Wararka

   WEYDIIN MASIIRI AH

                                             Garyaqaan Dr. Cabdulqadir TallmanKaba soo qaad in Uhuru Kenyata uu Farmaajo u soo jeediyay qorshahan ka kooban saddexda rac:

A. Ninyohow aan kaa hor leexiyo Axmed Madoobe. Adiga qof aad si’ weyn ugu kalsoon tahay u dhiibo jagada madaxweynenimada Jubbaland.

B. Kenya waxay beesha aad ka dhalatay ka dhiganeysaa saaxiibka kowaad oo lagu tallaalayo halka ay maanta joogto Beesha Axmed Madoobe, taasoo aan masraxa ka saareyno.

C. Kenya waxay kugu taageraysaa (abaabul ahaan iyo dhaqaale ahaanba) inaad ku guuleysatid tartanka doorashada madaxweynenimada ee kugu soo fool leh bilowga sannadka 2021.

Farmaajow, taageeradaas saddexda rac ka kooban ee Kenya waxaad ku heli kartaa adigoo sameeya hal arrin oo iska sahlan:

— Kuma lihi bad Soomaaliyeed Kenya u saxiix oo ka noqo dadaalka ay dawladdaadu ugu jirto inay baddaas u soo dhiciso Soomaaliya.

— Kuma lihi badda Soomaaliyeed u hibee Kenya.

Keliya waxaad oggolaataa in dacwada badda lagu dhammeeyo meel aan aheyn maxkamada Hague ay hadda hortaalo. Waxaad oggolaataa keliya in dacwada badda sulux iyo wanaag iyo saaxiibtinnimo iyo wadahahadal lagu dhammeeyo, sida ay kuu soo jeediyeen saaxiibbadaa: Siisiga Masar, Abbiy-ga Itoobiya, Guddoomiyaha Ururka Midowga Afrika iyo Madaweynihii hore ee Koonfur Afrika.

Warqaddas yar ii qor, aniguna waxaan kaa ballan qaaday inaan kuu fuliyo saddexda ballan 

ee A. iyo B. Iyo C. ee kor ku taxan.

Iyadoo la ogsoon yahay inay intaas jirto, weyddintu waxay tahay:

Farmaajo ma diidi karaa qorshahaas geedeysan oo weliba malabeysan?

 WAA TAA WEYDIINTU.

SIda ay aniga ila tahay arrinkan Farmaajo dabcan tolkii buu kala tashanaya ee keligii go’aan kama gaarayo.

Waxaa miisaanka saaran waa: Mustaqbalka tolkii oo la hagaajinayo iyo madaxweynenimada oo loo cusbooneysiinayo afar sanoo kale.

Reer Gedo maxay ku talin doonaan. Farmaajo go’aan noocee ah buu gaari karayaa?

Inta aadan ka jawaabin weydiintan masiiriga ah, tixgeli:

  1. In Gedo ay tahay dhul abaareed oo noloshuna adag tahay.
  2. In dawladda Kenya cadaw u aragto beesha ugu tunka weyn gobolka Gedo aadna u takoorto, ciriiri badanna saarto.
  3. In Maxamed Siyaad Barre uusan weligii wax muuqda u qaban gobolkas. 
  4. In Farmaajo uu yahay madaxweynihii labaad ay reer Gedo ku yeeshaan hoggaaminta qaranka Soomaaliyeed.

Sida ay la tahay qoraha maqaalkan, arrimaha kor ku xusan oo dhan waa wax dhacay oo uu Farmaajo maanta dhex maquurayo. Maaha wax malawaal ah. 

Waxaana u daliil ah in codsigii hore ee Kenya uu ahaa in dacwada dib loo dhigo ilaa hal sano. Taa lagama yeelin oo laba bilood baa dib loo dhigay.

Mar kale ayey Kenya weydiisatay in dacwada dib loogu dhigo.

Caadiyan, sida lagu yaqaan maxkamadaha, codsiga kale ee dambe waxay aheyd in Kenya la siiyo muddo ka yar tii labada bilood aheyd. Matalan in dib loogu dhigo bil kale amaba bil iyo bar. Haddase siddeed bilood (8 months) baa dib loogu dhigay Kenya. 

Amuurtan dibu-dhigidda siddeeda bilood ah maaha wax caadi ah. Waa wax ay oggolaatay Dawladda Soomaaliya. Si’ kastoo loo qariyo ama loo inkiro. Sideedabana, qaris waa khiyaano bilowgeed. (Secrecy in similar cases as this often denotes treason). 

Waaya-aragnimadeyda gar-yaqaannimada ah baa intaas ii iftineysa.

Dibu-dhigidda madasha dacwada badda ay Maxkamadda Caddaaladda ee Caalamiga ah  ay 8 bilood dib u dhigtayna, waxay marag u tahay in Farmaajo uu farafareyn ku bilaabay dacwada baddii Soomaliyeed. Farafareyn bilaabatayna waa adag tahay si’ loo joojiyo.

Famaajo madaxweynenimadiisa iyo danta tolkii miyaa kala weynaatay difaaca baddii Soomaaliyeed?

Waxse halis weyn ah oo laga yaaba inay ka hoos baxdo Farmaajo oo aan aqoon iyo waaya-aragnimo u laheyn shuruucda maxkamadaha, in maalintii uu saxiixo warqadda ah in dacwada dib looga soo celiyo Maxkamadda Caalamiga ah ee Caddaaladda (ICJ) ee ku taal magaalada Hague ee dalka Holland, maalintii uu Farmaajo oggolaado in dacwada badda lagu dhammeeyo maxkamadda dibeddeeda, UHURU KENYATA wuu ka noqonayo saddexda ballan oo Farmaajo lagu hawl geliyay.  Dacawadana dib loogu ma celin kari doono maxkamadda ICJ (International Court of Justice). Fudeydka Farmaajo iyo xanuunka xagga maskaxda ee autism-ka ah ee lagu xanto, baa taas suurtagal ka dhigeysa.  

FARMAAJANA WUXUU KU DAMBEYN DOONAA MID IF IYO AAKHIRABA LUMIYAY: (khasira-dunyaa wal aakhira daalika huwal khasraanul mubiin.).          

 
Allow ka yeel inaan qaldanahay, uu Farmajana yahay diric waddani ah oo aan la loodin karin.  Inkastoo hadda la loodiyayba, markii uu Kenya u oggolaaday siddeed bilood (8 months) oo ah dibu-dhigid dacwo. 
Haddii hanqaltaagga xunee Farmaajo uu run yahayna, Allow sharkiisa iyo shiqoolladiisaba isaga ku rog.
Soomaali meel kastoo ay joogtaba ha tashato.  Baddii Soomaaliyeed, sida muuqata waa sii 
SALAG LEEDAHAY!
 
N.B.
 
Qofkii haya ra’yi baddan lagu badbaadin karo ha ii soo jeediyo.  Anigu tabarteydu waa intan. Laakiin waxaan xiriin karaa inta jecel inay gacan waxtar leh iyo fikrado meelmar ah ka geystaan  baddan Soomaliyeed ee halista ugu jirta in cadawga loo loogo. 
SOOMAALIYA HA NOOLAATO.

WARARKA MAANTA 21ka Oktoobar 2019 Sir Culus!

Su’aallaha Maanta: Maxuu Dhiig-Yacab Madaxweyne Mudane Maxamed Siyaad Barre u dilay Janaraal Salaad Cali Gabeyre? Maxuuse u dilay culimadii ka diiday ragga iyo dumarka in ay siman yahiin? Yaa dilay Gorgor? Maxaase loo dilay? Yaa kamid ah Argagixisadda AL-Shabaab? Maxuu u aamusan yahay Argagixiye AL-Shabaab Taliyaha Hay’adda Nabadsugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasiin “Daba-Naasle” oo keydkii sirta dalka u gacan-geliyey Ururka Argagixisadda AL-#Shabaab? Yaa qarxiya Muqdisho Taliye Shabaab maalgeliye Fahad Yaasin Iyo Taliye Shabaab Maxamed Aaadan Koofi oo agaasimi ka ah Laanta Socdaalka? Yaa #Soomaaliya ka dhigay dalka adduunka ugu musuqmaasuqa badan Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” mise Khaa’inul waddan Raysal Wasaase Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Maxayse weli u wadashaaqayn karin labada aqal ee dalka #Soomaaliya? Yaa laaluushka badsada Guddoomiye Mursal ama Guddoomiye Cabdi Xaashi? Ma Madaxweynaha ayaa dastuurka ka sareeya marka uu madaxweyne xilka ku wareejiyey amray inuusan Garoonka Muqdisho ka dhoofi karin? Ma jirtaa inuu Madaxweyne Farmaajo iscasili doono fashilka baahsan ee ku yimid xukuummadda khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Yaa shacabka Soomaaliyeed runta ka qarin kara? Ha wiqleyso! 

https://www.youtube.com/watch?v=d58CLwV7hYE

Maamulka Dowladda Puntland  21ka Oktoobar 2019 Maamulka Puntland ayaa faahfaahin ka bixiyey sababta ka dambaysa in ay albaabada iskugu dhuftaan xafiisyo ku yaallay deegaannnada Dhahar iyo Goldogob, kuwaas oo ay ku la haayeen wasiirro ka tirsan dawladda Federaalka Soomaaliya.

Puntland ayaa shalay xirtay labada xafiis oo ay wasiir Jamaal Maxamed Xasan iyo wasiir Sadiiq Warfaa, oo sidoo kale ah xildhibaanno, ugu talo-galeen inay kala soo xiriiraan dadka ay ku matalaan golaha shacabka Soomaaliya.

Wasiir ku-xigeenka wasaaradda arrimaha gudaha Puntland Maxamed Musadaq ayaa sheegay in Puntland aysan ka soo horjeedin xafiisyo horumarineed in laga furto deegaannada maamulka Puntland, balse kuwa ay xireen ay ahaayeen xafiisyo siyaasadeed laga lahaa dano gaar ah, isla markaasna maamulka Puntland uusan aqbalayn arrintaas.

Wasiir ku-xigeenka ma uusan shaacin waxa uu uga jeedo danaha siyaasadeed, ee uu sheegay in loo furay xafiisyadaas

Maamulka Puntland ayaa faahfaahin ka bixiyey sababta ka dambaysa in ay albaabada iskugu dhuftaan xafiisyo ku yaallay deegaannnada Dhahar iyo Goldogob, kuwaas oo ay ku la haayeen wasiirro ka tirsan dawladda Federaalka Soomaaliya.

Puntland ayaa shalay xirtay labada xafiis oo ay wasiir Jamaal Maxamed Xasan iyo wasiir Sadiiq Warfaa, oo sidoo kale ah xildhibaanno, ugu talo-galeen inay kala soo xiriiraan dadka ay ku matalaan golaha shacabka Soomaaliya.

Wasiir ku-xigeenka wasaaradda arrimaha gudaha Puntland Maxamed Musadaq ayaa sheegay in Puntland aysan ka soo horjeedin xafiisyo horumarineed in laga furto deegaannada maamulka Puntland, balse kuwa ay xireen ay ahaayeen xafiisyo siyaasadeed laga lahaa dano gaar ah, isla markaasna maamulka Puntland uusan aqbalayn arrintaas.

Wasiir ku-xigeenka ma uusan shaacin waxa uu uga jeedo danaha siyaasadeed, ee uu sheegay in loo furay xafiisyadaas

Muqdisho 21ka Oktoobar 2019 Maamulka Gobalka Banaadir ayaa shaqada ka joojiyay in ka badan 300 oo qof, kuwaas oo ka tirsanaa shaqaalaha dowladda Hoose ee gobalka Banaadir, kadib markii la sheegay in dib u eegis lagu sameeyay liiska shaqaalaha.

Caasimada Online ayaa ogaatay in dadka shaqada laga eryay ay isugu jiraan laba nuuc ama shaqo ka joojintooda loo maray laba qaab, taas oo laga yaabo in shaqaale kale ay saameyso.

Shaqaalaha shaqada laga joojiyay ayaa lagu sababeeyay labadaan qodob oo kale ah

  1. In shaqaalaha shaqada laga joojiyay in badan oo kamid ah aysan hadda dalka ku sugneen oo u baxeen dalka dibadiisa. Dadka maqan waxay isugu jiraan kuwa tahriibay, kuwa kale oo helay fursado dibadda ah oo dhib la’aan ku tagay iyo qaar ku maqan fasax laakiin laga saaray liiska Shaqaalaha.
  2. Iyo qaar kale oo laga dalbaday in dib u habeen kadib la yimaadaan saxiixa ama wakiil ka noqdo Xildhibaan kuwaas oo heli waayay Xildhibaankooda halka markii hore ay ku joogeen saxiixa ama ay wakiilo ka ahaayeen odayaashooda dhaqanka iyo siyaasiin aan xil heynin

Qaar badan oo kamid ah shaqaalaha lagu sameeyay shaqa joojinta islamarkaana ku sugan magaalada Muqdisho ayaa Caasimada Online u sheegay in ay heli la’yihiin Xildhibaankooda dowladda, maamulka gobalkana uu diiday damiinka qof aan aheyn Xildhibaan, Xildhibaankeyga igama qabanayo Mobile-ka muddo dheer ayaa wacayaa fariin waan u diray xataa odayga dhaqanka waa ka qaban waayay, guddiga waan tusiyay in uusan qabaneyn fariina ka jawaabeyn” ayuu yiri qof kamid ah dadka shaqada laga joojiyay.

Xog kale oo aan helnay ayaa sheegaysa in ay jiraan dad ka badan 100 qof oo kale oo laga yaabo in ay saameyso arintaan. Boqolaal kamid ah shaqaalaha dowladda Hoose ayaa qaba walaac xoog leh oo ku saabsan mustaqbalka shaqadooda maadaama Xildhibaanada ay u badan yihiin kuwa aan ka jawaabin Mobile-kooda.

Maamulka Dowladda Jubbaland 21ka Oktoobar 2019 Maamul gobolleedka Jubbaland ayaa sheegay in ay wadaan baaritaanno ku aadan kooxihii ka danbeeyay dil xalay magaalada Kismaayo loogu geystay Nabadoon lagu magacaabi jiray Xaaji Saciid Ciise Cabdi

Afhayeenka Laamaha Amniga Jubbaland  Cabdinuur Ibraahim Xusseen oo warbaahinta la hadlayay ayaa sheegay in Nabadoonka la dilay xili uu xalay ka soo masjid uu ku soo tukaday Salaadii cisha, isaga oo ku tilmaamay Nabadoonka in uu ahaa shaqsi samafale ahaa, kana shaqeeyn jiray arrimaha bulshada.

Ilaa iyo hadda ma jirto cid loo soo qabtay dilka Nabadoon, hasse ahaateen afhayeenka laamaha Amniga Jubbaland ayaa sheegay in ay qaadi doonaan tallaabo deg deg ah oo ka dhan ah kooxihii dilkan ka danbeeyay.

Kismaayo ayaa inta badan waxaa ka dhaca dilalka lagula kaco Nabaddoonnada iyo Waxgaradka ku dhaqan magaalada kuwaa oo qaarkood la sheego in ay salka ku hayaan dilalkooda arrimo siyaasadeed.

Dhinaca kale,isla xalay  rag hubeysan aya degmada Afgooye toogasho ku dilay nabadoon lagu magacaabi jiray Ibraahim Maxamed Ibraahim.

Muqdisho 21ka Oktoobar 2019 Madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa go’aan ka gaaray buuxinta boosaskii ay ka geeriyoodeen agaasimayaal, guddoomiyaal degmo iyo masuuliyiin kale oo ka tirsanaa shaqaalaha dowladda Hoose, kuwaas oo ku dhintay qaraxii 24-kii bishii 7-aad ka dhacay Aqalka dowladda Hoose.

Madaxweynaha ayaa Odayaal, Xildhibaano, Siyaasiin iyo masuuliyiinta gobalka Banaadir u sheegay in aan qof aysan ogeyn madaxtooyada Soomaaliya loo qaadan karin boosaska marxuumiinta halka uu sidoo kale amar ku bixiyay in aan xilka laga qaadi karin dadka qaba dhaawacyada ee dibadda ku maqan iyo kuwa gudaha dalka ku sugan.

Amarka Madaxweynaha oo aan aheyn mid lala wadaagay warbaahinta ayaa xogta aan helnay waxay sheegaysaa in uu u dhignaa sidaan.

“Boosaska marxuumiinta geeriyooday kaliya waxaa lagu buuxin karaa qof kamid ah qoysaskooda waa dhaxaltooyo ma jirto qof dibadda looga keeni karo waxaana loo bandhigayaa qoysaska ay ka geeriyoodeen shihiidiinta, xuquuqdii ay lahaayeen ayeyna xaq u yeelanayaan” ayuu yiri Madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo

“Ma jirto wax xil ka qaadis ah ama isku shaadheyn ah oo lagu sameyn karo boosaska masuuliyiinta dhaawacyada ah iyo kuwa kalaba ilaa ay ka soo bogsadaan shaqadoodana dib ugu laabtaan, xaquuqdooda lama taaban karo waxaana shaqadooda sii wadaya ku xigeenada” ayuu sidoo kale yiri Madaxweynaha Soomaaliya.

Madaxweynaha ayaa hadalkaan amar ahaan u siiyay duqa gobalka Banaadir Cumar Maxamed Maxamuud Filish iyo Xildhibaano u tagay oo doonayay in boosaskaas dad ay wataan loogu magacaabo.

Waa mid kamid ah go’aanada taariikhda geli doono ee ka soo baxa Xafiiska Madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo inkastoo uusan aheyn mid dibadda yaalo oo ay u soo bandhigeen shacabka Soomaaliyeed.

Waalidiinta dadkii ku geeriyooday weerarkii ka dhacay gobalka Banaadir ayaa maalmihii la soo dhaafay qabay walaac ku saabsan in hadii dadkoodii waayeen hadane ay baqdin ka qabaan in ay waayi doonaan boosaskii ay ka baxeen oo dhaqan ahaan gudaha Soomaaliya looga yeero KURSI DHIIG LEH.

Muqdisho 21ka Oktoobar 2019 Madaxweynihii hore ee Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa walaac xooggan ka muujiyey halka uu ku socda kiiska dacwadda badda Soomaaliya ee u dhaxeeya dalalka Soomaaliya iyo Kenya.

Qoraal uu bartiisa twitter-ka soo dhigay, ayuu Xasan Sheekh walaac uga muujiyey in laga yaabo in sida wax u socdaan ay hoggaamin karto in kiiska badda lagu xaliyo meel ka baxsan maxkamadda cadaaladda ah ee ICJ.

“Maxaa ku dhacay kiiskeenii badda ee maxkamadda ICJ? Dadkeena waxay xaq u leeyihiin sababta iyo sida kiiska dib loogu dhigay? Mise tani waxay billow u tahay heshiis ka baxsan maxkamadda?” ayuu yiri Xasan Sheekh.

“Dowladdeena waa inay banaanka timaadaa oo ay jawaabo ku habboon siisaa shacabka Soomaaliyeed ee jawaabaha u qeylinaya” ayuu yiri Xasan.

Hadalkiisa ayaa imanaya xilli ay sii kordhayaan su’aalaha ku saabsan sababta kiiska dib loogu dhigay, ayada oo Soomaaliya aysan raali ka ahayn, maadaama xeerarka maxkamadda ICJ ay dhigayaan in kiis aysan labada dhinac isku raacin aan dib loo dhigi karin.

Sidoo kale aamusnaanta xukuumadda hadda jirta, oo ku caan baxday inaysan dadka la hadlin, ayaa sii kordhisay walaaca ay dadka qabaan, waxaana hadda jirta tuhun la xiriira in dowladda laga yaabo inay ogolaatay in kiiska dib loo dhigo.

Webbiga Shabelle 21ka Oktoobar 2019 Qoysaskii ugu badnaa ayaa saacadihii ugu danbeeyay ka barakacay xaafaddaha magaalada Beledweyne kaddib fatahaad uu sameeyay Wabiga Shabeelle ee dhaxmara magaalada. Roobab xoog leh oo ka da’aya dhulka sare ee Itoobiya iyo qeybo ka mid ah gobolka ayaa sababay biyo badan oo ku soo rogmaday Wabiga Shabeelle oo meelaha qaar magaalada dibadda uga soo baxay gaar ahaan Xaafaddaha Xaawo Taako, Kooshin, oo inta badan ay ka barkaceen qoysaskii ku noolaa oo u barakacay deegaanka CeelJaale  dulleedka Bari ee magaalada Beledweyne. Inkastoo wali faahaaddu aysan saameyn baalaaran ku yeelan guud ahaan xaafaddaha magaalada ayaa haddana waxaa jira cabsi xoog leh oo ay dadku ka qabaan warar isa soo taraya oo ku saabsan in ay jiraan biyo xooggan ka soo rogmanaya Roobabka ka da’aya dhulka sare ee Itoobiya oo haddii ay soo gaaraan magaalada sababi kara in dadku ay ku go’doomaan guryahooda taasoo keentay in ay goor hore ka sii baxaan.

Maamulka gobolka Hiiraan ayaa horay uga sii digay dadka ku dhaqan magaalada khatarta ka dhalan karta fatahaada Wabiga, waxaana uu maamulku ugu baaqay qoysaska ku dhaqan xaafaddaha ay biyuhu ku soo bilaawdeen foojignaan dheeraad ah muujiyaan si aysan wax yeelo uga soo gaarin fatahaada.

Marka 21ka Oktoobar 2019 Wararka naga soo gaaraya xeebta bad weynta Hindiya ee Magaalada Marka ayaa sheegaya in saqdii dhexe ee xalay ay ku dagtay doon ay wateen ciidamo ka tirsan Militeriga Soomaaliya.

Badda ayaa waxaa wali ku maqan hub iyo ciidan iyadoo qaarna laga badbaadiyay, ugu yaraan laba askari oo ka tirsan Guutada 14-ka October ayaa lagu la’yahay nolol iyo geeri, kuwaas oo ku maqan xeebta magaalada Marka.

Taliyaha ciidamada 14-ka October ee degmada Marka iyo 12 askari oo kale ayaa laga soo badbaadiyey badda, kadib markii dooni ay ku safrayeen ay xalay ku degtay xeebta magaalada Marka ee gobolka Shabeellada Hoose.

Saraakiisha gobalka ayaa Caasimada Online u xaqiijiyay in laba askari, ku dhawaad 20 qori oo AK 47 ah, 2 PKM(Dabajeex) iyo doontiiba lagu la’yahay gudagha badda.

Ciidan kale ayaa isla xalay ka soo baxay Muqdisho, kuwaas gurmad ahaan ugu yimid ciidanka iyo hubka ay doontu kula dagtay xeebaha Marka si loo badbaadiyo.

Ciidanka ay doontu la dagtay ayaa sida la sheegay ka soo baxay magaalada Muqdisho ee caasimadda dalka, waxayna doonayeen in safar dhanka Badda ah ay ku soo galaan magaalada Marka ee xarunta gobolka Shabeellada Hoose.

Waayihii dambe inta badan ciidamada dowladda Soomaaliya ee iskaga kala gudbaya magalada Muqdisho iyo gobolka Shabeellada Hoose ayaa safaradooda u weeciyay dhanka Badda, maadaama uu adkaaday marinka dhulka oo ay Al-Shabaab miinooyin galiyeen meel kasta.

Kanada 21ka Oktoobar 2019 Dadka reer Canada ayaa maanta oo isniin ah codkooga ka dhiibanaya doorashada guud ee dalkaasi oo la filayo in ama ay mar kale dib ugu soo doortaan xisbiga ra’iisalwasaare Justin Trudeau.

Ka dib markii si lama filaan ah uu ku guuleystay xukunka dalkaasi muddo haatan laga joogo afar sano ayaa ra’iisalwasaare Justin Trudeau oo haatan 47 sano jir ah, waxa uu mar kale doonayaa in dib loo soo doorto xisbigiisa Liberal ee ay siyaasaddiisu furfuran tahy.

Trudeau ayaa fuliyay qaar badan oo ka mid ah ballanqaadyadiisii hore sida in uu sharci ka dhigi doono isticmaalka maandooriyaha Xashiisha ee dawo ahaanta loo qaadanayo iyo in kharash ku bixiyo daryeelka dhallaanka dalkaasi.

Hasayeeshee wuxuu ku guuldareystay mararka qaar in nidaamka dalka ka jira uu u raaco sida ay tahay, waxaana dhawr jeer uu goradda la galay muran ka dhashay safarro uu ku tagay dalka India iyo go’aanno masiiri ah oo uu qaatay.

Waxaana haatan doorashadan loo arkaa afti kalsoonida lagu siinayo ama lagala noqonayo ra’iisalwasaare Trudeau.

