaa kulan wax ku ool ah oo aan la yeeshay Golaha Musharaxiinta Madaxweynaha, waa muhiim in dhinacyada oo dhan is maqlaan,  UK waxey ku boorineysaa dhamaan dhinacyada in ay sii wadaan wadahadalka isla markaana la raadiyo waddo horay loogu mariyo doorasho lagu kalsoonaan karo” ayeey tiri safiirka.

Kulanka ayaa noqonaya kii ugu horreeyay ee dhaxmara safiirka cusub iyo midowga musharixiinta oo dhowr jeer oo hore sidan oo kale wada hadal la yeeshay xubnaha kale ee caalamka ka jooga Soomaaliya.

Wali Soomaaliya waxaa heshiis buux laga gaarin doorashada waxaana dhawaan loo madlan yahay kulan dhaxmari doona madaxda dowladda Federaalka, Dowlad gobolleedyada iyo gobolka Banaadir.

Golaha Amaanka Qaramadda Midooway 13ka Maarso 2021 Golaha ammaanka ee Qaramada Midoobay oo shir ka yeeshay xaaladda Soomaaliya ayaa ka hadlay xaaladda dalka & doorashooyinka.

Golaha ayaa marka hore ka digay in ay markale uu dib u dhac ku yimaado doorashada Soomaaliya oo dib uga dhacday waqtigii loo asteeyey oo aheyd 8-dii Febraayo.

Sidoo kale golaha ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa ugu baaqay madaxda dowladda federaalka inay heshiis ka gaaran muranka ka jira doorashada 2021-ka.

15-ka xubnood ee golaha ammaanka ayaa sidoo kale xoojiyey muhiimada uu leeyahay shirka dowladda dhexe iyo dowlad goboleedyada ee looga hadlayo xaaladda dalka.

Qaramada Midoobay ayaa sidoo kale shaaca ka qaaday inay muhiim tahay in laga wada shaqeeyo agaasimaanka doorasho xor ah, Hufan, lagu kalsoonaan karo, loona dhan yahay, iyadoo lag saleynayo Heshiiskii September 17-dii ee sanadkii lasoo dhaafay ee 2020-kii.

Dhinaca kale golaha ayaa ugu dambeyun meel mariyay qaraar lagu kordhinayo waqtiga howl-galkaMidowga Afrika ee AMISOM oo la gaarsiiyey, illaa bisha December.

Si kastaba Soomaaliya ayaa weli wajaheyso xaalad hubanti la’aan oo ka dhalatay is marin-waaga ka taagan doorashada 2021-, taas oo aan heshiis rasmi ah laga gaarin, xilli uu dhammaaday muddada xil-heynta ee madaxda dowladda federaalka ah ee Soomaaliya

Maraykanka 13ka Maarso 2021 Waaxda Arrimaha Dibedda Mareykanka ayaa Jimcihii sheegtay inay go’aansatay inaysan qaadin hakad ay ku sameysay kaalmada la siiyo Ethiopia ee inta badan la xiriirta qeybaha amniga, maalin kadib markii xoghayaha arrimaha dibedda Antony Blinken uu ficillada ka socda gobolka Tigray ku qeexay isir sifeyn.

Afhayeenka Waaxda Arrimaha Dibedda, Ned Price ayaa sheegay in Mareykanka uu go’aansaday inuu dib u billaabo kaalmooyinka la xiriira caafimaadka iyo cuntada, balse dhammaan kuwa la xiriira amniga ay hakad kusii jiri doonaan.

“Sababo la xiriira xaaladda Ethiopia ee aiminka, waxaan go’aansannay in aynan qaadin hakad la geliyey kaalmooyinka barnaamijyada amniga,” ayuu Ned Price ku yiri shir jaraa’id.

Blinken ayaa ku cadaadiyey Ethiopia inay soo afjarto colaadaha Tigray, wuxuuna Arbacadii, isaga oo ka hor hadlaya Congress-ka, sheegay inuu doonayo in ciidamada Eritrea iyo Amxaarada ay ka baxaan gobolka, laguna beddelo kuwa amni “oo aan ku xadgudbi doonin xuquuqda aadanaha dadka Tigray ama aan gaysan doonin ficiilo isir sifeyn ah,” oo lagu arkay galbeedka Tigray.

Kumanaan qof ayaa ku geeriyooday, boqolaal kun oo kalena waxaa lagu qasbay inay ka qaxaan guryahooda, waxaana gobolkan oo ay ku nool yihiin shan milyan oo qof ka jira cunno yari, biyo iyo dawo la’aan.

Blinken, oo Khamiistii taleefon kula hadlay xoghayaha guud ee QM, Antonio Guterres ayaa kala xaajooday muhiimadda baaritaan caalami ah oo lagu sameeyo xadgudubyada xuquuqda aadanaha ee ka dhacay gobolka, sida ay sheegtay Waaxad Arrimaha Dibedda.

QM ayaa toddobaadkii tegay sheegtay in ciidamada Eritrea ay hol-galayaan inta badan waqooyiga gobolka Tigray, waxaana jira warbixino sheegaya inay mas’uul ka yihiin xasuuqa ka dhacay gobolka.

 

Muqdisho 13ka Maarso 2021 Ciidamada ammaanka ee dowladda Soomaaliya ayaa saaka xiray inta badan waddooyinka muhiimka ah ee magaalada Muqdisho, iyada oo gaadiidka dadweynaha & kuwa gaarka loo leeyahay laga celinayo qaar kamid ah jidadka.

Waddooyinka xiran ayaa waxaa ka mid ah qeybo ka mid ah Warshadaha, Soddonka & isgoysyo kale oo muhiim u ah dadweynaha ku nool magaalada Muqdisho.

Ciidamada oo wata gaadiidka dagaalka ayaa diidaya marinka waddooyinkaasi, iyadan oo illaa iyo adda aysan ka hadlin laamaha ammaanka ee dowladda Soomaaliya.

Dadweynaha ayaa sidoo kale saaka maalaya Cagahooda, maadaama ay Sabti tahay, si ay u gaaraan goobahooda shaqada.

Wararka qaar ayaa sheegaya in sababaha loo xiray waddooyinka ay tahay, si loo xoojiyo ammaanka caasimada oo uu ka dhacayo shirka dowladda & dowlad goboleedyada.

Shalay ayey aheyd markii sidan oo kale loo xiray waddooyinka Muqdisho, si aas qaran loogu sameeyo madaxweynihii hore ee Soomaaliya, Marxuum Cali Mahdi Maxamed

Muqdisho 13ka Maarso 2021 Xeer ilaaliyihii hore ee Qaranka Axmed Cali Daahir oo wareysi gaar ah siiyey BBC-da ayaa faah faahin ka bixiyey halka uu marayo kiiska badda ee Soomaaliya & Kenya, gaar ahaan kulamadii ugu dambeeyey ee ka dhacay magaalada Hague ee wadanka Holland.

Axmed Cali Daahir oo ka mid ah guddiga Soomaaliya ku metalata dhageysig dacwadda Badda ee maxkamadda ICJ ayaa shaaca ka qaaday in rajadooda ay wanaagsan tahay.

Sidoo kale wuxuu tilmaamay in Soomaliya qubaro aqoontoodu ay sarreyso, islmarkaana ay yihiin sharci yaqaano lagu kalsoonaan karo.

“Waxa aan heynaa qubaro Sharci oo difaacaya badda, Rajadeena ma xumo oo haddii alle idmo waan ku kalsoonahay in naloo xukumo,” ayuu yiri xeer ilaaliyihii hore ee Qaranka.

Dr Axmed Cali Daahir ayaa sidoo kale intaasi ku sii daray in Soomaaliya ay dhibane u tahay Kenya oo sheeganeyso badeeda, sida uu hadalka u dhigay.

“Dowladda Soomaaliyeed waa dhibbane oo bad ay leedahay ayay sheeganeysaa Kenya, illaa saddex jeer oo lagala hadlay wax way socon waayeen, waxa ay ka caga-jiiday in Soomaaliya lagu shiro ama xitaa Jabuuti uu is aragga ka dhaco, sidaas darteed ayaa loo huri waayay dacweynta,” ayuu markale ku yiri wareysiga Dr Axmed Cali Daahir.

Si kastaba 15-ka bishan March ayaa lagu wadaa inay bilaabato dhageysiga dacwadda badda ee u dhexeysa Soomaaliya & Kenya, waxaana magaalada Hague ku sugan wafdi ka socd dowladda Soomaaliya oo uu hoggaaminayo Mahdi Maxamed Guuleed (Khadar).

Turkiga 13ka Maarso 2021 Dowladda Turkiga oo saaxib la’ah Soomaaliya ayaa markale ka hadashay xaaladda dalka, gaar ahaan khilaafka doorashooyinka 2021-ka.

Wasiirka arrimaha dibadda ee Turkiga Mevlut Cavusoglu oo u warramay wakaaladda wararka ee Anadolu ayaa sheegay inay muhiim tahay in dhinacyada isku haya siyaasadda Soomaaliya ay xal rasmi ah ka gaaraan muranka hareeyey doorashada.

Mevlut Cavusoglu ayaa xusay inay muhiim tahay in sida ugu dhaqsiyaha badan loo qabto doorashada, si loo dhiso dowlad cusub hore usii wada Soomaaliya.

“Waa muhiim in xal ay wadajir u gaaraan walaalaha Soomaaliyeed si heshiis looga gaaro arrimaha Doorashooyinka sida ugu dhaqsiyaha badan, waana tan aan rajeyneyno in ay dhacdo” ayuu yiri wasiirka arrimaha dibadda ee dowladda Turkiga.

Sidoo kale waxa uu intaasi sii raaciyey “Maalmaha soo socda waxaa inoo qorsheysan socdaal aan ku tageyno Soomaaliya si aan u xoojino taageeradeena waana ku dhaqaaqeynaa” ayuu yiri Wasiirka Arrimaha dibadda Turkiga.

Turkiga ayaa ka mid ah dalalka sida dhow u taageero Soomaaliya, waxaana hadalkan uu kusoo aadayaa, xilli weli la’isku hayo hanaanka loo wajahayo doorashada 2021-ka.

WARARKA MAANTA 12ka Maarso 2021 Sir Culus!  #Ramadaan Kariim

Su’aallaha Maanta: Maxaa ka dhici doona Xerada Xalane? Maxuu Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” uga dhigay dalka #Soomaaliya waddanka adduunka ugu musuqmaasuqa badan 4tii sanno ee la soo dhaafay? Yaa ka been badan Madxweynee Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” oo ku fashilmay hoggaanka dalka?  Maxuuse Taliyaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Maal-Geliye Argagixye Fahad Yaasiin Daahir “Daba-Naasle” qaban karaa oo aan hayn inuu si fiican u sii shaqaaleeyo Ururka Argagixisadda AL-Shabaab asagoo hadda dacwad been ah ka gudbiyey VOA Somali Weriye Haruun Macruuf sida uu ku soo qoray bogga Twitterta #NISA? Yaa Madaxweyne ka noqon doona #Soomaaliya 2021? Meeqo Madax sare ka soo ahaa Ururka Argagixisadda AL-Shabaab ayaa hadda ka ah madax sare Hay’adda Nabad-sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka? Yaa masuul ka ah weriyayaasha sida sharci-darro ah ay u xiranayso Xukuummadda Fashilantay ee Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade:”? Yaa runta qarin kara? Madaxweyne aan awooin inuu tago Hargeysa ayaa baxnaano samayn kara, nala qosla! Ha wiqleyso! 

Muqdisho 12ka Maarso 2021 Waxaa saaka xiran inta badan wadooyinka muhiimka ah ee magaalada Muqdisho, waxaana la arkayaa ciidamo badan oo lagu soo daadiyay wadooyinka kuwaas oo gaadiidka dadweynaha ka celinaya isgoysyada qaar.

Dadka shacabka ayaa ah kuwa lugeynaya wadooyinka waa weyn ee magaalada Muqdisho, maadama ciidamada aay diideen isticmaalka gadiidka dadweynaha.

Inkastoo aanan la ogeyn sababta rasmiga ah ee ka dambeysa xiritaanka wadooyinka waa weyn ee magaalada Muqdisho, walina aaysan wax war ah kasoo saarin dowladda Soomaaliya ayaa haddana warar hoose oo aay heshay Shabakadda HOL waxay sheegayaan xiritaanka wadooyinka iney la xiriirto aaska qaran ee loo sameynayo Madaxweynahii hore ee Soomaaliya alle ha u naxariiste Cali Mahdi Maxamed oo dhawaan ku geeriyooday dalka Kenya kaas oo lagu wado in maanta meydkiisa la keeno magaalada Muqdisho.

Muqdisho 12ka Maarso 2021 Xafiiska Qaramada Midoobay ee Soomaaliya ayaa xaqiijiyay in Golaha Amaanka Qaramada midoobay aay kulan xasaasi ah ka yeelanayaan saadacadaha soo socda xaaladaha cakiran ee ka taagan Soomaaliya. Ergayga gaarka ah ee Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay u qaabilsan arrimaha Soomaaliya James Swan ayaa lagu wadaa inuu Qaramada Midoobay u gudbiyo warbixinadii ugu dambeyay ee dadaalada Qaramada Midoobay.

Kulanka ayaa la sheegay in diirada lagu saari doono sidii loo qaban lahaa doorashada Soomaaliya loona meel marin lahaa heshiiskii Madaxda Fedaraalka iyo kuwa dowlad goboleedyada aay si wadajir ah u saxiixeen 17-kii September 2020.

Kulanka Golaha Amaanka yeelanayaan  sacadaha soo socda ayaa ku qabsoomaya habka Muqaalka fogaan aragga ah, halkaaso lagu falanqeyn doono xaalada murugsan ee ka jirta Soomaaliya.Ergayga gaarka ah ee Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay u qaabilsan arrimaha Soomaaliya James Swan ayaa lagu wadaa inuu Qaramada Midoobay u gudbiyo warbixinadii ugu dambeyay ee dadaalada Qaramada Midoobay.

Kulanka ayaa la sheegay in diirada lagu saari doono sidii loo qaban lahaa doorashada Soomaaliya loona meel marin lahaa heshiiskii Madaxda Fedaraalka iyo kuwa dowlad goboleedyada aay si wadajir ah u saxiixeen 17-kii September 2020.

Kulanka Golaha Amaanka yeelanayaan  sacadaha soo socda ayaa ku qabsoomaya habka Muqaalka fogaan aragga ah, halkaaso lagu falanqeyn doono xaalada murugsan ee ka jirta Soomaaliya.

Muqdisho 12ka Maarso 2021 “Waxaan u maleynayaa in Turkey ay awood u leedahay inay la shaqeyso musharax kasta oo noqon doona madaxweynaha xiga ee dalka marka murabnka doorashada uu dhammaado,” ayuu yiri.

Si kastaba, Serhat Orakci ayaa sheegay in siyaasadda Turkey ay ku wajahan Soomaaliya ay tahay mid diiradda lagu saaro horumarka dalka ee aanay quseyn shakhsiyaad gaar ah.

Turkey ayaa bishii tegtay walaac ka muujisay xiisadda siyaasadeed ee ka dhalatay muranka doorashada Soomaaliya, waxaana wasaaradda arrimaha dibedda dalkaas ay ugu baaqday dhammaan dhinacyada Soomaalida inay ka fogaadaan tallaabooyinka horseedi kara rabshado.

Serhat Orakci ayaa sheegay in saraakiisha Turkey ay hadda si dhow isha ugu hayaan waxa ka socda Soomaaliya. 

“Waxaan u maleynayaa in Turkey ay awood u leedahay inay la shaqeyso musharax kasta oo noqon doona madaxweynaha xiga ee dalka marka murabnka doorashada uu dhammaado,” ayuu yiri.

Si kastaba, Serhat Orakci ayaa sheegay in siyaasadda Turkey ay ku wajahan Soomaaliya ay tahay mid diiradda lagu saaro horumarka dalka ee aanay quseyn shakhsiyaad gaar ah.

Turkey ayaa bishii tegtay walaac ka muujisay xiisadda siyaasadeed ee ka dhalatay muranka doorashada Soomaaliya, waxaana wasaaradda arrimaha dibedda dalkaas ay ugu baaqday dhammaan dhinacyada Soomaalida inay ka fogaadaan tallaabooyinka horseedi kara rabshado.

Serhat Orakci ayaa sheegay in saraakiisha Turkey ay hadda si dhow isha ugu hayaan waxa ka socda Soomaaliya. 

Muqdisho 12ka Maarso 2021 Warar lagu kalsoon yahay oo ay heshay Caasimada Online ayaa sheegaya in shirka la qorsheynayo inuu ka dhaco teendhada Afisyooni ee madaxda dowladda federaalka iyo madax goboleedyada uu wajahayo caqabad keeni karto inuu baaqdo ama dib u dhaco ugu yaraan.

Sida aan xogta ku helnay, madaxweynaha waqtigu ka dhammaaday ayaa aad uga soo horjeeda inuu shir ku galo teendhadaas, isaga oo taas u arka inay si weyn u dhaawici doonto sharciyaddiisa, waxaana jira isku dayo dhowr ah oo uu Farmaajo shirkaas uga war-wareegayo.

Xogta aan helnay ayaa sheegeysa inuu jiro qorshe madaxweyne goboleedyada raacsan Farmaajo sidan Cali Guudlaawe, Qoor Qoor iyo Lafta-gareen looga dhaadhicinayo inay shirkaas diidaan, oo ay dalbadaan in madaxtooyada lagu shiro.

Qoor Qoor iyo Lafta-gareen ayaan weli soo gaarin Muqdisho, halka Guudlaawe oo markii hore ku sugnaa uusan weli shirkan ka hadlin.

Shirka teendhada Afisyooni ayaa waxaa dalbaday Axmed Madoobe iyo Saciid Deni oo sheeegay inaysan aamineyn Villa Somalia, waxaana haddii sida hadda la isku dayayo ay suurta-gasho, oo ay diidaan qaar ka mid madaxweyne goboleedyada kale ay mugdi weyn gelin doonta qabsoomiddiisa.

Haddii qorshahan uusan hirgelin, waxaa jira qorshe labaad oo ah in Farmaajo dalbado in shirka uu noqdo oo kaliya xaflad lagu saxiixo heshiiskii Baydhaba ee 15- Febraayo, halka Saciid Deni iyo Axmed Madoobe ay wataan shuruudo soo kordhay kadib shirkii Baydhaba, kuwaas oo kala ah: 

1 –In Madaxweyne Farmaajo saxiixo warqadda xil-gaarsiinta, oo u uku sheegayo in muddo xileedkiisu dhammaaday.

2 –In wixii sharciyo oo ay baarlamanka ansixiyeen kadib 27-kii bishii December, xilligaas oo uu dhamaaday mudo xileedkii baarlamaanka, laga laabto.

3 –In amniga doorashooyinka laga wadhadlo, kadib wixii Muqdisho ka dhacay 19-kii Febraayo, markaasi oo la weeraray dibad-baxayaal iyo musharaxiin mucaarad ah oo la rasaaseeyey.

Ma cadda sida xaal noqon doono, hase yeeshee madaxweyne Farmaajo ayaa rumeysan in haddii Xalane uu galo ay ka dhigan tahay inay luntay sharciyaddiisa madaxweyne ee weli uu aamisan yahay inay jirto, ayna ku tahay bahdil.

Muqdisho 12ka Maarso 2021 Waxaa magaalada Muqdisho ku geeriyooday dhaqtarkii Soomaaliya ugu wanaagsanaa daaweynta cudurada neef-mareenka ku dhaca iyo Tiibashada Dr. Xeydar Cali Raage oo ku takhasusay cudurka Tiibashada “TB”.

Dr. Xeydar Cali Raage oo mudo ka badan 40 sano ka howlgalayay magaalada Muqdisho ayaa wuxuu xarun caafimaad oo lagu daweeyo dadka qaba cudurka TB-da uu ku lahaa degmada Kaaraan ee magaalada Muqdisho, waxaana gobolada dalka looga imaan jiray daaweyntiisa iyo khibrada fog ee uu u lahaa daweynta cudurkaasi.

Sida aan ka helnay ilo wareedyo ku dhow dhow ehelladiisa Dr. Xeydar ayaa waxaa soo ritay cudurka Coronavirus, oo uu ugu dambeyntii u geeriyooday.

Dr. Xeydar ayaa ka mid ahaa dhaqaatiirtii Soomaaliyeed ee tan iyo burburkii dalka meelna ugu bixin dalka, wuxuuna marxaladihii kala duwanaa ee dalka soo maray uu ku shaqeynayay, isagoo ahaa dhaqtar u gargaara dadka dhibaateysan.

Xaruntii uu ku lahaa degmada Karaan ayaa dadka aan awoodin iney iska bixiyaan lacagta fiisitada waxay lahaayeen maalmo gooni ah oo dhaqtarku qaabili jiray iyadoo aysan jirin khidmo laga qaado, kuwii aan awoodinna inay iibsadaan daawada dhaqtarku ka bixin jiray qarashka daawada.

Muqdisho 12ka Maarso 2021 Ciidamada AMISOM ee ilaalada ka ah garoonka diyaaradaha ee magaalada Muqdisho ayaa gudaha garoonka u diiday musharaxiinta iney la galaan ilaaladooda, xilli halkaas laga soo dajinayay meydka marxuum Cali Mahdi Maxamed oo horay madaxweyne uga soo noqday dalka.

Ciidamada AMISOM oo amar ka heystay madaxda dowladda ayaa is hor istaag ku sameeyay musharaxiinta oo ay u diideen iney ilaaladooda la galaan gudaha, taasna waxaa ka dhashay xaalad kacsanaan ah.

Sida aan xogta ku helnay ciidamada ay wateen madaxweynayaashii hore Xasan Sheikh iyo Shariif Sheikh Axmed ayaa xaalad ka abuuray goobtii, waxeyna diideen in qofna uu galo garoonka, taasna ay abuurtay in ciidamada AMISOM ay qudhooda lasoo baxaan hub culus ilaa xaaladda la dajiyo.

is-mari waaga dhacay oo muddo xaalad kacsanaan ah ka abuuray afaafka hore garoonka diyaaradaha ayaa markii dambe la xaliyay, waxaana ilaalada musharaxiinta mucaaradka ee doonayay iney galaan garoonka loo ogolaaday iney gudbaan.

Sidoo kale wadooyinka qaar ee magaalada Muqdisho, gaar ahaan aagga loo balansan yahay in lagu aaso madaxweynahii hore Soomaaliya Cali Mahdi Maxamed oo ah dagmada Yaaqshiid iyo agga u dhaw garoonka diyaaradaha ayaa la xiray, iyadoo aan la ogoleyn isku socodka gaadiidka.