Hoggaamiyaha xisbiga Conservative-ka, Andrew Scheer, ayaa ah ninka haysta fursadda ugu wanaagsan ee xukunka kala wareegi kara ra’iisalwasaare Trudeau balse ninkan oo 40 sano jir ah ayaanan shacbiyad badan lahayn, waxana si kedis ah uu sanadkii 2017 ku noqday musharaxa xisbigan.

Dadka kale ee tartankan ku cusub wax aka mid ah Jagmeet Singh oo isagana 40 sano jir ah isla markaana ah musharraxa xisbiga NDP. Jagmeet ayaa hoggaanka xisbigaasi qabtay muddo haatan laga joogo laba sano, waxaana xisbigiisa uu dhibaato kala kulmayay sidii uu dhaqaale ku heli lahaa maadaama saddex meelood hal meel xubnihii xisbigaasi ay ka hareen tartanka.

Arrimaha la xiriira dhaqaalaha dalka iyo deegaanka ayaa sidoo kale hareeyay doorashadan.

Dhaqaalaha dalkaasi ayaa muujinaya xogaa kobac ah halka heerka shaqo la’aanta ay haatan ku dhowdahay heerkii ugu hooseeyay taariikhda dalkaasi balse arrimahaasi oo dhan dadka uma sinna.

Xubnaha xisbiga Liberal-ka ayaa ku faanaya guusha ay ka gaareen in qiyaastii 278,000 oo caruur ah ay ka soo saareen saboolnimo, sida lagu sheegay xog ay daabacday dowladda.

Xisbiga Conservative-ka ayaa aad diiradda u saaraya arrimaha la xiriira mustaqbalka dhaqaalaha dalkaasi.

Xog uruurin la sameeyay dhawaan ayaa lagu ogaaday in labada xisbi ee Liberal-ka iyo Conservative-ka ay aad isugu dhow yihiin balse waxaa sidoo kale jirtay in shacbiyaddooda ay labaduba hoos u sii dhaceysay.

Xigasho BBC 

https://www.youtube.com/watch?v=d58CLwV7hYE

https://www.youtube.com/watch?v=d58CLwV7hYE

WARARKA MAANTA 19ka Oktoobar 2019 Sir Culus!
Su’aallaha Maanta: Yaa dilay Gorgor? Maxaase loo dilay? Yaa kamid ah Argagixisadda AL-Shabaab? Maxuu u aamusan yahay Argagixiye AL-Shabaab Taliyaha Hay’adda Nabadsugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasiin “Daba-Naasle” oo keydkii sirta dalka u gacan-geliyey Ururka Argagixisadda AL-#Shabaab? Yaa qarxiya Muqdisho Taliye Shabaab maalgeliye Fahad Yaasin Iyo Taliye Shabaab Maxamed Aaadan Koofi oo agaasimi ka ah Laanta Socdaalka? Yaa #Soomaaliya ka dhigay dalka adduunka ugu musuqmaasuqa badan Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” mise Khaa’inul waddan Raysal Wasaase Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Maxayse weli u wadashaaqayn karin labada aqal ee dalka #Soomaaliya? Yaa laaluushka badsada Guddoomiye Mursal ama Guddoomiye Cabdi Xaashi? Ma Madaxweynaha ayaa dastuurka ka sareeya marka uu madaxweyne xilka ku wareejiyey amray inuusan Garoonka Muqdisho ka dhoofi karin? Ma jirtaa inuu Madaxweyne Farmaajo iscasili doono fashilka baahsan ee ku yimid xukuummadda khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Yaa shacabka Soomaaliyeed runta ka qarin kara? Ha wiqleyso! https://www.youtube.com/watch?v=69B8kbkCeNo
Muqdisho 19ka Oktoobar 2019 Kulankii ugu horreeyey ee Kalfadhiga lixaad ee golaha shacabka oo goor dhow ka furmaya xarunta Villa Hargeysa ayaa loo diiday inay ka qeyb galayaan Wariyeyaasha warbaahinta madaxa banaan ee magaalada Muqdisho.
Guddoomiye ku xigeenka 1-aad ee golahaasi, Cabdiweli Sheekh Ibraahim Muudey oo la hadlay Wariyeyaasha ayaa ku wargeliyey in hadda kadib aan loo ogolaan doonin in ay warar ka soo tabiyaan gudaha xarunta golaha shacabka Soomaaliya.
Intaasi kadib Wariyeyaasha ayaa dib u soo laabtay, waxaana arrintan ay qeyb ka tahay caburin lagu hayo warbaahinta maxaliga ah ee ka howlgasha magaalada Muqdisho.
Sidoo kale wararka ayaa intaasi ku daraya in tabinta wararka la xariira Baarlamaanka loo ogol yahay warbaahinta dowladda, sida Raadiyaha,Tv-ga iyo Wakaaladda SONNA
Sida aan xogta ku helnay arrintani ayaa laga gol leeyahay in lagu xadido dhaq dhaqaaqa Wariyeyaash, gaar ahaan kuwa wararka ka doona halkaasi.
Villa Soomaaliya, gaar ahaan xafiisyada Madaxweynaha iyo Ra’iisul wasaara ayaa horay loogu diiday Wariyeyaasha, marka laga reebo shirarka qaar, waxaana warbaahinta loo soo diraa warar la soo tafaftiray oo soo mara xafiiska warfaafinta ee Madaxtooyada.
Dhowaan ayey aheyd markii Wariyeyaasha oo shir jaraa’id qabtay ay soo bandhigeen dhibaatooyin ka heysta xafiisyada dowladda iyo shirarka ka dhaca Caasimada
Nairobi 19ka Oktoobar 2019 Hoggaamiyaha xisbiga mucaaradka ee Wadajir, Cabdiraxamaan Cabdishakuur ayaa ka hadlay dib u dhiska iyo dayactirka lagu sameeyey taalooyinka Qaranka ee ku yaalla gudaha magaalada Caasimada ah ee Muqdisho.
Cabdiraxmaan Cabdishakuur ayaa sheegay in ay muhiim tahay in halgamayaasha u soo dagaalamay xornimada dalkeena la xuso, laguna xusuuto halganka ay u galeen xaqiijinta himilo Ummadeed ama halista ay ka badbaadiyeen Qaranka Soomaaliya.
Siyaasiga Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame ayaase tilmaamay inuu isku kay qaban waayey taaladii halgame dhintay (Sayid Maxamad) ayaan taagayaa, halgame noolna waan gacan gelinayaa oo uu kala jeedo Dhiibiistii Cabdkariin Qalbi Dhagax.
“Waxaa lagu xusuutaa halganka ay u galeen xaqiijinta himilo ummadeed ama halista ay ka badbaadiyeen qaranka. Waxaa isku kay qaban waayey taaladii halgame dhintay (Sayid Maxamad) ayaan taagayaa, halgame noolna (Qalbi-dhagax) waan gacan gelinayaa. Shacabka Soomaaliyeed waxay madaxweynaha rumaysan lahaayeen, raad xusuusna ku reebi lahayd, haddii uu hortooda ka qiro in dhiibistii Qalbi-dhagax ay ahayd gaboodfal laga galay halganka iyo halgamayaasha uu maanta taalooyinkooda taagay.”ayuu yiri siyaasiga caanka ah ee Mudane Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame.
Siyaasigan oo mucaarad ah ayaa inta badan si aad ah u naqdiya dowladda hoggaamiyo Madaxweyne Maxamed Cabdullaahi Farmaajo oo mar ku weerartay hoygiisa.
Muqdisho 19ka Oktoobar 2019 Wararka naga soo gaarayo Magaalada Muqdisho ee Caasimadda Soomaaliya ayaa sheegayo in Ehelada Taliyihii Ururka Gorgor ee ciidanka milateriga Soomaaliya horayna uga tirsanaa saraakiisha ilaalada Madaxtooyada oo Xalay lagu dilay ay diideen in la aaso meydkiisa.
Ehelada Marxuumka ayaa dalbaday in caddeyn buuxda laga keeno qaabkii ay ku timid geerida Marxuumka inta ka horeysana aan la aasi doonin meydkiisa.
Xog laga helay ehelada Marxuumka ayaa sheegeysa inaan weli la xirin Ciidankii ka dambeeyey dilkiisa, waxayna taas meesha ka saareysaa hadalkii kasoo baxay Taliye xigeenka Booliska Jen. Zakiya oo qoraal ay barteeda Twitter-ka ku qortay ku sheegtay in la xiray askartii ku sugneyd bar koontaroolka Baar Shabelle oo ku lug lahaa is rasaaseyntii uu ku dhintay Taliyaha.
Balse warar kale ayaa sheegaya in Sarkaalka la dilay uu ku dhintay agagaarka Ex Hotel Naasahablood 2 oo dhowaan magaca laga bedelay, looguna magac daray Maa’ida, waxaa la sheegayaa in ilaalada Hotelka ay qeyb ka aheyd is rasaaseynta
Ehelada Marxuumka ayaa sheegay inaysan jirin ilaa hadda cid lasoo xiriirtay oo ka tirsan Dowladda xitaa Wasiirka Amniga Maxamed Abuukar Islow oo la sheegay in Ilaalada hotelkiisa ay qeyb ka aheyd is rasaaseynta.
Taliyihii Ururka Gorgor ee Kumaandooska Somaliya Maxamed Saleebaan ayaa ahaay nin dhalinyaro ah oo hoggaaminaayay hawlgalkii dowladda Somaliya ay kula wareegtay Degmada Awdheegle ee Gobolka Shabellaha hoose.
illaa hadda si cad looma oga sababta Ciidamada illlaada Hotelka Naasa Hablood 2 ay rasaasta ugu fureen gaarigii uu watay Taliyahan ugu dambeyna geeriyooday.
Hotelka Naasa Hablood 2 ayaa waxaa iska leh Wasiirka Amniga Somaliya Maxamed Abuukar Islow Ducaalle.
Muqdisho 19ka Oktoobar 2019 Madaxweyneyaasha Soomaaliya iyo Kenya, Maxamed Cabdullaahi Maxamed (Farmaajo) iyo Uhuru Kenyatta ayaa waxaa toddobaadka soo socdo la fillayaa in ay isu arkaan magaalada Sochi ee dalka Ruushka.
Labada Madaxweyne ayaa waxay casuumaad ka helayn dhigooda Ruushka, Vladimir Putin, waxaana lagu wadaa in Magaalada Sochi kaga qaybgalaan shirka 1aad, ee ay yeelanayan Madaxweyne-yaasha Ruushka iyo kuwa Afrika.
Xukuumadda Moscow ayaa waxay shirkan ku soo casuumtay in ka badan konton hoggaamiye-yaal reer Afrika ah.
Shirka ay yeelanayan Madaxda Afrika iyo Madaweynaha Ruushka ayaa saddex iyo labaatanka bishan ka furmaya Magaalada Sochi, iyadoo uuna socon doono muddo laba maalmood. Madaxweynaha Soomaaliya iyo wafdi uu hoggaaminayo ayaa toddobaadka soo socdo lagu wadaa in ay ka amba baxaan Magaalada Muqdisho, iyagoo kaga sii gudbaya Magaalada Sochi oo dalxiiska caan ku ah.
Inta shirka uu ka socdo Magaalada Sochi ayay Madaxda galaangal u yeelan doontaa kulamo ay si gaar gaar ah isugu arkayan.
Ilo wareedyo ayaa sheegaya in Madaxda Soomaaliya iyo Kenya ay markale fursad u heli doonaan in ay kulmaan, balse ma cadda, cidda markaan kulan siin doonta.
Madaxweynaha Masar, Abdel Fattah el-Sisi oo ka qaybgalaya shirka Sochi ayaa ahaa midkii labada dhinac suurta-geliyay inay kulmaan bishii hore ee September, kaasi oo ka dhacay Magaalada New York ee cariga Mareykanka.
Xiriirka Madaxda Somaliya iyo Kenya ayaa muddooyinkii ugu dambeeyay ahaa mid aan wanaagsanayn, ka dib markii habdhaqanka guracan ee Kenya uu ka careysiiyay Madaxda Qaranka Soomaaliyeed.
Kenya 19ka Oktoobar 2019 Booliiska la dagaalanka Argagixisada ee dalka Kenya ayaa aqoosaday shaqsiga Al-shabaab u qaabilsan weerarrada xadka, gaar ahaan weerarkii lagu dilay 11 Askari ee horaantii bishan ka dhacay duleedka Libooyo. Sarkaalkan oo magaciisa lagu sheegay Abdullaahi Banati ayeey ku sheegeen lamaha la dagaalanka Argagixisada in uu yahay maskaxdii ka danbeysay weerarro dhowr ah oo ka dhacay xadka Kenya ay la wadaagto Soomaaliya.
”Ciidamadu waxey ku raadjoogaan sarkaalkan lagu magacaabo Banati iyo maleeshiyaadkii kale ee gacanta siinayay waxeyna u badan tahay in ay u baxsadeen dhinaca Soomaaliya;’ ayeey sheegeen saraakiisha hay’addaha Amniga ee soo saaray Warka arintan ku saabsan.
Waxaa la sheegay in uu Al-shabaab ku biiray sanadkaii 2012ka, isaga oo qeyb weyn ku lahaa weerar lagu qaaday xerada Baure oo ay degnaayeen ciidamada Kenya sanadkii 2015kii.
Maraykanka 19ka Oktoobar 2019 Dowlada Mareykanka ayaa sare u qaadeysa Amaanka saldhigooda militari ee ku yaala Soomaaliya gobolka Shabeellaha Hoose ee Balidoogle oo dhawaan ay weerar ku qaadeen xoogagga Al-shabaab.
Sida laga soo xigtay warbixin lagu daabacay Wargeyska Indian Ocean Mareykanka ayaa ku guda jira sameynta qaab Online ama Internetka ah oo lagula socon karo dhaqdhaqaaqa iyo nabad-galyada saldhigooda ciidan ee gobolka Shabeellaha hoose oo lagu xiriirinayo saldhiga ay ku yihiin dalka Jabuuti ee Lem’Lemninier”
Al-shabaab ayaa weerar ku qaaday saldhiga Balidoogle 30kii bishii September, hasse ahaatee waxaa weerarkaa markiiba ka hortagay ciidamada dowladda Soomaaliya iyadoo xoogaggii weerarka soo qaaday laga dilay in badan oo ka mid ah.
Saldhiga Balidoogle ayaa u ah Mareykanka saldhigooda ugu weyn oo ay ku sugan yihiin ciidamada ka jooga Soomaaliya, iyaga oo halkaa sidoo kale ku tababara ciidamada dowladda Soomaaliya, gaar ahaan kuwa DANAB ee gobolka Shabeellaha Hoose kula dagaala xoogagga Al-shabaab.
 
Muqdisho 19ka Oktoobar 2019 Xildhibaannada Golaha Shacabka ayaa maanta kualnkoodii ugu horeeyay Kalfadhiga 6aad ku yeeshay xarun cusub oo ay u dhistay dowladda Turkiga.
Dhismahan cusub oo ku dhax yaala xarunta Villa Hargeysa ayaa loo dhisay qaab casri ah oo ka duwan dhismaha xaruntii hore ee Golaha Shacabka.
Ajendaha kulanka ayaa ahaa hadal jeedinta Guddoomiyaha golaha shacabka iyo akhrinta 1aad ee heshiiska ilaalinta hiddo dhaqameedka aan muuqan iyo heshiiska khuseeye ilaalinta hidda dhaqameedka iyo midka dabiiciga.
Xildhibaannada Qaar ayaa dhaliilay ajandaha kulanka oo ay ku sheegeen in uu ahaa mid baalmarsan wacyaga uu dalku ku sugan yahay, loona baahnaa in Baarlamaanku ka dooddo xaalada cakiran Amni, siyaasad iyo xiriirka aan wanaagsaneyn Dowladda Dhexe iyo Dowlad gobolleedyada.
Warbaahinta madaxa-banaan ayeey ku adkaaneysaa in ay ka qeybgalaan wixii hadda ka danbeeyay fadhiyada Baarlamaanka oo ka dhici doona xarunta cusub ee Villa Hargeysa ee gudaha Madaxtooyada Soomaaliya.
 
https://www.youtube.com/watch?v=69B8kbkCeNo
 
 

WARARKA MAANTA 16ka Oktoobar 2019 Sir Culus!

Su’aallaha Maanta: Yaa kamid ah Argagixisadda AL-Shabaab? Maxuu u aamusan yahay Argagixiye AL-Shabaab Taliyaha Hay’adda Nabadsugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasiin “Daba-Naasle” oo keydkii sirta dalka u gacan-geliyey Ururka Argagixisadda AL-#Shabaab? Yaa qarxiya Muqdisho Taliye Shabaab maalgeliye Fahad Yaasin Iyo Taliye Shabaab Maxamed Aaadan Koofi oo agaasimi ka ah Laanta Socdaalka? Yaa #Soomaaliya ka dhigay dalka adduunka ugu musuqmaasuqa badan Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” mise Khaa’inul waddan Raysal Wasaase Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Maxayse weli u wadashaaqayn karin labada aqal ee dalka #Soomaaliya? Yaa laaluushka badsada Guddoomiye Mursal ama Guddoomiye Cabdi Xaashi? Ma Madaxweynaha ayaa dastuurka ka sareeya marka uu madaxweyne xilka ku wareejiyey amray inuusan Garoonka Muqdisho ka dhoofi karin? Ma jirtaa inuu Madaxweyne Farmaajo iscasili doono fashilka baahsan ee ku yimid xukuummadda khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Yaa shacabka Soomaaliyeed runta ka qarin kara? Ha wiqleyso! 

https://www.youtube.com/watch?v=LpVPZUaUBFw

Muqdisho 16ka Oktoobar 2019 Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa looga digay in ay doorasho kale ku qabato degmo ka tirsan gobalka Gedo xili ay socoto abaabulka doorasho kale oo afaraad oo lagu qabto Jubbaland kadib markii dowladda Soomaaliya ay diiday doorashooyinkii Kismaayo ka dhacay bishii August ee sanadkaan.

Warar ay heshay Caasimada Online ayaa xaqiijinaya in madaxda dowladda Soomaaliya looga digay in ay ku deg degaan doorasho kale oo ay wado dowladda Soomaaliya in lagu qabto degmooyinka gobalka Gedo, waxaana la sheegay in arintaasi ay abuuri doonto dagaalo iyo colaad sokeeye.

Mid kamid ah agaasimayaasha Wasaaradaha Xukuumadda Soomaaliya iyo Xildhibaano ka tirsan Golaha Shacabka ayaa Caasiamda Online u sheegay in xubno ka tirsan wakiilada Beesha Caalamka ay dowladda federaalka Soomaaliya u sheegeen in Gedo aysan marti gelin doorasho si aysan u sii fogaanin xiisadda Jubbaland.

Beesha caalamka ayaa rumeysan in xalka Jubaland ee ugu dhow uu yahay wada-hadal dhex mara maamulka Axmed Madoobe iyo dowladda, sida aan xogta ku helnay.

Talaabada dowladda Soomaaliya looga digay ee abuuri karta colaadda Jubbaland ayaa ah in dowladda Soomaaliya ay Gedo ku qabato doorasho, waxaana markaas xaaladda isu badali doontaa qabiilo ay ka soo kala jeedaan Farmaajo iyo Axmed Madoobe.

In Gedo doorasho lagu qabto waxaa ka roon oo la qaadan karaa in lagu qabto Jubada Dhexe ama meel kale oo kamid ah Jubada Hoose si looga fogaado in khilaafka loo badalo mid salka ku haayo qabiil iyo gobal, sida ay sheegeen xildhibaano la hadlay Caasimada online.

Dowladda Soomaaliya ayaa ku jahwareersan xaaladda maamulka Jubbaland waxaana muuqata in aysan wali gaarin go’aan maslaxad u ah Jubbaland oo ay dadkeeda wajahayaan culeesyo amni iyo mid siyaasadeed oo qaarkood sabab u yahay maamulka Axmed Madoobe.

Madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo oo cadaadis kala kulmaya beeshiisa ayaa diiday in xiisadad Jubaland la xaliyo, isaga oo ku adkeystay inusuan ku qanceyn wax ka yar in Axmed Madoobe meesha ka baxo.

 

Muqdisho 16ka Oktoobar 2019 Taliyaha Ciidanka Booliska Soomaaliyeed Gen, Cabdi Xasan Xijaar ayaa isku shaandheyn ku sameeyay qaar ka mida taliyeyaasha iyo Saraakiisha sare ee ciiidamada Booliska Soomaaliyeed, iyadoo qaarkood xilalkii laga qaaday.

Taliyeyaasha qeybaha iyo taliska sare qaarkood ayay saameysay xil ka qaadista iyo isku shaandheynta uu sameeyya taliyaha ciidamada Booliska, waxaana saraakiisha la magacaabay ka mida taliyaha saldhiga Booliska Dharkeynley, taliyaha qeybta Waliyow Cadde, taliyaha ciidamada Birmadka Booliska iyo taliyaha Daraawiishta, waxayna kala yihiin:

Sidoo kale Taliyeyaasha la magacaabay ayaa waxaa la faray inay si toos ah u gutaan waajibaadkooda shaqo ee loo idmaday.

Taliyaasha la magacaabay oo gaaraya ilaa lix taliye ayaa kala ah:

1-Gaashaanle Mahad Cabdi Xakiin Cumar (Mahad Korow) ayaa loo magacaabay Taliyaha   qeybta Booliska Waliyow Cadde.

2-Cabdullaahi Mire Siyaad ayaa loo magacaabay La-taliyaha Ciidanka Booliska Soomaaliyeed,isagol horey u ahaa Taliyaha qeybta Waliyow Cadde.

3-Taliyaha Birmadka Ciidamada Booliska ayaa loo magacaabay  Yuusuf Xundubey oo hore u ahaa Taliyaha Saldhiga Galbeed ee G/Banaadir.

4-Yaasiin Nuur Kheyre ayaa loo magacaabay Taliyaha Saldhiga Booliska Degamada Dharkeenley.

5-Gaashaanle Sare Cabdullaahi Mire Siyaad ayaa lol magacaabay Taliyaha Daraawiishta Booliska.

6-Aadan Xersi ayaa loo magacaabay Taliyaha socdaalka Ciidamada Booliska.

Maamulka Dowladda Galmudug 16ka Oktoobar 2019 Madaxweynaha Maamul Goboleedka Galmudug Axmed Ducaalle Geelle Xaaf ayaa ka hor imaaday inay Dowladda Soomaaliya ee uu hoggaamiyo Madaxweyne Maxamed Cabdullaahi Farmaajo sameysato muddo korosi.

Madaxweyne Xaaf, qaar ka tirsan Golihiisa wasiirada iyo Xildhibaano ka mid ah Baarlamaanka Galmudug oo kulan la qaatay Guddiga KMG ah ee soo diyaarinta sharciga doorashooyinka Qaranka ee Golaha Shacabka ayaa talo ahaan usoo jeediyey inaan la ogolaan muddo kororsi taas badalkeedana laga shaqeeyo sidii ay dalka uga dhici laheyd doorasho xor iyo xalaal ah.

Kulankaan oo ujeedkiisa lagu sheegay inuu ahaa dhagaysi iyo talo aruurin la xariira sharciga doorashooyinka Qaranka ayaa wuxuu ka dhacay Magaalada Muqdisho ee Caasimadda Soomaaliya.

Madaxweyne Xaaf ayaa guddiga u gudbiyey talaabooyin ay tahay muhiim in la qaado si dalkan ay kaga dhacdo doorasho,oo aysan muddo kororsi u dhicin,waxaana uu kaga mahad-celiyey howsha ay hayaan.

Guddoomiyaha guddiga Xildhibaan Cabdullaahi Abuukar Xaaji ayaa dhankiisa sheegay in aragtiyadaasi ay qaadanayaa islamarkaasina ay qeyb kaga dhigayaan qorshooda ee diyaarinta sharciga doorashooyinka qaran.

Guddiga KMG ah ee soo diyaarinta sharciga doorashooyinka Qaranka ayaa maalmahaan dambe waday la kulanka Madaxda maamul-goboleedyada,iyagoona hore ula soo kulmay madaxda maamulada Hir-shabeelle iyo Puntland,waxaase la ogeyn Jubbaland cida ay kala kulmi donaan.

Muqdisho 16ka Oktoobar 2019 Taliyihii hore ee Hay’adda Sirdoonka Soomaaliya [NISA], C/llaahi Maxamed Cali Sanbaloolshe ayaa wareysi uu siiyay Universal TV kaga hadlay arrimo dhowr ah, oo ku saabsan xaaladda siyaasadeed ee wadanka.

Sanbaloolshe ayaa eedymo culus u jeediyay madaxda Villa Somalia, oo ku eedeeyay inay isku soo koobeen taladii dalka, islamarkaana ay mas’uul ka yihiin khilaafaadka siyaasadeed ee la degay dalka.

Siyaasigan ayaa soo dhaweeyay Caleemo saarkii Madaxweynaha Jubbaland Axmed Maxamed Islaam, balse waxaa wax laga xumaado uu ku tilmaamay go’aaminta dhanka safarka ee dowladda Federaalka.

Sanbaloolshe ayaa wax laga xumaado ku tilmaamay hadalkii uu Salaad Cali Jeelle ugu gefay marti-sharaftii iyo madaxdii ka qeybgashay caleemo saarkii Kismaayo, oo uu ku tilmaamay “dulaaliin”.

“Salaad hadaladaas uu leeyahay , dadka soo dirsaday kuma dhiiradeen, waa ceeb in wax yaabaha qaarkood ku hadlo, dadka Soomaaliyeed ixtiraam ayay ka mudan yihiin,” ayuu yiri Sanbaloolshe.

Dadkii Soomaaliyeed ee isagu tagay Kismaayo ayuu ku tilmaamay inay muujiyeen Soomaalinimo, islamarkaana ay soo bandhigeen in iyagoo lagu dhex-jirin ay ka tashan karaan mustaqbalka dalka.

Taliyihii hore ee NISA ayaa sheegay in hogaamiyeyaasha dowladda Federaalka looga baahan yahay inay dhisaan kasoonida iyo is-aaminaadda shacabka, taasoo ku xiran yahay jiritaankeeda iyo awoodeeda.

– Siyaasadda –

Sanbaloolshe ayaa daboolka ka qaadey in Muqdisho laga dhigay meel ciriiri siyaasadeed [Shrinking Political space] ka jiro, oo lagu caburiyo siyaasiyiinta feker ahaan kasoo horjeeda dowladda Soomaaliya.

“Wixii Kismaayo ka dhacay [Caleemo saarkii Axmed Maxamed Islaam] waa wax lagu faano, ee ma qabo in la dhaleeceeyo,” ayuu hadalkiisa raaciyay siyaasigan Soomaaliyeed.

Waxuu wax aan micno badan lahayn kasoo qaadey Sanbaloolshe raali-ahaanshaheeda doorashadii ka dhacday Kismaayo, balse wuxuu ku baaqay in la meel la iska dhigo wixii tagey, lana abuuro jawi wadashaqeyn ah oo Villa Soomaaliya iyo maamulada ah.

Sanbaloolshe ayaa ugu baaqay Madaxweyne Farmaajo inuu damaciisa gaarka ah meel iska dhigo, lana shaqeeyo dowlad goboleedyada, si dalka looga saaro xaaladda uu hadda ku jiro, islamarkaana laga adkaado Al-Shabaab.

Waxa uu ku tilmaamay dadka hadda haya talada Soomaaliya kuwa ku shaqeeya aragtida qaldan oo ah “facaa iska-celi iyo anigaa iri la igama daba hadli karo”, taasina aan dalkan mudada dheer colaadaha iyo khilaafyada siyaasadeed kusoo jiray aan lagu maamuli karin.

“Dadka hadda talada haya, dowladnimada waxay u haystaan facaa iska-celi, anaa iri la igama daba-hadli karo,” ayuu Sanbaloolshe ku jawaabey mar su’aal laga waydiiyay jahwareerka hogaanka ka jira.

Madaxweyne Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayuu ku booriyey in uu tago Kismaayo “si uu isbedel ugu yimaado jawiga siyaasadeed ee sumeysan ee hadda jira, kaas oo isku bedeli kara mid caafimaad leh”.

Puntland iyo Somaliland ayuu soo jeediyay in la siiyo mudnaan gaar ah inta ay kasoo kabaneyso koonfurta Soomaaliya, loona bixiyo dowladda soo aadan “Dowladda Bartamaha iyo Koonfurta ee Soomaaliya”.

– Amniga –

Isaga oo iska fogeeyay in waxyaabihii uu xilka ku waayey ay kamid ahayd weerarkii Soobe ayaa wuxuu raaciyey “hal maalin oo waqtigeyga kamid ah kama qasaarin Umadda Soomaaliyeed, wayna iga og-neyd shaqadeyda”.

“Aniga shaqo xumo kuma waayin xilkeyga, waxaan ku waayey isfaham daro aniga iyo maamulka xiligaas meesha joogay, waan isla jaan-qaadi waynay,” ayuu si cad sharaxaad uga bixiyey sababta loo eryay.

Sidda laga soo xigtay isaga, muddo afar bilood ah oo uu xafiiska joogay waxaa kaliya Muqdisho ka dhacday afar “inta kalena waa la xakameeyay,” ayuu hoosta ka xariiqay.

“Aniga kadib 100 ka badan oo qarax ayaa dhacay cidna xil loogama qaadin, marka oohinta origa wey ka weyn tahay,” ayuu tibaaxay, isaga oo farta ku fiiqaya in ay salka ku hayso arrimo siyaasadeed iyo kala aragti duwanaanshiyo.

Sanbaloolshe waxa uu daboolka ka qaadey in Al-Shabaab ay xogta ka heshay hay’adaha dowladda dhex-dhexdooda, taasina ay fashiliso marwalba qorshaha dalka lagu xoreynayo, ilamarkaana lagu soo celinayo amniga iyo kala dambeynta.

“Nimankan waxay xogta si toos ah iyo si dad-banba ay uga helaan dadka, mararka qaarkood waxay ka helaan mas’uuliyiinta, ha aaminsanaadan, hala han-dado ama dan kale haka yeeshaan, sidii loo kala guri lahaa taley u baahan tahay”.

Lacagta ay dowladdu ka hesho dekadda Muqdisho oo uu ku sheegay 20-milyan “ayaa la siiyaa diyaas-baro soo wareeray, wasiiro iyo Xildhibaano” xili askariga jooga kontaroolada “uusan helin 100-Doollar oo joogta ah”.

– Federaalka –

Soomaaliya ayaa qaadatay nidaamka federaalka kadib dagaalkii sokeeye, wuxuuna ku baahay guud ahaan waddanka, iyadda oo cid walba ay u aragto mid xal u ah dhibaatooyinkii dalka ka jira.

Cabdullaahi oo xoojiyey jiritaanka nidaamkan ayaa si cad daaha wuxuu uga rogay in “siyaasadda laga saaro dadka ku jira ee aan la ogayn waxa u taagan yihiin”.

“Aniga saddex qof oo Soomaali ah ayaan faham-sanahay waxay u taagan yihiin; Cabdiraxmaan Faroole, Saciid Deni iyo Muuse Biixi,” ayuu hadalkiisa ku daray isaga oo mid-mid u sharaxay.

Faroole, xubin ka tirsan Aqalka Sarre ee baarlamaanka Soomaaliya iyo madaxweynihii hore ee Puntland, ayuu xusay “in uu u taagan yahay federalisim, Puntland la horumariyo; Soomaaliya oo lasoo dhisay in laysku keeno. Saciid Deni-na waa lamid”.

Muuse Biixi Cabdi, madaxweynaha Somaliland, ayuu qeexay “in uu u taagan yahay Somaliland in ay go’do, aayo ka talin, hadii la huri-waayana walaalo miisaaman oo wax Somaliland-na u qalma in koonfurto soo bandhigto ayuu aaminsan yahay”.

Isha: Garowe Online

Kuwait 16ka Oktoobar 2019 Ku xigeenka Wasiirka Arrimaha Dibadda ee dalka Kuwait  Khaled Al-Jarallah ayaa shaaciyey in wadankiisa uu marti gelin doono shir lagu taageerayo Soomaaliya .

Wasiirka ayaa sheegay in shirkaas oo ah mid Soomaaliya looga caawinayo dhanka Waxbarashada oo ay ka liidato uuna dhici doono sanadka soo socdo ee 2020 kaasoo lacago loogu deeqi doono.

Wakaaladda Wararka ee dalka Kuwaite ee marka lasoo gaabiyo loo yaqaan (KUNA) ayaa sheegtay in Al-Jarallah uu Axadii hoggaamiyey kulan loogu diyaar garoobayo shirkaas loogu deeqayo Soomaaliya oo noqonayo midkii ugu horeeeyey noociisa ah oo ay soo diyaariyaan Dowladaha Khaliijka.

Ku xigeenka Wasaaradda Arrimaha Dibadda ayaa la kulmay Diblomaasiyiin u dhashay Dalka Kuwait iyo xubno ka tirsan Wasaaradda Waxbarashada ee dalkaas si ay uga wada hadlaan sidii uu u dhici lahaa shirkaas lagu taageerayo Soomaaliya lagana hortago wax walba oo keeni karo inuu shirkaas baaqdo.

Arrintaan ayaa kusoo aadeyso xilli Shan Berri ka hor ay  Dowladda Mareykanka ku dhawaaqday in Barnaamijka Waxbarashada ee BAR ama BARO ay ku taageereyso lacag gaareysa $50 Milyan.

Barnamijkaas BAR ama Baro ayaa ah mashruuc socon doono muddo 5 Sano ah kaasoo la doonayo in lagu hormariyo tayada waxbarashada Soomaaliya iyo in la taageero dardargelinta waxbarashada carruurta.

Muqdisho 16ka Oktoobar 2019 Wasiirka Kalluumeysiga iyo kheyraadka badda ee maamulka Puntland Faarax Cawaash Beeldaaje oo warbaahinta kula hadlay magaalada Boosaaso ee xarunta gobolka Bari ayaa soo ban dhigay tirada iyo magacyada maraakiibta shisheeye ee sida sharci darada ah uga kalluumeysta xeebaha deegaanada Puntland.

Wasiir Beeldaaje ayaa sheegay in maraakiibtaas ay si dhuumaaleysi ah u gurtaan kheyraadka Puntland, isagoo sheegay in ay ku howlanyihii sidii sharciga ula tiigsan lahaayeen maraakiibtaas.

Iyagoo kaashanaya Wasaaradda kalluumaysiga ee xukuumadda federaalka ayuu sheegay in ay dacwado ka dhigeen dekedaha wadamada ay u iib geeyaan maraakiibtaas kalluunka ay ka xadaan xeebaha Puntland.

“Maraakiibtaas markii ay soo galayaan xeebaha dalka waxay damiyaan Satarleydka si aan loo ogaan, balse waan helnaa xogtiisa markab kasta oo soo gala xeebaha dalka, lkn ma heysano ciidamo ka howlgala oo soo qabta maraakiibtaas, waxaana hada socota diyaarinta ciidamo difaaca baddeena iyo khayraadka dhex ceegaaga” ayuu yiri wasiir Faarax Cawaash

Wasiirka oo sii hadlayay ayaa soo ban dhigay magacyada Maraakiibta lagu eedeynayo in kalluumaysi sharci daro ah ay ka wadaan xeebaha dalka, gaar ahaan xeebaha gobolka Bari iyo dalalka laga kala leeyahay.

“waa caadeystayaa mar walba ku soo noq-noqda xeebeheena, waxayna kala yihii Al-Amiin oo wata calankla Iran, Al-Khaliil oo Iiraani ah, Al-Nasiib oo siguna Iiraani ah, Amiir 374 oo Iiraani ah, Al-Saffa oo Pagistaani ah, Al-Tamasha oo Pakistaani ah, Arsanaal, Baytulaah, Xamiidi, Jasma, Kooka iyo kuwo kale oo dhamaan aan heyno magacyadooda, waxaana ku dacweynay wadamada ay u suuq geeyaan kalluunka ay sida sharci darada ah uga jalaabanayaan biyaha Soomaaliya, sharciga ayaana la tiigsa doonaa” ayuu hadalkiisa ku sii daray wasiirka kalluumaysiga maamulka Puntland.

Maamulka Dowladda Galmudug 16ka Oktoobar 2019 Faah faahinno dheeraad ah ayaa ka soo baxaya kulan looga hadlayey ammaanka Dhuusamareeb oo xalay ka dhacay gudaha magaaladaasi.

Kulanka oo ahaa mid xasaasi ayaa waxaa guddoomiyey wasiirka amniga Galmudug  Mudane Saadaq Sheekh Yuusuf, iyadoona ay ka qeyb galeen saraakiisha amniga Dhuusamareeb.

Intii uu socday shirka ayaa waxaa diirada lagu saaray howlgallada lagu sugayo amniga ee ka socda deegaanada mamulka Galmudug.

Sidoo kale waxaa warbixino la xariira amniga laga dhageystay saraakiisha hay’adaha amniga, kuwaas oo faah faahiyey howlgalladii ugu dambeeyey ee ka dhacay halkaasi.

Shirka ayaa gabagabadii la’isku raacay in la xoojiyo amniga, ciidamaduna ay u  diyaar garoobaan howlgallo cusub oo ka bilaabanaya deegaano ka tirsan gobolka Galgaduud ee bartamaha Soomaaliya, si looga saaro dagaalyahannada Kooxda Al-Shabaab

Dhowaan ayaa la filayaa in doorasho ay ka dhacdo Dhuusamareeb, taas oo ay qaban qabaanineyso dowladda Soomaaliya.

https://www.youtube.com/watch?v=LpVPZUaUBFw

WARARKA MAANTA 15ka Oktoobar 2019 Sir Culus!

Su’aallaha Maanta: Yaa is-hor casili doona Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” mise khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”?  Maxuu u aamusan yahay Argagixiye AL-Shabaab Taliyaha Hay’adda Nabadsugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasiin “Daba-Naasle” oo keydkii sirta dalka u gacan-geliyey Ururka Argagixisadda AL-#Shabaab? Yaa qarxiya Muqdisho Taliye Shabaab maalgeliye Fahad Yaasin Iyo Taliye Shabaab Maxamed Aaadan Koofi oo agaasimi ka ah Laanta Socdaalka? Yaa #Soomaaliya ka dhigay dalka adduunka ugu musuqmaasuqa badan Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” mise Khaa’inul waddan Raysal Wasaase Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Maxayse weli u wadashaaqayn karin labada aqal ee dalka #Soomaaliya? Yaa laaluushka badsada Guddoomiye Mursal ama Guddoomiye Cabdi Xaashi? Ma Madaxweynaha ayaa dastuurka ka sareeya marka uu madaxweyne xilka ku wareejiyey amray inuusan Garoonka Muqdisho ka dhoofi karin? Ma jirtaa inuu Madaxweyne Farmaajo iscasili doono fashilka baahsan ee ku yimid xukuummadda khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Yaa shacabka Soomaaliyeed runta ka qarin kara? Ha wiqleyso! 

Muqdisho 15ka Oktoobar 2019 Wasiirka Maaliyadda xukuumadda Soomaaliya Cabdiraxmaan Ducaale Beyle ayaa soo saaray qoraal jawaab celin u ah warbixiintii dhawaan ka soo baxday xaafiiska Hanti Dhowraha Qaranka taasi oo sheegaysay in 18 milyan oo dollar ay ka maqan tahay qasnadda dowladda Federaalka.

Xogta ay Warbaahinta  ka heshay illo lagu kalsoonaan karo ayaa noo xaqiijiyey in Hanti-dhowraha guud iyo wasaaradda maaliyadda ay isku khilaafsan yihiin warbixintii ugu dambeysay ee Hanti dhowraha guud uu soo saaray midaas oo lagu sheegay in 18 milyan aan la marsiinin habraaca dhakhliga maaliyadeed ee dalka. Isla warbixinta isbuucii hore uu soo saaray hanti dhowraha oo qeybo kala duwan ka koobneyd ayaa lagu muujiyey in qaar ka mid ah laamaha kala duwan ee dowladda ay isticmaaleen kharashaad aan la waafajin nidaamka hubinta dakhliga gudaha.

Wasaaradda maaliyadda ayaa qoraal rasmi ah oo ay soo saartay uga jawaabtay wabixinta Hanti dhowraha. Qoraalka wasaaradda maaliyadda oo nugul ka mid ah ay heshay HOL ayaa lagu sheegay in warbixinta Hanti dhowraha aanay ku waafaqsaneyn lacagta la sheegay inay ka maqantahay qasnadda dowladda.

Qoraalka ayaa sidoo kale lagu xusay in aan madaxda wasaaradda iyo laamaha kale ee warbixinta lagu qoray aan lagala tashan inta aan la sii deyn,  Waxaa kale oo jawaab celinta wasaaradda maaliyada ay farta ku fiiqday inay jiraan qaladaad waaweyn oo ku jira warbixinta taasi oo laga baaqsan karay ayay yiraahdeen haddii Maamulka Wasaaradda lala wadaagi lahaa warbixinta ka hor inta aysan bixin.

Warqada jawaab celinta ee wasaaradda maaliyadda ayaa sido kale lagu xusay lacagihii Xukuumadda Federaalka Soomaaliya soo galay sanadkii 2018ka iyo kaalmada laga helay deeq-bixiyayaasha. Waxaa qoraalka sidoo kale lagu caddeeyay qaabka lacagahaasi xisaabtooda u baxeen iyo tafaasiishooda midaas oo muujineysa in wasaarada maaliyada iyo xafiiska Hanti dhowraha ismaandhaafkii u dhaxeeyay uu banaanka u soo baxay.

Nidaamka maaliyadeed ee dowladda Soomaaliya ayay haatan kor joogteyn ku sameyaan hey’adda lacagta IMF iyo Bangiga adduunka oo labaduba kala shaqeeya dowlada Soomaaliya dib u habeynta maaliyada oo shuruud u ah sidii deymaha looga cafin lahaa Soomaaliya. Warbixinta uu soo saaray hantidhowrka iyo jawaab celinta wasaaradda maaliyadda ayaa saameyn ku yeelan karta xiriirka wadashaqeyn ee laamaha lagama maarmaanka u ah dib u habeynta maaliyadda dalka midaas oo dib u dhac ku keeni karta dadaalka deyn cafinta iyo kalsoonida caalamka ay ku qabi karaan hey’addaha dowliga ah.

Madaxda dowladda Soomaaliya ayaan ilaa iyo hadda ka hadlin wabixinta uu dhawaan soo saaray Hanti dhawrka.

Muqdisho 15ka Oktoobar 2019 Madaxtooyada Soomaaliya ayaa si kulul uga hadashay Gaadii lagu soo xardhay Sawirrada madaxweyne Maxamed Cabdullaahi Farmaajo iyo RW Kheyre oo maalintii shalay lagu soo bandhigay xuska Sanad-guuradii Labaad ee ka soo weerarkii Ismiidaaminta ahaa ee 14kii October 2017 ka dhacy Isgoyska Zoobe.

Gaadiidkan oo la soo dhigay bartamaha Isgoyska Zoobe ayaa lagu soo xardhay sawirrada madaxweyne Farmaajo iyo Ra’iisal Wasaare Kheyre oo Dhiig Shubaya, taasoo ka tarjumeysa sida ay Madaxweynaha iyo Ra’iisal Wasaaruhu uga qeybqaateen gurmadkii caafimaad ee loo fidiyay dadkii ay wax-yaaladu ka soo gaartay maalintaa Qaraxii Zoobe.

Agaasimaha Warfaafinta Madaxtooyadda Soomaaliya Cabdinuur Maxamed Axmed oo War qoraal ah soo dhigay bartiisa Facebook ayaa waxaa uu sheegay in shakhsiyaad loo heeso ama loo buraanburo ay tahay dhaqan duugoobay oo aan loo baahnayn.

“Madaxda iyo dadka kale ee ammaanada bulshada loo wakiishay waxa ay khaldaan waa la sixi karaa, waxa ay hagaajiyeenna waa la tilmaami karaa balse in shakhsiyaad loo heeso ama loo buraanburo waa dhaqan duugoobay oo aan loo baahnayn. Waxaa lamid ah qoladii maanta baabuurta kusoo buufisay sawirrada madaxda qaranka iyaga oo isu haysta in ay wax hagaajiyeen. Dhaqamadaas liita waa in la baabi’iyaa”ayuu yiri Agaasime Cabdinuur.

Sawirradan ayaa markii lagu arkay Isgoyska Zoobe maalintii shalay waxaa ayeey dadka intooda badan ku micneeyeen wax u eg Olole doorasho, madaama xiligaa ay jireen madax faro badan oo ka qeybqaatay gurmadii caafimaad ee dadka loo fidinayay, laakiin aan lagu xusin munaasabadii shalay.

 

Muqdisho 15ka Oktoobar 2019 Janeraal Yuusuf Indhacadde oo u waramay Idaacadda Kulmiye ee magaalada Muqdisho ayaa ka hadlay dhacdadii 14-kii October, iyadoo wax laga weydiiyay casharada ay ka baratay dowladdu dhacdadaas iyo waxa ay uga faaiidaysatay shacuurtii dadka Muqdisho, oo aad uga gilgishay xasuuqii loo geystay.

Indhacadde ayaa sheegay in dowladdu ay ka baratay oo kaliya in ay jarto wadooyinkii ay is ticmaali jireen shacabka dulman ee Muqdisho, halka kuwo uu ku sheegay arxan laawe yaalna ay dhankay ka soo gaaraan dad reer Muqdisho ka xasuuqayaan.

Waxa uu sheegay in ay dalka ka jirto khibrad yari ciidan oo aad u baahsan taas oo saameynteeda leh, isagoo tusaale u soo qaatay dhacdo uu isagu la kulmay.

“Galab galbaha ka mid ah ayaan Bar koontorool soo istaagay aniga oo la socda gadiid tikniko ah, wiilal boolis ah ayaa goobta joogay waxaan tusay ID CARD ama aqoonsigeygii waxa uu fiirinayay mudo badan, waxaa ku iri maxaad intaasoo dhan ka fiirineysaa afar xaraf bis ayaaba ku qorane”.

Intii uu ka hadlayay arintaas ayuu sheegay Indhacadde in askarigii uu akhrin waayay magacii ku qornaa aqoonsiga, markii uu isku sheegayna uu aamini waayay.

“Waxaan watay tikniko iyo ciidan badan, iyaguna afar wiilbey ahaayeen, hadana waxay isku dayeen in ay iskay hortaagaan, waana mid ka mid ah caqabadaha ugu weyn ee Muqdisho iyo dalka oo dhan ka jira” ayuu yiri Jeneraal Indhacadde.

Jeneraalka ayaa sheegay in amniga Muqdisho uu yahay mid aad u liita, isagoo tusaale u soo qaatay weerarkii hoobiyaasha loo adeegsaday ee Al-Shabaab ay ku qaadeen xarunta Xalane, isagoo xusay in qoriga ugu ridada dheer oo ay heystaan uu yahay Hoobiyaha oo kaliya, isaguna marka uu ugu bato ay tiiradiisu tahay 8-KM oo kaliya.

Muqdisho 15ka Oktoobar 2019 Madaxweynaha maamulka Jubbaland oo khudbad ka jeedinayey munaasabad sagootin ah oo uu u sameeyey mas’uuliyiintii ka qeyb gashay caleema saarkiisa ayaa ka hadlay khilaafka kala dhexeeya dowladda Soomaaliya.

Axmed Madoobe ayaa sheegay in dowladda looga baahan yahay in ay qaadato mas’uuliyadda guud, islamarkaana ay ilaaliso Dastuurka u yaalla dalka.

Sidoo kale waxa uu sheegay inuu diyaar u yahay inuu wadahadal la galo dowladda federaalka iyo dib u heshiisiin, si loo dhameeyo khilaafka u dhexeeya labada dhinac.

“Wada hadal iyo dib u heshiisiin diyaar baan u nahay cid walba oo wax naga tabanaysa miiska wada hadalkaan ku kala baxaynaa iyo sharciga.”ayuu yiri Axmed Madoobe.

Madaxweynaha Jubbaland oo hadalkiisa sii wata ayaa xusay in madaxda dowladda federaalka looga fadhiyo ilaalinta waqtiga loo qoresheeyey doorashada 2020-ka illaa 2021-ka, si aysan u dhicin muddo kororsi iyo dib u dhac ku yimaada doorashadaasi.

Ugu dambeyn wuxuu ugu baaqay dowladda federaalka in farogelinta ay ka deyso dowlad goboleedyada dalka, si loo helo kalsooni lagu wada shaqeeyo.

Hadalkan ayaa ku soo aadaya, iyadoo Sabtidii, Axmed Madoobe lagu caleema saaray Kismaayo, iyadoo ay weli  diidan doorashadiisii dowladda Soomaaliya.

Muqdisho 15ka Oktoobar 2019 Mas’uuliyiin ka kala socotay wasaaradda duulista hawada xukuumadda federaalka, maamulka gobolka Banaadir iyo wasaaradaha duulista hawada ee maamul goboleedyada Hir-Shabeelle iyo Koonfur Galbeed ayaa shalay galab kulan ku yeeshay magaalada Muqdisho.