Madaxweynayaashii hore, guddoonka labada aqal e Barlamaanka, xildhibaano, madaxweynaha muddo xileedkiisa dhamaaday ee Maxamed Cabdullaahi Farmaajo iyo masuuliyiin kale ayaa ka qeyb galay aaska marxuu Cali Mahdi Maxamed.

Muqdisho 12ka Maarso 2021 Meydka madaxweynahii hore Soomaaliya Cali Mahdi Maxamed ayaa goor dhaw laga soo dajiyay garoonka caalamiga ah ee Aadn Cadde, iyadoo laga keenay magaalada Nairobi ee dalka Kenya.

Allaha u naxariistee madaxweyne Cali Mahdi Maxamed ayaa la sheegay inuu xanuunka Covid-19 u geeriyooday, ayey diyaarad khaas ah kasoo qaaday Nairobi, waxaana laga soo dajiyay Muqdisho.

Madaxda xukuumadda wakhtigeeda dhamaaday, madaxweynayaal hore, qaar ka mid ah musharaxiinta mucaaradka iyo ehelada Marxuumka ayaa garoonka gudaha u galay si ay salaadda Janaasada ugu tukadaan.

Meydka marxuumka ayaa loo qaaday halka lagu aasi lahaa oo la sheegay iney tahay Masjidka Cali Mahdi oo ku yaalla dagmada Yaaqshiid, halkaas oo la sheegay in marxuumka uu ka dar-daarmay in lagu aaso.

WARARKA MAANTA 9ka Maarso 2021 Sir Culus!  #Ramadaan Kariim

Su’aallaha Maanta: Maxaa ka dhici doona Xerada Xalane? Maxuu Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” uga dhigay dalka Soomaaliya waddanka adduunka ugu musuqmaasuqa badan 4tii sanno ee la soo dhaafay? Yaa kaa been badan Madxweynee Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” oo ku fashilmay hoggaanka dalka?  Maxuuse Taliyaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Maal-Geliye Argagixye Fahad Yaasiin Daahir qaban karaa oo aan hayn inuu si fiican u sii shaqaaleeyo Ururka Argagixisadda AL-Shabaab asagoo hadda dacwad been ah ka gudbiyey VOA Somali Weriye Haruun Macruuf sida uu ku soo qoray bogga Twitterta #NISA? Yaa Madaxweyne ka noqon doona #Soomaaliya 2021? Meeqo Madax sare ka soo ahaa Ururka Argagixisadda AL-Shabaab ayaa hadda ka ah madax sare Hay’adda Nabad-sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka? Yaa masuul ka ah weriyayaasha sida sharci-darro ah ay u xiranayso Xukuummadda Fashilantay ee Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade:”? Yaa runta qarin kara? Madaxweyne aan awooin inuu tago Hargeysa ayaa baxnaano samayn kara, nala qosla! Ha wiqleyso! 

Maamulka Puntland 9ka Maarso 2021 Laamaha ammaanka ee dowlad goboleedka Puntland ayaa soo saaray amar ku socda dadka shacabka ah ee ku dhaqan magaalada Garoowe ee xarunta gobolka Nugaal, siiba dadka socdaalaya ama safaraya ee ku sugan halkaasi.

Booliska Garoowe ayaa shaaciyey in qof kasta oo soo galaya ama ka baxaya Garoowe looga baahan yahay damiin, ka hor inta uusan safrin, ama soo gelin gudaha magaalada.

Sidoo kale taliska Booliska aya aintaasi kusii daray in qofka la doonayo inuu caddeeyo u jeedada uu uga baxayo Garoowe amaba uu u soo galayo magaalada.

“Qof walba oo soo galayo amaba ka baxaya magaalada waxaa laga doonayaa inuu keeno damiin isla markaana cadeeyo ujeedada uu uga baxayo amaba u soo galayo magaalada.” ayuu yiri Axmed Maxamuud Cali oo ka mid saraakiisha ciidamada Booliska Puntland.

Arrintan ayey Puntland kaga gol-leedahay sidii loo xaqiijin lahaa amniga, loogana hortagi lahaa suurta-galnimada weeraro ka dhaca halkaasi.

Si kastaba dhowaan ayey aheyd markii weerar culus dagaalyahanada Al-Shabaab ay ku qaadeen xabsiga dhexe ee magaalada Boosaaso, kaas oo geystay khasaare kala duwan.

Jabuuti 9ka Maarso 2021 Madaxweynaha dalka Jabuuti Ismaaciil Cumar Geelle ayaa markii ugu horeysay ka jawaabay eedeyntii ay dowladda Soomaaliya u jeedisay Jabuuti, kadib markii guddi ka socday ay warbixin ka diyaariyeen xuduuda Soomaaliya iyo Kenya, iyadoo la baarayo faro-gelin iyo abaabulka jabhado hubeysan oo ay ka cabatay Soomaaliya.

Gaba-gabadii sanadkii 2020 waxaa cirka isku shareertay xiisadda diblomaasiyadeed ee Soomaaliya iyo Kenya, waxayna dowladda Soomaaliya cayrisay wakiilladii Kenya ka joogay Muqdisho, iyadoo ku eedeysay in ay farogalin ku heyso arrimaheeda gudaha.

Madaxweynaha Soomaaliya, Maxamed Cabdullaahi Farmaajo iyo dhigiisa Kenya, Uhuru Kneyatta ayaa bishii December ee sanadkaas isku arkay shirkii IGAD ee ka dhacay dalka Jabuuti, waxaana kulan ay yeesheen ku wehliyey Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Axmed iyo Madaxweynaha Jabuuti Ismaaciil Cumar Geelle.

Madaxda urur goboleedka IGAD Jabuuti ayey xilligaas u xil saareen inay dadaal ku bixiso sidii loo dajin lahaa xiisadda heerka sare joogta ee Soomaaliya iyo Kenya, maalmo kadib waxay Jabuuti xuduuda labada dal u dirtay guddi xaqiiqo raadin ah, kaas oo soo baaray waxa ka jira eedeyntii ay dowladda Soomaaliya u jeedisay Kenya.

Warbaahinta gobolka ayaa baahisay nuqullo ka mid ah warbixintii uu diyaariyey guddigaas, waxaana weji kale yeelatay xiisadii jirtay, dowladda Soomaaliya ayaa ka carootay natiijada warbixintii guddiga ay dirtay Jabuuti, warbixinta waxaa ku xusneed inay waxba kama jiraan yihiin inta badan eedeymihii ay dowladda Soomaaliya u jeedisay dhiggeeda Kenya.

Dowladda Soomaaliya oo xilligaas si caro leh uga hadashay warbixinta waxay Jabuuti ku eedeysay inay kala safatay Kenya oo guddigii ay soo dirtay ay qaateen doodii Kenya oo ay iska indha tiraya cadeymihii ay eedeynteeda u heysatay dowladda Soomaaliya.

Maanta, Madaxweynaha Jabuuti Ismaaciil Cumar Geelle ayaa isagoo markii ugu horeysay ka jawaabaya eedeymihii ay dowladda Soomaaliya u jeedisay Jabuuti iyo xiriirka xumaaday ee labada dal ee Soomaaliya iyo Kenya waxuu la hadlay BBC Somali.

Ugu horeyntii Madaxweyne Geelle ayaa sheegay in lagama maarmaan ay tahay in la hagaajiyo xiriirka Muqdisho iyo Nairobi, isagoo xusay in labada waddan ay daris yihiin, isla markaana aysan sina u kala maarmin.

“Xiriirka Soomaaliya iyo Kenya way ku khasban yihiin in ay wadashaqeeyaan, in ay xiriir fiican yeeshaan, in ay is isxtiraamaan, dadku ay wax wada qabsadaan,” ayuu yiri Madaxweyne Geelle.

“Labada dal dadkoodu waligoodba way wada noolaayeen, wayna wada noolaan doonaan. Waxaan nahay dad wax wada qabsada, wada dhashay, khilaafna wuu yimaadaa wuuna baxaa, laakiin dadku ma guurayaan, dalkuna ma guurayo,” ayuu sii raaciyay hadalkiisa.

Madaxweynaha Jabuuti ayaa sharraxay sababtii uu dowladda Soomaaliya ugu jawaabi waayay markii ay ka caroortay sida ay Jabuuti u wajahday khilaafka Soomaaliya iyo Kenya.

“Soomaaliya iyo Jabuuti cid kala kaxeyn karta ma jirto, tan labaadna howshan waxay ku timid dalab uu madaxweynaha Soomaaliya ku soo bandhigay shir madaxeedkii IGAD, oo nala yiri ‘idinkaa ugu dhowe bal soo eega’ waan iska diidi karnay oo waan oran karnay cid kale u dirsada, laakiin kalgacal baan u oggolaanay,” ayuu yiri Ismaaciil Cumar Geelle.

Isagoo hadalkiisa sii wata waxuu yiri, “Waxa aan soo aragnay iyo waxa aan qornayna ragga Soomaaliyeed ma aysan aqrinba runta haddii la fiiriyo, mana garanayaan wixii ku dhex jiray meeshaas. Shir madaxeedka IGAD ayaa lala sugayaa oo arrintaas lagu faaqidi doonaa, cidda u buunbuunisay ee u qeylo dhaamisay annagu ma garaneyno.”

Waxa uu sidoo kale shaaca ka qaaday sababta uu xilligaas uga jawaabi waayay caradii dowladda Soomaaliya ay ka muujisay tallaabadii ka dhalatay warbinta guddigii xaqiiqo raadinta ee ka socday Jabuuti.

“Waan iska diiday inaan jawaab ama wax ka iraahdo arrintaas, maxaa yeelay dabka haddii lasii huriyo dhibaato unbuu imaaneysa. Wax weyn ma aha arrinkaasina wuu iska dhammaanayaa haddii Alle yiraahdo,” ayuu yiri madaxweyne Ismaaciil Cumar Geelle.

Khilaafka Soomaaliya iyo Kenya ma aha mid ku kooban faro-galinta ay ka cabatay dowladda Soomaaliya iyo arrimaha Jubbaland oo kaliya, balse labada dal waxay isku heystaan xuduud badeed oo dheer.

15-ka bishan waxaa waxaa xarunta dhexe ee Maxkamadda ICJ ka bilaabaneysa dhageysiga dacwadda Baddaas oo indhaha Soomaalida, Kenyaanka iyo warbaahinta caalamku ay aad ugu mashquuli doonaan, waxaana dhageysiga kiiskaas ay maxkamaddu mudeysay inuu soo idlaanyo 19-ka bishan, wixii intaas ka dambeeyana waxaa maxkamadda laga sugi doonaa xukun aan racfaan laheyn.

Kenya waxay dhawaan dalbatay in mar kale dib loo dhigo dhageysiga kiiska, balse garsoorka maxkamadda iyo dowladda Soomaaliya ayaa labaduba ka diiday dalabkaas, waxaana maanta Muqdisho ka baxay guddiga Soomaaliya u qaabilsan kiiska badda, kaas oo u diyaar garoobaya inay dacwada uga qeyb galaan xarunta maxkamadda.

Ra’iisul Wasaare ku xigeenka Soomaaliya, Mahdi Maxamed Guuleed ayaa hoggaaminaya guddigan, Isagoo garoonka Aadan Cadde kula hadlay warbaahinta waxa uu sheegay in ay rajo fiican ka qabaan guusha Soomaaliya ee kiiska badda.

Maamuka Hirshabelle  9ka Maarso 2021  Nabadoon Cabdow Roose oo kamid ah dhaqanka beelaha Soomaaliyeed, gaar ahaan kuwa degmada Jowhar, ayaa muddo laba todobaad ah u xiran booliska HirShabeelle. 

Nabadoonkaan ayaa u xiran amar la dul-saaray oo ah, in uu ka baxo dhul uu siiyay maamulkii Allah ha u naxariisteen Maxamed Cumar Xabeeb Maxamed Dheere. 

Warar ay heshay Caasimada Online ayaa xaqiijinaya in nabadoonka uu xiran yahay madaxda sare ee HirShabeelle kadib marki uu diiday in ay uu wareejiyo hantidiisa. 

Cabdow Roose, ayaa nabadoon u ah beelaha Carab Soomaali ee dagan Jowhar waxaana la sheegayaa in uu ku xanuunsanayo gudaha xabsiga. 

Ehellada iyo qaraabada Cabdow Roose ayaa codsaday in lasii daayo nabaddoonka ama la soo taago maxkamad, si loogu helo eedaha loo heesto ama lagu waayo. 

Jowhar waxaa ka jira dhibaatooyin badan oo lagu qabo ciidanka amniga si gaar ah waxaa laga cabanayaa ku tagri fal awoodeed oo ay geysanayaan ciidanka amniga

Muqdisho  9ka Maarso 2021 Faah faahino dheeraad ah ayaa kasoo baxaya howl-gal ay ciidamada ammaanka xalay ka sameeyeen qeybo ka mid ah degmada Yaaqshiid ee gobolka Bnaaadir, kaas oo lagu baadi-goobayey rag burcad ah oo dhac geysanayey.

Ciidamada ayaa qaaday tallaabo deg-deg ah, kadib markii lagu soo war-geliyey inay jiraan rab burcad ah oo dhac ka geystay xaafadda Horseed ee degmadaasi.

Wararka ayaa sheegaya in ciidamadu ay ka daba-tageen raggaasi oo afar gaarayey, islamarkaana ku hubeysnaa Bistoolado, waxaana kaddib dhex-martay is-rasaasey khasaare geysatay, iyada oo la dhawaacay labo ka mid ah burcadda, kadibna la qabtay.

Sidoo kale waxaa goobta ka baxsaday labadii kale ee la socotay ragga la qabtay, xilli taleefanada gacanta iyo agabyo kale ay ka qaadanayeen dadka deegaanka.

Maamuka Jubbaland 9ka Maarso 2021 Ilaalada gaarka ah ee madaxweynaha dowlad goboleedka Jubaland, Mudane Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe) ayaa goor dhow ka soo dagay garoonka diyaaradaha Aadan Cadde ee magaalada Muqdisho.

Ciidamadan oo aad u habeysan ayaa wata illaa saddex Cabdi Bile oo loo sii diyaariyey, waana ilaalada gaarka ah ee Axmed Madoobe.

Sidoo kale saacadaha soo socda ayaa lagu wadaa inuu Muqdisho soo gaaro Axmed Madoobe, iyada oo soo dhoweyntiisa laga dareemayo garoonka Aadan Cadde.

Mas’uuliyiin kala duwan ayaa haatan ku sugan qeybta VIP-da garoonka, kuwaas diyaar u ah soo dhoweynta waftiga madaxweynaha maamulka Jubbaland

Ilaalada gaarka ah ee madaxweynaha dowlad goboleedka Jubaland, Mudane Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe) ayaa goor dhow ka soo dagay garoonka diyaaradaha Aadan Cadde ee magaalada Muqdisho.

Ciidamadan oo aad u habeysan ayaa wata illaa saddex Cabdi Bile oo loo sii diyaariyey, waana ilaalada gaarka ah ee Axmed Madoobe.

Sidoo kale saacadaha soo socda ayaa lagu wadaa inuu Muqdisho soo gaaro Axmed Madoobe, iyada oo soo dhoweyntiisa laga dareemayo garoonka Aadan Cadde.

Mas’uuliyiin kala duwan ayaa haatan ku sugan qeybta VIP-da garoonka, kuwaas diyaar u ah soo dhoweynta waftiga madaxweynaha maamulka Jubbaland

WARARKA MAANTA 8da Maarso 2021 Sir Culus!  #Ramadaan Kariim

Su’aallaha Maanta: Maxuu Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” uga dhigay dalka Soomaaliya waddanka adduunka ugu musuqmaasuqa badan 4tii sanno ee la soo dhaafay? Yaa kaa been badan Madxweynee Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” oo ku fashilmay hoggaanka dalka?  Maxuuse Taliyaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Maal-Geliye Argagixye Fahad Yaasiin Daahir qaban karaa oo aan hayn inuu si fiican u sii shaqaaleeyo Ururka Argagixisadda AL-Shabaab asagoo hadda dacwad been ah ka gudbiyey VOA Somali Weriye Haruun Macruuf sida uu ku soo qoray bogga Twitterta #NISA? Yaa Madaxweyne ka noqon doona #Soomaaliya 2021? Meeqo Madax sare ka soo ahaa Ururka Argagixisadda AL-Shabaab ayaa hadda ka ah madax sare Hay’adda Nabad-sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka? Yaa masuul ka ah weriyayaasha sida sharci-darro ah ay u xiranayso Xukuummadda Fashilantay ee Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade:”? Yaa runta qarin kara? Madaxweyne aan awooin inuu tago Hargeysa ayaa baxnaano samayn kara, nala qosla! Ha wiqleyso! 

Maamulka Hirshabelle  8da Maarso 2021 Xog ay heshay Caasimadda ayaa sheegeysa in muddo 10 bilood ah aysan wax mushaar ama gunno ah qaadan wasiirada xil gaarsiinta ah ee maamulka Jubaland, halka baarlamankana cusubna aysan qaadan muddo laba bilood ah.

Xubnahaan wasiirada ah lacag usoo dhacdo waxaa ugu dambeysay 23-kii bishii 6-aad ee sanadkii hore waxaana kadib aysan helin xuquuqdii ay lahaayeen.  

Muddo intaan la eg wali mushaar kama maqnaanin Golaha wasiirada HirShabeelle waxaana suurtagal ah in aysan ka soo dhax muuqan wasiirada cusub oo ay isugu sii darsanto mushaarkii oo ka maqan, deymo tiro badan oo lagu leeyahay iyo shaqo la’aan ku dhacdo. 

Musuq maasuq xoog leh ayaa laga soo sheegayaa in uu ka jiro maamulkaas muddada uu dhisan yahay oo ku dhow 5-sano. Hogaanka cusub ee HirShabeelle ayaa ka kaban la’ dhibaatooyin badan oo degaanka hareeyay, oo maamulka horey u haystay.

Ad by Valueimpression

Sidoo kale maamulka HirShabelle ayaa wajahaya go’doon cusub oo dhanka Al-Shabaab ah. Magaalada Jowhar iyo degaanada Afarta Tuulo oo ka tirsan degmada Mahadaay ayaa muddo ku dhow bil hadda wax raashin ah galin kadib cuna-qabateyn ay saareen Al-Shabaab.

 

Muqdisho 8da Maarso 2021 Magaalooyinka Beladxaawo iyo Doolow oo ku yaalla xuduuda Soomaaliya ay la wadaagto dalalka Kenya iyo Itoobiya ayaa ahaa magaalooyin ay dhaqaale xoog leh ka soo gali jireenmaamulka Jubaland, kuwaas oo laga qabsaday sanad ka hor.

Kumanaan lacag ayaa maalin walba laga qabtaa labadaas magaalo oo ay midiiba maraan ama ay soo galaan gaadiid ku dhow 60 gaari oo xamuul iyo adeegyo kale wada waana sababta ay muhiim u yihiin labadaan magaalo.

“Gobalka Waqooyi bari ee dalka Kenya adeegyada gala ee ganacsiga waa weyn ah waxaa laga soo qaadaa Suuqa-Bakaaraha ee Soomaaliya, loogama keeno Mambasa ama meelo kale oo Kenya ah, maalintii ugu yaraan 30 gaari ayaa ka gudubta xadka Soomaaliya oo qaarkood laga qaado $500 waa magaalo muhiim ah, Doolow ayaa la mid ah,” ayuu yiri xildhibaan kamid ah baarlamaanka maamulka Jubaland oo Gedo laga soo doorto, kaas oo la hadlay Caasimada Online. 

“Doolow iyo Beladxaawo lacagta uu Axmed ka heli jiray waxay ku dhow yihiinmida uu ka helo Dekada iyo Airport-ka Kismaayo, waa magaalooyin muhiim ah Axmed iyo Wasiir Janaan,” ayuu hadalkiisa sii raaciyay Xildhibaankaan oo aan qarinay magaciisa.

Xildhibaankaan ka tirsan baarlamaanka Jubaland islamarkaana baarlamaanka ka soo gala Beladxaawo ayaa Caasimada Online u sheegay in hada lacagta kumanaanka kun ah ee laga helo magaalooyinkaas lagu shubo Banki ay leedahay dowladda Soomaaliya islamarkaana ay maamusho wasaaradda maaliyadda Soomaaliya.

Wasiirka amniga maamulka Jubaland Cabdirashiid Janaan ayaa dhowr jeer weeraray magaalada Beladxaawo iyadoo ay dagaaladaas ku dhinteen tobanaan qof, kumana guuleysan inuu dib ugala wareego ciidanka dowladda.

Muqdisho 8da Maarso 2021 Qaar kamid ah culimaa’udiinka Soomaaliyeed kuwooda ugu caansan ayaa Madaxweynaha muddo xileedkiisa dhamaaday ee Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo u soo diray baaq lagu badbaadinayo Soomaaliya oo lugaha la gashay xaalad aad u dag.

Sheekh Maxamed Cabdi Umul, Sheekh Maxamed Idiris, Sheekh Cusmaan Usuuli, Sheekh Cabdi Xayi iyo culimo kale ayaa Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ugu baaqay in uusan isku dhejin kursiga Madaxweynaha maadaama uu dhamaaday muddo xileedka Madaxweynaha.

“Kursiga ha isku dhejin, ka fuq, sabab ha u noqon dhiig dadaata iyo bur-bur,” ayuu mid kasta ugu baaqay Madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo oo uu dhamaaday muddo xileedkiisa islamarkaana aan wali qaban doorashada dalka.

Dhabar jab weyn ayey ku tahay Madaxweyne Farmaajo baaqa culimada Soomaaliyeed waxa uuna ku qasbanaan doonaa inuu badalo go’aankiisa iyo damaca kursi isku dhejinta.

Sheekh Umal oo ugu dambeeyeey ayaa Farmaajo ku yiri “Ninka kursiga ku dhagan waxaan leeyahay kuwaana qaado kuwii kaa horeeyay halkii ay mareen ee Muslim iyo Gaal, oo inbadan aad ogsoontahay, sabab ha u noqon kursiga aad isku dhejineyso darteed hal ruux oo Muslim ah dhiigiisa inuu daato.”

Taariikhda Soomaaliya burburkii kadib ma dhicin in Madaxweyne taladad dalka haaya ay culimo Soomaaliyeed ugu baaqaan in uusan isku dhejin kursiga maadaama uu dhamaaday muddo xileedkiisa.

Mucaaradka iyo sidoo kale maamul gobaleedyada Puntland iyo Jubaland ayey culimada Soomaaliyeed ugu baaqeen in aysan sabab u noqon dhibaato dalka ka dhacdo, xili ay jiraan daruufo aad u dag oo bini-aadinimo.