Xubnahaas aya kulankooda waxa ay uga arinsanayeen halka laga dhisayo garoon cusub oo loo weecinayo duulimaadyada garoonka caalamiga ah ee Aadan Cadde, kidib markii uu batay ciririga garoonka Muqdisho.

Wasiirka wasaaradda gaadiidka iyo duulista hawada ee xukuumadda Soomaaliya Maxamed Cabdullahi Salaad Oomaar oo kulankaas ka hadlay ayaa sheegay in wasaarddiisu ay diyaarisay Enjineeradii dhisi lahaa garoonka cusub.

Wasiir Oomaar ayaa kulanka ka sheegay in ay kordheen diyaaradaha ka dega  garoonka Aadan Cadde, taas oo sababtay cariiri badan oo ka jira garoonka.

Sidoo kale waxa uu sheegay wasiirku in dhismaha garoonka cusub ay soo gaba-gabaynayaa inta lagu guda jiro sanadkaan 2019-ka.

Guddi uusan shaacin magacyadooda iyo inta ruux ee ay ka koobanyihiin ayuu sheegay wasiir Oomaar in ay u magacaabeen ka shaqeynta dhismaha garoonka cusub.

Mas’uuliyiinta ka socotay maamulada Hir-Shabeelle iyo Koonfur Galbeed ayuu sheegay in ay kala tashaneysay wasaaradu, halka laga dhisayo garoonka isagoo sheegay in labada Shabeelle oo labada dhinac xuduud kala leh gobolka Banaadir ay ka heystaan dhul laga hir galin karo garoonka cusub.

Ilaa hada wasiir Oomaar iyo xubnihii kaleba si rasmi ah uma shaacin halka laga dhisayo goroonka cusub ee diyaradaha, kaas oo ay qorsheynayso wasaaradda gadiidka iyo duulista hawada xukuumadda Soomaliya in laga dhiso meel ka baxsan magaalada Muqdisho.

Markii la dhiso garoonkaas ayuu sheegay wasiirka gaadiidka iyo duulista hawada in loo weecinayo duulimaadyada garoonka Aadan-Cadde, kuwaas oo iskaga kala goosha gobolada dalka iyo guud ahaan caalamka.

Addis Ababa 15ka Oktoobar 2019 Warar lagu kalsoonaan karo ayaa sheegaya in ay haatan wadahadallo hoose u socdaan madaxda dowladda federaalka ah ee Soomaaliya iyo hoggaanka gobollada dhexe ee Ahlu Sunna Waljamaaca.

Wadahalladan ayaa intooda badan diirada lagu saarayaa guddiga farsamada ee ay dhowaan wasaaradda arrimaha gudaha Soomaaliya u magacowday Galmudug.

Ahlu Sunna ayaa ka hortimid ku dhawaaqista guddigaas oo ka kooban 13 xubnood, taas oo keentay isfaham waa hor leh oo soo kala dhexgalay dowladda iyo Ururkaasi.

Wararka ayaa sheegaya in Ahlu Sunna ay dalbaday in la fuliyo heshiiskii ay la gashay dowladda oo ahaa in guddiga laga siiyo 6 xubnood, halka 7 kale ay qaadaneyso dowladda

Sidoo kale Ahlu Sunna ayaa soo jeedisay in gudiga loogu biiriyo 5 ilaa 6 xubnood oo ka dheeri ah 13kii xubnood ee horay loo magacaabay, sida ay Caasimada Online u xaqiijiyeen ilo wareedyo lagu kalsoonyahay.

Lama oga sida ay wax noqon doonaan, iyadoona la filayo in dhowaan uu magaalada  Dhuusamareeb dib ugu laabo wasiirka arrimaha gudaha xukuumadda Somalia, Cabdi Maxamed Sabriye, si loo xaliyo arrintaasi.

https://www.youtube.com/watch?v=ySIEQQG2BL0

WARARKA MAANTA 7da Oktoobar 2019 Sir Culus!

Su’aallaha Maanta: Yaa Madaxweyne xilka si nabad ah u wareejiyey garoonka diyaaaradaha #Muqdisho ku xanibay? Yaa qarxiya Muqdisho Taliye Shabaab maalgeliye Fahad Yaasin Iyo Taliye Shabaab Maxamed Aaadan Koofi oo agaasimi ka ah Laanta Socdaalka? Yaa #Soomaaliya ka dhigay dalka adduunka ugu musuqmaasuqa badan Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” mise Khaa’inul waddan Raysal Wasaase Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Maxayse weli u wadashaaqayn karin labada aqal ee dalka #Soomaaliya? Yaa laaluushka badsada Guddoomiye Mursal ama Guddoomiye Cabdi Xaashi? Ma Madaxweynaha ayaa dastuurka ka sareeya marka uu madaxweyne xilka ku wareejiyey amray inuusan Garoonka Muqdisho ka dhoofi karin? Ma jirtaa inuu Madaxweyne Farmaajo iscasili doono fashilka baahsan ee ku yimid xukuummadda khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Yaa shacabka Soomaaliyeed runta ka qarin kara? 

Ha wiqleyso! 

https://www.youtube.com/watch?v=O6F39zRLD5I  

Muqdisho 7da Oktoobar 2019 Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa ruqsadii duulimaadyada dalka kala laabatay shirkadda duulimaadyada Jubba Airways oo lagu eedeeyay in shatigeeda ay ku duulaysay diyaaraddi shalay ka degtay magaalada Kismaayo.

Ilo-wareedyo ka tirsan hey’adda duulista hawada ayaa Caasimada Online in xaqiijiyay arirntaan, sidoo kale xildhibaano ka tirsan golaha shacabka oo uu ka mid yahay xildhibaan Xasan Macalin ayaa ku soo daabacay bartiisa Facebook-ga warkan.

Diyaaradda Fokker 50, oo lambarka diiwaankeedu yahay 5Y-JXJ, kana diiwaan gashan dalka Kenya, ayaa sida la sheegay ku duuleysay shati ay leedahay shirkadda Jubba Airways oo ka mid ah shirkadaha duulimaadyada dalka.

Diyaaradaas ayaa jabisay xayiraadii ay dowladda federaalka ku soo rogtay bishii hore magaalada Kismaayo, taas oo ahayd in diyaaraddi tagaysa ama ka duulaysa magaaladaas ay waajib ku tahay in ay soo marto magaalada Muqdisho iyo sidoo kale, amar kale oo ahaa in 24-saac ka hor ay diiyaaradu soo gudbisato codsigeeda ku aadan duulimaadka magaalada Kismaayo ee gobolka Jubbada Hoose.

Cabdikariim Xuseen Guuleed iyo Shariif Xasan Sheikh Aadan oo madaxweynayaal ka soo noqday maamul goboleedyada Galmudug iyo Koonfur Galbeed iyo tiro xildhibaano ah ayaa la socday diyaaradaas, kuwaas oo socdaalka ay ku tageen Kismaayo ay siyaasiyiin badan ku tilmaameen is-miidaamin siyaasadeed.

Arrintan ayaa imaneysa ayada oo sidoo kale, dowladda Soomaaliya ay hay’adda duulimaadyada rayidka ah ee QM ee ICAO u gudbisay dacwad ka dhan ah dowladda Kenya kadib markii diyaarad kasoo duushay Nairobi ay shalay ka degtay magaalada Kismaayo.

Ilo-wareedyo ka tirsan wasaaradda Gaadiidka iyo Duulista Hawada ee Soomaaliya ayaa Caasimada Online u sheegay in dowladda ay waraaq ay u qortay hay’adda ICOA ku eedeysay dowladda Kenya ay ku xadgudubtay sharciga caalamiga ah ee duulista hawada.

Maamulka Dowladda Puntland 7da Oktoobar 2019 Puntland, Siciid Deni ayaa taliyeyaal u magacaabay qeybta Booliska ee gobollada Nugaal iyo Sanaag ee maamulkaasi.

Warqad ka soo baxday xafiiska Deni ayaa sidoo kale saraakiishaasi lagu dalacsiiyey, ka hor inta aan loo magacaabin xilalkaasi.

Halkan hoose ka Aqriso:Madaxweynaha Puntland

Markuu arkay:- Dastuurka  Maamulka Puntland

Markuu arkay: Kartidiisa, Aqoontiisa iyo Hawl-karnimadiisa Ciidanimo

Wuxuu Xeeriyey

Waxaa G/Dhexe Muumin Cabdi Shire loo magacaabay

Taliyaha Qaybta Booliska Gobolka Nugaal.

Xeerkani wuxuu dhaqangelayaa markuu Madaxweynuhu saxiixo, wuuna saxiixay Madaxweynuhu.

Dhinaca kale Madaxweynaha  Puntland Siciid Cabdullaahi Deni ayaa Xeer Madaxweyne Lr-78 Oktoobar 05, 2019 ku magacaabay Taliya Qaybta Booliska gobolka Sanaag.

Madaxweynaha  Puntland

Markuu arkay:- Dastuurka  Maamulka Puntland

Markuu arkay: Kartidiisa, Aqoontiisa iyo Hawl-karnimadiisa Ciidanimo

Wuxuu Xeeriyey

Waxaa G/Dhexe Bashiir Cali Maxamed loo magacaabay

Taliyaha Qaybta Booliska gobolka Sanaag

Xeerkani wuxuu dhaqangelayaa markuu Madaxweynuhu saxiixo, wuuna saxiixay Madaxweynuhu.

Madaxweyne Siciid Cabdullaahi Deni ayaa Xeer Madaxweyne Lr-79 Oktoobar 05, 2019 ku magacaabay Taliyaha Qaybta Booliska Gobolka Nugaal.

Muqdisho 7da Oktoobar 2019 Madaxweynihii hore ee Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa si kulul ugu hadlay Xoogagga Waddaniyiinta Farmaajo ee maalmahan aadka loo hadal hayey kadib markii ay ku fashilmeen banaan-bax uu madaxweynaha amray oo ay qorsheynayeen.

Madaxweyne Xasan Shekeh ayaa waxyaab leh ku tilmaamay in koox gaar ah lagu tilmaamo waddaniyiin, wixii ayaga kasoo harana laga dhigo dad aan dalkooda jecleyn, taasi oo uu ku qeexay dhaqan laga naxo.

“Yey tahay cidda shacabka Soomaaliyeed ka qaaday waddaniyadda ee siisay koox gaar ah” ayuu yiri Xasan Sheekh.

Xasan Sheekh ayaa sidoo kale is weydiiyay cida ay ka tirsan yihiin xoogaggan iyo haddii ay yihiin Shaqaalaha Rayidka iyo haddii kale, isaga oo sheegay in dowladda Federaalka laga doonayo inay sharciyeyso xooggagan oo ku darto shaqaalaha dowladda, isagoo caddeeyay in cid aan sharciyad heysan in aan qarash lagu bixin.

Xoogagga Wadaniyiinta oo uu magacaabay madaxweyne Maxamed Cabdullaahi Farmaajo, bishii June sanadkii 2018-kii, islamarkaana toos ugu amar qaata Madaxtooyada Soomaaliya ayaa ka shaqeeya degmo kasta oo ku taala Gobalka Banaadir iyagoo ka qabta xilal sara oo muhiim ah.

Xoogagga Wadaniyiinta ayaa degmooyinka waxay ku leeyihiin Kaaliye Sare oo ka awood badan Guddoomiyaha iyo dhamaan xubnaha kale ee degmada waxaana sidoo kale degmooyinka ugu qoran dhalinyaro la shaqeeya Kaaliyaha degmada.

Markii hore waxaa loo aas aasay in ay ka shaqeeyaan Howlaha dariseynta balse hadda waxay toos ula fal galaan wax kasta oo quseeya degmada. Qaarkood ayaa ku dhiiraday in ay awood u yeeshaan talo soo jeedin xil ka qaadis Guddoomiye.

Dadka qaar ayaa arintaan ku micneeyay Kacaan cusub oo lagu doonayo in lagu abuurto degmooyinka dad ku xiran Madaxtooyada Soomaaliya kuwaas oo noqda Xoogag u abaabulan difaaca Villa Somalia iyo kooxda ku xiran.

Maamulka Dowladda Jubbaland 7da Oktoobar 2019 Wasiirka warfaafinta Jubbaland, Injineer Cabdi Xuseen Sheekh Maxamed ayaa si kulul uga hadlay warkii xalay ka soo baxay wasaaradda arrimaha gudaha ee ku aadanaa habraaca doorasha kale oo dowladu ka qabaneyso maamulkaasi.

Wasiirka oo la hadlay BBC-da ayaa sheegay in aysan wax shaqo ah ku laheyn doorashadaasi, ayna quseyn Jubbaland, sida uu hadalka u dhigay.

Sidoo kale wuxuu tilmaamay in Kismaayo ay ka dhacday doorasho xor iyo xalaal ah, islamarkaana ay dhiman tahay kaliya in la caleema saaro Madaxweynaha.

Waxa kale oo uu dowladda federaalka ku eedeeyey inay ku xadgubeyso sharciga u yaalla dalka, islamarkaana aysan u tureyn dadka reer Jubbaland

Injineer Cabdi Xuseen Sheekh Maxamed wasiirka warfaafinta Jubbaland ayaa ugu dambeyn xusay in wixii dhibaato ah ee ka dhasha arrintaasi ay qaadi doonto dowladda dhexe.

Lama oga sida ay wax noqon doonaan, iyadoona 9-ka bishan oo ku beegan maalinta beri ah lagu wado inay dhacdo xafladda caleema saarka ee Axmed Madoobe.

Dowladda federaalka ayaa ka hortimid doorashadaas oo 22-kii bishii hore ka dhacday magaallo xeebeedka Kismaayo ee xarunta gobolka Jubbada Hoose.

https://www.youtube.com/watch?v=O6F39zRLD5I

WARARKA MAANTA 6da Oktoobar 2019 Sir Culus!

Su’aallaha Maanta: Yaa qarxiya Muqdisho Taliye Shabaab maalgeliye Fahad Yaasin Iyo Taliye Shabaab Maxamed Aaadan Koofi oo agaasimi ka ah Laanta Socdaalka? Yaa #Soomaaliya ka dhigay dalka adduunka ugu musuqmaasuqa badan Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” mise Khaa’inul waddan Raysal Wasaase Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Maxayse weli u wadashaaqayn karin labada aqal ee dalka #Soomaaliya? Yaa laaluushka badsada Guddoomiye Mursal ama Guddoomiye Cabdi Xaashi? Ma Madaxweynaha ayaa dastuurka ka sareeya marka uu madaxweyne xilka ku wareejiyey amray inuusan Garoonka Muqdisho ka dhoofi karin? Ma jirtaa inuu Madaxweyne Farmaajo iscasili doono fashilka baahsan ee ku yimid xukuummadda khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Yaa shacabka Soomaaliyeed runta ka qarin kara? 

Ha wiqleyso!   

https://www.youtube.com/watch?v=CWS_S-s7BN4

Muqdisho 6da Oktoobar 2019 Wasiirka wasaaradda maaliyadda xukuumadda Soomaaliya, Cabdiraxmaan Ducaale (Beyle) oo wareysi gaar ah siiyey TV-ga Universal ayaa ka hadlay arrimo dhowr ah oo ku aadan xaaladda guud ee dalka, gaar ahaan Maaliyadda.

Beyle ayaa wareysiga uu bixiyey wuxuu uga hadlay arrimo muhiim ah, sida dhaqaalaha ay Al-Shabaab ka hesho ganacsatada magaalada Muqdisho.

Wasiirka ayaa xusay inay jiraan lacago la siiyo kooxda Al-Shabaab oo xilligan dagaal adag kula jirta ciidamada dowladda iyo kuwa AMISOM.

“Arrinta Shabaab iyo waxbey qaadaa horta anigu kama war hayo waxa ay qaadaan, waa maq maqlaa inay wax qaadaan.” ayuu yiri wasiir Beyle

Sidoo kale waxa uu intaasi ku daray in lacagta la siiyo Al-Shabaab ay tahay mid lagu burburinayo dalka, sida uu hadalka u dhigay.

“Lacagta cid kale la siiyo inkaarbey dadkani qabaanee waa lacag dalka lagu burburinayo, inkastoo aanan ogeyn wax la qaado.” ayuu wasiirku sii raaciyey hadalkiisa.

Cabdiraxmaan Ducaale Beyle ayaa ugu baaqay ganacsatada in lacagta ay bixinayaan ay siiyaan dowladda dhexe, si loogu dhiso dalka, islamarkaana ay la xisaabtamaan.

Ugu dambeyn wasiirka ayaa soo hadal qaaday qorshaha daabicista lacago cusub oo shilin Soomaali ah oo ay haatan wado dowladda Soomaaliya.

Wasiir Beyle ayaa sheegay in dhammaan dowladda federaalku ay buuxisay shuruudihii laga rabay, balse weli la la’yahay kaliya qarashkii lagu daabici lahaa lacagtaas oo uu tilmaamay inuu kor u dhaafayo dhowr iyo labaatan Milyan oo Dollerka ee Mareykanka ah.

Hargaysa 6da Oktoobar 2019 Xoghayaha howlaha guud ee xisbiga mucaaridka ah ee Waddani, Cabdi Haybe Maxamed oo maanta warbaahinta la hadlayey ayaa sheegay in Safaaradaha ka furan Muqdisho ay u horseedeen Somaliland in weli loo sii aqoonsanaado maamul goboleed.

Cabdi Haybe ayaa sidoo kale waxa uu sheegay in safaaradahaasi ay sabab u yihiin in xukuumada Somaliland ay wax badan u daba fadhiisato dowladda federaalka Soomaaliya.

Xoghayaha howlaha guud ee xisbiga Waddani oo arrintaasi ka hadlayay, ayaa waxa kale oo uu ayiday dhawaaqii ceyrinta ahaa ee xisbiga Ucid ku dalbaday in wakiilka Jabuuti u fadhiya Somaliland la eryo, wuxuuna yiri

“Wakiilka Jabuuti u fadhiya qunsilyada Jabuuti ee Somaliland, hadalku uu ka dhacay, oo hadal dimblamaasi kumuu hadal, si xuna oo aan loo baahnayna ayuu u hadlay, sidaas darteed Wakiilkani inuu dalka ka baxo oo uu dalkiisa ku laabto ayaa u haboon”

Mida kale Safiirkii Jabuuti wuxuu fadhiya Muqdisho, Safiirkii Turkiguna wuxuu fadhiya Muqdisho, halkana waxa ka dhisan Qunsiliyado, taasi ayeyna nasiib daro Xukuumaddu ogolaatay”.

Wuxuuna intaas kusii daray “Macnaheeduna waxay noqonaysa in Muqdisho aynu wax badan u daba fadhino, waxaana xusid mudan in Turkigu aanu inaga waxba ina tarin, halka uu caawiyo Somaliya, ciidamadana uu u tababaro, wax walbana uu la garab taagan qunsiyadaha aynu ogolaanay iyo safaaradaha Muqdisho ka dhisani waxay inoo horseedeen in maamul goboleed Soomaaliya ka mid ah la inagu tiriyo”.

Muqdisho 6da Oktoobar 2019 Ciidamada dalka Jabuuti ee qeybta ka ah howlgalka AMISOM ee Soomaaliya ayaa xilligan ka cabanaya mushaar la’aan heysata in muddo ah.

Ciidamadani ayaan qaadan wax mushaar ah muddo sanad ah, sida uu qoray wargeyska Indian Ocean Newsletter.

Wargeyska oo soo xiganaya saraakiil ayaa sheegay in ciidamada kale ee AMISOM ay qaateen mushaaraadkooda, balse kuwa Jabuuti aysan weli helin.

Askari kasta oo ka mid ah ciidamada Jabuuti ee AMISOM ayaa mushaar ahaan u qaata 800 oo Dollerka Mareykanka ah, waxaana lagu soo warramayaa in Midowga Africa uu mushaarka ciidamadaasi ku wareejiyey dowladda Jabuuti, balse aysan weli iyadu bixin.

Cabashada ciidamadan oo muddo dheer soo jiitameysay ayaan weli jirin wax jawaab ah oo ay ka bixisay dowladda Jabuuti.

Ciidamada Jabuuti ee AMISOM oo dagaal kula jira Al-Shabaab ayaa ka howlgala deegaanada HirShabelle, gaar ahaan gobolka Hiiraan ee bartamaha Soomaaliya.

Muqdisho 6da Oktoobar 2019 Dowladda Soomaaliya ayaa hay’adda duulimaadyada rayidka ah ee QM ee ICAO u gudbisay dacwad ka dhan ah dowladda Kenya kadib markii diyaarad kasoo duushay Nairobi ay maanta ka degtay magaalada Kismaayo.

Ilo-wareedyo ka tirsan wasaaradda Gaadiidka iyo Duulista Hawada ee Soomaaliya ayaa Caasimada Online u sheegay in dowladda ay waraaq ay u qortay hay’adda ICOA ku eedeysay dowladda Kenya ay ku xadgudubtay sharciga caalamiga ah ee duulista hawada.

Ilo-wareedyo ka tirsan dowladda ayaa Caasimada Online u sheegay in nooca diyaaradda maanta tagtay Kismaayo ay tahay Fokker 50, oo lambarka diiwaankeedu yahay 5Y-JXJ, kana diiwaan gashan dalka Kenya, waxaana ay ku duuleysay shati ay leedahay shirkadda Jubba Airways.

Dowladda ayaa sidoo kale ay suurta-gal tahay inay tallaabo ka qaado shirkadda Jubba Airways.

Dowladda Soomaaliya ayaa horey usoo saartay amar ay Kismaayo uga mamnuucday duulimaadyada aan soo marin magaalada Muqdisho, taasi oo diyaaraddii maanta tagtay Kismaayo ay jebisay.

Diyaaradan ayaa Jubaland ay ugu talo gashay inay kusoo daabusho madaxda loo diiday inay ka qeyb-galaan caleemo-saarka madaxweyne Axmed Madoobe.

Dacwada ay wasaaradda gaadiidka iyo duulista hawada u gudbisay ICAO ayaa noqoneysa tii ugu horeysay oo ay ee ka dhan ah dowladda Kenya oo ay Soomaaliya u gudbiso Qarramada Midoobey.

Maamulka Dowladda Jubbaland 6da Oktoobar 2019 Ugu dambeyn wuxuu sheegay in loo baahan yahay isu tanaasul iyo in wax weliba lagu dhameeyo wada hadal.

Hadalkan ayaa ku soo aadaya, iyadoo muddooyinkii dambe uu sii xoogeysanayey khilaafka dowladda dhexe iyo Jubbaland, kaas oo ka dhashay doorMadaxweynihii hore ee maamulka Galmudug Cabdikariin Xuseen Guuleed oo ku sugan magaalada Kismaayo ee gobolka Jubbada Hoose ayaa ka hadlay xiisada siyaasadeed ee u dhexeysa dowladda federaalka iyo Jubbaland.

Cabdikariin Xuseen Guuleed ayaa ugu horreyn sheegay inuu Kimsaayo u tegay ka qeyb galka xafladda caleema saarka ee Madaxweyne Axmed Madoobe.

Sidoo kale waxaa uu gardarro ku tilmaamay cunaqabateynta dhinaca hawada ee la saaray dadka reer Jubbaland.

“Waxaa aad uga xunnahay munaasabada aan ku nimid, xilli shacabka reer jubbaland ay saaran tahay cunaqabateyn gardaro ah, shacabka reer Jubbaland ma qabato cunaqabateyn ma qabto dhibaatada gaarka ah ee lagu haayo, kama qabato dowladooda ayaga dhisteen, dadkii cunaqabateyntaas inay jebiyaan hormuudka u ahaa ayaa ka mid aheyn.”ayuu yiri Cabdikariin Xuseen Guuleed.

Muqdisho 6da Oktoobar 2019 Wasiirka Arrimaha Gudaha, Federaalka iyo Dib u heshiisiinta Xukuumadda Soomaaliya  Cabdi Maxamed Sabriye iyo wafdi uu hoggaaminayo ayaa gaaray magaalada Geneva oo ay uga qeybgali doonaan shirka  heerka caalami ah ee guddiga sare ee fulinta hey’adda QM ee qaxootiga Adduunka.

Kulankan oo ah kii 70aad ayAa waxaa isugu imaan doonA dalalka xubnaha ka ah guddiga sare ee fulinta hey’adda QM ee qaxootiga Adduunka, iyadoo Wasiirku uu ku matali doona Dowlada Soomaaliya.

kulanka ayaa lagu qaadaa dhigi doonaa arrimaha qaxootiga adduunka, sidoo kalana lagu ansixin doonaa qorshe sanadeedka iyo miisaaniyadda hey’adda UNHCR.

Wasiirka Arrimaha Gudaha, Federaalka iyo Dib u heshiisiinta Xukuumadda Soomaaliya  Cabdi Maxamed Sabriye ayaa inta uu ku sugan yahay dalka Switzerland waxaa uu kulamo kala duwan la qaadan doonaa Madax ka tirsan dowladda Switzerland iyo mas’uuliyiinta kale ee Shirkaasi ka qeyb-galeysa.