 

Muqdisho 8da Maarso 2021Ra’iisul wasaarihii hore ee Soomaaliya Xasan Cali Kheyre ayaa ka hadlay sababta keentay inay is khilaafaan isaga iyo madaxweynaha waqtigu ka dhamaday Maxamed Cabdullahi Farmaajo, taas oo keentay in Kheyre xilka laga qaado.

Waxa uu sheegay in la isku qabtay ‘aan qabano doorasho xalaal ah’ oo aan ciidan iyo xildhibaano musuq lagu soo xulay aan lagu boobin.

“Waxaan aad maqleysiin ee la isku heysto wax kale maaha, waa ma doorasho cadaalad ah ayaa dalka laga qabanayaa mise doorasho boob ah, anigu waxaan u taaganahay Soomaaliya oo soo ceshata sharafteedii, waxaan rabaa Soomaaliya in laga hir-geliyo axsaab siyaasadeed, si dhalinyaradu u soo doorato qofka hoggaanka u qabanaya,” ayuu yiri Kheyre.

Sidoo kale waxa uu sheegay in kaliya uu ka soo hor jeedo in dalkan ay ka dhacdo doorasho aan xalaal aheyn oo la boobo.

“Waxaan ka soo hor jeedaa doorasho boob ah, oo askar inta meel la geeyo ay codeeyaan ama xildhibaano xoog lagu soo xusho, anigu waxaan u taaganahay in dalka ay ka dhacdo doorasho dadka oo dhan ay isla wada ogolyihiin.

25-kii bishii July ee sanadkii 2020 ayaa Xasan Cali Kheyre xilka looga qaaday kulan ay isugu yimaadeen xildhibaanada golaha shacabka, kadib markii ay arrimaha doorashada isku khilaafeen isaga iyo madaxweyne Farmaajo.

Muqdisho 8da Maarso 2021 Guddoomiyaha xisbiga mucaaridka ah ee Ucid, Faysal Cali Waraabe ayaa weerar afka ah ku qaaday madaxweynaha Somaliland, Muuse Biixi Cabdi oo sheegay inuu qorshe la’aan siyaasadeed ku hagayo xukuumaddiisa.

Faysal Cali ayaa wax laga xumaado ku tilmaamay hogaaminta Biixi oo uu sheegay inay mareyso meeshii u liidatay, islamarkaana dib u dhigtay Somaliland oo horumar wanaagsan u bidhaamayey, sida uu sheegay.

Faysal Cali Waraabe waxa uu sheegay in Somaliland ay ka jirto qorshe la’aan siyaasadeed oo dhinac xukuumadda ah, wuxuuna aaminsan yahay iney taasi dib u dhac ku keentay hormar ay xukuumadda sameyn laheyd.

“Lixdankii waxa ina kharibay waxa ay ahayd Hoggaan xumo, Maantana waxa halkaa inna dhigay waa Hoggaan Xumo, Dadka waxa is dhaafayaa waa Hoggaanka, Ilaahay waxaan ka baryayaa inuu hoggaan wanaagsan ina siiyo,” ayuu yiri.

Sidoo kale waxa uu dusha u saaray Muuse Biixi dhaqaalo xumada ka taagan Somaliland iyo sicir bararka aan xal laga gaarin sanadihii u dambeeyay, ayada oo ku eedeyay inuu waqtiga xukunkiisa ku lumiyay shaqsi xumeyn iyo xifaaltan siyaasadeed oo aan loo baahneyn, sida uu hadalka u dhigay.

“Wasaaradaheena ma jiro Wasiir qura oo aad is leedahay Shaqadaa wuu ku habboon yahay, Qof qudha oo Wasiir ah oo hore meel Shacab ka soo shaqeeyay ma jiro, gidigood Dad aan cilmi lahayn ayaa loo dhiibay, taa waxa ka daran ma lihin Siyaasad Qaran oo uu Wasiirku ku shaqeeyo,” ayuu hadalkiisa kusoo afmeeray Guddoomiye Faysal Cali Waraabe.

“Nidaamka aynu qaadanay, Madaxweynuhu wuxuu la yimaaddaa qorshe siyaasadeed, siyaasadda Arrimaha dibedda, midda dhaqaalaha, tan Bulshada, tan difaaca, kuwaa midna ma lihin, sidaas baynu u meeraysanaynaa, wakhtigii ayaynu iskaga luminay, hebel xumee iyo hebel ku jiqsii,” ayuu yiri mar kale Feysal.

Hadalkaan ayaa imanaya ayada oo xiisad xoogan ay ka taagan tahay gudaha Somaliland, islamarkaana diyaar garow loogu jiro doorashada golayaasha Wakiiladda iyo guurtida oo ay ka dhalatay xiisad siyaasadeed.

Muqdisho 8da Maarso 2021 Shirka doorashooyinka dalka ee u dhaxeeya dowladda federaalka iyo dowlad goboleedyada ayaa lagu wadaa in maalmaha soo socda uu ka furmo magaalada Muqdisho, kaas oo ay gadaal ka riixayaan xubnaha beesha caalamka.

Shirkaan oo dhowr jeer oo hore baaqday ayaa haatan ku dhacaya dadaal ay beesha caalamku ugu jirto sidii dhinacyada isku haya doorashada dalka ay miiska wada-hadalka iskugu imaan lahaayeen, isla markaana loo dhameystiri lahaa heshiiskii 17-kii September 2020.

Xog ay heshay Caasimada Online waxay sheegeysaa in toddobaadkan gudihiis ay Muqdisho soo gaari doonaan qaar ka mid ah madaxda maamul goboleedyada, kuwaas oo hadda ka maqan.

Madaxweynayaasha Jubbaland iyo Puntland oo markii hore si cad u diiday casuumaadii madaxweyne Farmaajo ayaa hadda la sheegayaa in maanta ama maalmaha xiga ay soo gaari doonaan Muqdisho, shirkuna uu ka dhici doono gudaha xarunta Xalane, oo iyagu ay dalbadeen in lagu qabto.

Si dhab ah weli looma oga cida sida rasmiga ah garwadeen uga noqoneysa shirkaan, maadaama maamullada Puntland iyo Jubbaland ay ku gacan seyreen shirar uu hore ugu baaqay madaxweynaha waqtigu ka dhamaaday, Maxamed Cabdullaahi Farmaajo.

Beesha caalamka ayaa iyadu dadaal badan ku bixinaysa sidii ay iskugu keeni laheyd dhinacyada isku haya arrimaha doorashooyinka.

Waxaa xusid mudan in horay ay u guul-dareysteen shirar ay iskugu keentay madaxda Soomaalida, mana cada natiijada kasoo bixi doonta shirkaan.

Wararka ayaa intaas kusii daraya in goobta shirka ay ka baxsanaan doonto Villa Somalia oo uu horay uga dhacay shirkii doorashada ee dowladda federaalka iyo maamulada dalka, maadama madaxda Puntland iyo Jubbaland ay ka muujiyeen shaki la xiriira ammaanka.

Waxaa weli xaalad cakiran ku jirta Soomaaliya, gaar ahaan caasimada dalka oo ay ku hirdamayaan dhinacyada isku haya arrimaha doorashooyinka, ayada oo muddooyinkii dambe laga deyrinayay xaalada ammaan ee caasimada, kadib iska hor-imaad dhamaadka bishii hore dhex-maray dowladda iyo mucaaradka

WARARKA MAANTA 6da Maarso 2021 Sir Culus!  #Ramadaan Kariim

Su’aallaha Maanta: Yaa qarxiya #Muqdisho ma Ururka Argagixisadda AL-Shabaab ee ka dhex shaqaynaaya Laamaha Amniga sida Nabad-Sugida #NISA mise dowladdo shisheeye ah? Maxuu Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” uga dhigay dalka Soomaaliya waddanka adduunka ugu musuqmaasuqa badan? Yaa kaa been badan Madxweynee Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” oo ku fashilmay hoggaanka dalka?  Maxuuse Taliyaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Maal-Geliye Argagixye Fahad Yaasiin Daahir qaban karaa oo aan hayn inuu si fiican u sii shaqaaleeyo Ururka Argagixisadda AL-Shabaab asagoo hadda dacwad been ah ka gudbiyey VOA Somali Weriye Haruun Macruuf sida uu ku soo qoray bogga Twitterta #NISA? Yaa Madaxweyne ka noqon doona #Soomaaliya 2021? Meeqo Madax sare ka soo ahaa Ururka Argagixisadda AL-Shabaab ayaa hadda ka ah madax sare Hay’adda Nabad-sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka? Yaa masuul ka ah weriyayaasha sida sharci-darro ah ay u xiranayso Xukuummadda Fashilantay ee Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade:”? Yaa runta qarin kara? Madaxweyne aan awooin inuu tago Hargeysa ayaa baxnaano samayn kara, nala qosla! Ha wiqleyso! 

Muqdisho 6da Maarso 2021 Wasiirka amniga Soomaaliya Xasan Xundubey Jimcaale oo galabta shir jaraa’id ku qabtay magaalada Muqdisho ayaa soo dhaweeyay go’aankii ay golaha midowga musharaxiintu ku joojiyeen banaanbaxii dhici lahaa Sabtiga berri.

Waxa uu sheegay in horay looga dooday goobta ay banaanbaxa ku qabanayaan oo dowladdu soo jeedisay goobo kale, balse ay musharaxiintu ku adkeysteen taallada Daljirka, ugu dambeyna ay ka ogolaadeen.

Wasiirka ayaa qiray in dowladdu maanta ay ciidamo geysay fagaaraha Daljirka Daahsoon, isagoo sheegay in loogu tala galay inay sugaan ammaanka goobtaas, maadaama ay dowladdu qaadeyso mas’uuliyadda waxii xumaada.

Golaha midowga musharaxiinta oo iyaggu galabta shir jaraa’id ku qabtay Hotelka Jaziira ayaa shaaciyey inay dib u dhigeen banaanbixii Sabtiga, iyagoo sababta ku sheegay in dowladdu ay ciidamo ku daadisay goobihii ay ugu talagaleen banaanbaxaas.

“Waxaa isku qaban-qaabineyn mudaharaadkii, laakiin goobihii loogu talo-galay mudahaaraadka kuligood waxa la geeyay ciidamo, taasi oo ka baxsan balantii iyo heshiiskii hore loo galay, waxayna muujineysa dooda musharaxiinta ee arrinta amniga,” ayuu yiri guddoomiyaha golaha midowga musharaxiinta Sheekh Shariif.

Wasiirka amniga Xasan Xundubey oo kadib-kood hadlay ayaa yiri, “Musharaxiintu waxay ku doodeen in lagu wareejiyo ammaanka 300 oo isku weer ah, si banaanbaxa ay ugu qabsadaan, laakiin dowladda taasi waa ku adkaaday, weli waxaa socday wada-hadal, balse musharaxiintu waxay ku mahadsan yihiin inay garteen qatarta caafimaad ee dalka ka jirta, waana soo dhaweynay go’aankii ay ku joojiyeen banaanbaxa.”

Muqdisho 6da Maarso 2021 Dowladda Turkiga ayaa si adag uga hadashay qarixii is-miidaaminta ee xalay ka dhacay maqaayaladda Luul Yemeni oo ku taalla degmada Xamarjajab ee gobolka Banaadir.

Qoraal kasoo baxay wasaaradda arrimaha dibadda Turkiga ayaa waxaa lagu cambaareeyey weerarkaasi oo geystay khasaare isugu jiro dhimasho & dhaawac.

Turkiga ayaa sidoo kale tacsi u diray ehellada ay dadkooda ku dhinteen qaraxaasi, isaga oo kuwa dhaawaca ah u rajeeyey caafimaad deg deg ah.

“Waxaan si adag u cambaareyneynaa weerarkan foosha xun ee argagaxiso waxaanan tacsi u direynaa shacabka walaalaha ah iyo Dowlada Soomaaliya. Waxaan u rajeynaynaa naxariista Eebbe korkiisa kuwa naftooda ku waayey,waxaana u rajeeyneynaa caafimaad deg deg ah kuwa dhaawacmay,” ayaa lagu yiri warsaxaafadeedka.

Sidoo kale dowladda Turkiga ayaa shaaca ka qaaday inay mar-weliba garab taagnaan doonto dowladda iyo shacabka Soomaaliyeed.

“Waxaan mar kale carrabka ku adkeyneynaa inaan sii wadi doonno garab istaagga dadka walaalaha ah e Soomaaliya ee dagaalka ay kula jira argagixisada,” ayaa markale lagu yiri qoraalka ay soo saartay dowladda Turkiga.

Qarixii xalay ka dhacay maqaal Luul Yemeni oo ay sheegatay kooxda Al-Shabaab ayaa waxaa ku dhintay illaa 25 ruux, halka ay ku dhaawacmeen in ka badan 30 kale oo isugu jiray shacab & askar.

 

Muqdisho 6da Maarso 2021 Dowladda federaalka ah ee Soomaaliya ayaa lagu soo warramayaa inay dib u qaaday ciidamadii ay shalay dhigtay waddooyinka waa weyn ee soo gala taalada Dajirka Daahsoon oo ku taalla degmada Boondheere ee gobolka Banaadir.

Wararka ayaa sheegaya in saaka aroortii hore la qaaday ciidamadaasi ‘oo loogu tala-galay inay ka hortagaan dibad-baxa mucaaradka’ oo ay musharraxiintuba baajiyeen, kaas oo horey loo shaaciyey inuu dhacayo maanta Sabti ah, kuna beegan 6-da bisha March, 2021.

Sidoo kale waxaa haatan si caadi ah u shaqeynaya gaadiidka noocyadiisa kala duwan ee isaga kala gooshaya agagaraka taalada Daljirka Daahsoon oo shalay la xiray.

Arrimahan ayaa kusoo aadaya, iyada oo lagu kala kacay shirkii ugu dambeeyey ee Midowga Musharraxiinta iyo ra’iisul wasaare Rooble, kaas oo ku soo dhammaaday natiijo la’aan, waxaana ka dhashay inuu halkiisii ku laabto khilaafka u dhexeeya dowladda & mucaaradka.

Lama oga sida ay wax noqon doonaan, waxaana xaaladda siyaasadeed ee dalka ay weli tahay mid isku cakiran, mana jiro weli xal laga gaaray muranka ka taagan doorashooyinka.

Muqdisho 6da Maarso 2021 Madaxweynihii hore ee Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud oo war qoraal ah soo saaray ayaa ka hadlay weerarkii qaraxa ahaa ee ay Al-Shabaab xalay ku qaadeen maqaayadda Luul Yemene ee magaalada Muqdisho.

Xasan Sheekh oo ka mid xubnaha Midowga Musharraxiinta mucaaradka ayaa marka hore tacsi u diray ehellada ay dadkooda ku dhinteen qaraxaasi oo ay sheegatay Al-Shabaab.

“Waxaan tacsi u dirayaa dhammaan ummadda Soomaaliyeed & ehelada dadkii ku geeriyooday qaraxii xalay,” ayuu yiri Xasan Sheekh Maxamuud.

Mushharrax madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa sidoo kale ku baaqay in loo midoobo la dagaalanka kooxda Al-Shabaab oo weli ku xoogan gudaha dalka.

“Waa nasiib darro in dad Soomaaliyeed oo aan waxba galabsan la laayo. Waxaan ku baaqayaa in aan u midoowno la dagaallanka cadowga, innaga oo isku tashaneyn,” ayuu sii raaciyey.

Ku dhowaad 30 qof ayaa ku dhintay weerarkan oo is-miidaamin ahaa, waxaana ku dhaawacmay tiro kale oo intaasi ka badan, kuwaas oo isugu jiro askar iyo shacab

Muqdisho 6da Maarso 2021 Waxaa markii 3-aad 4-tii March baaqday shirkii uu Iclaamiyay Madaxweynaha muddo xileedkiisa dhamaaday ee Maxamed Cabdullaahi Farmaajo, iyadoo aysanna muuqan saan saan kale ee uu ku qabsoomi karo shirarka muhiimka ah ee doorashada Soomaaliya. 

Kulamada Madaxweyne Farmaajo waxaa diidan mucaaradka iyo maamulada Puntland iyo Jubbaland waana awood saameyn weyn ku leh siyaasada Soomaaliya iyadoo ay u sii dheertay in waqtiga meel adag marayo iyo in uu damaadat muddo xileedka Madaxweynaha. 

Tan iyo wixii ka dambeeyay 8-da bisha Feberaayo oo ku beegneyd muddo xileedka Madaxwyanha ayey wax kasta sii adkaadeen. Hadda Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya Maxamed Xuseen Rooble waxa uu haystaa fursad dahabi ah oo suurta gelin karta in uu hogaanka u qabto doorashada Soomaaliya, islamarkaana Soomaaliya ku reebto magac iyo sumcad ay taariikhda xusto. 

1- Maamulada qaar iyo mucaaradka oo ka kalsooni baxay Madaxweyne Farmaajo iyo dhammaan kulamadii uu Iclaamiyay oo qabsoomi waayay ayaa suurta gelin kara in talada doorashada loo dhiibo Rooble, waxayse u baahan tahay in isaga uu muujiyo hamigaas, iyo inuusan wax cabsi ah ka qabin fal-celinta Villa Somalia. 

2-  Xaalada amni ee dalka ka jirta oo ah cabsi iyo qal qal xoog leh ayaa sidoo kale suurtagal ka dhigi kara in Rooble madax ka noqdo doorashada Soomaaliya, sababtoo ah waxa ugu weyn ee beesha caalamka ku qasbi kara inay Farmaajo runta u sheegaan ayaa ah cabsida dagaal dalka ka dhaca, taasi oo haddii aan maamulka doorashada laga wareejin Farmaajo aad suurta-gal u ah.

3- In waqtigii Madaxweynaha uu dhamaaday islamarkaana Farmaajo uusan haysan wax sharciyad ah oo uu ku qaato go’aano masiiro ah, ayaa sidoo kale fursad siinaya Rooble. Sidoo kale, Farmaajo waa musharax madaxweyne, suurta-galna ma ahan in cayaar uu qeyb ka yahay uu sidoo kale garsoore ka noqdo.

4 – Waxaa sidoo kale Rooble fursad siinaya inaysan jirin wax talalabo ah oo uu ka cabsi qabo in Farmaajo uu qaado, haddii uu awooddiisa muujiyo, sababtoo ah sharciyan xilka ugama qaadi karin, sidoo kale kama abaabuli karo mooshin xil-ka-qaadis.

Su’aashu waxay tahay Rooble, ma dafi doonaan fursaddan weyn ee hortaalla oo uu taariikhda baal dahab ah uga gali karo, mise bilo kadib markii xilka uu ka dego ayey u billaaban doontaa inuu shallaayo weligiis?

Muqdisho 6da Maarso 2021 Warsaxaafadeed kasoo baxay xafiiska Qaramada Midoobay ee Soomaaliya (UNSOM) ayaa waxaa looga hadlay qarixii xooganaa ee xalay ka dhacay magaalada Muqdisho ee caasimad dalka kaas oo geystay waxyeelo kala duwan.

Qaramada Midoobay aya asheegtay in ay si xoogan u cambaareyneyso weerarkaas, islamarkaana waxa ay tacsi u dirtay ehellada ay dadkoodu ku dhinteen qaraxaasi.

Sidoo kale Qaramada Midoobay ayaa caafimaad deg-deg ah u rajeysay dadkii kale ee ku dhaawacmay weerarkaasi, kuwaas oo kor u dhaafaya illaa 30 qof.

“Bahda Qaramada Midoobay ee Soomaaliya waxa ay si adag u cambaareynayaan weerarkii foosha xumaa ee Al-Shabaab ay 5-tii Maarso ka geysteen magaalada Muqdisho, waxa ayna tacsi u dirayaan qoysaska dadkii naftooda ku waayey weerarkaa, iyagoo u rajeynaya caafimaad degdeg ah kuwii ku dhaawacmay,” ayaa lagu yiri qoraalka Qaramada Midoobay.

Hadalkan ayaa ku soo aadaya, iyada qaraxii xalay ka dhacay maqaayqadda Luul Yemeni ay ka dhalatay cambaareyn xoogan, kaas oo ay sheegatay kooxda Al-Shabaab.

Si kastaba muddooyinkii lasoo dhaafay ayaa waxaa gudaha caasimada ka dhacayey falal liddi ku ah ammaanka, kuwaas oo isugu jiro dilal iyo qaraxyo, waxaana arrimahan ay ku soo aadayaan, xilli ay Soomaaliya ku jirto marxalad kala guur ah la aadayo doorasho.

WARARKA MAANTA 3da Maarso 2021 Sir Culus!  #Ramadaan Kariim

Su’aallaha Maanta: Yaa runta qarin kara? Maxuu Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” uga dhigay dalka Soomaaliya waddanka adduunka ugu musuqmaasuqa badan? Yaa kaa been badan Madxweynee Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” oo ku fashilmay hoggaanka dalka?  Maxuuse Taliyaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Maal-Geliye Argagixye Fahad Yaasiin Daahir qaban karaa oo aan hayn inuu si fiican u sii shaqaaleeyo Ururka Argagixisadda AL-Shabaab asagoo hadda dacwad been ah ka gudbiyey VOA Somali Weriye Haruun Macruuf sida uu ku soo qoray bogga Twitterta #NISA? Yaa Madaxweyne ka noqon doona #Soomaaliya 2021? Meeqo Madax sare ka soo ahaa Ururka Argagixisadda AL-Shabaab ayaa hadda ka ah madax sare Hay’adda Nabad-sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka? Yaa masuul ka ah weriyayaasha sida sharci-darro ah ay u xiranayso Xukuummadda Fashilantay ee Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade:”? Yaa runta qarin kara? Madaxweyne aan awooin inuu tago Hargeysa ayaa baxnaano samayn kara, nala qosla! Ha wiqleyso!    

Muqdisho 3da Maarso 2021 Puntland ayaa jawaab kulul ka bixisay qoraalkii kasoo baxay madaxweynaha waqtigu ka dhammaaday Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ee uu shir isugu yeeray madaxda maamul goboleedyada.

Puntland ayaa qoraal ay xalay soo saartay ku tiri “Dowladda Puntland ee Soomaaliyeed waxay walaac ka muujinaysaa in Madaxweynaha muddo xileedkiisu dhammaaday Mudane Maxamed Cabdullaahi Farmaajo uu markasta soo saarayo qoraalo, qaadayana tillaabooyin carqaladeynaya dadaalada xalka loogu raadinayo caqabadaha hor taagan geeddi socodka qabsoomidda doorashada Barlamaanka iyo Madaxweynaha ee Dowladda Federaalka Soomaaliya.”

Puntland ayaa taa beddelkeed sheegtay inay taageereyso dadaallada ay wadaan rai’iisul wasaaraha xilka sii haya iyo Midowga Musharaxiinta.