Maamulka Dowladda Jubbaland 6da Oktoobar 2019 Dowladda Soomaaliya ayaa rumeysan in diyaaraddii maanta ka degtay magaalada Kismaayo ee jebisay amarkii dowladda uusan lahayn maamulka Jubaland, sida uu sheegtay.

Jubaland ayaa maanta sheegtay in diyaaradda ay kusoo iibsatay lacag ka badan laba milyan oo dollar, si ay u jebiso xayiraadda iyo amarada dowladda federaalka ee ka dhanka ah duulimaadyada Kismaayo.

Ilo-wareedyo ka tirsan dowladda ayaa Caasimada Online u sheegay in nooca diyaaradda maanta tagtay Kismaayo ay tahay Fokker 50, oo lambarka diiwaankeedu yahay 5Y-JXJ, kana diiwaan gashan dalka Kenya, waxaana ay ku duuleysay shati ay leedahay shirkadda Jubba Airways.

Warar kale oo ay heshay Caasimada Online ayaa dhinaca kale sheegaya in diyaaradda ay u kireysan tahay shirkad uu leeyahay siyaasi iyo ganacasade Soomaali ah oo ku jira dowladda.

Wararkan ayaa sidoo kale sheegaya in Jubaland laga yaabo inaysan si toos ah usoo iibsan diyaaradda balse taa beddelkeeda ay iibsatay saami ka mid ah shirkadda uu leeyahay siyaasiga Soomaaliga ah, sidaas darteedna ay u awoodday inay adeegsato diyaaradda.

Dowladda Soomaaliya ayaa arirntan baaritaan ku haysa waxaana la filayaa inay go’aan kasoo saarto.

Wararkan ayaa weli isa soo taraya, waxaan idinla soo socodsin doonnaa wixii xog dheeri ah oo aan helno, Insha Allah.

https://www.youtube.com/watch?v=CWS_S-s7BN4

WARARKA MAANTA 3da Oktoobar  2019 

Su’aallaha Maanta: Yaa argagixisada AL-Shabaab u sameeya baasaboorada iyo sharciyada kale ee Dowladda #Soomaaliya? Yaa xukuma Laanta Socdaalka “Somali Immigration” ma Shabaab mise? Yaa noqoday Madxweynaha ugu beenta badan adduunka? Yaa waddani iska dhigay oo cadow si dadban ula sheeqaya inay ilaha dhaqaalaha dalka qabsadaan? Goorma ayuu iscasili doonaa Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” oo muddo 3 sanno an aan xitaa dhisin ciidan qaran? Maxuuse Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” u samayn waayey lacag Soomaali? Yaa waddanka #Soomaaliya ka dhigay dalka adduunka ugu musuqmaasuqa badan sannadkii labaad sida ay qortay Hay’adda La-Dagaalanka Musuqmaasuqa Adduunka ee Transparency International (TI)? Maxay beesha caalamka wax dhaqaallo ah gacanta ugu geli weysay xukuummadda fashilantay ee Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas”? Ha wiqleyso! 

https://www.youtube.com/watch?v=rQi5EiPttfg

Muqdisho 3da Oktoobar  2019 Cabdullahi Farmaajo oo maanta la filayey inuu soo xiro shirka madasha iskaashiga Soomaaliya oo ay goob joog ka ahaayeen wakiillada beesha caalamka, wakiillo ka socda hey’ado caalami ah iyo in ka badan 50 dowladood ayaa ka baaqday.

Sida ay xogta ku heshay Shabakadda Caasimada Online, Madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullahi Farmaajo ayaa ogaaday in Beesha Caalamka ay u diyaarsatay qorsho ay ugu sheegi rabto inuu la heshiiyo madaxda Maamul Goboleedyada Soomaaliya.

Madaxweyne Farmaajo oo aan dooneyn inuu la heshiiyo maamul goboleedyada, gaar ahaan Madaxweynaha Jubbaland Axmed Madoobe iyo kan Puntland Saciid Deni, ayaa ka carooday rabitaanka Beesha Caalamka, wuxuuna gebi ahaanba joojiyey qorshihii uu shirkaas kusoo xiri lahaa.

Farmaajo ayaa sidoo kale la sheegay inuu garowsaday inaysan jirin wax guulo la taaban karo ah oo dowladdiisa gaaray tan iyo shirkii sanaddii tagtay, ayada oo dhammaan qodobadii ugu muhiimsanaa sida amniga ay dowladda ku fashilantay.

Farmaajo ayaan sidoo kale xaadirin furitaanka Madasha oo Talaadadii, 1-da October 2019-k,a uu daah-furay ra’iisul wasaare ku xigeenka dalka Mahdi Maxamed Guuleed, waxaana la filayey inuu Madaxwenaha Maanta soo xiro balse waxaa soo xiray Ra’iisul wasaare Xasan Cali Kheyre.

Warar xog ogaal ah ayaa qeexaya in Xubnaha Beesha Caalamka ay ka xumadeen baaqashada Madaxweyne Farmaajo iyagoo u arkay hoos u dhig Shirka lagu sameeyey.

Puntland ayaa qaadacdey Shirka, halka Jubaland ay kasoo horjeesatay maadaama ay xukuumada federaalka u diidey in ay kaga soo muuqato heer madaxweyne.

Shirka Bahwadaagta Soomaaliya oo sanadle ah ayaa ah midkii afaraad, waxaana lagu gorfeeyaa wax-qabadka sanadkii tegay, waxa aan hirgelin, caqabadaha iyo qorshaha sanadka xiga.

Kulankan oo dalalka daneeya arrimaha Soomaaliya lagu casuumo ayaa taageero waxaa loogu uruuriyaa horumarinta waddanka leh xeebta ugu dheer ee qaaradda Afrika ee Soomaaliya.

Safiirada Mareykanka iyo wakiilada dalalka Yurub ee ka hadlay Shirka Caalamiga ah ee Iskaashiga Soomaaliya ayaa dowladda Somalia ugu baaqay inay xal u hesho khilaafka ka dhashay maamulka Jubbaland iyo doorashadii la isku khilaafay.

 

Nairobi  3da Oktoobar  2019 Safiirka Ingiriiska u fadhiya magaalada Nairobi, Jane Marriot ayaa shaacisay in dowladeeda ay diyaar u tahay inay dhex dhexaadiso Soomaaliya iyo Kenya oo haatan dawacwad u dhexeysa ay ka furan tahay maxkamadda ICJ.

Jane Marriot oo kulan gaar ah la qaadatay mas’iiliyiin uu ka mid yahay ku xigeenka dalka Kenya, William Ruto ayaa sheegtay inay muhiiim tahay in wadahadal lagu dhameeyo xiisada labada dal, gaar ahaan kiiska Badda.

Sidoo kale waxa ay tilmaamtay in kulankii Farmaajo iyo Uhuru ku dhexmaray New York uu waddada u xaarayo in arrinta wadahadal lagu dhameeyo.

“Wadahadalka  Kenya iyo Soomaaliya waa muhiim s loo xalliyo arrintan, tallaabada uu Uhuru Kenyatta kula kulmay Maxamed Cabdullahi Farmaajo ee Newyork waxaa ay ahayd mid muhiim ah oo waddada u xaareysa in arrinta wadahadal lagu dhameeyo” ayey tiri danjiraha UK u qaabilsan arrimaha Kenya, Jane Marriot.

 

Muqdisho 3da Oktoobar  2019 Dowladda Soomaaliya ayaa diyaarisay ciidan ka badan 400 oo Askari, kuwaas oo ka tirsan ciidanka Booliiska Soomaaliya islamarkaana la geyn doono degmooyin laga qabsaday Al-Shabaab oo ka tirsan Shabeelada hoose.

Caasimada Online, ayaa heshay xog sheegeysa in ciidan daraawiish ah la geyn doono, Sabiib, Caanoole iyo Awdheegle oo dhowaan laga qabsaday Al-shabaab.

Ciidankaan oo u badan dhalinyaro ka tirsan Booliiska magaalada Muqdisho, ayaa dhowaan loo daabuli doonaa degaanada aan soo sheegnay waxaana halkaas laga qaadi doonaa ciidamo Milateri ah oo ku sugan goobaha aan soo xusnay.

Saraakiil ka tirsan Milateriga Soomaaliya ayaa Caasimada Online u sheegay in ciidanka Booliiska Soomaaliya aysan ka bixi karin sugida amniga degaanadaas oo Al-Shabaab ay ku hareereysan yihiin.

Sidoo kale Saraakiishaan ayaa sheegay in Booliiska Soomaaliya aysan hub, tayo iyo tiraba ku dhameyn Milateriga Soomaaliya, hadii la geeyana degaanadaasi ay halis ugu jiraan weerarada Al-Shabaab.

“Waxaan ka digayaa in la laayo dhalinyaradaan oo qaarkood qaan gaar aheyn waayo Al-Shabaab waxaa iska celin la’a Milateri hub fiican heesta” ayuu yiri Sarkaal ka tirsan Booliiska Soomaaliya oo la hadlay Caasimada Online.

Ciidankaan ayaa la sheegay in uu hogaaminayo Sarkaal magaciisa lagu sheegay General Sulub, waxaana ciidankaan ay isugu jiraan kuwa ay tababartay dowladda Turkiga iyo qaar hore NISA uga tirsanaa oo xaafadaha Muqdisho ku sugan.

Muqdisho 3da Oktoobar  2019 Dowladda Mareykanka ayaa maanta ku dhowaaqday inay si rasmi dib ugu furtay safaaraddeedii magaalada Muqdisho.

Mareykanka wax safaarad ah kuma lahayn Soomaaliya tan iyo 5-tii January 1991-kii, hase yeeshee waxa uu xiriir lahaa Soomaaliya, wuxuuna bishii December ee 2018 dib usoo celiyey howl-galkii diblomaasiyeed ee Muqdisho.

“Dib u furidda safaaradda Muqdisho waa tallaabo kale oo horey loogu qaaday dib u billaabidda xiriirka joogtada ah ee Mareykanka iyo Soomaaliya, waana astaan xoojineysa xiriirka labada dal iyo sare u qaadidda xasilloonida, horumarka, iyo nabadda Soomaaliya iyo gobolka.” Ayaa lagu yiri bayaan kasoo baxay howl-galka Mareykanka ee Soomaaliya.

Isaga oo goobjoog ka ah is-beddelka dhacay, ayaa safiirka Mareykanka ee Soomaaliya Donald Yamamoto, waxa uu yiri “Maanta waxaan dib xaqiijineynaa xiriirka dadka Mareykanka iyo dadka Soomaaliyeed iyo kan labadeena dal. Waa maalin weyn oo taariikhi ah, oo ka tarjumaya horumarka ay Soomaaliya sameysay sanadihii dhowaa.”

“Waa tallaabo kale oo horey loogu qaaday joogteynta xiriirka diblomaasiyadeed ee Mareykanka uu la leeyahay Muqdisho tan iyo markii uu aqoonsaday dowladda federaalka ah sanaddii 2013. Safaaradda Mareykanka ee Soomaaliya waxa ay ka shaqeyn doontaa sare u qaadidda wada-shaqeynta, horumarinta danaha qaranka Mareykanka iyo taageerada hadafyadeenna ammaanka guud, siyaasadda, dhaqaalaha iyo horumarka.” Ayuu yiri Yamamoto.

Yamamoto ayaa sheegay in dowladda Mareykanka ay saaxiib xooggan usii ahaan doonto Soomaaliya, si loo dhiso dal xasiloon, la isku haleyn karo oo dimoqraadi ah.

Go’aanka Mareykanka ayaa ka tarjumaya dadaalkii diblomaasiyadeed ee sanaddii 2013 uu sameeyey madaxweyne Xasan Sheekh, kaasi oo horseeday in Mareykanka si rasmi ah u aqoonsado dowladda Soomaaliya.

 

Dowladda Jabuuti 3da Oktoobar  2019 Dowladda Jabuuti ayaa maanta si adag ugu jawaabtay hadal shalay ka soo yeeray Guddoomiyaha xisbiga mucaaridka ah ee Ucid, Faysal Cali Waraabe, kaasi oo uu eedeymo ugu jeedinayey Madaxweyne Geelle.

Guddoomiye Faysal ayaa sheegay in Madaxweynaha dalka Jabuuti uusan marnaba dhex-dhexaad ka aheyn wada-hadalada DF Soomaaliya iyo Somaliland, isla markaan u janjeedho dhanka dowlada federaalka Soomaaliya.

Xuseen Cumar Kawaaliye, Wakiilka Jabuuti u jooga Somaliland, ayaa maanta si adag uga jawaabay eedeyntaasi, isagoona xukuumada Muuse Biixi ugu baaqay inay qaadan talaabo ka dhana Faysal.

Danjiraha oo maanta warbaahinta kula hadlayey xafiiskiisa magaalada Hargeysa ayaa waxa uu sheegay inaysan mardambe u dul-qaadan dooni aflaagado uga timaada Faysal Cali Waraabe, wuxuuna yiri “Faysal waxaan leeyahay, annagu waxaanu nahay Dawlad, Annaga waxay wax naga dhexeeyaan Madaxweynaha Somaliland, Xukuumadda Somaliland, shacabka Somaliland ayay wax ka dhexeeyaan, waxaana naga dhexeeya Walaalnimo qoto-dheer iyo xidhiidh qoto-dheer”.

Dowladda Jabuuti ayaa maanta si adag ugu jawaabtay hadal shalay ka soo yeeray Guddoomiyaha xisbiga mucaaridka ah ee Ucid, Faysal Cali Waraabe, kaasi oo uu eedeymo ugu jeedinayey Madaxweyne Geelle.

Guddoomiye Faysal ayaa sheegay in Madaxweynaha dalka Jabuuti uusan marnaba dhex-dhexaad ka aheyn wada-hadalada DF Soomaaliya iyo Somaliland, isla markaan u janjeedho dhanka dowlada federaalka Soomaaliya.

Xuseen Cumar Kawaaliye, Wakiilka Jabuuti u jooga Somaliland, ayaa maanta si adag uga jawaabay eedeyntaasi, isagoona xukuumada Muuse Biixi ugu baaqay inay qaadan talaabo ka dhana Faysal.

Danjiraha oo maanta warbaahinta kula hadlayey xafiiskiisa magaalada Hargeysa ayaa waxa uu sheegay inaysan mardambe u dul-qaadan dooni aflaagado uga timaada Faysal Cali Waraabe, wuxuuna yiri “Faysal waxaan leeyahay, annagu waxaanu nahay Dawlad, Annaga waxay wax naga dhexeeyaan Madaxweynaha Somaliland, Xukuumadda Somaliland, shacabka Somaliland ayay wax ka dhexeeyaan, waxaana naga dhexeeya Walaalnimo qoto-dheer iyo xidhiidh qoto-dheer”. “Wada-shaqeynta hadday noqoto iyo ka wada-tashiga Argagixisada, wixii la hal-maala Amniga iyo wax isku tarkaba ayaa naga dhaxeeya. Aniga oo ku hadlaya Afka Dawladda Jabuuti waxaan leeyahay Annagu Xisbi lama sheekaysano, Xisbi wax naga dhexeeyaa ma jiro, ee Madaxweyne iyo Xukuumad ayay wax naga dhexeeyaan”

Wuxuuna intaas kusii daray “Meel uu ka soo galo (Faysal) xidhiidhka Jabuuti iyo Somaliland ugama banana, markaa Faysaloow haddaad Ismaaciil Cumar Geelle oo Madaxweyne u ah Soomaali, Soomaali meel ay joogtana u adeega, markaa Faysaloow Aflagaadaada uma dul-qaadanayno”.

Danjire Xuseen ayaa ugu dambeyntiina wuxuu xukuumada Somaliland iyo Madaxweyne Biixi ka dalbaday inay jawaab ka bixiyaan hadalkaasi uu Faysal ugu gefay Geelle”Anigoo u hadlaya si diblumaasi ah jawaabtaa waxaanu ka sugaynaa Madaxweynaha iyo Xukuumadda Somaliland”.

Maraykanka 3da Oktoobar  2019 Madaxweynihii hore ee maamulka Puntland Cabdiweli Maxamed Cali Gaas  oo wareysi siiyay idaacadda Kulmiye ayaa waxaa uu si kulul uga hadlay khilaaf ka dhex aloosan qaar ka mid ah maamul goboleedyada dalka iyo dowladda federaalka Somaliya.

Waxaa uu sheegay Gaas in dowladda dhexe ee Soomaaliya laga doonaayo in ay tixgaliso hanaanka maamul goboleedyada ay ku shaqeeyaan, isla markaana ay dardar-geliso dhismaha maamulada ay madaxdoodu dhameysatay waqtigii xilheyntooda.

Gaas ayaa sheegay in khilaafka dowladda dhexe iyo maamul goboleedyadda badanaa uu ka yimaado dano gaar ah oo dhanka dowladda dhexe ee Soomaaliya, isagoona sheegay in arimaha dastuurka ay baal maraan madaxda dowladda federaalka.

Sidoo kale Madaxweynihii hore ee maamulka Puntland Cabdi Weli Maxamed Cali Gaas ayaa waxaa uu maamul gobaleedyada uga baaqay in ay dhistaan madal ay ku mideysan yihiin, islamarkaana ay ka wadahadlaan xaalada ka jirta dalka, sida waxyaabbaha waxyaabaha ay isku hayaan madaxda sare ee dowladda Federaalka Soomaaliya.

Hadalka kasoo yeeray Cabdiweli Gaas ayaa kusoo aadayo xilli uu cirka isku shareeray khilaafka Dowladda Dhexe iyo qaar ka tirsan Maamul Goboleedyada.

Maamulada Jubbaland iyo Puntland ayaanan ka qeyb-galeyn Shirka Caalamiga ee Madasha Iskaashiga Soomaaliya ee ka socda Magalada muqdisho, iyada oo uu weli jiro khilaafka kala dhaxeeya Dowladda Federaalka.

Dowladda Dhexe ee Soomaaliya ayaa dhawr jeer lagu eedeeyey inay ku tumaneyso Dastuurka Dalka u yaalo ayna awoodda ciidan u isticmaaleyso caburinta Maamul Goboleedyada.

Muqdisho 3da Oktoobar  2019  Warar ay heshay Warbaahinta Dalka, ayaa xaqiijinaya in Sheekh Shariif Sheekh Axmed iyo Xasan Sheekh Maxamuud ay abaabuleen banaanbax ka dhan hogaanka dowladda Soomaaliya.

Banaanbaxaan oo ciwaan looga dhigay “waan dulqaadan weynay” ayaa lagu wadaa in uu dhowaan ka dhaco Muqdisho waxaana ka qayb geli doono 2-daan hogaamiye iyo xubno ka tirsan Baarlamaanka Soomaaliya.

Wali si rasmi ah looma sheegin barta lagu qaban doono, balse waxay dhinacyadu isku raaceen in banaanbaxa la qabto islamarkaana ay ka qaybgalaan Shariif Sheekh Axmed iyo Xasan Sheekh Maxamuud.

Dhinaca kale waxaa jira warar sheegaya in dowladda Soomaaliya ay wado dedaal ay ku istaajineyso banaanbaxaan looga soo horjeedo sida ay wax ku wado Xukuumadda Soomaaliya iyo hoggaanka dowladda.

Lama oga sida ay arintaan ku hagaagi doonto balse waxaa la xaqiijiyay in banaanbaxaan uu dhici doono maalmaha soo socda hadii aysan baajin Xukuumadda Soomaaliya.

Maamulka Dowladda Galmudug 3da Oktoobar  2019 Madaxweynaha Galmudug Axmed Ducaale Geelle Xaaf ayaa dhowaan qoraal uu soo saaray ku sheegay in uu ka laabtay wakiilashadii Wasaaradda arrimaha gudaha Soomaaliya ee dhameestirka dib u dhiska Galmudug.

Caasimada Online, ayaa ogaatay in Madaxweyne Xaaf uu go’aansaday in uu ka soo horjeesto dowladda Soomaaliya kadib markii looga baxay 2 balan uu la galay Madaxweyne Farmaajo.

Saddexda qodob ee sababay in Xaaf uu ka soo horjeestay DF ayaa kala ah.

1) – In loo diiday dhameestirka lacag lagula hesheeyay oo dhan 4 Milyan oo doolar, waxaana hore loo siiyay kalabar lacagtaasi.

2) – In loo diiday xubno lagula heshiiyay in ay kamid noqdaan Guddiga doorashada Galmudug oo lagu wado in dhawaan lagu dhawaaqo.

3) – Iyo in loo diiday lacag dhan hal Milyan oo doolar, taas oo aheyd lacag loo fasaxay maamul gobaleedyada iyo gobalka Banaadir.

Dowladda Soomaaliya ayaa aaminsan haddii ay Xaaf u dhameestirto lacagta u harsan, in uu kula dagaalami karo ama uu ka soo horjeysan doono qorshaha dowladda ee dhismaha Galmudug ku xiran Villa Somalia.

Waxaa jira warar sheegaya in uu dib u bilaawday wada xaajood u dhaxeeya Madaxweyne Xaaf iyo madaxda dowladda Soomaaliya, kaas oo ay wadaan Xildhibaano markii hore garwadayn ka ahaa arimaha labada dhinac.

https://www.youtube.com/watch?v=rQi5EiPttfg

WARARKA MAANTA 1da Oktoobar  2019 

Su’aallaha Maanta: Yaa noqoday Madxweynaha ugu beenta badan adduunka? Yaa waddani iska dhigay oo cadow si dadban ula sheeqaya inay ilaha dhaqaalaha dalka qabsadaan? Goorma ayuu iscasili doonaa Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” oo muddo 3 sanno an aan xitaa dhisin ciidan qaran? Maxuuse Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” u samayn waayey lacag Soomaali? Yaa waddanka #Soomaaliya ka dhigay dalka adduunka ugu musuqmaasuqa badan sannadkii labaad sida ay qortay Hay’adda La-Dagaalanka Musuqmaasuqa Adduunka ee Transparency International (TI)? Maxay beesha caalamka wax dhaqaallo ah gacanta ugu geli weysay xukuummadda fashilantay ee Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas”? Ha wiqleyso! 

https://www.youtube.com/watch?v=fD5N4lXCOFw

Muqdisho 1da Oktoobar  2019 Wasiiro ka tirsan xukuumadda Soomaaliya ayaa Caasimada Online u xaqiijiyay in wasaaradda maaliyadda Soomaaliya ay bilaawday qorshe mushaarka looga dhimayo shaqaalaha ku meel gaarka ah ee dowladda Soomaaliya.

Xogta aan helnay ayaa sheegaysa, in wasiirka maaliyadda uu dalbaday in 20% laga jaro shaqaalaha, waxayna arrintaasi ay muran xoogan ka dhax dhalisay golaha wasiirada.

Arintaan ayaa bisha October lagu billaabi doonaa shaqaalaha wasaaradda warfaafinta soomaaliya oo ah kuwa ugu badan ee wasaaradaha dowladda.

Wasiirada warfaafinta soomaaliya, gaar ahaan wasiirka iyo wasiir ku xigeenka ayaa la sheegay in arintaan ay isku khilaafeen islamarkaana aad looga dareemayo gudaha wasaaradda.

Lama oga sababta keentay in mushaarka shaqaalaha aan rayidka aheyn looga jarayo mana jirto wax war ah oo ka soo baxay dowladda Soomaaliya.

Shaqaalaha ku-meel gaarka ah ee Soomaaliya oo aan ka yareyn 2 kun ayaan qaadan mushaar ku filan, waxaana gunno ahaan loo siiyaa lacag u dhaxeyso, 150$ ilaa 300$ oo dollar.

 

Muqdisho 1da Oktoobar  2019Shirweynaha caalamiga ah ee iskaashiga Soomaaliya ayaa goor dhow si rasmi ah uga furmay gudaha magaalada Muqdisho.

Shirka oo ah mid ballaaran ayaa waxaa daah-furay Ra’iisul wasaare ku xigeenka dalka, Mudane Mahdi Maxamed Guuleed (Khadar).

Sidoo kale waxaa shirka ka qeyb galaya in ka badan wakiilo ka socda 50 dowladood, mas’uuliyiin ka tirsan dowladda iyo qaar ka mid ah madaxda maamullada dalka.

Wararka ayaa sheegaya in shirka oo haatan furmay aysan ka qeyb galeynin Madaxweynayaasha Puntland iyo Jubbaland.

Siciid Deni ayaa qaadacday shirkan, halka Axmed Madoobe aysan dowladdu ka casuumin shirkaasi, maadaama uu kala dhexeeyo khilaaf ka dhashay doorashadii lagu doortay.