“Dowladda Puntland waxay u aragtaa dadaalada ay wadaan Ra’iisul Wasaare Rooble iyo Midowga Murashaxiinta kuwo u gogol xaaraya jawi ay ku qabsoomi karaan shirar looga wada hadlo qabsoomidda doorasho loo dhan yahay, heshiisna lagu yahay,” ayaa lagu yiri qoraalka.

Puntland waxay kale oo sheegtay inay markasta diyaar u tahay ka qaybgalka shirarka xalka loogu raadinayo qabsoomidda doorasho heshiis lagu yahay oo ku qotonta heshiiskii 17 September 2020. 

“Dowladda Puntland waxay soo jeedinaysaa in shirarku ka dhacaan Garoonka diyaaradaha Magaalada Mogadishu, waxayna ka filaysaa Xafiiska Qaramada Midowbay iyo AMISOM inay diyaariyaan goobta iyo amniga shirarka. Dowladda Puntland waxay Wakiilada Beesha Caalamka uga mahad celinaysaa dadaalada joogtada ah ee ay la garab taagan yihiin Dowladda iyo Shacabka Soomaaliya,” ayaa lagu yiri qoraalka Puntland

Maraykanka 3da Maarso 2021 Ilhan Cumar oo ka tirsan golaha Congress-ka wadanka Maraykanka ayaa qaaday tallaabo culus oo ka hor-keeni karto madaxweynaha dalkaasi, Joe Biden iyo xittaa afhayeenka golaha aqalka wakiillada, Nancy Pelosi.

Ilhan ayaa shaacisay inay dooneyso in cunaqabaten lagu soo rogo dhaxal-sugaha Sucuudi Carabiya Maxamed bin Salmaan, iyada oo diyaarisay hindise sharciyeed la xiriira arrintaasi.

Sidoo kale waxa ay sheegtay in hindise sharciyeedkan uu tijaabo u yahay dareenka bani’aadannimo ee dadka iyo dalka Maraykanka.

“Haddii Maraykanka uu si dhab ah u taageero xorriyada hadalka, dimuqraadiyadda iyo xuquuqda aadanaha, ma jirto sabab aan cunaqabateyn loo saarin Maxamed bin Salman oo ay sirdoonkeenu sheegeen inuu oggolaaday dilka weriye Jamal Khashoggi,” ayey tiri.

Muqdisho 3da Maarso 2021 Madaxtooyada Soomaaliya ayaa ka jawaabtay eedeynta la xariirta in shirka uu madaxweyne Farmaajo isugu yeeray madaxda dowlad goboleedyada lagu xalag-daacinayo shirarka iyo wadahadallada u socda midowga musharaxiinta iyo ra’iisul wasaare Rooble.

Afhayeenka Villa Somalia Cabdirashiid Xaashi oo wareysi siiyey BBC ayaa sheegay in u jeedkoodu uusan aheyn carqaladeyn shir kale, balse arrimahani ay yihiin kuwo iskaabaya oo labada shirba ay muhiim u yihiin howlaga socda.

“Hadii madaxda maamul goboleedyadu ay yimaadaan Muqdisho uma maleynayo in taasi ay caqabad ku noqoneyso wadahadallada xukuumaddu ay la furtay mucaaradka inay sii socdaan, waxaana is leeyahay waa fursad lagu wada wajihi karo hanaanka doorashada,” ayuu yiri Afhayeenka madaxtooyada Soomaaliya.

Waxa uu sheegay in ra’iisul wasaare Rooble uu awood booxda u leeyahay in cid kasta uu kala fariisto tabashada ay qabto, isla markaana aysan jirin cid carqaladeyn karta shirarka uu hoggaaminayo.

Mar wax laga weydiiyey waxa uga qorsheysan madaxweynaha hadii shirkan uu baaqdo sidii kuwii hore, waxuu ku jawaabay in marnaba uusan madaxweyne Farmaajo ka daaleyn dadaalka uu ugu jiro in dalka ay doorasho ka dhacdo, sida uu sheegay.

“Mar hadii la xaliyey waxyaabihii lagu kala duwanaa oo madaxweynuhu tanaasul xoog leh sameeyey, si loo qanciyo walaalaha kale, waxaan aad ugu raja weynahay in shirka 4-ta bishan ay ka soo qeyb geli doonaan madaxda maamul goboleedyada,” ayuu yiri afhayeenka madaxweynaha waqtigu ka dhamaaday.

Muqdisho 3da Maarso 2021 Waxaa durba soo ifbaxay su’aalo ku aadan inta uu la egyahay xiriirka wadashaqeyn ee u dhaxeeya Madaxweynaha waqtiga ka dhamaaday ee Maxamed Cabdullaahi Farmaajo iyo Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya ee xil gaarsiita Maxamed Xuseen Rooble, kadib warqadii habeen hore ka soo baxday Maxamed Cabdullaahi Farmaajo.

Madaxweyne Farmaajo ayaa warqaddaas ku Iclaamiyay shir u dhaxeeya madaxda dowladda Soomaaliya, maamul gobaleedyada dalka iyo guddoomiyaha gobalka Banaadir, kaas oo lagu saxiixayo heshiiska laga gaaray muranka doorashada Soomaaliya ee Baydhaba.

Qoraalka Farmaajo ayaa burinaya qodob ka mid ah 6-dii qodob oo ay ku heshiiyeen Maxamed Xuseen Rooble iyo golaha midowga musharaxiinta ee Madaxweynaha Soomaaliya, heshiiskaas oo dhacay 25-kii bishii Febraayo.

Qodobka uu Madaxweyne Farmaajo jebiyay ee ku jira heshiiskii mucaaradka iyo Xukuumada ayaa ahaa, in mucaaradka oo kamid ah saamileyda siyaasada ay kamid noqdaan shirarka iyo go’aanada siyaasadda Soomaaliya, gaar ahaan arrimaha doorashada dalka iyo marxalada kala-guurka ah.

Mucaaradka oo dareensan xajmiga warqadda Farmaajo iyo sida loogu wiiqay rajadooda aheyd ka qeyb-galka shirarka lagu gaaray go’aanada siyaasadeed ee dalka ayaa qoraal ay soo saareen shalay ku yiri “Waxaase nasiib-darro ah in madaxweynaha muddo xileedkiisa dhammaaday Maxamed C/laahi Farmaajo uu si ula kac ah u xagal-daacinayo wadahadallada u dhexeeya Raysalwasaaraha iyo Midowga, kaddib markii uu isla-maalintii shirka loo ballansanaa uu ku dhawaaqay shir uusan sharciyad u lahayn u yeeriddiisa, kaasoo uu ku doonayo in uu ku carqaladeeyo wadadallada u dhexeeya Raysalwasaaraha iyo Midowga Murashaxiinta.”

Dad badan ayaa is weydiinaya, ma waxaa iska warqabin ama khilaaf u dhaxeeyaa Madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo iyo Ra’iisul Wasaare Maxamed Xuseen Rooble, halka qaar kale ay qabaan su’aal ah, heshiiska mucaaradka iyo xukuumadu gaareen ma waxa uu ahaa dabin siyaasadeed ama shirqool loo maleegay mucaraadka, kaas oo ay soo abaabuleen Rooble iyo Farmaajo? 

Golaha Midowga Musharaxiinta Madaxweynaha Soomaaliya ayaa shalay shir deg deg ah oo ay ku yeesheen hotel Jaziira waxay ku sheegeen in Madaxweyne Farmaajo xagal daacinayo heshiiska xukuumada iyo mucaaradku ku gaareen Muqdisho. 

Muqdisho 3da Maarso 2021 Musharrax madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud oo ka mid ah midowga musharraxiinta mucaaradka ayaa weerar afka ah wuxuu ku qaaday madaxweynaha waqtigiisu dhammaaday ee Maxamed Cabdullahi Maxamed (Farmaajo).

Xasan Sheekh Maxamuud ayaa shaacay in madaxweynaha uusan noqon karin xil-gaarsiiye, sida xukuumadda oo kale, wuxuuna tilmaamay inuu ka dhammaaday waqtiga xil-heynta.

Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray in uusan xaq u laheyn inuu sii wado howlaha amniga iyo doorashooyinka, maadaama uu isaguna yahay musharrax.

“Madaxweynaha waqtiga waxa uu ka dhammaaday marka uu ku dhawaaqay in uu yahay murashax, meel aan ku iri ma jirto & waxbaa laga sheeeg-sheega balse waad taqaaniin oo hadda kahor waan sheegay sida ruuxaanta ayuu dadka uga dhex hadlaa Madaxweynahu, xaqna uma lahan in uu sii wado howlaha Amniga & Doorashada,” ayuu yiri Xasan Sheekh.

Dhinaca kale madaxweynihii hore ee Soomaaliya oo hadalkiisa sii wata ayaa xusay inuu dhacayo dibad-baxa abaabulayaan musharraxiinta, islamarkaana uu qabsoomayo Sabtida.

Xasan Sheekh Maxamuud ayaa uga digay dowladadda federaalka ah ee Soomaliya inay carqaladeydos dibad-baxaasi, si loo baajiyo ama loo fashiliyo.

Hadalkan ayaa kusoo aadaya, iyada oo ra’iisul wasaaraha iyo mucaaradka ay maalin ka hore heshiis ka gaareen arrinta dibad-baxa, kadib wada-hadallo ka dhacay Hotel Decale.

WARARKA MAANTA 1da Maarso 2021 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Maxay ku naceen Shacabka #Soomaaliyeed Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” 99.9% Iyo Argagixiye Maal-Geliye ahna Taliyaha Hay’adda Nabad-Sugida Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasin ‘Daba-Naasle” 99.9%? Yaa xilka ka dhammaaday oo dalka dastuurkiisa, amnigiisa iyo horumarkiisa ku fashilmay muddo 4 sanno Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas Iscasil”? Maxay ku fashilantay xukuummadda “Kufi Iyo Kala-Carar” ee Raysal Wasaare Mudane Rooble “Dhiiqo-Raam-Sae/Dhooqo-Raam-Sade”? Yaa Madaxweyne noqon doona Dr. Cabdinuur 90.8%, Danjire Daahir Geele 90.3%, Dr.Baadiyoow 90.5 Mise AL-Xaahi Dr. Badal 90.3% 2021? Maxay beesha caalamka runta ugu sheegtay ku-sime Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa diiday inay #Somaliland si cadaalad ah u hesho xaqeed ma Farmaajo oo aan wax sharci ah ku fadhin Madaxtooyadda “Villa Somalia” Mise beesha caalamka? Maxay ku naceen Shacabka #Soomaaliyeed Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” 99.9% Iyo Argagixiye Maal-Geliye ahna Taliyaha Hay’adda Nabad-Sugida Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasin ‘Daba-Naasle” 99.9%? Yaa xilka ka dhammaaday oo dalka dastuurkiisa, amnigiisa iyo horumarkiisa ku fashilmay muddo 4 sanno Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas Iscasil”? Maxay ku fashilantay xukuummadda “Kufi Iyo Kala-Carar” ee Raysal Wasaare Mudane Rooble “Dhiiqo-Raam-Sae/Dhooqo-Raam-Sade”? Meeqo Madaxweyne ayeey yeelan doontaa #Soomaaliya? Yaa noqon doona Madaxweynaha soo socda? Meeqo xildhibaan ayeey Ururada argagixisadda ku yeelan doonaan labada aqal? Yaa u sahlay shirkaddo shisheeye ah inay si fudud u dhacaan lacagaha iyo hantida Ummadda Soomaaliyeed ee ku xaniban bangiyada adduunka? Maxay Wasaaradda Maalliyadda ee #Soomaaliya u soo daabici weysay lacag Soomaali? Yaa diiday dalka inay lacag Soomali ka shaqayso? Ha wiqleyso! 

Muqdisho 1da Maarso 2021 2021Dowladda federaalka ah ee Soomaaliya ayaa si adag u cambaareysay weerarkii Axadii kooxda Xuutiyiinta ee ka dalaamaha wadanka Yemen ku qaadeen magaalooyin ka tirsan dalka Boqortooyada Sucuudi Carabiya.

Warsaxaafadeed kasoo baxaya wasaaradda arrimaha dibadda Soomaaliya ayaa lagu sheegay in dowladda federaalka ay xun tahay weerarkaasi oo ay ku tilmaamtay inuu mid rgagixiso ah.

Sidoo kale qoraalkan ayey dowladda Soomaaliya ku sheegtay in weerarka kooxda Xuutiyiinta Yemen uu adgudub ku ah sharciga caalamiga ah & kan bani’aadamnimada.

Wasaaradda arrimaha dibadda Soomaaliya ayaa sidoo kale shaaca ka qaatay in weerarkan uu carqaladeynayo  dadaallada Qaramada Midoobay ee lagu doonayo in xal waara loogu gaaro colaadada sanadaha badan ka taagan wadanka carbeed ee Yemen.

“Soomaaliya waxa ay u aragtaa weerarkaasi mid xadgudub ku ah sharciga caalamiga iyo kan bani’aadamnimada iyo dambi argagixiso oo lagu beegsanayay goobo dad rayid ah ay degan yihiin iyo carqalad ka dhan ah dadaallada Qaramada Midoobay ee lagu doonayo in lagu gaaro xal siyaasadeed oo dhammaystiran oo lagu soo afjaro colaadda Yemen,”ayaa lagu yiri warsaxaafadeedka kasoo baxay wasaaradda arrimaha dibadda ee Soomaaliya.

Ugu dambeyn dowladda Soomaaliya ayaa sheegtay in Boqortooyada Sacuudiga ay xaq u leedahay in ay daafacto dhulkeeda ayna ilaaliso amnigeeda iyo bad-qabka dadkeeda.

Muqdisho 1da Maarso 2021 2021 Raysal wasaaraha Soomaaliya Maxamed Xuseen Rooble ayaa la filayaa in maanta markale uu kulan kula qaato magaalada Muqdisho xubnaha Midowga Musharaxiinta Madaxweynaha Soomaaliya.

Kulankan ayaa la sheegay inuu daba socdo kulankii dhawaan uu la qaatay xubanaha Musharaxiinta ee heshiiska aay ku wada gaareen Muqdisho si loo baajiyo banaanbaxyadii aay doonayeen iney sameyaan Midowga Musharaxiinta kaasoo aay qeybtana ka ahaayeen madaxweynayaasha Galmudug iyo Hirshabeelle.

Wararka soo gaaraya Shabakadda HOL ayaa sheegaya in kulanka maanta diirada lagu saari doono doorka Midowga Musharaxiinta aay ku yeelan doonaan wadahadallada la xiriira dhameystirka doorashooyinka dalka iyo dhaqan galinta heshiiskii 17-kii Septembar.

Beesha Caalamka ayaa horay baaqyo kala duwan ugu jeedisay Raysal wasaaraha Soomaaliya inuu ka qeyb qaato doorkiisa muhiimka ah ee ku aadan wadahadallada xubnaha midowga Musharaxiinta Soomaaliya iyo waliba hirgalinta doorashooyin ka qabsooma dalka.

Muqdisho 1da Maarso 2021 2021 Safiirka cusub ee dowladda Ingiriisku ay dhawaan u magacaabatay Soomaaliya Ms Kate Foster ayaa maalmo ka hor soo gaartay magaalada Muqdisho, waxayna badeleysaa safiirkii hore ee UK Ben Fender.

Kate Foster oo hadda ku sugan safaaradda UK ee Muqdisho waxay sugeysaa in warqadaha aqoonsiga ee safiirnimo laga guddoomo, waxuuna sharciga Soomaaliya dhigayaa in madaxweynaha dalku uu ka guddoomo aqoonsiga safiirnimo si ay u howl-bilowdo.

Hase yeeshee waxaa jirta dood adag oo ka dhex taagan safaaradda UK ee Soomaaliya, taas oo salka ku heysa cidda warqadaha aqoonsiga ka guddoomeysa safiirka cusub.

Sida aan xogta ku helnay qaar ka mid ah diblomaasiyiinta UK ee Soomaaliya ku sugan ayaa soo jeediyey in aqbalaada safiirka cusub lala sugo madaxweyne cusub oo ay yeelato Soomaaliya, maadaama uu madaxweyne Farmaajo waqtigii ka dhamaaday 8-dii bishan Febraayo.

Safaaradan kuma cusba arrintan oo kale, waxuuna afar sano kahor safiirkii ay UK u soo dirsatay Soomaaliya ku qasbanaaday inuu sugo doorashadii madaxweyne Farmaajo.

David Concar oo afar sano ka hor November 2016 ay UK u soo magacaabatay Soomaaliya ayaa ku soo aaday iyadoo uu dhamaaday mudo xileedkii madaxweyne Xasan Sheekh, waxuuna warqadihiisa aqoonsi raadiska ahaa la sugtay madaxweyne sharciyad heysta.

18-kii bishii Febraayo ee sanadkii 2017-kii, 10 maalmood kadib markii la doortay madaxweyne Farmaajo ayaa danjirihii xilligaas ee UK David Concar laga guddoomay warqadihiisa aqoonsiga.

Muqdisho 1da Maarso 2021 2021 Wasiirka wasaaradda caafimaadka Soomaaliya, Marwo Fowsiyo Abiikar Nuur oo war qoraal ah soo saartay ayaa ka hadashay xaaladda adag e uu dalka ku jiro, gaar ahaan soo labo-kacleynta cudurka saf-marka ah ee Coronavirus.

Wasiir Fowsiyo ayaa shaaca ka qaaday in haatan cudura uu kusii faafayo dalka oo dhan, islamarkaana loo baahan in la qaado tallaabooyin deg-deg ah oo lagu xakameynayo.

Sidoo kale waxa ay soo jeedisay in xiyaaraad lagu soo rogo dalka oo dhan, si loo xakameeyo fidista cudurkan oo fara ba’an ku hayo Soomaaliya.

“Markale waxa aan so jeedinay in xayiraadihi lasoo rogo si looga hortago faafidda heerkeedu si kordhayo ee hadda aan arkayno,” ayey tiri wasiirka caafimaadka.

Fowsiyo Abiikar Nuur oo hadalkeeda sii wadata ayaa sheegtay in sanadkii hore xakameynta cudurka ay kaalin mugleh ka qaadatay xayiraadii lasoo rogay.

“Xakamaynta faafidda cudurka COVID19 ee sanadki tagay waxa qayb wayn ka qaatay xayiraado laguso rogay guud ahaan wadanka,” ayey sii raacisay wasiir Fowsiyo.

Dowladda federaalka ah ayaa haatan ka fakireysa go’aankan, sida ay horey u shaacinay Shabakadda Caasimada Online.

Si kastaba Soomaaliya ayaa haatan wajaheyso xaalado adag oo is-biirsaday, gaar ahaan Covid-19 iyo muranka weli ka taagan doorashooyinka dalka ee 2021-ka.

Beledweyne 1da Maarso 2021 2021 Taliyaha ciidamada Xoogga dalka Soomaaliyeed Odowaa Yuusuf Raage iyo taliyaha ciidamada AMISOM Diomede Ndegeya ayaa maanta gaaray magaalada Beledweyne ee xarunta gobolka Hiiraan oo lagu soo dhoweeyey.

Wafdiga oo uu horkayop General Odowaan ayaa waxaa garoonka Beledweyne ee Ugaas Khaliif kusoo dhoweeyey saraakiilka tirsan qeybta 27-aad ee ciidamada Xoogga dalka iyo sidoo kale mas’uuliyiin ka tirsan dowlad goboleedka Soomaaliyeed HirShabelle.

Taliyaha ciidamada Xoogga dalka iyo midka AMISOM ayaa kulamo ka bilaabi doono Hiiraan, kuwaas oo looga hadlayo howl-gallada ka dhanka ah Al-Shabaab ee gobolkaasi.

Sidoo kale taliye Odowaa ayaa kulamo gaar gaar ah la qaadan doono madaxda saree HirShabelle madaxweyne ku xigeenka maamulkaas oo ku sugan Beledweyne.

Qorshaha Odowaa ayaa waxaa sidoo kale qeyb ka ah booqasho & kormeer uu ku tegi doono xarumaha ciidamada dowladda ee ku yaalla gobolkaasi.

Horey taliyaha ciidamada Xoogga dalka Soomaaliyeed ayaa booqasho ugu tegay gobollada dhexe ee dalka, gaar ahaan deegaanada dowlad goboleedka Galmudug.

WARARKA MAANTA 25ka Feebaraayo 2021 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: U soo bax xaqaada! Banaanbax Jimcaha Feebarayo 26, 2021! Yaa Madaxweyne noqon doona Dr. Cabdinuur 89.8%, Danjire Daahir Geele 89.3%, Dr.Baadiyoow 89.4 Mise AL-Xaahi Dr. Badal 89.3% 2021? Maxay beesha caalamka runta ugu sheegtay ku-sime Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa diiday inay #Somaliland si cadaalad ah u hesho xaqeed ma Farmaajo oo aan wax sharci ah ku fadhin Madaxtooyadda “Villa Somalia” Mise beesha caalamka? Maxay ku naceen Shacabka #Soomaaliyeed Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” 99.9% Iyo Argagixiye Maal-Geliye ahna Taliyaha Hay’adda Nabad-Sugida Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasin ‘Daba-Naasle” 99.9%? Yaa xilka ka dhammaaday oo dalka dastuurkiisa, amnigiisa iyo horumarkiisa ku fashilmay muddo 4 sanno Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas Iscasil”? Maxay ku fashilantay xukuummadda “Kufi Iyo Kala-Carar” ee Raysal Wasaare Mudane Rooble “Dhiiqo-Raam-Sae/Dhooqo-Raam-Sade”? Meeqo Madaxweyne ayeey yeelan doontaa #Soomaaliya? Yaa noqon doona Madaxweynaha soo socda? Meeqo xildhibaan ayeey Ururada argagixisadda ku yeelan doonaan labada aqal? Yaa u sahlay shirkaddo shisheeye ah inay si fudud u dhacaan lacagaha iyo hantida Ummadda Soomaaliyeed ee ku xaniban bangiyada adduunka? Maxay Wasaaradda Maalliyadda ee #Soomaaliya u soo daabici weysay lacag Soomaali? Yaa diiday dalka inay lacag Soomali ka shaqayso? Ha wiqleyso! 

Muqdisho 25ka Feebaraayo 2021 Saacadihii ugu danbeeyay waxaa soconayay dadaalo la doonayo in lagu baajiyo dibadbaxa maalinta Jimcaha ay ku baaqeen midowga musharixiinta iyo sidii leysugu soo dhaweyn lahaa  Xukuumadda iyo Midowga Musharixiinta.

Warar soo baxaya ayaa sheegaya in kulamadii dhacay saacadihii la soo dhaafay wax xooggaa hormar ah laga sameeyay iyadoo maanta loo balansan yahay kulan kale oo ay ka qeybgali doonaan Ra’iisal Wasaaraha, madaxweynayaasha Galmudug iyo Hirshabeelle iyo Midowga Musharixiinta.

Wasiirka Wasaarrada Amniga Xassan Xudubeey Jimcaale ayaa kulamadan socda u xaqiijiyay warbaahinta

Midowga Musharixiinta ayaa dalbaday in marka hore dowladdu aqbasho sharuudo dhowr ah oo ay ka mid yihiin in ay raaligalin buuxda ka bixiso wixii 19kii bishan Febraayo iyo in laga qeybgaliyo shirarka looga hadlayo arrimaha doorashooyinka.

Sidoo kale musharixiinta ayaa doonaya in loo fasaxo dibadbaxa ay ku baaqeen in uu Jimcaha dhaco kaasoo noqonaya dibadbax nabaddeed.

Kulanka maanta dhacaya ayaa lagu waddaa in lagu lafaguro inta badan qoddobada ay soo jeediyeen midowga Musharixiinta.

Muqdisho 25ka Feebaraayo 2021 Qoraal ay u gudbiyeen midowga Musharixiinta beesha caalamka ayeey ku dalbadeen qoddobo dhowr ah oo ka dhan ah madaxweynaha dowladda Soomaaliya iyo doorashooyinka dalka.

Sidoo kale qoraalka ayeey ku dalbadeen in baaritaan madax-bannaan lagu sameeyo dhacdadii 19kii bishan ka dhacday magaalada Muqdisho oo ciidamada dowladdu isku hortaageen dibadbax ay doonayeen mucaaradku in ay k a dhigaan fagaaraha Daljirka Dahsoon.

Sidoo kale waxaa ay dalbadeen in madaxweynaha dowladda Soomaaliya awooda ama talada dalka ku wareejiyo Gole Qaran iyo waliba in midowga Musharixiinta qeyb ka noqdaan wada hadallada la xiriira doorashooyinka dalka.

Sidoo kale waxaa ku jira dalabka midowga musharixiinta in ay gabi ahaanba is casilaan taliyayaasha Militariga, Booliiska iyo Nabad-sugida madaama ay ku lug lahaayeen weerarkii midowga musharixiinta ee Jimcihii toddobaadkii hore dhacay. 

Muqdisho 25ka Feebaraayo 2021 Ilo wareedyo lagu kalsoon yahay ayaa Caasimada Online u sheegay in dowladda Soomaaliya ay ciidan badan ku daadisay magaalada Muqdisho, gaar ahaan xaafadaha ku dhow dhow Villa Somalia.

Xogta aan helnay ayaa sheegeysa in guryaha ku dhow Madaxtooyada Soomaaliya la dejiyay dhalinyaro u daacad ah Madaxweyne Farmaajo, oo dharcad ah kuwaas oo ujeedooyin dhowr ah laga leeyahay.

Ciidankan oo sidoo kale la geeyey qeybo kale oo magaalada ka mid ah ayaa lagu warramayaa in ay ka hortagi doonaan banaanbaxyada la filayo in todobaadkaan lagu qabto magaalada Muqdisho, oo ay suurta-gal tahay in mar kale ay rabshado hareeyaan.

Banaanbaxa ayaa qorshuhu yahay inuu 26-ka bishan Febraayo oo ah Jimcaha uu ka dhaco agagaarka taallada Daljirka Dahsoon, oo aad ugu dhow xarunta madaxtooyada Soomaaliya.

Dowladda ayaa horey ciidamo militari u gaysay taallada, hase yeeshee kuwan dharka cad ayaa lagu warramaya inay sii xoojin doonaan kuwaas.

Waxaa sidoo kale la sheegay inu diyaarsan in ay dowladda difaacaan haddii uu dagaal dhaco, oo ay xaaladda faraha ka baxdo.

Dhallinyaradaan ayaa la siiyay hub waxaana loo kireeyay guryo ku hareereysan madaxtooyada, waxaana la siiyay amar ah in aysan hubkooda banaanka usoo bixin ilaa laga amro. 

“Haddii dagaal dhaco oo la soo weeraro ayey howgali doonaan waana ciidan dadka ku cusub qalabkoodana loo dhameestiray, guryaha ay daganyihiin lacagtooda waa laga bixinayaa waayo iyaga maba awoodaan,” ayuu yiri sarkaal ka tirsan ciidamada amniga Soomaaliya.

Maamulka Jubbaland 25ka Feebaraayo 2021 Wararka ka imaanaya gobolka Jubbada hoose ayaa ku waramaya in gelinkii dambe ee shalay duqeyn diyaaradeed oo ka dhan ah dagaalyahanada kooxda Al-Shabaab laga fuliyey qeybo ka mid ah gobolkaasi oo dhaca koonfurta Somalia.

Duqeynta oo aheyd mid culus ayaa waxaa lala bartilmaameedsaday xarun lagu tababaro dagaalyahanada kooxdaasi oo ku taalla buurta Kuumba oo 12 KM u jirta Jamaame.

Saraakiil ka tirsan ciidamada Xoogga dalka, gaar ahaan qeybtooda 43-aad ayaa shaaca ka qaaday in weerarkaasi lagu dilay ugu yaraan 15 xubnood oo ay ku jiraan saraakiil ka tirsanaa Al-Shabaab oo xilligaas ku sugnaa xerada tababarka ee duqeynta lala eegtay.

Sidoo kale saraakiisha ayaa intaasi kusii daray in meydadka iyo dhaawacyada ka dhashay duqeyntaasi la geeyey degmada Jilib ee gobolka Jubbada Dhexe.

Weerarkan dhanka cirka ah ayaa waxaa iska kaashaaday ciidamada Xoogga  dalka iyo saaxibadooda caalamka, sida ay shaaciyeen saraakiisha ka warbixiyey howl-galkaasi.

Dhanka kale ma jiro weli wax hadal ah oo kasoo baxay dhinaca kooxda Al-Shabaab oo ku aadan weerarkaasi ay guulaha ka sheegatay dowladda federaalka Soomaaliya.

Si kastaba maalmihii u dambeeyey ciidamada huwanta ayaa sare u qaaday howl-gallada iyo dhaq-dhaqaaqyada ka dhanka ah Al-Shabaab ee koonfurta iyo bartamaha dalka.

 

Muqdisho 25ka Feebaraayo 2021 Cudurka Safmarka ah ee Covid-19 ayaa si weyn ugu baahaya magaalada Muqdisho, waxaana isa soo taraya dadka u dhiminaya iyo kuwa qaadaya ee la xanuunsan. 

Qaar ka mid ah shaqsiyaadka caanka oo ay ku jiraan mas’uuliyiinta dowladda ayaa la sheegay in ay la jiifaan cudurkaan, waxaana laga deyrinayaa xaaladda caafimaad ee qaar ka mid ah dadka uu haayo. 

Mas’uuliyiinta ka tirsan dowladda Soomaaliya ee uu cudurka soo ritay ayaa isugu jira Xildhibaano, wasiir, iyo saraakiil ka tirsan ciidanka Qaranka waxaana dadkaasi kamid ah 

Wasiirka Arimaha Dibadda Soomaaliya Maxamed Cabdirisaaq Maxamuud oo ku sugan dalka Burund, Xildhibaan Cabdullaahi Gaafow Maxamuud oo ka tirsan Golaha Shacabka ee BFS, Sen Muna Cumar Xasan oo ka tirsan Aqalka Sare ee BFS, Bashiir Maxamed Jaamac, taliyihii hore ee ciidanka Asluubta hadana ah Maareeyaha wakaalada Dhismaha Qaranka, taliyaha ciidanka booliska Soomaaliya Cabdi Xasan Xijaar, taliyaha hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyada Col Maxamed Aadan Koofi, taliyihii hore ee ciidanka Xoogga dalka Janaraal Daahir Aadan Cilmi Indhaqarshe, taliyihii ciidanka Badda Soomaaliya Admiraal Maadeey Nuureey Sheekh Furow iyo masuuliyiin kale oo ka tirsan dowladda Soomaaliya.

Inta ugu badan masuuliyiintaan ayaa jiifa Isbitaalka Martiina marka laga reebo Col. Koofi oo dhowaan ka bogsaday iyo wasiirka arimaha dibadda Soomaaliya oo ku go’doonsan Burund, halka qaar kale oo ka mid ah dadkaan ay guryahooda la jiifaan xanuunkaan.

Magaalada Muqdisho ayaa si weyn looga dareemayaa saameynta cudurka Covid-19, waxaana u dhintay dad badan oo magac ku dhax leh Bulshada Soomaaliyeed, kuwaas oo ay ku jiraan fanaaniin, odayaal dhaqan iyo culimo. 

Muqdisho 25ka Feebaraayo 2021 Xog aan ka helnay waan-waantii laga dhex-waday golaha midowga musharaxiinta iyo ra’iisul wasaare Maxamed Xuseen Rooble ayaa sheegeysa in is-faham laga gaaray xalay.

Ilo ku dhow dhow xubnaha Ergada waan-waanta ka dhex wada Ra’iisul Wasaaraha iyo Murashaxiinta Mucaaradka ayaa Caasimada Online u sheegay in dhinacyada ay ku heshiiyeen inay maanta kulan qado ah ku yeeshaan Hotelka Decale, kulankaas oo ay ka qeyb-galayaan Midowga Musharaxiinta, Ra’iisul Wasaaraha, iyo Madaxweynayaasha Galmudug iyo HirShabelle.

Xogta aan helnay ayaa sheegeysa in is-afgaradka uu yimid kadib markii Rooble uu aqbalay laba ka mid ah ah saddex qodob oo ay soo gudbiyeen musharaxiinta. Qodobadan ay musharaxiintu ku xireen la kulanka madaxdaas ayaa kala ahaa:

1- In la cambaareeyo, raalli gelin laga bixiyo wixii dhacay 19 Febraayo.

2- In bannaan baxa la ogolaado.

3- In shirarka wadatashiga qaran laga qeyb geliyo Murashaxiinta.

Ra’iisul Wasaaraha ayaa aqbalay labada qodob ee hore, balse qodobka saddexaad ee ka qeyb-galka shirarla ayuu sheegay inuu yahay mid ku xiran madaxweynaha, oo gacantiisa ka baxsan.

Arrintan ayaa imaneysa in ayada oo Golaha Midowga musharaxiinta Soomaaliya oo maanta shir jaraa’id ku qabtay Muqdisho ay mar kale ku celiyey in banaan-baxa ay dhigayaan Jimcaha soo socda, iyagoo sharci darro aysan aqbali doonin ku tilmaamay go’aankii ay shalay xukuumadda xil-gaarsiintu ku sheegtay in wax banaanbax ah aan Muqdisho lagu qaban karin.

Nairrobi 25ka Feebaraayo 2021 Madaxweynihii hore ee dowlad goboleedka Puntland, Cabdiweli Maxamed Cali (Gaas) oo wareysi gaar ah siiyey TV-ga Universal ayaa si adag kaga hadlay xaaladda siyaasadeed ee dalka iyo xiisadda adag ee magaalada Muqdisho.

Gaas ayaa wareysigan taageero ugu muujiyey xubnaha midowga musharraxiinta mucaaradka, wuxuuna sheegay in laga qaldan yahay, sida uu hadalka u dhigay.

Sidoo kale wuxuu tilmaamay dibad-baxa ay abaabulayaan uu ka dhashay rajo xumo laga qabo in ay dhacdo doorasho dimuqraadi ah.

“Xaq beey u leeyihiin Musharixiinta iyo dadka kale inay banaanbaxan, dowladdana aad ayay ugu qaldan tahay inay hor-istaagto, banaanbaxa waxaa keenay rajo xumo iyo quus lag muujiyay in doorasho dimuqraadi ah dhacdo,” ayuu yiri Mudane Cabduweli Gaas.

Cabdiweli Maxamed Cali Gaas oo ra’iisul wasaare kasoo noqday dalka ayaa sidoo kale xusay inay muhiim tahay in laga hortego in awood milatari loo adeegsado shacabka.

“Dalkan 21-sano oo Diktaatooriyad ah ayuu soo maray waana in la diidaa in shacabka awood milatari lagu caburiyo banaanbaxuna waa Dastuuri,” ayuu sii raaciyey.

Hadalkan ayaa kusoo aadaya, iyada oo maalinta beri ah lagu wada in dibad-bax ka dhan ah madaxweynaha waqtigiisu dhammaaday uu ka dhaco gudaha Muqdisho, kaas oo ay hadda abaabulayaan musharraxiinta, waxaana socda wada-hadallo ku aadan dibad-baxaasi.

Maamulka Koonfur Galbeed 25ka Feebaraayo 2021 Ciidamada dowladda federaalka ah ee Soomaaliya oo kaashanaya kuwa maamulka Koonfur Galbeed ayaa howl-gallo ka dhan ah dagaalyahanada Al-Shabaab ka sameeyey gobolka Baay, iyada oo laga helayo faah faahino dheeraad ah.

Howl-gallada oo ahaa kuwa qorsheysan ayaa si gaar ah ciidamadu waxa ay uga fuliyeen deegaanka Awdiinle ee gobolkaasi, iyada oo lagu beegsaday xubno ka tirsan Shabaab.

Saraakiil ka tirsan ciidamada Xoogga dalka ayaa shaaca ka qaaday in howl-gallada lagu soo qabtay in illaa afar xubnood oo ka tirsanaa kooxda Al-Shabaab.

‘Maleeshiyada la soo qabtay ayaa gaaraya 4-ruux, kuwaas oo dhibaato xooggan ku hayay dadka deegaanka Awdiinle iyo tuulooyinka hoos yimaada,” ayaa lagu yiri war qoraal ah oo lagu daabacay wakaaladda wararka qaranka Soomaaliyeed ee magaceeda loo soo gaabiyo Sonna.

Sidoo kale qoraalka ayaa intaasi kusii daray “Ciidanka oo helay xogta maleeshiyadan ayaa ku baxay, kadibna gacanta ku soo dhigay,”.

Ciidamada dowladda iyo kuwa daraawiishta dowlad goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya ayaa weli haq-dhaqaaqyo ka wada duleedka magaalada Baydhabo.

Al-Shabaab ayaa haatan ku xoogan gobollada Baay iyo Bakool, iyaga oo ka fuliyo weeraro ka dhan ah ciidamada Soomaaliya iyo kuwa Midowga Afrika ee AMSIOM.

WARARKA MAANTA 18ka Feebaraayo 2021 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: U soo bax xaqaada! Banaanbax Berrito Feebarayo19, 2021! Yaa Madaxweyne noqon doona Dr. Cabdinuur 89.4%, Danjire Daahir Geele 87.3%, Dr.Baadiyoow 87.4 Mise AL-Xaahi Dr. Badal 89.3% 2021?Maxay beesha caalamka runta ugu sheegtay ku-sime Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaa diiday inay #Somaliland si cadaalad ah u hesho xaqeed ma Farmaajo oo aan wax sharci ah ku fadhin Madaxtooyadda “Villa Somalia” Mise beesha caalamka? Maxay ku naceen Shacabka #Soomaaliyeed Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” 99.9% Iyo Argagixiye Maal-Geliye ahna Taliyaha Hay’adda Nabad-Sugida Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasin ‘Daba-Naasle” 99.9%? Yaa xilka ka dhammaaday oo dalka dastuurkiisa, amnigiisa iyo horumarkiisa ku fashilmay muddo 4 sanno Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas Iscasil”? Maxay ku fashilantay xukuummadda “Kufi Iyo Kala-Carar” ee Raysal Wasaare Mudane Rooble “Dhiiqo-Raam-Sae/Dhooqo-Raam-Sade”? Meeqo Madaxweyne ayeey yeelan doontaa #Soomaaliya? Yaa noqon doona Madaxweynaha soo socda? Meeqo xildhibaan ayeey Ururada argagixisadda ku yeelan doonaan labada aqal? Yaa u sahlay shirkaddo shisheeye ah inay si fudud u dhacaan lacagaha iyo hantida Ummadda Soomaaliyeed ee ku xaniban bangiyada adduunka? Maxay Wasaaradda Maalliyadda ee #Soomaaliya u soo daabici weysay lacag Soomaali? Yaa diiday dalka inay lacag Soomali ka shaqayso? Ha wiqleyso! 

Muqdisho 18ka Feebaraayo 2021 Prof Cabdi Ismaaciil Samatar oo ka hadlay shir jaraa’id oo magaalada Muqdisho  uu ku qabtay guddoomiyaha Aqalka Sare ayaa si gaar ah isku dul-taagay shirkii dhawaan ku soo dhamaaday magaalada Baydhabo.

Prof Samatar oo ka mid ah Aqooyannada Soomaaliyeed ee ka soo jeeda gobollada Waqooyi ayaa ku tilmaamay shirkii Baydhabo sida uu hadalka u dhiggay mid lagu dulmay xuquuqda gobollada Waqooyi, isaga oo fariin u dirray bulshada ku dhaqan gobolka Banaadir.

”Waxaan maqalnay Baydhabo waa lagu heshiiyay, waxaan leenahay Baydhabo laguma heshiin ee waa naloo heshiiyay haddii aynu nahay dadka Gobollada Waqooyi ee midnimada u taaggan ee ku sugan Koonfurta Soomaaliya gaar ahaan magaalada Muqdisho” ayuu yiri Cabdi Ismaaciil Samatar oo ay dhinacyada ka taagnaayeen mas’uuliyiinta gobollada Waqooyi ee ka tirsan dowladda Soomaaliya oo uu ugu horreeyo guddoomiyaha Aqalka Sare Cabdi Xaanshi Cabdullaahi.

Prof Samatar ayaa ugu baaqay bulshada ku dhaqan gobolka Banaadir in ay hoos u eegaan sida uu hadalka u dhiggay dulmiga lagula kacayo dadka reer Waqooyi ee ku sugan magaalada Muqdisho, islaamarkaana u hiilayaan si la mid ah ayuu yiri sidii aan ugu hiilanay 1960kii.

Wuxuu sheegay in haddii ay arrimuhu sidan ku sii socdaan wadatashi dib isugu laaban doonaan” Haddii ay arrimuhu sidan ku sii socdaan oo aan weyno cid ka hadashaa dulmiga la sameynayo, weynu ka tashan doonnaa Annaga oo waliba Midnimada ku mintideyna tallaabo kale ayeeynu qaadi doonaa” ayuu hadalkiisa ku soo gabagabeeyay Prof Cabdi Ismaaciil Samatar.

Wali waxaa taaggan doodda ku saabsan guddiyada Gobollada Waqooyi ee heer Federaal oo qeyb ka ah khilaafka ugu weyn ee ku hor gudban doorashada Soomaaliya.

 

Muqdisho 18ka Feebaraayo 2021 Madaxweynayaashii hore ee dalka Mudane Xasan Sheekh Maxamuud iyo Sheekh Shariif Sheekh Axmed ayaa xalay degay hotelka Maa’ido, Ex Naasahablood 2 oo ku dhow dhismaha xarunta madaxtooyada ee magaalada Muqdisho.

Labada madaxweyne oo ka mid ah midowga musharraxiinta mucaaradka ayaa la sheegay in hotelka Naasahablood 2 oo u dhow taalada Daljirka Daahsoon ay ka bilaabi doonaan abaabulka dibad-baxa la qorsheynayo in la qabto maalinta Jimcaha ah ee soo socota.

Sidoo kale wararka ayaa intaasi kusii daraya in ammaanka hotelka iyo agagaarkiisa ay la wareegeen ciidamo ay wataan Xasan Sheekh & Sheekh Shariif Sheekh Axmed.

Ciidamadaas oo wata gaadiidka dagaalka ayaa sidoo kale dhaq-dhaqaaqyo ka bilaabay halkaasi, waxaana isla goobtaas ku dhow bar-koontarool oo laga ilaaliyo madaxtooyada.

Musharraxiinta mucaaradka ayaa haatan Muqdisho ka wada dhaq-dhaqaaqyo xoog leh oo ka dhan ah dowladda, waxaana ay shaaciyeen inuu dhacayo dibad-baxa, iyaga oo sidoo kal ugu baaqay ciidanka ammaanka in aysan ku dhex-milmin arrimaha siyaasadda.

Si kastaba xaaladda dalka ayaa ah mid aad u cakiran, waxaana weli is mari-waa uu ka taagan yahay hannaanka loo wajahyo doorashooyinka dalka ee 2021-ka.

Maamulka Pntland  8ka Feebaraayo 2021 Saraakiisha laamaha ammaanka ee Puntland ayaa faah faahin dheeri ah ka bixiyey howl-gallo ballaaran oo laga sameeyey magaalada Boosaaso ee xarunta gobolka Bari, kuwaas oo lagu xaqiijinayey amniga magaaladaasi.

Howl-galka oo ahaa mid qorsheysan ayaa waxaa si gaar ah u fuliyey ciidamada sida gaarka ah u tababaran ee PSF-ta oo gudaha u galay goobo bartilmaameed u ahaa.

Qoraal kasoo baxay taliska PSF-ta Puntland ayaa waxaa lagu sheegay in ciidamadu ay gacanta kusoo ku dhigeen qaraxyo ay kooxda Al-Shabaab ku diyaarineysay halkaasi.

“Hawlgal ay ciidamada PSF ka sameeyeen Bosaso ayaa waxay ku guulaysteen in ay kaga hortagaan qaraxyo ay Al Shabaab ku diyaarinaysay goobo ku yaal magaalada Bosaso,”

War saxaafadeedka ayaa intaasi kusii daray “Waxay ciidamadu soo qabteen waxyaabaha laga sameeyo qaraxyada,qaraxyadaas oo qayb ka mid ah loo qaado buuraha Cal Madow si loogu waxyeeleeyo shacabka iyo ciidamada Puntland,”

Sidoo kale saraakiisha ayaa intaasi kusii daray inay sii socon doonaan howl-gallada lagu xaqiijinayo ammaanka magaalada Boosaaso ee xarunta ganacsiga ee Puntland.

Muddooyinkii lasoo dhaafay ciidamada Puntland ayaa xoojiyey baaritaanada lagu xoojinayo ammaanka magaalooyinka waa weyn ee maamulkaasi

ShabeelahaHoose18ka Feebaraayo 2021 Wararka ka imaanaya Shabeelaha Hoose ayaa sheegaya in saacadihii lasoo dhaafay qarax nooca miinada ah ciidamo ka tirsan kuwa AMISOM lagula eegtay inta u dhexeysa deegaanada Danow iyo Golweyn ee gobolkaasi.

Qaraxa oo ahaa mid xoogan ayaa waxaa lagu soo warramayaa in lagu weeraray ciidamada AMISOM, gaar ahaan kuwa Uganda, xilli ay ku socdaalayeen halkaasi.

Sidoo kale qaraxa kadib ayaa waxaa goobta laga maqlay rasaas ay rideen ciidamada Midowga Afrika AMISOM, balse ma cadda khasaaraha rasmiga ah ee ka dhashay.