Shirka iskaashiga Soomaaliya oo ah mid heer caalami ayaa soconaya maanta iyo beri, iyadoona diirada lagu saarayo Dhaqaalaha, Amniga, Siyasadda iyo Cadaaladda.

Waa markii ugu horreysay oo shirkan lagu qabanayo gudaha magaalada Muqdisho, iyadoona horay loogu qaban jiray dalalka qaaradda Yurub.

Muqdisho 1da Oktoobar  2019 Ciidamada ammaanka ee dowladda ayaa saaka si weyn u xoojiyey amniga magaalada Muqdisho oo uu maanta ka furmayo shirweyne caalami ah.

Ciidamo ka tirsan kuwa Booliska Soomaalya oo la soo dhoobay inta badan gudaha magaalada ayaa xiray qaar ka mid ah waddooyinka muhiimka ah ee Caasimada.

Sidoo kale ciidamada ayaa dib u celinaya gaadiidka dadweynaha iyo kuwa gaarka loo leeyahay, iyadoona shacabka ay u adeegsanayaan cagahaooda.

Saacadaha soo socda ayaa lagu wadaa in Muqdisho uu ka furmo shirka iskaashiga Soomaaliya, kaas oo ay ka qeyb galayaan in ka badan 50 dowladood.

Shirkan oo socon doonto muddo 2 cisho ayaa waxaa diirada lagu saari doonaa arrimaha Bulshada, Dhaqaalaha, Amniga, Siyasadda iyo Cadaaladda.

Waa markii ugu horreysay oo uu shirkan ka dhacayo gudaha magaalada Muqdisho, iyadoo markii hore lagu qaban jiray dalka dibaddiisa.

Muqdisho 1da Oktoobar  2019 Dowladda Soomaaliya ayaa baasaboorka diblomaasiga kala noqotay mas’uuliyiin ka tirsan maamulka Jubbaland, sida ay ogaatay Warbaahinta.

Mas’uuliyiinta ay ay dowladda ka kansashay ee Jubbaland ayaa waxaa ku jira wasiiro, xildhibaano iyo xubno kale oo xiriir dhow la leh Axmed Madoobe. Tirada xubnaha baasaboorka lagala noqday ayaa lagu warramay inay tahay 8 mas’uul.

Wararka qaar ayaa sheegaya xubnaha ay dowladda baasaboorkooda baabi’isay uu ka mid ah madaxweynaha Jubbaland Axmed Maxamed Islaam Axmed Madoobe.

Tallaabadaan oo kamid ah waxyaabaha ay Dowladda Federaalka Soomaaliya ku cadaadineyso maamulka Axmed Madoobe ayaa si xooli ah u socotay tan iyo markii ay dowladda ay amartay inay Diyaradaha Kismaayo u socdo soo maraan Magaalada Muqdisho.

Xiriirka Dowladda Dhexe iyo Maamulka Jubbaland ayaa xumaaday kadib markii uu Axmed Madoobe magaalada Kismaayo ku qabtaday doorasho aysan raali ka aheyn dowladda dhexe ee Soomaaliya.

Tan iyo markii uu khilaafka labada dhinac bilowday, dowladda dhexe ayaa qaaday dhawr tallaabo oo ay ku cadaadineyso maamulkaas.

Tallaabooyinka ay qaaday ayaa waxaa kamid ah in la joojiyey duulimaadyadii tooska u tagi jiray Kismaayo iyo 3 Maalin oo guud ahaan la joojiyey duulimaadyadii tagi jiray Magaaladaas.

Sidoo kale waxaa la xiray Wasiirkii Amniga Dowladda Goboleedka Jubbaland Cabdirashiid Janan.

Cadaadiska Dowladda ayaa sababay inay baaqato Xaflad Caleema saar ah oo uu Axmed Madoobe ku qabsan rabay Magaalada Kismaayo kadib markii ay Dowladda xayirtay madaxdii kasoo qeyb geli laheyd Xafladaas oo uu kamid ahaa Madaxweynihii hore ee Soomaaliya Shiikh Shariif Sheek Axmed.

Muqdisho 1da Oktoobar  2019 Madaxweynaha dowlad goboleedka Puntland, Mudane Siciid Cabdullaahi (Deni) ayaa qaadacay shirweynaha caalamiga ah ee iskaashiga Soomaaliya, kaas oo maanta ka furmaya magaalada Caasimada ah ee Muqdisho.

Deni ayaa shuruud adag ku xiray ka qeyb galka shirkan, isagoona dalbaday in lagu casuumo Madaxweynaha dib loo doortay ee Jubbaland, Axmed Madoobe.

Shirkaasi ayaanan lagu casuumin, Axmed Madoobe, balse Caasimada Online ayaa ogaatay in dowladdu ay shirka ku marti qaaday wasiirka Maaliyadda Jubbaland.

Sidoo kale waxaa shirkan ka qeyb galaya Madaxweynayaasha Koonfur Galbeed iyo HirShabelle, kuwaas oo xiriir wanaagsan la leh dowladda dhexe, halka Madaxweynaha Galmudug, Axmed Ducaalle Geelle Xaaf oo dhowaan ku dhawaaqay inuu ka baxay heshiiska uu la galay dowladda ay u badan tahay inuusan ka qeyb galin shirkaasi.

Shirka iskaashiga Soomaaliya oo ah mid heer caalami ah ayaa waxaa sidoo kale ka qeyb galaya in ka badan 50 dowladood oo ka mid ah wadamada daneeya arrimaha Soomaaliya.

Arrimaha looga hadlayo shirkan oo markii hore lagu qaban jiray dalalka Yurub ayaa waxaa ka mid ah Dhaqaalaha, Amniga, Siyasadda iyo Cadaaladda.

Muqdisho 1da Oktoobar  2019 Maalin Axad ah, 1-da September 2019, ayay ahayd markii uu si rasmi ah u soo shaac-baxay in Cabdirashiid Janan, wasiirka Amniga Jubbaland laga qabtay garoonka diyaaradaha ee Muqdisho.

Qabashadiisa ayaa timid markii diyaaradaha tegaya/kana soo baxaya Kismaayo lagu amray in ay soo maraan Muqdisho. Janan oo ka yimid Doolow ayaa la sheegay inuu kusii jeeday Addis Ababa, magaala madaxda Itoobiya.

Booliska dowladda federaalka Soomaaliya ayaa saacado kadib shaaciyey in Janan “loo haysto dambiyo culus” isla markaana baaritaano la xiriira eedeymahaasi ay ku sameyn doonan kadib cadaaladda [maxkamad] uu wajihi doono.

Maamulkiisa oo fal-celinta koowaad shaki geliyay xaqiiqadda ayaa kadib aad u cambaareeyay falka lagula dhaqaaqay mas’uulkan xasaanadda huwan, waxayna ku sifeeyeen qabashadiisa “afduub baalmarsan dastuurka dalka”.

Xariga Janan oo bil-jirsaday ayaa holac kusii shiday khilaafka siyaasadeed ee Villa Soomaaliya iyo Kismaayo kaasoo salka ku haya madaxtinimadda Axmed Madoobe iyo doorashadda dowlad goboleedkaas.

Bil kadib maxaa daaha gadaashiisa ka socda

Sidda ay dhigayaan shuruucda caalamka iyo midka dalka u yaala, muwaadinka waxaa waajib ah in muddo ku suntay 24-saacadood maxkamad lagu soo taago ama dacwad lagu soo oogo laga bilaabo marka lasoo xiro.

Hay’adda u dooda xuquuqda aadanaha ee Amnesty International oo soo dhaweysay xariga Janan kuna eedeysay “dambiyo caalami ah” ayaa codsatay in si degdeg ah loo maxkamadeeyo.

Bil kadib, laamaha ammaanka federaalka wali si rasmi ah ma aysan u shaacin dacwad ka dhan ah Janan si lamid ah maxkamad lama soo taagin, taasi oo wariyeyaasha ama dadweynaha ay ka qeybgaleen.

Iskaba daa in dacwad lagu soo oogo, xeer-ilaalinta qaranka ayaa bishii April ee sanadkan ku dhawaaqday in Janan aanan loo haysan wax dacwad ah, isla markaana lagu waayey eedeymihii loo haystay.

Madaxtooyada Jubbaland ayaa Villa Soomaaliya lasoo sameysay xiriiro dhowr ah si ay faah faahin dheeraad ah uga heshay sababta lagu haysto Janan, oo kamid ah wasiiradda ugu muhiimsan dowlad goboleedkaas.

Odayaal ka socda Beesha Janan ayaa dhowr jeer tegay Madaxtooyadda Qaranka ee Muqdisho, iyaga oo doonaya in ay qaboojiyaan xiisadda isla markaana ay xorriyadiisa u soo celiyaan Wasiirka xiran.

“Xarig siyaasadeysan”

Injineer Cabdi Xuseen, wasiirka warfaafinta Jubbaland, ayaa warbaahinta u sheegay in xariga Janan uu yahay mid siyaasadeysan, wuxuuna ka digay cawaaqib xumo ka timaada.

Axmed Maxamed Islaam [Axmed Madoobe], madaxweynaha dib loo doortay ee Jubbaland, ayaa sheegay in Janan lagu haysto “burburi Jubbaland” soo jeedintaasi oo ka timid dowladda Farmaajo, “balse uu ka diiday”.

Warar xog-ogaal ah ayaa xaqiijinaya in xukuumadda federaalka ay shuruud uga dhigtay sii deynta Wasiir Janan dhowr arrimood oo ay kamid tahay in dib loogu laabto doorashadda Jubbaland ee qabsoontay 22-kii August.

Dhowr illo wareed ayaa GO u dusiyey in Wakiiladda Beesha Caalamka ay bilaabeen waan-waan ay ku kala dhex-gelayaan Jubbaland iyo dowladda federaalka, isku daygaas oo natiijadiisa aysan wali kala caddeyn.

Talaabooyinka dowladda kadib xariga Janan

Kadib qabashadda Janan, mas’uuliyiin iyo shaqaale ka tirsan maamulka Kismaayo ayaa “lagu cusriyeyadeeyay looguna hanjabaday” madaarka Aadan Cadde, talaabadaas oo qayb ka ah cadaadiska dowladda saareyso Jubbaland.

Xayiraad dhanka socdaalka ah taasoo sii xumeysay xaaladaha bini’aadanimo ee ka jira degaanadda Jubbaland ayay kusoo rogtay Kismaayo xili Axmed Madoobe uu ka digay sii socoshahada “go’doominta maamulkiisa”.

Go’aankan ayaa la sheegay in ujeedkiisu ahaa baajinta caleema saarka Axmed Madoobe loo qorsheeyay 26-ka September balse ay dib uga dhacday.

Madaxweynihii 7aad ee dalka, Sheekh Shariif Axmed, ayaa laga hor-istaagay in uu u socdaalo Kismaayo si uu kaga qeybgalo munaasabadaas. Talaabadan ayaa aad loo cambaareeyay waxaana lagu sifeeyay “xadgudub dastuuri ah”.

Xisbiyo iyo siyaasiyiin ayaa ku eedeeyay dowladda federaalka in ay “hub siyaasadeed u adeegsaneyso” maamulka hawada dalka, waxayna ku tartarsiiyeen in ay ka baaqsato “falalka dhaawacaya midnimadda Umadda”.

Warbixinadda kale ayaa qeexaya in dowladda federaalka ay qaar kamid ah mas’uuliyiinta ugu sareysa Jubbaland oo ay ku jiraan Wasiiro iyo Xildhibaano, waxay kala laabatay Baasaboorada diblumaasiga.

Guddoomiyaha degmada Garbahaarey ee gobolka Gedo, Iimaan Cadow Karshe oo Muqdisho ugu sugan howlo caafimaad iyo shaqooyin, ayaa laga celiyay garoonka, isaga oo loo diiday in uu ka dhoofo Shilinka.

Xigasho: Garowe Online

Muqdisho 1da Oktoobar  2019 Shir xasaasi ah ayaa iminka ka socda guriga madaxweynihii hore ee Soomaaliya ahna guddoomiyaha xisbiga Himilo Qaran Shariif Sheekh Axmed, kaasi oo ay leeyihiin xisbiyada siyaasadeed ee dalka.

Shirka ayaa waxaa sidoo kale goobjoog ka ah madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud iyo dhammaan guddoomiyayaasha xisbiyada siyaasadda ee ugu miisaanka culus dalka.

Shirkan ayaa qeyb ka ah shirar saddexdii maalin ee ugu dambeeyey Muqdisho ka socday, oo ay yeelanayeen qaar ka tirsan madaxdii dalka soo maray iyo Xisbiga Siyaasadda ee Soomaaliya.

Madaxda kulamadaas u socday ayaa isku raacay in la dhiso isbaheysi Siyaasadeed ama Kudlad siyaasadeed oo ay ku mideysan yihiin Xisbiyada Siyaasadeed, kaasi oo la filayo in maanta lagu dhowaaqo.

Xisbiyada kudladaas ku midoobay ayaa kala ah Wadajir, Himilo Qaran, UPD, Ilays iyo kuwa kale, waxaana la filayaa in bayaan wadajir ah ay soo saari doonaan.

Midowga Xisbiyadaan ayaa waxay u muuqdaan inuu yahay mid loogu diyaar garoobayo Doorashada la filayo inay Soomaaliya ka dhacdo 2020/21.

La soco wixii kasoo kordho kulankaas oo la filayo in saacado kadib lasoo gabagabeeyo

Africom 1da Oktoobar  2019 Taliska ciidamada Maraykanka Afrika ee magacooda loo soo gaabiyo AFRICOM oo war kasoo saaray weerarkii ay Al-Shabaab ku qaadeen saldhigga Ballidogle ayaa  sheegay in wax khasaare ah uusan kasoo gaarin ciidamada Maraykanka iyo kuwa Soomaalida ee ku sugnaa saldhigga.

Talisku waxa uu sheegay in ay gaysteen labo duqaymood, isla markaana ay ku dileen toban ka tirsan dagaalamayaasha Al-Shabaab, sidoo kalana ay ku burburiyeen duqeyntaas mid ka mid ah gaadiidka Al-Shabaab.

Dhanka kale Al-Shabaab oo iyaguna war kasoo saaray weerarkii ay saakay ku qaadeen saldhigga Ballidoogle ayaa sheegay in ay weerarkaas ku dileen askar badan.

Al-Shabaab ayaa warkooda ku sheegtay in weerarkaas oo ku bilawday gaadiid laga soo buuxiyay waxyaabaha qarxa ay ku dileen in ka badan 100 askari, in kastoo tiradaas ay sheegteen aysan u kala saarin Soomaali iyo Ameerikaan oo ku wada sugnaa saldhigga, hadana waxaa warka Al-Shabaab beeniyay saraakiisha dowladda iyo Taliska AFRICOM ee Mareykanka.

Sidoo kale Taliyaha ciidanka xoogga dalka qeybta Danab ee ku sugan saldhigii maanta la weeraray ee Ballidooge Gaashaanle Cabdiraxmaan Cumar Warsame Jeeni-qaar oo la warbaahinta ayaa sheegay in ay laayeen dhamaan Shabaab-kii weerarka ku qaaday.

Waxa uu sheegay in lagu soo war galiyay weerarka kaga soo wajahan Al-Shabaab, isla markaana ay ubdiyaar garoobeen ciidamadu, wax khasaare ah uusan kasoo gaarin dhankooda.

Dhamaan dagaalyahanadii soo weeraray saldhigga ayuu sheegay in ay ku laayeen banaanka xerada, inkastoo uu san sheegin taliyuhu inta ay dhameed tiradooda.

https://www.youtube.com/watch?v=fD5N4lXCOFw

WARARKA MAANTA 29ka Siteembar 2019
Su’aallaha Maanta: Maxuu u kashifay Wasiirka Maalliyadda Xukuummadda Federaalka Mudane Dr. Cabdiraxmaan Ducaale Beyle u kashifay beentii uu madaxweynaha warbaahinta ka sheegay ee lacagta lagu dhisay Safaaradda Soomaaliya Washington DC? Maxuuse soo bandhigi doonaa Talihii hore ee hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Denjire Cabdilaahi Sanbolooshee? Ceenta Iyo fashilka yaa qarin kara ee #Dowladda #Soomaaliya ee Nabar Iyo Naxdin? Yaa 4 deked ugu deeqay #Ethiopia? Yaa waddani iska dhigay oo cadow si dadban ula sheeqaya inay ilaha dhaqaalaha dalka qabsadaan? Goorma ayuu iscasili doonaa Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” oo muddo 3 sanno an aan xitaa dhisin ciidan qaran? Maxuuse Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” u samayn waayey lacag Soomaali? Yaa waddanka #Soomaaliya ka dhigay dalka adduunka ugu musuqmaasuqa badan sannadkii labaad sida ay qortay Hay’adda La-Dagaalanka Musuqmaasuqa Adduunka ee Transparency International (TI)? Maxay beesha caalamka wax dhaqaallo ah gacanta ugu geli weysay xukuummadda fashilantay ee Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas”? Ha wiqleyso!
Muqdisho 29ka Siteembar 2019 War hadda naga soo raaya garoonka diyaaradaha magaalada Muqdisho ayaa sheegaya in halkaas lagu hayo guddoomiyaha degmada Garbahaarey ee gobolka Gedo Iimaan Cadow Kaarshe, sida ay Warbaahinta Dalka u xaqiijiyeen ilo-wareedyo ku sugan garoonka.
Iimaan Cadow Kaarshe ayaa waxaa laga reebay diyaarad u socotay magaalada Garbahaarey oo uu garoonka ka raaci lahaa, waxaana u yimid ciidamada amniga oo siiyey warqad ay u ku qoran yihiin amaro sheegayo in laga doonayo saldhig ku yaalla garoonka.
Wararka ayaa sheegaya in Iimaan Cadow hadda lagu hayo laguna wareysanayo saldhiggaas, mana cadda waxa lagu haysto ee duulimaadka loogu reebay.
Iimaan Cadow Kaarshe ayaa ka mid ah xubnaha aadka ugu dhow madaxweynaha Jubaland Axmed Maxamed Islaam, oo dowladda ay dagaal siyaasadeed xooggan kula jirto, waxaana ay u badan tahay in tani ay qeyb ka tahay dagaalkaas. Dowladda Soomaaliya ayaa 31-kii August 2019 waxay Garoonka Aadan Cadde Muqdisho qabtay wasiirka amniga Jubaland, kaasi oo lagu xiray magaalada Muqdisho wuxuuna illaa iyo hadda ku jira xabsiga hay’adda nabad-sugidda Soomaaliya ee NISA.
Go’aankii ay dowladda Soomaaliya ugu qasabtay dhammaan duulimaadyada tegaya iyo kuwa kasoo baxay Kismaayo inay soo maraan Muqdisho, ayaa u sahlay in xubno badan oo ka mid ah maamulka Axmed Madoobe ay soo maraan Muqdisho.
Muqdisho 29ka Siteembar 2019 Warar kala duwan ayaa ka soo baxaya qarax ciidamo ka tirsan kuwa Midowga Africa ee AMISOM goor dhow lagula eegtay magaalada Muqdisho.
Qaraxa oo ahaa nooca miinada dhulka lagu aaso ayaa lagu soo warramayaa in lala beegsaday kolonyo ay la socdeen ciidamadaasi, xilli ay marayeen agagaarka isgoyska Soos degmada Heliwaa ee gobolka Banaadir.
Wararka ayaa sheegaya in qaraxa uu haleelay mid ka mid ah gaadiidka ay wateen ciidamadaasi, kaas oo uu burbur xoogan soo gaaray.
Ilo deegaanka ah oo la hadlay Warbaahinta Dalka ayaa sheegay in qaraxa kadib ciidamada AMISOM ay fureen rasaas xoogan, taas oo ay ka dhalatay waxyeelo u badan dhaawac.
Xaaladda ayaa hadda degan, waxaana dib u furmay dhaq dhaqaaqa waddada uu qaraxu ka dhacay.
Inta badan ciidamada AMISOM iyo kuwa dowladda ayaa qaraxyo lagu weeraray, xilliyada ay marayaan xaafadaha Soos iyo Suuqa Xoolaha ee magaalada Muqdihso.
Muqdisho 29ka Siteembar 2019 Sida ay ogaatay warbaahinta dalka ayaa ogaatay in si hoose uu baartiaan saf mar ah ugu socdo shaqaalaha rayidka ah ee dowladda iyo kan maamulka gobolka Banaadir.
Shaqaalaha dowladda iyo kuwa maamulka gobolka oo la tuhunsanyahay in ay ku dhex jiraan kuwo si hoose ula shageeya Al-Shabaab ayaa waax waax loo baaraa, iyadoo baaritaan dheer kadib loo diro xildhibaankooda, si uu u damiinto asagana loogu raacdo waxii dhib ah oo uu gaysto shakhsiga shaqaalaha ah.
Waxaa jira warar sheegaya in shaqaalaha dowladda laga dhex helay kuwo la shaqeeya ururka Al-Shabaab oo dagaal kula jiera dowladda, wiil ka tirsanaa shaqaalaha dowladda gaar ahaan wasaaradda warfaafinta ayaa muddo sanad ah u xiran hay’adaha amniga dowladda, kaas oo laga dhex qabtay wasaaradda oo uu ka shaqeynayay qeybta samaynta sharciga aqoonsiga shaqsiga..
Shaqaalaha gobolka Banaadir ayaa todobaadyadii lasoo dhaafay waax waax loo gaynayay godka Jilicow, waxaana qof qof loola yeelanayay wareysiyo dhaa-dheer, iyadoo la sheegay in ay jiraan qaar looga shakiyay in ay si hoose ula shaqeeyaan Al-Shabaab. Waaxyaha ay kala hoostagaan shaqaalaha gobolka ayaa si guud loogu amray in waax kasta ay soo gudbiso liiska shaqaalaheeda, iyadoo la faray in ay fiiro gaar ah u yeeshaan shaqaalaha iska maqan ama qaata fasaxyada dhaa-dheer.
Qaar ka mid ah shaqaalaha gobolka, ayaa Warbaahinta dalka u sheegay in ay qabaan baqdin xoogan, maadaama ay tuhunsanyihiin in baaritaan kusoo wajahanyahay xataa iyagoo sheegaya in aysan wax isku ogayn.
Tuhunkaan sababay in baaritaan lagu bilaabo shaqaalaha dowladda ayaa soo bilaawday wixii ka dambeeyay qaraxii ka dhacay xarunta maamulka gobolka, kaas oo lagu dilay todoba ka mid ah mas’uuliyiintii maamulka gobolka oo uu ku jiray guddoomiyihii gobolka Cabdiraxmaan Yariisow.
Qaraxaas oo la sheegay in ay fulisay gabar in dhool ah oo ka mid ahayd shaqaalaha gobolka Banaadir, taas oo lagu magacaabi jiray Basiiro Cabdi Maxamed.
Muqdisho 29ka Siteembar 2019 Ciidamada dowladda milatariga Soomaaliya ayaa lagu soo warramayaa in saacadihii la soo dhaafay ay toogasho ku dileen xubin ka tirsan Al-Shabaab, kadib howlgal qorsheysan ay ka fuliyeen qeybo ka mid ah gobolka Shabeelaha Dhexe.
Saraakiisha ciidamada dowladda ee hoggaamineysay howlgalkaasi ayaa sheegay in ninka la toogtay uu miino ku aasayey waddada isku xirta Balcad iyo Jowhar, gaar ahaan deegaanka Gololey ee gobolkaasi.
Sidoo kale saraakiisha ayaa sheegay in ninka la toogtay uu watay bistoolad uu doonayey inuu isku difaaco, haddii la soo weeraro.
Ma jiro weli wax hadal ah oo ka soo baxay dhinaca Al-Shabaab oo ku aadan toogashada ninkaasi.
Inta badan dagaalyahannada Al-Shabaab ayaa weeraro u badan qaraxyo miino ka fuliya waddadaasi, iyadoo dhowaan lagu dilay mas’uuliyiin ka tirsanaa maamulka HirShabelle.
Djibouti 29ka Siteembar 2019 Madaxweynaha dalka Jabuuti, Ismaaciil Cumar Geele ayaa maanta ka hadlay wada-hadala Dowladda federaalka Soomaaliya iyo Somaliland, oo muddo badan hakad ku jira.
Ismaaciil Cumar Geelle oo u warramayey VOA ayaa rajo wanaagsan ka muujiyey wada-hadaladaasi, isagoona sheegay inuu filayo inay dhawaan dib u bilaaban doonaan.
Madaxweyne Geelle ayaa sidoo kale waxa uu sheegay in wada-hadaladaasi uu qeyb ka noqon doono Raysal wasaaraha Itoobiya, Abiy Ahmed, isla markaana ay dib u amba qaadi doonaan wada-hadalada labada dhinac.
Geelle ayaa waxa kale oo uu ka hadlay iskaashiga dalalka gobolka, isagoona hoosta ka xariiqay muhiimada uu leeyahay iskaashigaasi, wuxuuna yiri isagoo arrimahaasi ka hadlaya “Anaga xagayaga rajadu way badan tahay waxaana dhex jooga Raysal wasaaraha Itoobiya”.
“Wada-hadaladaana dhawaan inan dib u ambo qaadno, laakiin imika wax iska hor imaad ah cabasho aan leenahay ama aan doonayno inaanu muujinaa majirto. Wada-hadalkana waan ku rajo weynahay dharaar aan dheerayn inaan soo saarno dhankii toosnaa inaan u dhaqaaqno”.
Wuxuuna intaas kusii daray “Haddii dee anaga lanaga maarmayo waxba kama qabno laakiin iskaashiga ama is dhexgalka ama wax wada qabsiga waxa asaas u ah dhaqaalaha, waxaan dee anagu ku horraynaa dhaqaalahaasi anaga oo garanayna inaan dadka isku socodkooda uu gadhwadeen u yahay dhaqaalaha”.
“Dhaqaalaha inaan ka bilawno horumarin badan ayaanu ku samaynay waanaga tareen samaynay waanaga maarsooyinkii ballaadhinay waanaga igaad dib u xarakaynay taas badda aad sheegayso mid wayn oo uu markaynku wado ayaa jirta iyo sucuudiga iyo waddamada khaliijka, kaana waan ku dhex jirnaa”
Muqdisho 29ka Siteembar 2019 Xildhibaan Maxamuud Abuukaate oo ka tirsan golaha shacabka ayaa su’aalo ka keenay khudbaddii madaxweyne Farmaajo uu ka jeediyay xafladdii uu xariga uga jarayay safaaradda Soomaaliya ee dalka Mareykanka, taas oo uu sheegay madaxweynuhu in ay dowladda Soomaaliya iibsatay dhismaha safaaradda
Xildhibaan Abuukaate ayaa qoraal uu soo dhigay bartiisa Facebook-ga waxa uu ku sheegay in madaxweynaha uu weydiin lahaa kharashii ku baxay duminta maamul goboleedyada dalka.
“Waxaan dhageystay Madaxwene Farmaajo oo qudbad kajeedinaayo xaflad Xariga looga jarayay dhisme ee Yeelaneeso Safaarada Somalia ee USA Taas uu ku Sheegay Inee Lacagta Dhismahaas Lagugaday Uu ka keenay Lacagihii Raisalwasaarayaasha Lagu Ridi jiray oo uu Beeqaamiyay Taas Oo Keentay in Loo iibiyo safaarada Dhismahaas, waxaan weydiin lahaa Madaxweynaha Lacagihii Malaayiinta ahey oo uu Kubur biriyay maamul gobaleedyada Hirshabeelle,K/Galbeed,Puntland,Gobalka Banaadir, Galmudug, haddana Lagu Burburinaayo Jubbaland iyo kuwa soo socdaba” ayuu ku yiri qoraalkiisa xildhibaanku.
“Hadaba Lacagaaas ayada Hadii la beeqaamin lahaaa Intee Dhisme ee Noo iibin laheyd Ama Adeeg Bulsho Noogu Qabsoomi Laheyd?”ayuu kusoo gaba gabeeyay su’aalihiisa Xildhibaanku.
Muqdisho 29ka Siteembar 2019 Maxkamadda racfaanka ee Somaliland ayaa maanta go’aan kama dambeys ah ka gaartay dacwadda loo heysto, Wariye Cabdimaalik Sheekh Muuse (Coldoon) oo muddooyinkii la soo dhaafay ku xirnaa xabsiga magaalada Hargeysa ee xarunta mamulkaasi.
Maxkamadda racfaanka ayaa tan gobolka Maroodi-Jeex ku raacday xukunkii saddexda sano iyo lixda bilood ee ay horay ugu riday Coldoon.
Wararka ayaa sheegaya fadhiga maxkamadda uusan joogin wax Qareen ah oo difaacayey, Wariye Coldoon, taas oo ay walaac xoogan ka muujiyeen qoyskiisa.
Cabdimaalik oo xabsiga ku jira in ka badan 6 bilood ayaa loo heystaa eedeymo ka dhan ah Madaxweynaha Somaliland iyo Dusiga Abaarso oo ku yaalla gudaha magaalada Hargeysa.
Dhowaan Qareenkiisa ayaa is casilay, isaga oo sheegay in Soomaaliland uusan ka jirin sharci madax banaan.
Xarigga Wariye Cabdimaalik Sheekh Muuse (Coldoon) ayaa waxaa si aad ah u cambaareeyey dad badan, kuwaas oo ku dhaliilay xukuumadda Muuse Biixi Cabdi
Muqdisho 29ka Siteembar 2019 Wasiirka Gaadiidka iyo Duulista Hawada Soomaaliya mudane Maxamed Cabdullaahi Salaad(Oomaar) oo la Hadley warbaahinta isagoo ku sugan dalka Canada ayaa sheegay in heshiis muhiim ah ay la galeen madax ka socotay dalka Cumaan,kuwaasi oo qeyb ka ahaa shirka Caalamiga ah ee Hay’adda Duulista Hawadda Adduunka ee (ICAO).
Wasiir Oomaar oo uu wehliyo Maareeyaha Hay’adda Duulista Hawada ee Soomaaliya Mudane Axmed Macalin Waxay Heshiis is afgarad ah la galeen wafdiga Hay’ada Duulista Hawada ee Saldanada Cumaan,waxayna isku afgarteen isku socodka duulimaadyada Labada dal iyo Horumarinta Arrimaha duulimaadka rayidka (Civil Avation) ee labada dal.
Heshiiskaasi ayaa wuxuu bar bar socday Shirkii uga socday wadamada adduunka ee xubnaha ka ah Hay’adda Duulista Hawada ee Caalamka (ICAO) Magaalada Monterial ee Dalka Canada,kaasi oo galay wejigiisii labaad oo ah doorashada qeybaha 1aad iyo 2aad wadamada xubinta ka noqonaya guddiga joogtada ah ee 3da sano ee soo socota.
Soomaaliya waxaa shirkaais u matalayay mudane Maxamed Cabdullaahi Salaad (Oomaar) wasiirka Gaadiidka iyo Duulista Hawada Xukuumadda Soomaaliya iyo wafdi uu hoggaaminayo.
Wasiirka Gaadiidka iyo Duulista Hawada Mudane Maxamed C/laahi Salaad (Oomaar) iyo wafdigiisa ayaa markii ay codeyntu dhamaatay ka dib waxa ay kulamo gooni gooni ah la yeesheen qaar kamid ah wafuudii dowladaha caalamka uga qeybgashey shirkaasi Caalamiga ah,isagoo kala hadlay arrimo badan oo ay kamid yihiin xoojinta wadashaqeynta iyo xiriirka kala dhexeeya Soomaaliya dalalkaasi.
Wafuudda uu la kulmay Wasiir Oomaar ayaa waxaa ay kala yihiin Wadamada Germany, Saudi Arabia, Turkey, South Africa, Qatar, Malaysia iyo Urur goboleedyada Duulista Hawada ee Jaamacada Carabta (ACAO) iyo kan Africa ee AFCAC.
Shirkan oo ahmiyad gaar ah u leh Dawladda Federaalka Soomaaliya ayey Mas’uuliyiinta Dawladaha Caalamka waxay bogaadiyeen sida Hufnaanta leh oo ay Dawladda Federaalka Soomaaliya ay u hanatay Maamulidda Hawadeeda,taasi oo ay ku mutaysatay in ay Madaxda Dawladaha bogaadin u muujiyaan Madaxda Dawladda Federaalka Soomaaliya iyo Wasiir Oomaar iyo dadkii kala shaqeeyey ee Wasaaradiisa,oo dadaalkooda aan hagarta laheyn lagu gaarey Guusha maanta la hantay.
Guusha ugu weyn ayaa ah in Soomaaliya ay hataan si rasmi ah u maamuleyso hawadeeda,muddo ka badan 25 sano kadib,tan iyo burburkii,taasi oo ku timid dadaal ay sameysay dowladda Federaalka Soomaaliya.