Al-Shabaab ayaa dhinaca kale sheegatay mas’uuliyadda qaraxaas, waxaana ay shaacisay inay ku dishay ugu yaraan labo askari, sida ay hadalka u dhigtay.

Weli ma jiro wax hadal ah oo kasoo baxay taliska AMISOM iyo saraakiisha ciidamada dowladda Soomaaliya oo ku aadan weerarkaasi loo adeegsaday qaraxa miino.

Inta badan dagaalyahanada kooxda Al-Shabaab ayaa weeraro dhabo-gal ah ku qaada ciidamada huwanta, xilliyada ay isaga kala gooshayaan koonfurta & bartamaha dalka.

WARARKA MAANTA 17ka Feebaraayo 2021 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Yaa diiday inay #Somaliland si cadaalad ah u hesho xaqeed ma Farmaajo oo aan wax sharci ah ku fadhin Madaxtooyadda “Villa Somalia” Mise beesha caalamka? Yaa Madaxweyne noqon doona Dr. Cabdinuur 87.4%, Danjire Daahir Geele 85.3%, Dr.Baadiyoow 84.42 Mise AL-Xaahi Dr. Badal 80.3% 2021?Maxay beesha caalamka runta ugu sheegtay ku-sime Farmaajo “Been-Hawaas”? Maxay ku naceen Shacabka #Soomaaliyeed Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” 99.9% Iyo Argagixiye Maal-Geliye ahna Taliyaha Hay’adda Nabad-Sugida Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasin ‘Daba-Naasle” 99.9%? Yaa xilka ka dhammaaday oo dalka dastuurkiisa, amnigiisa iyo horumarkiisa ku fashilmay muddo 4 sanno Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas Iscasil”? Maxay ku fashilantay xukuummadda “Kufi Iyo Kala-Carar” ee Raysal Wasaare Mudane Rooble “Dhiiqo-Raam-Sae/Dhooqo-Raam-Sade”? Meeqo Madaxweyne ayeey yeelan doontaa #Soomaaliya? Yaa noqon doona Madaxweynaha soo socda? Meeqo xildhibaan ayeey Ururada argagixisadda ku yeelan doonaan labada aqal? Yaa u sahlay shirkaddo shisheeye ah inay si fudud u dhacaan lacagaha iyo hantida Ummadda Soomaaliyeed ee ku xaniban bangiyada adduunka? Maxay Wasaaradda Maalliyadda ee #Soomaaliya u soo daabici weysay lacag Soomaali? Yaa diiday dalka inay lacag Soomali ka shaqayso? Ha wiqleyso! 

Muqdisho 17ka Feebaraayo 2021 Allahu naxiisto Shiikh Nuur Baruud oo ku geeriyooday Muqdisho xalay, waxaa u tacsiyeynaaya Warbaahinta Dalka, Culimada iyo dhammaan Ummadda Soomaaliyeed inuu Illaahay u naxariisto Shiikh Nuur iyo intii Muslimiin ah ee dhimatay.

Beledweyne 17ka Feebaraayo 2021 Jeneraal Abuukar Xaaji Warsame Xuud, oo ah hogaamiyaha gole isku magacaabay Kacdoonka gobolka Hiiraan oo kasoo horjeeda maamulka HirShabelle ayaa digniin culus soo saaray, wuxuuna  muddo ku siman 48 saacadood gudahood u qabtay inay magaalada Beledweyne iskaga baxaan mas’uuliyiinta maamulkaas.

Jeneraal Xuud, ayaa hanjabaadiisan culus, oo uu soo saaray shalay, ku saleeyay inay uga dan leeyihiin inay bulshada Beledweyne uga kor qaadan dhibaatooyinka ay maamulka HirShabelle ka geysaneyso magaaladaas. Waxaa hadda mudadaas ka hartay 24 saac. 

Waxa uu sheegay in marnaba aysan u dulqaadan doonin in maamulka HirShabelle uu xad-gudubyo iyo tacadiyo kula kaco dadka shacabka ah, isagoona ku eedeyay mas’uuliyiinta maamulka ee ku sugan Beledweyne inay kaalin weyn ka qaateen amaan darrada taagan.

Sidoo kale waxa uu fariin kulul u diray madaxda dowladda federaalka Soomaaliya oo uu sheegay inay si gaar ah ‘beegsi haybeysan’ ugu hayso saraakiisha xooga dalka ee u kasoo jeeda gobolkaas, kuwaasi oo qaarkood bedel lagu sameeyay, sida uu sheegay.

Hanjabaada Xuud ayaa imaneysa xili ay jabhadiisa taageero u muujiyeen boqolaal dadweyne ah, oo shalay tagay fariisinka Golahaas, oo si weyn uga soo horjeeda maamulka cusub ee loo dhisay HirShabelle.

Horraantii bishan unbey aheyd markii ay magaalada Beledweyne weerar ku qaadeen ciidamo ka amar qaata Jeneraal Xuud, kuwaasi oo dagaal saacado qaatay uu gudaha magaalada ku dhexmaray ciidamada HirShabelle.

Muqdisho 17ka Feebaraayo 2021 Shirkii guddiga farsamada arrimaha doorashada federaalka ee ku qabsoomay magaalada Baydhaba, kaasi oo ay yeesheen wakiilo kala matalayey dowladda federaalka, dowlad goboleedyada iyo gobolka Banaadir, ayaa heshiis buuxa lagu gaaray, waxaana laga soo saaray war-murtiyeed. Hoos ka aqriso war-murtiyeedka.

GUDDIGA FARSAMADA ARRIMAHA DOORASHADA FEDERAALKA: War-Saxaafadeed

Baydhabo, Febaraayo 16, 2021; Shirka Guddiga Farsamada Arrimaha Doorashada Federaalka ee ku qabsoomay magaalada Baydhabo ee caasimadda kumeelgaarka ah ee Koonfur Galbeed 10-16-kii Febaraayo 2021 waxa uu ku soo dhammaaday guul. Guddiga oo ka duulaya mabaadi’da aasaasiga ah ee wadar ogol, isu tanaasul, is qancin iyo tixgalinta xaaladda dalka ayaa si qoto dheer uga dooday qodobbada caqabadda ku ahaa fulinta heshiiskii 17-kii Sebteembar 2020 iyo duruufaha ku xeeran qabsoomidda doorashooyinka Dawladda Federaalka Soomaaliya. 

Guddigu waxay si gaar ah diiradda u saareen dhiraan-dhirinta farsamada iyo xal u helidda qodobbadan: 

Cabadashada laga muujiyey in qaar ka mid ah xubnaha Guddiga Doorashooyinka aysan waafaqsanayn habraacyada iyo shuruudaha xubinnimo ee Guddiga Doorashooyinka ee lagu qeexay heshiiskii 17-kii Sebteembar 2020, gaar ahaan in ay jiraan xubno ka tirsan Shaqaalaha Rayidka ah iyo Hay’adaha Amniga.

Xal u helidda Guddiga Doorashada kuraasta Somaliland.

Xaaladda Gobolka Gedo oo la xalliyey.

Adkaynta Qoondada Haweenka

Jadwalka qabsoomidda doorashada

Guddigu waxay xal farsamo oo gundhig u noqon kara qabsoomidda doorashada ka gaareen dhammaan qodobadaas kor kuxusan, waxayna Madaxda Golaha Wadatashiga Qaran u gudbiyeen soo jeedinta guddiga si ay u meel mariyaan. 

Sidoo kale, Guddiga Farsamada Arrimaha Doorashadu waxay ugu baaqeen Madaxda Golaha Wadatashiga Qaran in ay shir isgu yimaaddaan 18 Febaraayo, 2021.

Guddigu waxay u mahadcelinayaan Madaxwayanaha Dawladda iyo shacabka reer Koonfur Galbeed soo dhawaynta iyo martigalinta Guddiga Farsamada.

Guddigu waxay sidoo kale u mahadcelinayaan Beesha Caalamka oo dadaalka joogtada ah ugu jirta sidii dalka ay uga dhici lahayd doorasho loo dhanyahay.

Muqdisho 17ka Feebaraayo 2021 Xildhibaano ka tirsan baarlamaanka Soomaaliya islamarkaana qeyb ka ah musharaxiinta mucaaradka ah ee xilka Madaxweynaha Soomaaliya ayaa Caasimada Online u sheegay in xubnaha beesha caalamka ay soo faro-geliyeen banaanabaxa la filayo in maalinta Jimcaha uu ka dhaco Muqdisho.

Wararka aan ka helnay xubnahaan ayaa sheegayaa in beesha caalamka ay la hadleen Madaxweynayaashii hore ee Soomaaliya Xasan Sheekh iyo Sheekh Shariif, iyo ra’iisul wasaare hore Xasan Cali Kheyre iyo hogaamiyaal ay xubnaha beesha caalamka, islamarkaana ay ka dalbadeen in ay yeeshaan kulan fogaan arag ah oo ku saabsan xaaladda dalka

“Waxaan filaynaa in dhowaan uu dhaco kulan gaar ah oo mucaaradka iyo beesha caalamka ah islamarkaana laga wadahadlo banaanbaxa oo ay beesha caalamka dalbtay in la joojiyo,” ayuu yiri xildhibaan ka tirsan mucaaradka oo la hadlay Caasimada Online.

Wakiilada Beesha Caalamka ayaa ka walaacsan xaaladda dalka Soomaaliya gaar ahaan banaanbaxyada la filayo in ay dhacaan waxayna qabaan aragti ah in dalka ay gelin karaan fowdo iyo qal qal amni.

Cabsida ugu weyn ayaa ah inay isku dhacaan ciidanka dowladda iyo dibad-baxayaasha kadibna uu horseedo kacdoon shacab oo kadib isku beddeli karaa dagaal, sida ay qabaan xubnaha beesha caalamka qaarkood.

Golaha Midowga Musharaxiinta Madaxweynaha Soomaaliya ayaa todobaadkaan sheegay in ay qaban doonaan banaanbax looga soo horjeedo inuu kursiga sii fadhiyo Madaxweynaha uu waqtiga ka dhammaaday Maxamed Cabdullaahi Farmaajo laguna dalbanayo qabashada doorasho xor ah.

Muqdisho  17ka Feebaraayo 2021 Guddoomiyaha golaha aqalka sare ee Soomaliya Cabdi Xaashi Cabdullaahi ayaa beeniyay in wax heshiis ah laga gaaray hannaanka loo marayo doorashada xildhibaanada kasoo jeeda gobolada waqooyi ee Soomaaliya (Somaliland). Cabdi Xaashi Cabdullaahi oo soo saaray qoraal ayaa ku eedeeyay madaxweyne Farmaajo iyo xukuumadiisa in ay faafiyeen warar xaqiiqada ka fog oo ku saabsan in ay dhexdooda heshiiyeen oo guddigii loo qeybiyay.

Guddoomiye Cabdi Xaashi ayaa dhinaca kale sheegay in aanay jirin labo garab oo reer waqooyi ah oo isku haya doorashada, balse dhibaatada jirta ay tahay damac laga raadinayo dib u  soo noqoshada madaxweyne Farmaajo.

Wuxuu sheegay in ay doonayaan xaqa ay u leeyiin ka qeyb galka kulamada dambe ee looga hadlayo xal u helida arrimaha ku gadaaman doorashada.

WARARKA MAANTA 16ka Feebaraayo 2021 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Yaa Madaxweyne noqon doona Dr. Cabdinuur 81.3%, Danjire Daahir Geele 81.1%, Dr.Baadiyoow 8`.2 Mise AL-Xaahi Dr. Badal 80.3% 2021?Maxay beesha caalamka runta ugu sheegtay ku-sime Farmaajo “Been-Hawaas”? Maxay ku naceen Shacabka #Soomaaliyeed Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” 99.9% Iyo Argagixiye Maal-Geliye ahna Taliyaha Hay’adda Nabad-Sugida Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasin ‘Daba-Naasle” 99.9%? Yaa xilka ka dhammaaday oo dalka dastuurkiisa, amnigiisa iyo horumarkiisa ku fashilmay muddo 4 sanno Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas Iscasil”? Maxay ku fashilantay xukuummadda “Kufi Iyo Kala-Carar” ee Raysal Wasaare Mudane Rooble “Dhiiqo-Raam-Sae/Dhooqo-Raam-Sade”? Meeqo Madaxweyne ayeey yeelan doontaa #Soomaaliya? Yaa noqon doona Madaxweynaha soo socda? Meeqo xildhibaan ayeey Ururada argagixisadda ku yeelan doonaan labada aqal? Yaa u sahlay shirkaddo shisheeye ah inay si fudud u dhacaan lacagaha iyo hantida Ummadda Soomaaliyeed ee ku xaniban bangiyada adduunka? Maxay Wasaaradda Maalliyadda ee #Soomaaliya u soo daabici weysay lacag Soomaali? Yaa diiday dalka inay lacag Soomali ka shaqayso? Ha wiqleyso! 

Muqdisho  16ka Feebaraayo 2021 Sida ay xaqiijinayaan warbixino hordhac ah, gabdhihii dhowaan lagu dilay degmada Daynille, waxay shaqaale ka ahaayeen xafiiska taliyaha ciidanka xoogga Soomaaliya Janaraal Odowaa Yuusuf Raage, waxeyna shaqadooda aheyd nadaafad iyo cunto karin. 

Magacyada Gabdhaha ayaa lagu sheegay, Fartuun Xuseen Xasan iyo Muno Xuseen Xasan oo walaalo iyo dumaashidood Faadumo Sheekh Nuur. Laba k amid ah Haweenka la dilay waxay ahaayeen xaamilo, waxaana sida xogta lagu helay dilkooda ka dambeeyay Al-Shabaab.

dagaalamayaal ka tirsan Al-Shabaab ayaa la sheegay in ay toogasho ku dileen gabdhaaan oo mudooyinkii ugu dambeeyay sheeganayay cabsi amni. Ragga wax dilay ayaa la sheegay in ay wateen Mooto Bajaaj kadibna ay ku baxsadeen. 

Ilo kamid ah kuwa ammaanka ayaa sheegay in ay gabdhaha mid kamid ah ay hore u sheegtay in laba wiil iyo gabar kale ay ku cadaadiyeen in adeega lagu kariyo cuntada wasaaradda gaar ahaan xafiiska taliyaha ay ka iibsato dibada gaar ahaan goobo ganacsi oo si gaar ah loogu tilmaamay. 

Allah ha naxariistee gabadha geeriyootay warkeeda ayaa la sheegay in aysan shareysan iyada iyo dadkii ay la wadaagtay oo ahaa ciidan iyo shaqaale hoosaad, balse geeridooda kadib uu soo baxay tuhun ah in la damacsanaa in sun lagu dilo taliyaha xoogga iyo dadka isticmaala kushiinkaas. 

Saraakiil ka tirsan Wasaaradda Gaashaandhigga ayaa Caasimada Online u sheegay in ay wali wadaan baaritaan dhab ah, islamarkaana ay soo bixi doonaan dadkii lugta lahaa dil wadareedka haweenkaan oo aad looga dareemay Muqdisho

Muqdisho  16ka Feebaraayo 2021 Xog ay heshay Warbaahinta  ayaa sheegeysa in dowladda federaalka Soomaaliya ay fasaxday shaqaalaha ugu yaraan 5 wasaaradood iyo xarumo kale oo ku yaalla aagga KM4, Zoobe iyo Isgoyska Banaadir, kadib markii ay dareemeen cabsi amni.

Ilo wareedyo lagu kalsoon-yahay ayaa Caasimada Online u sheegay in wasiirada wasaaradahaas iyo madaxda xarumaha kale ee aagaas ku yaala loo sheegay in ay shaqaalaha fasaxaan ilaa amar dambe, sidoo kalane ay wasiirada yareeyaan tagista xafiisyada, haddii laga maarmi karana aan la tagin ilaa war sugan ay helayaan.

Wasaaradaha qaar waxaa loo reebay shaqaale kooban oo muhiim u ah shaqada, kuwaas oo waqti kooban shaqeyn doono, sida ay sheegeen xubnaha aan la hadalnay.

Wasaaradaha shaqaalahooda la fasaxay ayaa kala ah, Wasaaradda Arrimaha Dibadda oo ku taala Isgoyska Banaadir, Wasaaradda Qorsheynta oo u dhow Zoobe, Wasaaradda Waxbarashada oo ku taala Zoobe, Wasaaradda beeraha oo ku taala agagaarka CID-da, Wasaaradda Gargaarka iyo Maareenta Musiibooyinka qeybta gurmadka deg dega ah oo ku taala Harkaha iyo Saamaha kuna dhow CID, balse si ku meel gaar ah shaqadeeda loo raray Xalane iyo xafiisyo kale oo muhiim ah.

Ilo sirdoon ayaa wasiirada iyo masuuliyiinta wasaaradaha u sheegay in la helay xog timaameysa in Al-Shabaab ay qorsheeyeen weeraro lagu galo xarumahaas, sidaas darteedna la fasaxayo shaqaalaha dowladda. 

Dadka aan la hadalnay ayaa noo sheegay in xogtaan aan lala wadaagin shaqaalaha balse macno kale loo yeelay fasaxooda, halka kuwa aan laga maarmin ee ilaa hadda jooga aysan ogeyn cabsida amni ee loo fasaxay saaxiibadood. 

Al-Shabaab ayaa kordhiyay maalmihii la soo dhaafay dilalka iyo qaraxyada ay ka fulinayaan Muqdisho, iyadoo sidoo kale ay bateen digniinaha ka imaanaya hay’adaha ajnabiga ah ee dagan Xalane

Muqdisho  16ka Feebaraayo 2021 Ra’iisal Wasaaraha xilka sii-haya, Maxamed Xuseen Rooble ayaa shalay xafiiskiisa ku qaabilay Safiirka dowladda Ingiriiska u qaabilsan Soomaaliya, Amb. Ben Fender oo dhawaan laga bedelay xilka Soomaaliya.

Kulanka ayaa looga hadlay xiriirka ka dhaxeeya labada dal iyo sidii loo sii xoojin lahaa iskaashiga labada dhinac, kaasi oo uu qeyb weyn kasoo qaatay Amb. Ben Fender.

Rooble ayaa intii uu kulanka socday uga mahad-celiyay Amb, Ben Fender kaalinta muga leh ee uu ka qaatay xiriirka labada dal, isagoona u rajeeyay mustaqbal wanaagsan, sida lagu sheegay qoraal kasoo baxay Xafiiska Ra’iisal Wasaaraha.

Sidoo kale Ben Fender ayaa isaguna dhinaciisa si weyn uga mahad-celiyay sida loogu soo dhaweeyay dalka iyo sida loogu fududeeyay inuu guto howlihiisa, xili uu ku jiro maalmihiisi u dambeeyay ee Soomaaliya, maadama ay dhamaatay muddo xileedkisii shaqada

Muqdisho 16ka Feebaraayo 2021 Musharaxa madaxweyne Daahir Maxamuud Geelle ayaa sheegay in saddex su’aalood hadii jawaab loo helo la ogaan doono sida ay noqon karto xaaladda Soomaaliya.

Daahir wuxuu sii hayaha madaxweynaha Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ku sheegay mid aan ku baraarugsaneen diidmada uu ka sameynaayo inuu si nabad ah ku wareejiyo xilka ay hoos u dhigeyso kalsoonida ay beesha caalamka ku qabi karto Soomaaliya.

Musharaxa madaxweyne oo la hadlayay TV-ga Goobjoog ee Muqdisho ayaa sheegay in Farmaajo uusan kala garan karin in la doortay iyo in la duubay.

“Madaxweynaha xilka waa uu ka dhamaadey mana la cusbooneysiinin, xilkana hadii uu dhamaado hadii lasii joogi karo oo isku awood la yahay in la is doorto muhiim maba ahayn. Waxaa iska dhex-gashan oo iska dhex-gashay in la doortey iyo in la duubay,” ayuu yiri Daahi Maamuud Gelle.

Isagoo hadalkiisa sii wata wuxuu yiri: “Soomaalida dhaqanka markay duubato muddo uma qabato laakiin laakiin dowlad markay doorato muddo ayay u qabataa. Labadaa ayaa isku qaldan midaas ayayna dowladdeena dhexda ka fadhisaa”

Daahir Maxamuud Geelle wuxuu aaminsan yahay in hadii si dhaqso leh loo aado doorashada uu imaan karo xal, sidoo kale wuxuu sheegay in saddex su’aalood ay ku hoos jirto xaaladda Soomaaliya.

“Saddexda arrimood ayaa muhiim ah xilliga soo socda. Shirka yaa ka qeybgalaya? Waa muhiim. Maxay tahay in ay kasoo baxaan? Waa muhiim. Wixii kasoo baxa yaa fulinaya? Waa muhiim” ayuu mar kale yiri Gelle.

Musharaxa wuxuu doonayaa in saamileyda siyaasadda oo lagu sheego bulshada rayidka iyo mucaaradka ay ka qeyb galaan shirka, sidoo kalana la helo jadwal cad oo ku saabsan doorashada.

Ugu dambeyntii wuxuu shaaca ka qaaday in Farmaajo uu ugu talagalay inuu dagaal ka dhex dhaliyo Galmudug iyo Puntland, ayna daliil u tahay sababta iyadoo Dhuusamareeb la isku mari waayay uu gogosha u dhigay Garowe

Muqdisho 16ka Feebaraayo 2021 Wararka aan ka heleyno shirka guddiyada dowladda federaalka iyo dowlad goboleedyada ee magaalada Baydhaba ayaa sheegaya in xalay laga saaray Cabdi Cali Raage oo ah la-taliyaha sii-hayaha xilka madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo.

Cabdi Cali Raage ayaa shalay gelinkii dambe kasoo muuqday furitaanka kulanka, taasi oo abuurtay su’aalo badan, maadaama uusan ka mid aheyn xubnaha 14-ka ah ee guddiyada farsamo ee uu soo magacaabay ra’iisul wasaare Rooble.

Labada xubnood ee uu Rooble magacaabay inay matalaan dowladda federaalka, ayaa kala ah: Wasiirka Dastuurka Xildhibaan Saalax Axmed Jaamac iyo Wasiirka Waxbarashada iyo Tacliinta Sare Xildhibaan Cabdullaahi Abuukar Xaaji, sidaas darteed lama yaqaan waxa shirka dhex keenay Cabd Cali Raage. 

Sida ay ilo-wareedyo lagu kalsoon yahay u sheegeeen Caasimada Online, xalay ayaa qaar ka mid xubnaha Guddiga Farsamada ee ka socda dowlad qoboleedyada qaarkood waxay dood ka keeneen in Cabdi Cali Raage shirka qeyb ka noqdo, ayaga oo dalbaday inuu ka baxo, taasi oo ay ku guuleysteen, lagana saaray shirka Cabdi Cali Raage.

Dhinaca kale, Xubnaha Guddiga ayaa xalay shir guddoon u doortay wasiirka dastuurka Soomaaliya Saalax Axmed Jaamac, taasi oo la filayey maadaama xubnaha guddiyada, marka laga reebo wakiilada Puntland iyo Jubaland ay taabacsan yihiin dowladda federaalka. 

Ugu dambeyntii, madaxweynaha Koonfur Galbeed Soomaaliya Cabdcasiis Lafta Gareen, oo ka mid madax goboleedyada taabacsabn dowladda, ayaa xalay kulan la qaatay guddiga isagoo ku dhiiri-geliyey inay natiijo wax ku ool ah kasoo saaraan shirarkooda. 

Muqdisho 16ka Feebaraayo 2021 Sida ay sheegayaan warar soo baxaya xubaha midowga musharraxiinta mucaaradka ayaa waxaa la filayaa in saacadaha soo socda ay kulan gaar ah la yeeshaan wakiilada beesha caalamka ee fadhigoodu yahay Muqdisho.

Kulanka oo ahaa mid xasaasi ah ayaa lagu soo warramayaa inuu ku qabsoomayo Aalada Fogaan Aragka ee (ZOOMKA), iyada oo diiradda lagu saarayo xaaladda cakiran ee dalka.

Wararka ayaa sheegaya in labada dhinac ay ka wada arrinsan doonaan xaaladda kala guurka iyo is mari-waaga weli ka taagan arrimaha doorashooyinka ee 2021-ka.

Musharraxiinta mucaaradka ayaa qorsheynaya in beesha caalamka ay la wadaagaan aragtidooda ku aadan xaaladda dalka uu marayo, gaar ahaan sida loo wajahayo, maadaama uu dhammaaday muddo xileedka dowladda federaalka ah ee Soomaaliya.

Beesha caalamka oo wada dadaallo xoogan oo la’isugu soo dhoweynayo dhinacyada doorashada ayaa horey cadaadis u saartay xubnaha midowga musharraxiinta.

Si kastaba kulankan ayaa wuxuu kusoo aadayaa, iyada oo mucaaradka ay magaalada Muqdisho ka abaabulayaan dibad-bax weyn oo looga soo horjeedo madaxweynaha waqtigiisu dhammaaday ee Mudane Maxamed Cabdullahi Maxamed (Farmaajo).

CLICK NEWS IN ENGLISH

 

WARARKA MAANTA 15ka Feebaraayo 2021 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Yaa Madaxweyne noqon doona Dr. Cabdinuur 79%, Danjire Daahir Geele 78%, Dr.Baadiyoow 74.2 Mise AL-Xaahi Dr. Badal 74.3% 2021?Maxay beesha caalamka runta ugu sheegtay ku-sime Farmaajo “Been-Hawaas”? Maxay ku naceen Shacabka #Soomaaliyeed Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” 99.9% Iyo Argagixiye Maal-Geliye ahna Taliyaha Hay’adda Nabad-Sugida Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasin ‘Daba-Naasle” 99.9%? Yaa xilka ka dhammaaday oo dalka dastuurkiisa, amnigiisa iyo horumarkiisa ku fashilmay muddo 4 sanno Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas Iscasil”? Maxay ku fashilantay xukuummadda “Kufi Iyo Kala-Carar” ee Raysal Wasaare Mudane Rooble “Dhiiqo-Raam-Sae/Dhooqo-Raam-Sade”? Meeqo Madaxweyne ayeey yeelan doontaa #Soomaaliya? Yaa noqon doona Madaxweynaha soo socda? Meeqo xildhibaan ayeey Ururada argagixisadda ku yeelan doonaan labada aqal? Yaa u sahlay shirkaddo shisheeye ah inay si fudud u dhacaan lacagaha iyo hantida Ummadda Soomaaliyeed ee ku xaniban bangiyada adduunka? Maxay Wasaaradda Maalliyadda ee #Soomaaliya u soo daabici weysay lacag Soomaali? Yaa diiday dalka inay lacag Soomali ka shaqayso? Ha wiqleyso! 

Kwnya 15ka Feebaraayo 2021 Magaalada Nairobi ee dalka Kenya ku geeriyooday alle ha u naxariistee Wasiirkii hore ee difaaca dalka Kenya Yuusuf Xaaji oo dhinaca kalana ahaa Seneter laga soo doorto magaalada Gaarisga.

Maxamed Yuusuf Xaaji waxaa geeridiisa u xaqiijiyay warbaahinta Xildhibaan Aadan Barre Ducaale oo sheegay in muddo ilaa shan bilood ah uu xanuunsayay Seneterka

Yuusuf Xaaji waxaa uu ka mid ahaa siyaasiyiinta ugu magaca iyo facaweyn dhinaca siyaasadda marka la eego xildhibaannada iyo Seneterda Soomaalida ku matala dowladda Kenya isaga oo muddo dheer ku soo dhax jira siyaasadda dalkaasi Kenya.

Waxaa uu muddooyinkii danbe ka hor inta uusan xannuusan uu hoggaaminayay guddi loo saaray in ay ka shaqeeyaan wax ka badel la doonayay in lagu sameeyo dastuurka dalka Kenya.

Alle ha u naxariisteen Maxamed Yuusuf Xaaji  ayaa dhinaca kale caan ku ahaa magaca [ Yuusuf Xaaji ] waxaana uu dhalay Nuuradiin Yusuf Xaaji oo imika ah dacwad oogaha guud ee Kenya, kaas oo lagu garanayo in uu dacwado ku oogo siyaasiyiin caan ah oo qaarkood ay hayaan xilal sare oo lagu eedeeyay musuqmaasuq.

Minnesota 15ka Feebaraayo 2021 Ra’iisal Wasaaraha xilka sii-haya, Maxamed Xuseen Rooble ayaa maanta booqday hoyga uu magaalada Muqdisho ka degan yahay Imaamka Mudullood Imaam Maxamed Yusuf,  oo shalay lagu tasaaseeyey magaalada Muqdisho. 

Rooble ayaa ugu horeyntii raali-gelin ka siiyay Imaamka Mudullood falkii ay shalay kula kaceen ciidamo ka tirsan kuw Soomaaliya, xili uu marayay xabsiga Dhexe hortiisa.

Waxa uu sheegay inuu aad ugu xun yahay falkaas, isla markaana uu ka xaal bixinayo, isagoona xusay in laga daba tagi doono, oo uu aad uga murugoonayo.

“Maanta halkaan waxaa u imid mas’uul ahaan in aan idinla wadaago wixii dhacay shalay oo ah wac xun oo aad looga tiiraanyoodo, waana ka tacsiyadeynayaa imaamkeyga,” ayuu yiri Rooble.

Ad by Valueimpression

Waxa uu intaas kusii daray “Imaamka waxa ku dhacay keliya asiga kuma dhicin ee anigana waa igu dhacay sababtoo ah imaamka wiilkiisa ahay, waa imatala imaamka, in aad taas ogaatan waaye, cid iga xigtana majirto oo waxaa ahay garabkiisa”.

 Sidoo kale waxa uu caafimaad ilaahay uga baryay odayaashii la socotay ee wax kasoo gaareen rasaastii shalay lagu furay Imaamka Mudullood, xili ay kasoo laabteen gogosha tacsida Jeneral Maxamed Nuur Galaal.

Booqashada Rooble ayaa imaneysa xili ay saaka Guriga Imaamka tageen Musharaxiinta mucaaridka oo iyagu garab istaag u muujiyay Imaamka Mudullood, waxayna u muuqata mid uu tallaabadaas uga jawaabayo.

Minnesota 15ka Feebaraayo 2021 Saraakiil ka tirsan kuwa amaanka ayaa Caasimada Online u sheegay in ay baadi goob ugu jiraan Soomaali ka tirsan hay’ado shisheeye, kuwaas oo dadka Muqdisho u raraya xeryaha qaxootiga dalka Kenya. 

Ilo-wareedyada la hadlay Caasimada Online ayaa sheegay in ay ogaadeen in Kenya laga furay kaamam cusub islamarkaana loogu talagalay in la geeyo dad danyar ah oo ku nool kaamamka Muqdisho, waxaana dadkaas loogu sheekeeyay in suurtagal tahay dagaalo ka qarxa Muqdisho. 

Hay’adahaan ayaa la ogeyn halka ay ka tirsan yihiin hase yeeshee waxaa la aaminsan-yahay in ay macaash ka raadinayaan barakac iyo qaxootiga Soomaalida. 

Wararka kale ayaa sheegaya in ay soo abaabuleen dowlado shisheeye oo diidan daganaanshiyaha Soomaaliya, kuwaas oo la sheegay in ay qeyb ka tahay Kenya. Caasimada Online ma xaqiijin karto in dowlado shisheeye ku lug-leeyihiin hase waxaa magaalada ka jiro in dadka danyarta ah lagu dhiiri gelinayo in ay dalkooda ka cararaan. 

Sababaha ugu waa weyn ee dadka loogu abuurayo barakac iyo in ay dalkooda ka cararaan ayaa lagu sheegay muranka la xariira doorashada Soomaaliya, kadib markii uu dhamaaday muddo xileedka Madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo. 

Minnesota 15ka Feebaraayo 2021 Ra’iisul wasaarihii hore ee Soomaaliya Xasan Cali Kheyre hadana ah musharax Madaxweyne ayaa maanta Muqdisho uga qeyb galay gogosha tacsida Alla ha u naxariistee Jeneraal Maxamed Nuur Galaal.

Jeneraal Galaal ayaa ka mid ahaa dadkii lagu dilay weerarkii ay todobaadyo ka hor Al-Shabaab ku qaadeen Hotel Afriik.

Khayre oo war ka soo saaray tacsida uu ka qeyb galay ee Jeneraal-ka ayaa Allaah uga baryay inuu naxariistii Janno ka waraabiyo, waxuuna dhammaan ehelka, qaraabada iyo guud ahaan shacabka Soomaaliyeed uga tacsiyeeyay geerida naxdinta leh ee ku timid Marxuum Maxamed Nuur Galaal oo ahaa “astaan qaran oo dalka iyo dadka Soomaaliyeed u shaqeeyay cimrigiisa inta ugu badan.”

“Waxay aheyd in qaranku fidiyo gogoshaan, sababtoo ah qofka dhintay waxuu ahaa qof qaran, muhiimadda iyo ahmiyadda ugu weynna waxay tahay in ay dowladdu u abaal guddo, oo ay muujiso sida ay uga xanuunsaneyso dadka usoo dhintay ee astaanta u ah qarannimada Soomaaliyeed,” ayuu Kheyre qoraalkiisa ku yiri.

Waxuu intaas ku daray, “General Galaal wuxuu kamid ahaa saraakiishii ugu aqoonta, tababarka iyo darajo sareysay ee hogaamin jirtay ciidanka xoogga Dalka Soomaaliyeed, ee lagu tilmaami jiray libaaxyadii Afrika. Wuxuuna sanadihii ugu danbeeyay ee noloshiisa ahaa odey waayo arag ah oo kaalin muuqato ku leh nabadeynta iyo dhab u heshiisiinta bulshada.”

Allaha u naxariistee Jeneraal Maxamed Nuur Galaal waxaa meydkiisa lagu aasay magaalada Gurceel ee gobolka Galgaduud, waxaana aastay ehelladiisa, waxaana dowladda lagu dhaleeceeyey in aysan sidii uu ka mudnaa u maamuusin meydka Jeneraalka.

Waxaa xusid mudan in madaxda dowladda federaalka iyo inta badan kuwa dowlad goboleedyada ay ku sugnaayeen Dhuusamareeb, markii meydka Jeneraal Galaal la geeyey Gurceel, taas waji gabax badan uu ka soo wajahay dhamaan madaxda Soomaalida oo maalmahaas shir ku lahaa Dhuusamareeb

Minnesota 15ka Feebaraayo 2021 Waxaa dib u dhac uu yimid shirkii wada-tashiga ee uu dhowaan iclaamiyey madaxweynaha waqtigiisu dhammaaday, Maxamd Cabdullahi Farmaajo, kaas oo u dhexeeya dowladda, dowlad goboleedyada & gobolka Banaadir.

Shirkan oo la filayey inuu furmo maanta oo ay ku beegan tahay 15-ka Febraayo ayaa dib uga dhacay, waxaana qorshuhuu in la’isugu tego magaalada Garoowe.

Dib u dhaca ayaa waxaa sababay khilaafka ka dhashay, halka lagu qabanayo shirkan, kadib soo jeedin ka dib Jubbaland iyo Puntland oo ku baaqay in Muqdisho laga dhigo.

Dowladda federaalka ah ee Soomaaliya illaa iyo hadda kama hadlin dib u dhaca ku yimid shirka oo qorshuhu ahaa in diirada lagu saaro doorashooyinka dalka ee 2021-ka.

Ra’iisul wasaarah xilka sii-haya Maxamed Xuseen Rooble ayaa dhinaca kale shalay magacaabay guddi farsamo oo ka kooban illaa 14 xubnood oo ka kooban dowladda federaalka ah ee Soomaaliya, dowlad goboleedyada ka jira dalka iyo gobolka Banaadir.

Guddigan ayaa u gogol xaaraya qabsoomida shirka wada-tashiga golaha qaranka, waxaana beri ay shir ku yeelan doonaan magaalada Baydhabo, iyaga oo ka arrinsanaya qabsoomida shirka u dhexeeya dowladda, dowlad goboleedyada & gobolka Banaadir.

Si kastaba beesha caalamka ayaa horey uga digtay inuu dib u dhac ku yimaado shirka uu iclaamiyey madaxweynaha waqtigiisu dhammaaday, kaas oo muhiimadu ay tahay in xal mideysan looga gaaro xaaladda siyaasadeed ee dalka, gaar ahaan doorashooyinka.

WARARKA MAANTA 13ka Feebaraayo 2021 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Yaa Madaxweyne noqon doona Dr. Cabdinuur 79%, Danjire Daahir Geele 74%, Dr.Baadiyoow 73.2 Mise AL-Xaahi Dr. Badal 73.3% 2021?Maxay beesha caalamka runta ugu sheegtay ku-sime Farmaajo “Been-Hawaas”? Maxay ku naceen Shacabka #Soomaaliyeed Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” 99.9% Iyo Argagixiye Maal-Geliye ahna Taliyaha Hay’adda Nabad-Sugida Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasin ‘Daba-Naasle” 99.9%? Yaa xilka ka dhammaaday oo dalka dastuurkiisa, amnigiisa iyo horumarkiisa ku fashilmay muddo 4 sanno Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas Iscasil”? Maxay ku fashilantay xukuummadda “Kufi Iyo Kala-Carar” ee Raysal Wasaare Mudane Rooble “Dhiiqo-Raam-Sae/Dhooqo-Raam-Sade”? Meeqo Madaxweyne ayeey yeelan doontaa #Soomaaliya? Yaa noqon doona Madaxweynaha soo socda? Meeqo xildhibaan ayeey Ururada argagixisadda ku yeelan doonaan labada aqal? Yaa u sahlay shirkaddo shisheeye ah inay si fudud u dhacaan lacagaha iyo hantida Ummadda Soomaaliyeed ee ku xaniban bangiyada adduunka? Maxay Wasaaradda Maalliyadda ee #Soomaaliya u soo daabici weysay lacag Soomaali? Yaa diiday dalka inay lacag Soomali ka shaqayso? Ha wiqleyso! 

Minnesota 13ka Feebaraayo 2021 Culumodiinka Soomaaliyeed ee gobolka Minnesota ayaa shalay galabnimadii ku qabtay shir saxaafadeed ay kaga hadlayeen xaalada cakiran ee arimaha doorashada ee ka taagan dalkeena Soomaaliya gudaha masaajidka Abuukar as sadiiq ee Minneapolis gobolka Minnesota.

Shir saxaafadeedkan ay culumaddu ku farayeen madaxda kala duwan ee ay qusayso arimaha doorashada inay xal guud ka gaaraan arimaha laysku hayo isagana soo dhawadaan kala fogaashaha siyaasadeed ee xiligan adag laysku hayo, dhanka kale waxy u mahdceliyeen beesha calamka kaalinta ay k qaadanayso in wxlaba ay u dhacaan sidii loogu talagalay halkan hoose ka daawo shirkaan qaabkii uu u dhacay.

Muqdisho 13ka Feebaraayo 2021 Booliiska Koonfur Afrika ayaa gacanta ku dhigay hoggaamiyihii burcadda hubeysan ee dilalka u geysata ganacsatada Soomaaliyeed ee ku sugan dalkaasi, kadib howl-gallo ay ka sameeyeen duleedka magaalada Port Elezapeth.

Ninkaan oo caan ka ah Koonfur Afrika, islamarkaana madax u ahaa burcadda dadka ajaaniibta ah ee Soomaalida ku jirto disha ayaa laga soo qabtay  eegaanka Motherwell.

Saraakiisha Booliiska ayaa sheegay in haatan ay baaritaano dheeraad ah ay ku socdaan ninkan oo loo heysto dilal iyo boob loo geystay muwaadiniin Soomaaliyeed.

Qaar ka mid ah Soomaalida ku dhaqan dalka Koonfur Afrika ayaa soo dhoweeyey qabashada ninkan oo ay dhibaato weyn ku qabeen ganacsatadu.

Sidoo kale qabashadiisa ayaa kusoo aadeysa, iyada oo xalay dalkaas dil iyo dhaawac loogu geysatay muwaadiniin Soomaaliyeed.

Inta badan waxaa dalkaasi Koonfur Afrika ka dhaca dilal qorsheysan iyo boob hantiyeed oo loo geysto Soomaalida oo ganacsiyo kala duwan ku leh magaalooyinka dalkaasi.

Muqdisho 13ka Feebaraayo 202 Xog lagu kalsoon yahay oo aan helnay ayaa sheegeysa in shir u dhaxeeya dowladda federaalka, dowlad goboleedyada iyo gobolka Banaadir uu ka furmi doono magaalada Baydhaba, si xal looga gaaro is-mari waaga ka taagan doorashada.

Xogta aan helnay ayaa sheegeysa in wakiilo ka socda dhinacyadan oo ka kooban min laba xubnood ay maanta tagi doonaan magaalada Baydhabo, si ay uga wada-hadlaan qodobada la isku hayo ee saldhigga u ah heshiiskii doorashada ee September 17.

Ilo-wareedyo la hadlay Caasimada Online ayaa intaas ku daray in shirkan ay soo qaban-qaabisay beesha caalamka, oo dooneysa in dhammaan qodobada la isku hayo ay heshiis ka gaaraan guddiyadan kahor inta aysan kulmin madaxda dowladda federaalka iyo dowlad goboleedyada.

Beesha caalamka ayaa lagu warramay inay arrintan soo jeedisay, si meesha looga saaro fashilka joogtada ah ee ku yimaada shirarka madaxda, kuwaasi oo ay u aragto kuwa badanaa abuura hadal heyn badan, cadaadsi iyo niyad jab.

Wararka ayaa sheegaya in marka guddiyada ku shiraya Baydhaba ay ka heshiiyaan qodobada la isku hayo ay horkeeni doonaan Madaxda Dowlad Federaalka, Dowlad Goboleedyada iyo Gobolka Banaadir, si ay kama dambeysta u saxiixaan, ayada oo la qabanayo munaasabad saxiix. Weli go’aan lagama gaarin halka ay ka dhici doonto munaasabaddaas, waxayse u badan tahay Muqdisho.

Arrintan ayaa imaneysa kadib mrkii Puntland iyo Jubaland ay dhowaan diideen in shir uu soo jeediyey Farmaajo lagu qabto Garoowe, ayaga oo ku baaqay in shirkaas uu ka dhaco magaalada Muqdisho.

Waxay sidoo kale meesha ka saareysa baaqii ay Puntland iyo Jubaland ee ahaa in saamileyda kale ee siyaasadda dalka laga qeyb geliyo wada-hadallada, waxaana muuqata in beesha caalamka ay diidan tahay in wada-hadallada la ballaariyo.

Ma cadda haddii guddiyadan ay awood u yeelan doonaan inay heshiis ka gaaraan qodobo ay isku mari waayaan madaxdii ka sarreysay

Muqdisho 13ka Feebaraayo 2021 War qoraal ah oo ay si wadajir ah usoo saareen xubnaha dalalka beesha caalaamka ayaa waxaa looga hadlay xaaladda siyaasadeed ee dalka, gaar ahaan si mari-waaga xoogan ee weli qabashada doorashooyinka 2021-ka.

Beesha caalamka ayaa marka hore qoraalkan ku shaacisay inay soo dhoweyneyso qabashada shirka uu iclmaamiyey madaxweynaha waqtigiisu dhammaaday ee Maxamed Cabdullahi Maxamed (Farmaajop), kaas oo lagu wado inuu qabsoomo15-ka bishaan Febraayo.

Sidoo kale xubnaha beesha caalamka ayaa ka digay in dib u dhac uu ku yimaado shirkaasi, iyada oo sabab laga dhigayo khilaafka ka taagan halka lagu qabanayo.

Warsaxaafadeedkan ayaa waxaa sidoo kale lagu sheegay in shirkani uu yahay fursaddii ugu dambeysay ee xalka looga gaarayo qabashada doorasho loo wada dhan-yahay. Saaxiibada Beesha Caalamka waxay soo dhoweynayaan ku dhawaaqidda in madaxda Dowladda Federaalka Soomaaliya (DFS) iyo Dowlad Goboleedyada Xubnaha ka ah Dowladda Federaalka ah (DGXF) ay kulmi doonaan 15ka Febraayo si loo dhameystiro qabanqaabada hirgelinta heshiiskii doorashada ee 17kii Sebtembar, loona sii amba-qaadi lahaa horumarkii la gaaray intii uu socday shirkii Madashii Dhusamareeb ee dhowaan qabsoomay.

Saaxiibada caalamku ma aaminsana in su’aasha ku saabsan goobta shirka lagu qabanyo ay cudurdaar u noqoto dib-u-dhac kasta ee ku yimaada shir-madexeedkan muhiimka ah. Waxaan ku boorinaynaa madaxda  Dowladda Federaalka ah iyo Dowlad Goboleedyada, iyagoo ku wada shaqeynaya niyad wax lagu dhisayo, inay xalliyaan arrimaha yar ee ka harsan wadahadalladii Dhusamareeb isla markaana ay ku heshiiyaan jadwal doorasho oo gaaban kaas oo lagama maarmaan u ah hirgelinta Heshiiskii 17kii Sebtembar.