WARARKA MAANTA 28ka Siteembar 2019
Su’aallaha Maanta: Ceenta Iyo fashilka yaa qarin kara #Dowladda #Soomaaliya ee Nabar Iyo Naxdin? Yaa 4 deked ugu deeqay #Ethiopia? Yaa waddani iska dhigay oo cadow si dadban ula sheeqaya inay ilaha dhaqaalaha dalka qabsadaan? Goorma ayuu iscasili doonaa Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” oo muddo 3 sanno an aan xitaa dhisin ciidan qaran? Maxuuse Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” u samayn waayey lacag Soomaali? Yaa waddanka #Soomaaliya ka dhigay dalka adduunka ugu musuqmaasuqa badan sannadkii labaad sida ay qortay Hay’adda La-Dagaalanka Musuqmaasuqa Adduunka ee Transparency International (TI)? Maxay beesha caalamka wax dhaqaallo ah gacanta ugu geli weysay xukuummadda fashilantay ee Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas”? Ha wiqleyso!

Washington DC 28ka Siteembar 2019 Madaxweynaha Soomaaliya, Mudane Maxamed Cabdullaahi Maxamed (Farmaajo) oo weli ku sugan dalka Mareykanka ayaa ballan qaad u sameeyey Soomaalida ku dhaqan gudaha dalkaasi.
Farmaajo oo ka hadlayey munaasabad xarigga looga jarayey dhismo cusub oo safaaradda Soomaaliya ee Washington looga iibiyey Mareykanka ayaa sheegay inuu booqan doono gobollada ay Soomaalidu ku badan tahay, gaar ahaan kuwii sida aadka ah looga taageeray barnaamijkiisii Qaaraan Qaran.
Madaxweynaha ayaa sidoo kale carab baabay deegaanada uu booqanyo, kuwaas oo kala ah Minnesota, Ohio, Taxes, Virginia iyo Toronto Canada.
Sidoo kale wuxuu tilmaamay in loo kala hormarinayo sidii ay u kala taageereen waagii uu ololaha doorashada ku jiray ee uu ururinayay lacagtii uu ugu magaca daray Qaaraan Qaran.
Ugu dambeyn Madaxweynaha ayaa sheegay in booqashadaasi uu fulin doono marka uu soo gabagabeeyo safarka uu hadda ku joogo Mareykanka, islamarkaana marka uu Muqdisho yimaado markale dib ugu laaban doono deg deg Mareykanka.
Safarka Madaxweyne Farmaajo ee Mareykanka ayaa ah midkii ugu horreeyey ee uu ku tago dalkaasi, tan iyo markii loo dootay xilka Madaxweynaha Soomaaliya.
Wasgington DC 28ka Siteembar 2019 Wasiirka Maaliyadda Xukuumadda Soomaaliya Cabdiraxmaan Ducaalle Beyle ayaa faahfaahin ka bixiyay Dhaqaallaha ku baxday dhismaha Safaarada cusub ee Dowladda Soomaaliya ay ku yeelatay Magaalada Washinton.
Wasiirka waxaa uu sheegay lacag dhan Afar Milyan iyo Saddex boqol oo dollar in ay ku baxday dhismaha Safaaradda.
Wasiirka ayaa sheegay in lacagta lagu iibiyey dhismaha laga bixiyey Miisaaniyadda xukuumadda Federaalka ah ee sanadkan 2019, gaar ahaan ku noqoshadda oo ay wasaaradu ku soo dartay.
Dhismaha Safaaradda oo ay iibsatay Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa waxaa horey u lahaa Colombia, waana dhismo ka kooban dhowr Dabaq oo ku yaalaa aagga ay ku xooggan yihiin Safaaradaha wadamada waaweyn ee Caalamka.
Lacagtaan ayuu sheegay in Sanadyadii ugu dambeeyay dowladda Soomaaliya ay aruurin ugu jirtay,islamarkaana lacagta ay bixisay Wasaarada Maaliyadda.
Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Maxamed Cabdullaahi Farmaajo oo ay weheliyaan Wasiirrada Arrimaha Dibadda, Maaliyadda iyo diblumaasiyiinta Soomaaliyeed ee ka hawlgala dalka Maraykanka ayaa xalay xarigga ka jaray dhismaha cusub ee Safaaradda dalkeenna ee Washington.
Madaxweynaha ayaa sheegay in hirgelinta dhismahan oo noqonaya dhismihii Safaaradeed oo ugu horreeyey ee Dowladda Soomaaliyeed ay ku yeelato dalka Maraykanka ay muujinayso mudnaanta dowladdu ay siinayso soo celinta maaqaamka dalkeennu uu ka lahaa caalamka.
Sida wararku sheegayaan, Qorshaha labaad ayaa noqonayaa in dhismeyaal loo iibiyo midkood howlgalada diblumaasiyadeed ee Koonfur Afrika iyo sidoo kale Kenya.
Kenya /28ka Siteembar 2019 Siyaasiga Faarax Macalin oo la hadlayey warbaahinta ayaa sheegay in inta badan ganacsatada Soomaalida, maalqabaneeda iyo Qurbe joogta ay ka wareegeen dalka Kenya, una wareegeen dalalka Itoobiya iyo Turkiga.
Faarax Macalin ayaa shaaciyey in 50,000 oo Qoys oo Soomaali ah ay deganaansho rasmi ah ka heleen gudaha dalka Turkiga, kuwaas oo markii hore ku noolaa Kenya.
Sidoo kale wuxuu tilmaamay in ganacsato iyo maalqabeeno badan oo Soomaali ah u wareegsadeen dhanka dalka Itoobiya oo ay ka bilaabeen howlahooda ganacsi.
Siyaasiga Faarax Macalin ayaa in arrintan u sababeeyey siyaasad xumada wasaaradda arrimaha dibadda Kenya oo uu aad u dhaliilay.
Waxa kale uu intaasi ku daray inuu hoos u dhacay dhaqaalihii dowladda Kenya ka heli jirtay Soomaalida, taas oo uu xuusay inuu sanad ka hor ka digay.
Muddooyinkii dambe ayaa waxaa hoos u dhac ballaaran laga dareemayey ganacsiga Soomaalida ee Nairobi, kaas oo sanadihii la soo dhaafay dhulka galay.
Muqdisho 28ka Siteembar 2019 Dowladda federaalka ah ee Soomaaliya ayaa diiday inay saxiixdo xeer is dhexgal ah oo uu garwadeen ka yahay urur goboleedka IGAD.
Xeerkan oo ay soo diyaariyeen waddamada ku bahoobay IGAD ayaa la xariira isu socodka dadka xoolo dhaqatada ah ee dalalka xubnaha ka ah ururkaasi.
Wakiil dowladda Soomaaliya uga qeyb galay shir ka dhacay magaalada Kampala ee dalka Uganda ayaa diiday inuu qalinka ku duugo heshiiskaasi, wuxuuna sheegay in dowladdu ay u baahan tahay fursad, si ay arrintan la tashi ugala soo sameyso maamullada dalka.
Sidoo kale waxaa xeerkan diiday inay saxiixdo dowladda Itoobiya oo iyadana ah dowlad federaal ah.
Labada dal ee Soomaaliya iyo Itoobiya ayaa dalbaday in la siiyo fursad dheeri ah, si ay wada tashi uga soo sameeyaan xeerkaasi.
Haddii la saxiixo xeerkan oo ay ku jiraan 32 qoodob oo b xasaasi ah ayaa u ogolaanaya dhammaan Xoolo dhaqatada waddamada IGAD in ay u roob raaci karaan dalka uu roobka iyo daaqa xoolaha ka jiro, iyagoo ka gudbi kara xuduuda shuruud la’aan.
Dalalka Soomaaliya iyo Itoobiya ayaa ugu dambeyn la siiyey muddo labo bil ah, si ay uga soo fakiraan xeerkaasi.
Muqdisho 28ka Siteembar 2019 Dowladda Sucuudiga ayaa diiday in ay warqadaha Safiirnimo ka guddoonto Cabdxakiin Xasan Ibraahim Ashkir, oo loo magacaabay Safiirka dowladda Soomaaliya ee boqortooyada Sucuudiga, Danjirahaha ayaan shaqo-gelin sidii loo magacaabay 3 bil kahor .
Inkastoo Sucuudigu aaney si rasmi u shaacin diidmadiisa, hadana waxaa laga dheehan karaa inuu u cuntami waayay shaqsiga Safaarada loo magacaabay Sida Sharciga Geneva ee Diblomaasiyadu dhigayo oo ah in Saddex bil Safiirkii aan laga gudoomin warqdaihiisa ay lamid tahay in la iska diiday.
Ashkir waxaa xilkaasi 29-kii May u magacaabay Madaxweyne Farmaajo, isagoo xiligaasi ahaa Wasiiru Dowlaha Wasaaradda Diinta iyo Awqaafta Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, waxaana magacaabistiisa ay qeyb ka eheyd isbedel dowladda la damacsaneyd iney ku sameyso hoggaanka Safaaradaha.
15-kii June, ayaa si rasmi ah loo gudbiyay warqadihiisa Safiirnimo, waxeyna mudada 90-ka cisho ku ekeyd 15-kii bishan September, waxaana ka soo wareegatay mudada uu sharciga siinayay mudo 13 maalin ah.
Xubno ka tirsan howlwadeenada Safaarada Soomaaliya ee wadankaasi Sucuudiga ayaa sheegay in diidmada Xukuumada Riyadh ay salka ku heyso tuhun ay ka qabaan in Ambassador Ashkir laga urinayo xiriir qoto dheer oo kala dhexeeya dowladda Qatar, si gaar ah Taliyaha Nabad Sugida Soomaaliya Fahad Yaasiin Xaaji Daahir oo cilaaqaad dhow la leh reer Doxa.
Wararku waxa ay kaloo sheegayaan in xitaa dowladda Sucuudiga ay iska diiday in ay aqbasho xubno loo magacaabay Qunsuliyada Soomaaliya ee magaalada Jeddah, xubnihii hore Qunsuliyada uga shaqeynayay waxaa amray in ay dalka deg deg ku soo galaan Ra’iisul Wasaare Khayre.
Balse waxaa jiray xubno cusub oo boosaskaasi loo magacaaba, kuwaasoo ay ku adkaatay iney helaan Fiisaha iyo aqbalaadii ay ku howlgali lahaayeen, taasoo keentay in ay Muqdisho iska joogaan oo ay u dhexeeyaan Wasaarada arrimaha dibadda iyo madaxtooyada,iyagoo soo dhega dhageeyay halka xaaladooda ay mareyso.
Ashkir ayaa lagu beddelay Wasiirkii hore ee Wasaaradda Warfaafinta Soomaaliya Daahir Maxamuud Geelle, kaas oo xilka Wasiirnimo iska casilay kaddib markii uu sheegay in ay kala aragti duwanaadeen madaxda hadda talada dalka heysa.
Isha: Mustaqbal Radio
Muqdisho 28ka Siteembar 2019 Warar dheeraad ah ayaa ka soo baxaya dil saaka kooxo hubeysan ay ka geysteen Suuqa Bakaaraha ee magaalada Muqdisho.
Wararka ayaa sheegaya in dilka loo geystay haweeney 80 jir aheyd oo ku ganacsan jirtay gudaha Suuqaasi.
Haweeneyda la dilay ayaa waxaa magaceeda lagu soo koobay Xadiyo, taas oo iibin jirtay Shaax, sida ay Caasimada Online u xaqiijiyeen dad goobjoogaal ah.
Rag ku hubeysnaa Bistoolado ayaa marxuumadda ku toogtay waddada labaad ee Suuqa Bakaaraha, iyagoona goobta isaga baxsaday
Ma cadda illaa iyo hadda sababta ka dambeysa dilka Haweeneydaasi, basle waxaa goobta gaaray ciidamo ka tirsan kuwa ammaanka oo baaritaano ka sameeyey halkaasi.
Wararka qaar ayaa sheegaya in haweeneydani oo korineysay caruur agoon ah ay horay uga shaqeyn jirtay nadaafadda dhismaha madaxtooyada.
Dilka haweenedan da’da ah ayaa qeyb ka noqonaya falal liddi ku ah nabad gelyada oo muddooyinkii dambe ka dhacayey gudaha magaalada Caasimada ah ee Muqdisho.
Turkey 28ka Siteembar 2019 Wasiirka Boostada, Isgaarsiinta & Teknolojiyada, Eng Cabdi Cashuur Xasan, ayaa si rasmi ah uga codsaday Boostada Turkiga inay gacan ka geystaan sidii loo soo nooleyn lahaa boostada dalkeena oo gebi ahaanba ku burburtay dagaalladii sokeeye ee dalka ka dhacay.
Wasiirka oo magaalada Geneva ee dalka Switzerland kula kulmay Guddoomiyaha Golaha Maamulka ee Midowga Boostada Adduunka (UPU), ahna Guddoomiyaha Boostada Turkiga, Md. Kenan Bozgeyik, ayaa ugu horreyn uga mahadceliyay dawladda iyo shacabka Turkiga taageerada hiil iyo hooba leh ay la garab taagan yihiin Dawladda iyo Shacabka Soomaaliyeed tan iyo markii 2011-kii uu dalkeena yimid Madaxweynaha xilligan ee dalkaas, Md Rajab Dayib Erdogan.
Wasiirka ayaa sheegay in waaya-aragnimada iyo kalsoonida ay Shacabka Soomaaliyeed ku qabaan waxqabadka ay ku dhiirrigelisay inay codsigaas u soo gudbiyaan, isagoo intaasi ku daray inuu rajeynayo in Boostada Turkigu wax kala qabato sidii loo soo nooleyn lahaa adeeggaas oo muhiim u ah dhaqaalaha dalka, gaar ahaan waxyaabaha dalka ka dhoofaya.
Guddoomiyaha Boostada Turkiga ayaa ballanqaaday inay Soomaaliya kala shaqeyn doonaan sidii loo dhisi lahaa boosto casri ah, oo ka faa’iideysata waaya-aragnimada iyo xiriirka Diyaaradda Turkigu ay la leedahay adduunka. Si looga mira-dhaliyo arrimahan waxay labada wafdi magacaabeen guddi farsamo oo ka soo shaqeeya sidii iskaashi buuxa uu u dhexmari lahaa labada boosto.
“Waan ku guuleysanay inaan ku soo noqono masraxa UPU oo nalaga qaado cuna-qabateynta, isla markaana aan codeyno markii ugu horreysay burburka ka dib. Laakiin in boostada dibedda loo diro waa hawl aad iyo aad u culus oo u baahan qalab, aqoon iyo isku-xirka adduunka, kuwaas oo aan looga maarmin walaalaha Turkidu inay naga caawiyaan,” ayuu yiri Wasiir Cashuur oo intaasi ku daray in ay xoogga saarayaan sidii adeeggan loo soo celin lahaa.
“Isgaarsiinta ka dib boostadu waxay noo tahay mudnaanta 2aad, waayo waa fududeeyaha ganacsiga internet-ka (ecommerce), fududeynta adeegyada maaliyadda iyo in dadweynaha loo soo dhoweeyo adeegyada dawladda (egovernment). Waxaan dooneynaa inaan dhisno boosto casri ah oo adduunka kala qabsata meesha uu haatan marayo,” ayuu hadalkiisa ku soo gabagabeeyay wasiirku.

WARARKA MAANTA 26ka Siteembar 2019
Su’aallaha Maanta: Ceenta Iyo fashilka yaa qarin kara? Yaa sameeyey sawirada been-abuurka ee kulanka Madaxweyne Been-Hawaas “Farmaajo Iyo Madaxweyne Trump? Sidee ayaa loogu isticmaalay “PhotoShop” Maxuu kashifay Xafiiska Warbaahinta Madaxweyne Famraajo inay photoshop yihiin sawirada? Goorma ayuu iscasili doonaa Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” oo la siiyey billad ay bixiyaan dad horay ugu soo guuldarastay hoggaaminta xafiisyadii loo idmada sida Taliyihii hore ee arrimaha amniga oo madax u ah Concardia Awards? Maxayse tahay abaalmarinta billada Concardia Award ee la siiyey Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” ? Yaa waddanka #Soomaaliya ka dhigay dalka adduunka ugu musuqmaasuqa badan sannadkii labaad sida ay qortay Hay’adda La-Dagaalanka Musuqmaasuqa Adduunka ee Transparency International (TI)? Maxay beesha caalamka wax dhaqaallo ah gacanta ugu geli weysay xukuummadda fashilantay?