Waxaan aaminsannahay inay muhiim tahay in wadahadaladii ka soo billowday Dhusamareeb si dhakhso leh looga mira-dhaliyo marka la guda-galo wada-hadalada soo socda. Waxaan ku dhiirigelineynaa madaxda DFS iyo DGXF ee ka qaybgelaya shir-madaxeedka inay si joogto ah ula xiriiraan oo ay ula tashadaan saamillayda kale ee Soomaaliyeed si wada-hadadalladu u noqdaan kuwo laga baaraan-degay.

Waxaa la joogaa waqtigii laga fogaan lahaa tallaabooyinka halka dhinac ah oo ay dhinacyadu keligood qaadaan, isla markaana si dhakhso leh loogu dhaqaaqi lahaa in lagu heshiiyo hirgelinta geeddi-socodka doorashooyinka ee 17kii Sebtember si loo soo doorto madaxda Soomaaliya

Muqdisho 13ka Feebaraayo 2021 Wararka ka imaanaya duleedka magaalada Muqdisho ayaa sheegaya in xalay fal toogasho ah uu ka dhacay deegaanka Ceelasha Biyaha.

Dadka deegaanka ayaa kusoo waabariistay meydadka 4 dhalinyaro ahaa oo madax laga-wada toogtay, kadibna lasoo dhigay Qabuuraha Shiiqaasha ee deegaankaasi.

Sida ay innoo sheegeen dadka deegaanka waxaa dhalinyarada la dilay korkooda ka muuqaatay rasaas, iyada oo aan la ogeyn sababta loo dilay & cidda ka dambeysay.

Sidoo kale wararka ayaa intaasi kusii daraya in dhalinyaradaasi inta aan la dilin,ka hor laga xiray gacmaha, kadibna sidaasi lagu dilay.

Ma jiro weli wax hadal oo kasoo baxay  saraakiisha laamaha ammmaanka, balse waxaa goobta lagu arkay meydadka gaaray ciidamo ka tirsan kuwa dowladda Soomaaliya.

Falkan oo si weyn looga hadal-hayo Ceelasha Biyaha ayaa dadka deegaanka ku abuuray cabsi ka dhalatay toogashada arxan darrada ah ee loo geystay dhalinyaradaasi.

Muqdisho 13ka Feebaraayo 2021 Gudoomiyahii hore Baarlamaanka Federaalka Prof. Maxamed Shiekh Cusmaan (Jawaari) ayaa sheegay in madaxweynaha wakhtigiisa dhamaado loogu yeerayo (ku-sime ama sii-haye).

Jawaari oo ka qeyb galaya barnaamij dood wadaag ah oo ka baxayay warbaahinta maxaliga ah ayaa la weydiiyay madaxweynaha muddo xileedkiisa dhamaado waxa loogu yeeri karo, wuxuuna sheegay inuu yahay Ku-sime, sidoo kalana awoodaha uu leeyahay ay noqonayaan kuwa aan sidii hore u awood badneyn.

“Madaxweyne waa madaxweyne, wakhtigiisa afarta sano wuxuu ahaa madaxweyne, balse hadda wuxuu noqonaa sii haye, laakiin lama sheeg sheego, waxaa xadidmaaya hawlaha uu qaban karo, tusaale: heshiisyo caalami ah ma gali karo, waxyaalo waaweyn ma sameyn karo, laakiin madaxweyne waa madaxweyne,” ayuu yiri Prof. Jawaari.

Mar kale ayaa su’aal lagu celiyay aheyd, erayga qaanuuniga ah ee loogu yeeri karo maxey tahay? wuxuuna wariyaha ugu jawaabay jawaabay: “Hadda waa ku sime, waana sii haye, labadaba waad dhihi kartaa, laakiin madaxweyne inaad tiraahdo ayaa la qaatay, asagana ha fahmo adna faham inuu xadidan yahay.”

Warbaahinta ayaa Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ugu yeertay madaxweynaha muddo xileedkiisa dhamaaday markii la gaaray 8-da February iyadoo musharaxiinta mucaaradka ay diideen iney madaxweyne u aqoonsadaan.

Sidoo kale maamul goboleedka Puntland ayaa diiday madal uu dhigay Garowe iyagoo ku sifeynaya inuu muddo xileedkiisa dhamaaday, waxeyna ku baaqeen in shirka laga dhigo Muqdisho, waxaana ku taageeray Jubbaland iyo gudoomiyaha aqalka sare Cabdi Xaashi Cabdullaahi.

Si kastaba Prof. Jawaari wuxuu sheegay in Farmaajo loogu yeeri karo sii hayaha xilka madaxweynaha Soomaaliya tan iyo inta laga helaayo madaxweynaha badalaya

 

Muqdisho 13ka Feebaraayo 2021  Taliska ciidamada Booliiska Soomaaliyeed ayaa faah faahin ka bixiyey khasaaraha ka dhashay qarax is-miidaamin ahaa oo maanta ka dhacay magaalada Muqdisho, kaas oo loo adeegsaday gaari laga soo buuxiyey walxaha qaraxa.

Afhayeenka Booliska Soomaaliya, Dhamme Sadiiq Aadan Cali oo warsaxaafadeed soo saaray ayaa sheegay in qaraxan uu ku dhintay kaliya is-miidaamiyihii fuliyey, sidoo kalena ay ku dhaawacmeen illaa 7 qof oo kale oo shacab ah, kuwaas oo jidka marayey.

Sidoo kale wuxuu intaasi ku sii daray inuu jiro burbur hantiyeed oo ah 8 gaadiid ah iyo 9 Mooto Bajaaj.

“Qaraxa ayaa dhacay dadka oo ka feejignaa dhawaqa rasaasta iyo qeylo-dhaanta Ciidanka, kaas oo sababay qasaare dhaawac oo gaaray ilaa 7 qofood iyo burbur hantiyeed oo ah 8 gaadiid ah iyo 9 Mooto Bajaaj, walow aysan jirin wax qasaare dhimasho ah oo dadka ka soo gaaray goobta, marka laga reebo naftii haligihii waday gaariga qarxay,” ayuu yiri afhayeenka ciidamada Booliiska Soomaaliyeed.

Dhamme Sadiiq Aadan Cali ayaa intaasi raaciyey “Ilaahay Mahadii, feegijnaanta Ciidanka ayaa sababtay in dadka laga badbaadiyo qatarta argagixasadu la doonaysay ummadda Soomaaliyeed ee aan waxba galabsan.”.

Xaaladda goobta uu qaraxu ka dhacay ayaa hadda ah mid deggan, waxaana weli hakad ku jira dhaq-dhaqaaq isgoyska Sayidka oo ay bar-koontarool ku leeyihiin ciidanka ammaanka.

Muqdisho 13ka Feebaraayo 2021 Dowladda Mareykanka ayaa fariin toos ah la wadaagtay sii-hayaha xilka madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo iyo madaxda maamul goboleedyada, waxeyna ku booriyeen iney xaliyaan arrimaha ku hor gudban heshiiskii doorashada ee 17-kii September lagu gaaray Muqdisho.

Fariintaan kasoo baxday safaaradda Mareykanka ee Soomaaliya ayaa adkeyneysa fariin ka timid beesha caalamka oo ka digeysa inuu shirka dhaafo 15-ka February, waxeyna sidoo kale ka digeen in cudur daarka ugu weyn uu noqdo inaan wali la isku waafaqin halkii lagu qaban lahaa shirka.

“Waxaan ku boorineynaa hogaamiyayaasha iney xaliyaan arrimaha looga dooday shirkii ka dhacay dhuusamareeb, ayna wakhti kooban ku qabtaan doorashada, iyadoo aan la dhinac mareynin heshiiskii doorashada ee 17-kii September,” ayaa lagu yiri qoraal kasoo baxay safaaradda Mareykanka ee Soomaaliya.

Fariintaan oo si toos ah u taabaneysa sii hayaha madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo kana timid xafiiska danjiraha Soomaaliya u fadhiya Mareykanka Donald Yamamoto ayaa la raaciyay:

“Waxaa la joogaa wakhtigii la muujin lahaa hogaan bisil oo jihadiisa cadahay, iyo in midnimo lagu wajaho wax walba, si loogu dhaqaaqo waddo u wanaagsan Soomaaliya isla markaana tusaale u noqota mustaqbalka qaaradda Afrika”

Farmaajo iyo madaxweynayaasha shanta maamul goboleed ayaan wali ku heshiinin arrimaha doorashada, waxaana wali la sugayaa in la isi soo horfariisto isla markaana la dhameeyo wax walba oo ku hor gudban doorashada.

Shirkii Dhuusamareeb wuxuu ku dhamaaday fashil iyadoo sii hayaha madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo uu sheegay inuu tanaasul badan sameeyay balse loo tanaasuli waayay.

Si kastaba shir ayaa lagu baaqay aan wali la iclaamin halka rasmiga ah ee lagu qabanayo, beesha caalamka ayaana ku riixeysa hogaamiyayaasha Soomaalida iney heshiiyaan oo ay meel wax wada dhigaan.

ICJ 13ka Feebaraayo 2021 Maxkamadda Caalamiga ah ee Cadaaladda (ICJ) ayaa ku gacan seertay codsigii dowladda Kenya ay ku dooneysay in mar kale dib loo dhigo dhageysiga kiiska badda Soomaaliya, sida ay sheegtay dowladda Soomaaliya.

“Aniga oo tixraacaya kiiska xadeynta badda Indian Ocean ee Soomaaliya vs Kenya, iyo codsiga Kenya ee ah hakinta sii wadista dhageysiga, waxaan jeclahay inaan idinku war-geliyo, in kadib markii aan ka fakarnay doodaha labada dhinac, in maxkamadda ay go’aansatay inay sii waddo dhageysiga sida loo qorsheeyey oo billaabaneysa 15-ka March,” ayuu yiri Philippe Gautier oo ah diiwaan-hayaha maxkamadda ICJ. 

Philippe Gautier  ayaan intaas ku daray in dhageysiga uu dhici doono qaab online ah, oo aan Maxkamadda la tegi doonin, wuxuuna labada dhinac ku war-geliyey inay soo gudbiyaan magacyada xubnaha ku matli doodad. 

Ra’iisul Wasaare ku-xigeenka Soomaaliya Mahdi Maxamed Guuleed ayaa sheegay in Dowladda Soomaaliya ay soo dhaweynasyo go’aankan kama dambeysta ah, ee shalay galab Maxkamadda Adduunku ay ku laashay codsigii Kenya ay ku dooneysay in mar kale la dib dhigo dhageysiga dacwadda baddeena ee ay ina ku haystaan hoggaanka dalkaas.

Dowladda Kenya ayaa dhowaan codsatay in kiiska markii afaraad dib loo dhigo, ayada oo markan dood ka dhigatay inay dooneyso inuu u dhaco qaab weji ka weji ah, intii lagu qaban lahaa hab online ah, sida uu sheegay garyaqaanka guud ee dalkaas Ken Ogeto.

Sida horey loo qorsheeyey dhageysiga dacwadda Soomaaliya iyo Kenya ayaa waxay dhici doontaa 15-ka illaa 19-ka bisha March ee sanadkan.

WARARKA MAANTA 12ka Feebaraayo 2021 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Yaa Madaxweyne noqon doona Dr. Cabdinuur 72%, Danjire Daahir Geele 69%, Dr.Baadiyoow 75.2 Mise AL-Xaahi Dr. Badal 72.3% 2021? Maxay ku naceen Shacabka #Soomaaliyeed Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” 99.9% Iyo Argagixiye Maal-Geliye ahna Taliyaha Hay’adda Nabad-Sugida Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasin ‘Daba-Naasle” 99.9%? Yaa xilka ka dhammaaday oo dalka dastuurkiisa, amnigiisa iyo horumarkiisa ku fashilmay muddo 4 sanno Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas Iscasil”? Maxay ku fashilantay xukuummadda “Kufi Iyo Kala-Carar” ee Raysal Wasaare Mudane Rooble “Dhiiqo-Raam-Sae/Dhooqo-Raam-Sade”? Meeqo Madaxweyne ayeey yeelan doontaa #Soomaaliya? Yaa noqon doona Madaxweynaha soo socda? Meeqo xildhibaan ayeey Ururada argagixisadda ku yeelan doonaan labada aqal? Yaa u sahlay shirkaddo shisheeye ah inay si fudud u dhacaan lacagaha iyo hantida Ummadda Soomaaliyeed ee ku xaniban bangiyada adduunka? Maxay Wasaaradda Maalliyadda ee #Soomaaliya u soo daabici weysay lacag Soomaali? Yaa diiday dalka inay lacag Soomali ka shaqayso? Ha wiqleyso! 

Muqdisho 12ka Feebaraayo 2021 Guddiga Kacdoonka Sinnaanta Jinsiga Soomaaliyeed ayaa muujiyay walaacooda la xiriira waqtiga hay’addaha Dastuuriga ee dowladda Soomaaliya ee dhamaaday iyadoo wali aan isfaham buuxa laga gaarin khilaafka doorashada oo bilihii ugu danbeeyay soo jiitamayay.

Guddiga ayaa soo saaray qoddobo dhowr ah oo dhamaantood salka ku haya marxalada xiliggan ee Soomaaliya iyadoo la ilaalinayo xasiloonida iyo degenaashiyaha Soomaaliya.

Hoos ka akhriso qoraalka soo baxay guddigga

Muqdisho 12ka Feebaraayo 2021 Wasiirka wasaaradda Gaadiidka iyo duulista hawada dowladda Federaalka Soomaaliya Mudane Maxamed Cabdullaahi Salaad  oo daah-furay diiwaan-gelinta Diyaaradaha Iyo Ruqsad-siinta Xirfadleyaasha ayaa ka warbixiyey dadaalka mugga weyn ee dowladda Soomaaliya ay ku bixisay sanadihii la soo dhaafay dib u soo celinta Astaamaha Qarannimadeenna  oo aasaas u ah waayo cusub oo u bilowda Shacabka Soomaaliyeed.

Wasiirka ayaa ku boggaadiyay dadaalka Hey’adda duulista Rayidka Soomaaliyeed Iyo howlwadeenada Wasaaradda Gaadiidka iyo Duulista Hawada shaqada adag ee ay ka qabteen nidaamka duulimaadka dalka. Munaasabadda oo ay goobjoog ahaayeen qaar ka mid ah Safiirada dowladaha saaxiibka la ah Soomaaliya, Xildhibaano katirsan Golaha Shacabka, milkiileyaasha Soomaaliyeed ee leh Shirkadaha diyaaradaha Iyo hawlwadeenada Wasaaradda Gaadiidka Iyo Duulista Hawada Iyo Hey’adda duulista Rayidka Soomaaliyeed ayaa  wasiirka ku guddoonsiiyay oggolaansho shaqo iyo rukhsado ka marag kacaya aqoontooda shirkadaha duullimaayada iyo Duuliyaal soomaaliyeed.

Muqdisho 12ka Feebaraayo 2021 Ra’iisal Wasaaraha xilka sii-haya, Maxamed Xuseen Rooble ayaa seegay shirkii Golaha Wasiirada ee maanta, kadib markii si deg-deg ah looga yeeray Madaxtooyada, xili uu furi rabay shirka toddobaadlaha ah ee Golaha Wasiirada.

Sida ay ogaatay Caasimada Online, Rooble ayaa si deg-deg ah uga baxay Xafiiskiisa, oo ay xiligaas soo buuxiyeen Kooramaka inta badan Wasiirada xukuumaddiisa, waxaana shirka todobaadlaha Golaha Wasiirrada Xukuumadda Federaalka Soomaaliya shir-gudoomiyay ra’iisal wasaare ku-xigeenka Mahdi Guuleed.

Ma cadda sababta  Rooble loogu yeeray Villa Somalia, hase yeeshee waxaa loo badinayaa inay la xiriirto arrimaha doorashada, maadaama wicitaankiisa uu yimid waxyar un kadib markii golaha wasiirada Puntland ay soo saareen qoraal ay ku adkeysanayaan in shirka Farmaajo ku baaqay lagu qabtay Muqdisho, ee aanu ka dhicin Garoowe.

Dhanak kale, shirkii golaha wasiirada ee maanta ayaa waxaa lagu ansixiyey Siyaasadda Qaran ee Howl-gabka iyo Liil-tirka Shaqaalaha Rayidka ee Dowladda, Xubin Guddiga Madaxa Bannaan ee Xuduudaha iyo Federaalka, iyadoo la soo bandhigay qorshaha Korontada dalka.

Golaha Wasiirada ayaa warbixin ka dhageystay Wasiirrada Amniga iyo Gaashaandhigga, taas oo ku aadan xasilinta iyo howlgallada amniga dalka, kuwaasi oo xaqiijiyey in la dar-dargelinayo howl-gallada lagu sugayo amniga iyo nabadeynta dalka, xiligan muhiimka ah ee lagu jiro doorashooyinka.

Sidoo kale waxaa shirkan warbixin looga dhageystay wasaaradda Caafimaadka, oo iyadu soo bandhigtay xaaladihii u dambeeyey ee Caabuqa Covid-19 iyo saameynta uu ku yeeshay bulshada.

Ugu dambeyntiina waxa uu golaha xil-gaarsiinta boggaadiyay dadaalka lagu badbaadinayo caafimaadka muwaadiniinta Soomaaliyeed, iyadoo lagu baaqay in la xoojiyo wacyi-gelinta bulshada.

Muqdisho 12ka Feebaraayo 2021  Ururada bulshada rayidka ah ayaa ka hor yimid qorshaha ay waddo dowladda Soomaaliya ee ah in shirka looga arrinsanayo arrimaha doorashooyinka lagu qabto magaalada Garowe, waxeyna ku baaqeen in la isugu yimaado magaalada Muqdisho.

Ururada Bulshada rayidka ah waxey soo jeediyeen in shirka lagu qabto Muqdisho, loona ogolaado iney xubno ku yeeshaan, sidoo kalana saamileyda siyaasadda qeyb ka noqdaan si shirka u noqdo mid dhameystiran.

Qoraal ay soo saareen ayey ku sheegeen iney tahay in la ilaaliyo xasiloonida nabadda dalka, sidoo kalana qof walba oo qaadan weysa masuuliyadeeda lagula xisaabtamo.

Madaxweynaha muddo xileedkiisa dhamaaday Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa ku dhawaaqay in shir la isugu yimaado shir 15-ka bishaan, madashuna ay noqoneyso caasimadda Puntland, balse maamul goboleedka uu hogaaminayo Saciid Cabdullaahi Deni wey ka biyo diideen.

Puntland wey soo dhaweeyeen shirka la isugu imaanayo, balse waxey ku baaqeen in shirka lagu qabto Muqdisho, sidoo kalana Jubbaland ayaa qorshahaas taageertay, waxeyna isku raaceen in shirka kasoo qeyb galaan xubnaha beesha caalamka si markhaati loogu noqdo cidda hortaagan in xal laga gaaro arrimaha doorashooyinka.

Muqdisho 12ka Feebaraayo 2021 Dowladda Kenya ayaa mar kale jawaab ka bixisay hadalkii wasiirka warfaafinta dowladda Soomaaliya Cismaan Abuukar Dubbe kaas oo warbaahinta Muqdisho u sheegay hadal uu ku durayo dowladda Kenya.

Cismaan Abuukar Dubbe wuxuu sheegay in Kenya ay ku doodeyso ineysan dowlad sharci ah ka jirin Soomaaliya, sidaas darteedna ay markii saddexaad dib ugu dhigeen kiiska dacwadda badda ee labada dowladood ka dhaxeeya.

“Waxay doonayaan inay buriyaan kiiskeena [iyagoo ku doodaya] Soomaaliya dowlad kama jirto,” ayuu yiri wasiir Dubbe.

Sidoo kale wasiirka wuxuu sheegay in qaar ka mid ah siyaasiyiinta Soomaalida ay arinkaas lug ku leeyahiin, isagoo arrimahaas ka hadlaya wuxuu yiri:

“[Kenya] oo ka faa’iideysanaysa hadallo aan ka fiirsi lahayn oo siyaasiyiinta qaar ay ugu loogayaan ama ugu gawracayaan qarannimada Soomaaliyeed, ayaa go’aankaas qaadatay”

Iyadoo ay taasi jirto ayey Dowladda Kenya gaashaanka ku dhufatay arrimaha uu ka hadlay wasiir Dubbe oo tilmaamaya iney arrimo la xiriira sharci ahaanshada dowladda Soomaaliya dib ugu dhigeen kiiska badda.

Ilo wareedyo ku dhaw wasaaradda arrimaha dibadda dowladda Kenya ayaa beeniyay, waxeyna sheegeen ineysan wax dood ah ka qabin sharci ahaanshaha dowladda Soomaaliya.

Kenya waxey sheegeen in arrimo la xiriira COVID19 dartiis ay isugu diyaarin waayeen kiiska badda, isla markaana ay sidoo kale ka cabsanayaan iney dhacdo qatar dhanka amniga ah, waxeyna garsooraha maxkamadda ku wargaliyeen in dib loogu dhigo kiiska.

Dhinaca kale wasiir Cismaan Abuukar Dubbe wuxuu sheegay hadii kiiska oo loo ballansan yahay 15-ka Maarso dib loo dhigo ay sumcad xumo ku noqoneyso maxkamadda cadaaladda adduunka ICJ.

Muqdisho 12ka Feebaraayo 2021 James Swan oo ah wakiilka xoghayaha guud ee Qarramada ee Soomaaliya oo toddobadyadii ugu danbeeyay wadday dadaallo la xiriira sidii leysugu soo dhaweyn lahaa dhinacyada Soomaaliya ee isku mari la’ qabashada doorasho wadar ogol ah ayaa arintan kala hadlay Wasiirro Arrimo dibadeedka wadamada, Itoobiya, Kenya, Jabuuti iyo Uganda.

Mr Swan ayaa ka dhageystay Wasiiro arrimo diibadeedka afartan wadan oo saameyn toos ah ku leh xaalada Soomaaliya sidii looga hortagi lahaa in ay dalka ka dhacdo doorasho lagu muransan yahay.

Qoraal kooban oo uu soo dhiggay bartiisa Twitter-ka ayuu ku yiri” Waxaan boggaadinayaa todobaadkii taggay in aan fursad u helay in aan khadka taleefoonka kula hadlo Wasiirrada Arrimaha Dibadda ee Jabuuti, Itoobiya, Kenya iyo Uganda si uu uga dhageysto aragtidooda ku saabsan xaaladda Soomaaliya iyo gobolka xilligan xasaasiga ah’” 

Soomaaliya wali la hubo xiliga ay ka dhaceyso doorashada heer federaal iyadoo uu dhamaaday muddo xileedka dowladda hadda jirta, hasse ahaatee wali waxaa soconaya dadaallo la doonayo sidii xal looga gaari lahaa khilaafka iyo muranka u dhaxeeya madaxda heer federaal iyo dowlad gobolleedyada ee la xiriira arrimaha doorashada.