Muqdisho 26ka Siteembar 2019
New Yorl 26ka Siteembar 2019 Wasiirka Wasaaradda Arrimaha Dibadda Soomaaliya Axmed Ciise Cawad ayaa faah faahin dheeraad ah ka bixiyay kulan magaalada New York ku dhaxmaray madaxweynayaasha Soomaaliya iyo Kenya. Kulanka oo uu dhaxdhaxaadinayay madaxweynaha dalka Masar islamarkaana ah guddoomiyaha midowga Africa ee xiligan Cabdifataax Al-Siisi, ayaa qodobadii ka soo baxay waxaa ka mid ahaa wada-hadal lagu dhameeyo khilaafka diblomaasiyadeed ee labada dal, taasoo dad badan u fasirteen in dowladda Soomaaliya aqbashay in laga wada -hadalo muranka Badda ee labada dowladood u dhaxeeya.
Balse Wasiir Cawad oo la hadlay Idaacada VOA ayaa sheegay in marnaba kulankaasi leyskula soo qaadin qadiyada ku saabsan Badda dowladda Soomaaliya -na ka cudurdaaratay ka hadalka arinkan ka hor inta uusan kulanku bilaaban.
”Madaxweye Farmaaajo kulanka ka hor ayuu u sii sheegay madaxweynaha dalka Masar oo kulanka dhaxdhaxaadinayay in aan marnaba laga wada hadli karin qadiyada ku saabsan Badda loona daayo go’aan ka gaaristeeda Maxkamadda ICJ oo ay hadda dacwaddu hortaalo, ayuu yiri Wasiirka.
Wasiirka ayaa intaa ku daray in markii horeba kulankani uu ahaa mid ay Kenya dalabatay oo aan ka iman dhinaca Soomaaliya” Dabcan madaxweynaha Masar ayaa nagu soo war-galiyay in madaxda Kenya ee ku sugan shirka doonayaan in ay nala hadlaan., sidaa ayuuna ku aqblay madaxweyne Farmaajo madaama aysan waxba ku jabneyn in la wada hadlo”
Guddi labada dhinaca ah ayuu sheegay in lagu balamay in la sameeyo, kuwaas oo ka shaqeyn doona deris wanaaga iyo xiriir wanaaga,isla markaana ay ka Sahqeyn doonaan sidii dib loogu soo celin lahaa xiriirkii ka dhaxeeyay labada dowladood ee Soomaaliya iyo Kenya.
Qaramadda Midooway 26ka Siteembar 2019 Madaxweynaha Soomaaliya Mudane Maxamed Cabdullaahi Farmaajo oo khudbad ka jeediyey fadhi gaar ah oo ku saabsan arrimaha Soomaaliya ayaa soo bandhigay dadaallada Dowladda ee kobcinta dhaqaalaha, dib u habaynta laamaha ammaanka, guulaha laga gaaray dagaalka ka dhanka ah argagixisada, dib u eegsita dastuurka iyo hirgelinta doorashooyinka.
Madaxweynaha ayaa ka warbixiyey tallaabooyinka ay qaadday Dowladdu tan iyo markii uu xilka la wareegay, kuwaas oo lagu asteynayey maamul wanaagga iyo yareynta musuqmaasuqa oo caqabad ku ah dib u kabashada dalkeenna.
“Waxaa si buuxda nooga go’an in aan sare u qaadno daah-furnaanta, isla xisaabtanka heer shaqsiyeed iyo mid hay’addeed iyo in aan si toos ah ula falgalno shacabka si ay kaalintooda uga qaataan hannaanka dib-u-habaynta maamulka iyo maaliyadda dalka.”
Madaxweyne Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa soo bandhigay qorsheyaasha ka hirgalay dhammeystika hannaanka dimuqraadiyadeed iyo tan doorasho ee dalka, iyada oo ay wadajir uga wada shaqeynayaan Guddiga Madaxa-bannaan ee doorashooyinka iyo Hay’adaha Dowladda ee bahwadaagta la ah sidii looga mira-dhalin lahaa qorshaha siyaasadda loo dhanyahay.
“Guddiga Madaxa-bannaan ee doorashooyinka waxa ay Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo bahwadaagteeda u soo gudbiyeen xog hordhac ah oo ku saabsan hawlaha diiwaangelinta cod-bixiyeyaasha. Waxaan ku rajo weynnahay in ay noo suurtagasho qabsoomidda doorasho taariikhi ah.”
Madaxweynaha Jamhuuriyadda ayaa si faahfaahsan uga hadlay tayeynta, diiwaan gelinta iyo guulaha Ciidamada Qalabka sida ay ka gaareen argagixisada Alshabaab, iyaga oo xoreeyey deeganno muhiim ah, wakhtiganna ay sii wadaan howlgallada ballaaran ee xoreynta dalka.
Madaxweynaha ayaa habeen dambe khudbad dhinacyo badan taabanaysa ka jeedinaya shirka loo dhanyahay ee Qaramada Midoobay.
Hoos ka aqriso khudbadda oo dhameystiran
Mudanayaal iyo Marwooyin, iyo dhammaan saaxiibbada Soomaaliya
Waxaa sharaf weyn ii ah in aan dhammaantiin idin kala soo qayb-galo kulankan heerkiisu sarreeyo ee arrimaha Soomaaliya kaas oo hareer socda kulanweyanaha guud ee Golaha loo dhan yahay ee Qaramada Midoobay. Waxaan idiinkaga mahadcelinayaa sida aad u garab taagan tihiin dalkayga iyo shacabkiisa adkaysiga badan.
Kulankan waxa uu ku soo beegmay maalmo ka hor Madasha Iskaashiga Soomaaliya oo Muqdisho ka furmi doonta, waxaanan rajeynayaa in inta aan kulankan ku guda-jirno yeellan doonno wadahadallo iyo aragti isweydaarsi dhab ah oo ku aaddan horumarka dhaqan-dhaqaale, siyaasadeed iyo amni ee Soomaaliya, ka hor shirar wadatashi ah oo intan ka ba;laaran oo aynu ku yeellan doonno magaalada Muqdisho.
Mudanayaal iyo Marwooyin,
Waa muhiim in aynu isla ogaanno in Soomaaliya ay soo martay dariiq aad u dheer. runtii waa dhab middaasi. Heerkan aan joogno waxa sabab u ah dadaalka aan dhammaadka lahayn oo ay ku jirto dowladda aan hadda hoggaamiyo, taasi oo ay si daacadnimo ah uga go’an in la gaaro ahmiyadaha qarankeenna ee xasiloonida, soo kabashada dhaqaalaha, dowlad wanaagga iyo siyaasad loo dhan yahay. Caqabadaha Soomaaliya horyaalla ma ahan kuwo si fudud looga gudbi karo, balse dadaalkeenna dhinacyada badan leh ayaa caddeyn u ah in gaaritaanka guushu ay suurtagal haddii aan si wadajir ah ula shaqaynno shacabkeenna iyo saaxiibbadeenna caalamka si aan natiijo la taaban karo u wada gaarno. Tani waxaa daliil u ah horumarka muuqda ee aan ka samaynayno dib-u-habaynta dhaqaalaha, siyaasadda loo dhan yahay iyo dowlad wanaagga.
Mudanayaal iyo Marwooyin,
Dhawrkii sano ee la soo dhaafay Soomaaliya si isdaba-joog ah ayay u soo kabanaysay iyada oo gacan ka heleysa beesha caalamka, iyo shacabka Soomaaliyeed oo garwaaqsaday in dhabbadii na soo gaartay ay ahayd mid aan lagu sii jiri karin. Tan iyo markii aan xafiiska imid, dowladdaydu waxay si wax-ku-ool ah u kaashatay beesha caalamka, oo ay ku jiraan Hay’adaha Maaliyadda ee Adduun-weynaha iyo Sanduuqa Lacagta Adduunka. Waxaan hadda ku jirnaa heerka 4aad ee barnaamijka Hay’adda Lacagta Adduunka ee dayn cafinta, waxaanan ka barannay hawshan in isbeddello la sameeyo iyada oo marxalad adag lagu jiro aanay ahayn wax sahlan.
Iyada oo an u marayno qorshaha geeddi-socodka dib-u-habeynta dhaqaalaha dalka, waxaan xoojinnay awooddeenna maareynta maaliyadda iyo maamulka guud ee dhaqaalaha annaga oo ujeedkeennu yahay inaan kor u qaadno soo xeraynta dakhli gudaha ku filan oo aan ku daboolno kharashaadka ku baxa socodsiinta howlaha Dowladda Federaalka. Dadaalladeennu waxay horseedeen in sannad walba uu kordho dakhliga gudaha iyadoo si joogta ahna loo bixiyo dhammaan mushaaraadka shaqaalaha rayidka ah iyo ciidamada qalabka sida.
Waxaan sidoo kale ku guulaysannay in aan ugu dambeyntii si rasmi ah u diiwaangelino dhammaan ciidamadeenna qalabka sida oo aan hadda ku jirno habkii aan dhammaantood u wada xaqiijin lahayn. Hadda, waxaan haynaa xogtii aannu u baahnayn si aan ugu jaan-goyno go’aannada maaliyadeed iyo kan dhaqaale ee daruuriga u ah sii wadidda isbeddelladan muhiimka ah si aan u gaarno ahmiyadda qaran ee xasilloonida iyo horumarka dhaqaale. Miisaaniyadda iyo kharash bixintayadu waa mid hadda la isku halleyn karo oo ku saleysan arrimo la isku raacsan yahay iyada oo aan ka cab bir qaadanno aragtida bulshada. Nidaamyada wax soo iibsiga ee dalka, oo uu sharcigu aas-aas u yahay, ayaa oggolaanaya tartan caddaalad ah in lagu saleeyo alaabada iyo adeegyada dowladdu iibsanayso. Shuruucda muhiimka ah ee maareynta dhaqaalaha oo qaarkood horyaallaan Baarlamaanka halka kuwa kalena la meelmariyay, ayaa xaqiijinaya in la helo horumar dhaqaale oo loo dhan yahay isla markaana waara.
Dib-u-habeyn dhaqaale iyo maaliyadeed suurtagal ma ahan haddii aanay jirin kalsoonida shacabka. Dowladdaydu waxay mudnaanta siisay maamul-wanaagga iyo wada-shaqayn buuxda oo lala yeesho muwaaddiniinta oo ay ku jiraan ganacsiga gaarka loo leeyahay middaas oo horseedday in dakhligeenna gudaha ee soo gala dowladda uu si xawli ah u kordho. Waxaa si buuxda nooga go’an inaan sare u qaadno daah-furnaanta, isla xisaabtanka heer shaqsiyeed iyo mid hay’addeed iyo inaan si toos ah ula falgalno shacabka si ay kaalintooda uga qaataan hannaanka dib-u-habaynta. Waxaan jecelahay inaan idinla wadaago inaan Sabti, 21-kii Sebtember 2019, saxiixay Sharciga La-dagaallanka Musuqmaasuqa kaddib markii Golaha Shacabka iyo xubnaha Aqalka Sare ay ansixiyeen.
Mudanayaal iyo Marwooyin,
Dadaalka aan ugu jirno dib u yagleelidda xiriirka aan la leennahay Hay’adaha Maaliyadeed ee caalamku waa mid miradhalaya, waxaanuna si adag uga hawlgelaynaa inaan xiriir buuxda dib ula yeelanno hay’adahaas, ka dib marka deynta nalaga cafiyo.
Dowladdayda waxaa ka go’an inay ka shaqayso dhammaan dhinacyada dib-u-habeynta u baahan si aynu u gaarno deyn cafin iyadoo aan raacayno nidaamka dalalka saboolka ee deymaha lagu leeyahay. In deynta la innaga cafiyo waxay mudnaan asaasi ah u tahay Soomaaliya, gaaritaanka hiigsiganina waxay ka mid tahay yoolka Dowladdan.
Dhinacayaga, waxaa naga go’an inaan si guul leh u dhammaystirno shuruudaha barnaamijka deyn cafinta ee Hay’adda Lacagta Adduunka (IMF) iyo inaan dhisno hay’adaha lagama maarmaanka u ah daah-furnaanta iyo isla-xisaabtanka si loo joogteeyo horumarka dhaqaale iyo midka dhanka kobaca. Si kastaba ha ahaatee, waxaan sidoo kale ognahay in tani kaligeed aysan dammaanad qaadayn deyn cafinta. Qodobbada kale ee door weyn ka ciyaari doona deyn cafinta waa hadba sida ay uga go’an tahay deyn bixiyeyaasha inay sii wadaan inay Soomaaliya ku gacan siiyaan sidii aynu u gaari lahayn hiigsigan. Waxaan aad ugu faraxsanahay in ilaa iyo hadda, falcelinta ka dhalatay hirgelinta dib-u-habaynta miradhalka ah ee aan helaynno ay tahay mid dhiirrigelin leh. Si ay u suurtagasho deyn cafintu, waxaa lagama marmaan ah in falcelintan wanaagsan loo beddelo ficillo ay ka mid yihiin bixinta qoondada lacagaha deymaha Soomaaliya lagu leeyahay ‘Xilliga Go’aan Gaarista’ oo aan rajeynayno in ay tahay sannadka dambe horraantiisa, si waafaqsan Barnaamijka SMP ee Hay’adda Lacagta Adduunka. Sidaa darteed waxaan ka codsanayaa dhammaan saaxiibbadeenna qiimaha badan, kuwaasi oo ay qaarkood deyn-bixiyeyaal yihiin, inay hormuud ka noqdaan dadaalka deyn cafinta ee Soomaaliya si ay noogu suurtagasho inaan dadka Soomaaliyeed gaarsiinno horumar waara.
Mudanayaal iyo Marwooyin,
Caqabadaha soo noqnoqda ee dhanka bini’aadamnimada ee ka dhaca Soomaaliya ayaa saameyn ku leh nolosha dadkayga. Waxaan uga mahadcelineynaa qurba-joogteenna, shacabkeenna dalka ku nool iyo beesha caalamka taageeradooda ku aaddan sidii looga hortagi lahaa caqabadaha iyo xaaladaha degdegga ah ee dhanka bani’aadamnimada. Aad ayaan uga xumahay in caqabadaha bani’aadamnimada ee Soomaaliya ay soo noqnoqdaan, walow aan dadaal badan ugu jirno inaan xoojinno adkaysiga dadkeenna iyo ilaalintooda, haddana suurtagal ma aha inaan keligayo wax ka qabanno caqabadaha jira maadaama oo loo baahan yahay dhaqaale joogto ah. Haa, waa run, dhaqaalaheenna ayaa la saadaalinayaa inuu sannadkan kobco 2.9% laakiin tan kaliya kuma filna inay daboosho baahiyaheenna. Sidaa darteed, biyo nadiif ah, nafaqo, wax-ka-qabashada cimilada, adeegyada guud ee bulshada, kaabayaasha dhaqaalaha iyo in la helo hay’ado awood leh oo maareeya baahiyaheenna ayaa laga dheefayaa deyn cafinta Soomaaliya maadaama oo Hay’adaha Maaliyadeed ee Caalamiga ah laga helo doono dhaqaale. Sidaa darteed waxaan si xushmad leh uga codsanaynaa dhammaan xubnaha sharafta leh inay nagala shaqeeyaan sidii aynu u gaari lahayn yoolkan qiimaha leh si dadkeennu uga baxsadaan dabinka horumar la’aanta iyo nugullaanta iyada oo lagu jaan-goynayo ahmiyadaha Qorshaha Horumarinta Qarankeenna.
Mudanayaal iyo Marwooyin,
Iyada oo la raacayo Qorshe Hawleedka Siyaasadda loo dhan yahay ee Dowladda Federaalka, waxaa naga go’an inaan qabanno doorasho Baarlamaan oo cod ah dabayaaqada sannadka 2020-ka. Tani waa mid ka mid ah qodobbada hortabinta u leh Dowladda ee 2020, isla markaana Guddiga Qaranka ee Madaxa-bannaan ee Doorashooyinku wuxuu ku socdaa dariiqii dalka lagu gaarsiin lahaa iyadoo diiwaangelinta cod-bixiyeyaasha loo qorsheeyay in la sameeyo Maarso ilaa May 2020, kaddibna ay codeyntu qabsoonto ka hor dhadmaadka sannadka.
illaa iyo hadda, boqolaal goobood oo diiwaangelinta cod-bixiyeyaasha ayaa la sahmiyey oo ku kala yaalla Galmudug, Hirshabeelle, Koonfur Galbeed iyo Gobolka Benaadir. Guddiga Doorashadu waxa uu rajeynayaan in uu dhawaan jaan-gooyo goobaha diiwaangelinta cod-bixiyeyaasha ee dowlad goboleedyada Jubbaland iyo Puntland. Dabcan, goobahani waxay u baahan doonaan in laammaha amnigu hubiyaan ka hor intaan la daabacin liiska goobaha diiwaan-gelinta cod-bixiyeyaasha ee kama dambaysta ah. Guddigu waxay Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo bahwadaagteeda u soo gudbiyeen muqulka qoraalka horu-dhaca ah ee hawlaha iyo kharashaadka diiwaangelinta cod-bixiyeyaasha. Waxaan ku rajo weynnahay, iyada oo la kaashanayo beesha caalamka, inay noo suurtagasho qabsoomidda doorasho taariikhi ah.
Waqtigan xaadirka ah, Sharciga Doorashada iyo Xeerka Xisbiyada Siyaasadda ee wax ka beddelka lagu sameeyay, waxa ay horyaallaan Baarlamaanka waxayna sugayaan in la meel-mariyo ka hor dhammaadka sannadkan si loo suurtageliyo in Guddiga Doorashada ay bilaabaan diiwaangelinta cod-bixiyeyaasha.
Dowladdu waxay kala shaqeyn doontaa Baarlamaanka sidii loo xaqiijin lahaa in Dowlad Goboleedyadu taageero siyaasadeed ka muujiyaan Sharciga Doorashada, iyo in la sameeyo wax ka beddelka lagama maarmaanka ah ee ay codsadeen Guddiga Doorashadu, si loogu ogolaado in ay doorashooyinka u qabtaan sida ugu hufan uguna qarash yar.
Amniga ayaa muhiim u ah hirgelinta doorashadan, laga bilaabo diiwaangelinta cod-bixiyeyaasha. Dowladda Federaalku waxay ku hawlan tahay magacaabista Guddiga Amniga Doorashada si loogu gogol-xaaro qorsheynta amniga doorashada ee diiwaangelinta codbixiyeyaasha iyo codaynta. Doorasho nabdoon, lagu kalsoon yahay, waqtigeeda ku qabsoonta isla markaana hufan ayaa aas-aas u ah siyaasadda loo dhan yahay. In kasta oo aan dadaal badan ku bixin doonno in aan annagu maalgelinno doorashadaas, haddana waxaan kalsooni ku qabnaa taageerada saaxiibbadayada caalamka ee hawshan.
Mudanayaal iyo Marwooyin,
Amnigu waxa uu ka mid yahay arrimaha mudnaanta u leh Dowladdan, wax badan ayaanna qabsoomay in laga adkaado Al-Shabaab, militari ahaan iyo fikir ahaanba. Hawsha diiwaangelinta 19,000 ee askari waxa barbar socday guullo aan ka gaarnay xoreynta iyo dib u qabsashada deegaanno muhiim ah oo ka tirsan Shabeellada Hoose iyo deegaannada ku xeeran sida Sabiid, Mareeray, Caanoole, Bariire, Xarshanley, Ceel-Saliin iyo Aw-Dheegle.
Marka laga soo tago dadaallada militariga, Dowladdeennu waxay bulshooyinka deegaanka kala shaqayneysaa sidii deegaannadaas gacanta loogu sii hayn lahaa, dibna loogu dhisi lahaa, iyaga oo si buuxda looga talagelinayo, mudnaantoodana maskaxda lagu hayo.
Dhisidda ciidan qalabaysan oo si fiican u tababbaran oo la wareega mas’uuliyadda sugidda amniga Soomaaliya waa arrin waajib ah, Dowladdeenna oo kaashanaysa AMISOM iyo saxiibbada kale ee caalamka, waxay ku dadaaleysaa sidii ay uga miradhalin lahayd arrinkan iyada oo loo marayo Qorshaha Amniga Qaranka. Waxa sidoo kale socda isku-dhafka Ciidamada Qaranka taasi oo xaqiijinaysa amniga Soomaaliya iyo bedqabka shacabkeenna iyada oo loo marayo dadaallada ballaaran ee Dowladda ee dhinacyada kobcinta kartida bulshada, maaraynta maaliyadda, la dagaalanka musuqmaasuqa, dib u habaynta iyo dowlad wanaagga.
Waxaan jecelahay in aan uga mahadceliyo ciidamada geesiyaasha ah ee Soomaaliya, AMISOM iyo saxiibbada kale dhiirranaanta, ka go’naanta iyo naf-hurnimada ay muujiyeen.
Mudanayaal iyo Marwooyin,
Waxaan ku faraxsanahay tallaabooyinka muuqda ee ay Dowladdaydu qaadayso si sare loogu qaado hannaanka doorashada, loo dardargeliyo dib u soo kabashada dhaqaalaha loona dhaqangeliyo Qorshaha Amniga Qaranka. Dhammaan saddexdaas dhinacba horumar badan ayaa laga sameeyay, waxaanna naga go’an inaan kuwo kale xaqiijinno. Ugu dambayntii waxa ugu muhiimsan waa in Dowladda Soomaaliya, shacabkeenna iyo saxiibbadeenna qiimaha badan ee beesha caalamku ay sii wadaan wada shaqeynta dhow ee ay Soomaaliya la leeyihiin. Dabcan, Dowladda Soomaaliya iyo shacabkeedu mar walba iyaga ayaa howsha culeyskeeda qaadan doona si ay u horumariyaan dalkooda, balse waxaan sidoo kale kalsooni ku qabnaa taageerada joogtada ah ee beesha caalamka eek u aaddan in mustaqbalka la helo Soomaaliya oo aan deyn lagu lahayn oo ku sifaysan rajo, horumar iyo barwaaqo.
Mahadsanidiin dhamaantiin.

Turkiga 26ka Siteembar 2019 Madaxweynaha dalka Turkiga Recep Tayyip Erdoğan ayaa ka hadlay Cadaalad darada iyo dhibaatooyinka ka jiro Adduunka xilli uu khubad xasaasi ah ka jeedinayey Shirka 74-aad ee Qaramada Midoobay Talaadadii Shalay aheyd.
“ Beesha Caalamka waxay lumineysaa awooddii ay u laheyd xal u helidda caqabadaha sida argaggixisannimada, Gaajada, Musiibada iyo isbedelka Cimilada” ayuu yiri Erdogan.
Wuxuu Qaramada Midoobay ku eedeeyey inay ku guuledareystay inay qaado tallaabooyin wax looga qabanayo dhibaatooyinkaas.
“Dunidu way illowday Qaxootiga Siiriya iyo kuwa Aylan Kurdi si dhakhso ah,” ayuu yiri Erdogan, isagoo ku booriyey hoggaamiyeyaasha Adduunka inay taageeraan qorshaha la soo jeediyay ee aag nabdoon laga dhisi doono Syria.
“ Waan daabuli karnaa tirada Siiriyaanka si amaan ah, si dalkooda loogu celiyo 3 milyan hadii wadada nabada loo dheereeyo ee khadka Deir el-Zor-Raqqa, waxaan ugu baaqayaa xubnaha Qaramada Midoobay inay taageeraan dadaalada Turkiga ee sugida amniga ee Idlib Syria, ” ayuu yiri madaxweynaha.
Erdogan oo ka hadlayey dagaalka Israa’iil iyo Falastiin ayaa Qaramada Midoobay ku eedeeyey inay ka jiifatay arrintaas isla markaasna horteeda lagu boobay dhulkii ay lahaayeen dadka Reer Falastiin.
Wuxuu Qaramada Midoobay horteeda kusoo bandhigay boobka lagu hayo dhulka reer Falastiin iyo halkii ay markii hore kala joogeen Israa’iil iyo Falastiin sanadkii 1967.
Wuxuu ku baaqay in si deg deg ah Falastiin loogu dhiso dowlad loo dhan yahay isla markaasna xuduuda Israa’iil iyo Falastiin lagu soo celiyo sidii ay aheyd sanadkii 1967 meeshana laga saaro in Qudus tahay Caasimadda Israa’iil.
Khudbadda Erdogan oo aad u dheereyd ayaa noqotay mid xamaasad ka dhex dhalisay shirka Qaramada Midoobay, wuxuuna noqday hoggaamiyaha kaliya ee sida dhabta ah uga hadlay dhibaatada lagu hayo dadka Muslimiinta ah.

Muqdisho 26ka Siteembar 2019 Sida ay illo wareedyo ku dhow Xafiiska Madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo u xaqiijiyeen Shabakadda Caasimadda Online, waxaa xilkii laga qaaday Taliyaha Booliska gobolka Banaadir Saadaq Cumar Xasan (Saadaq Joon).
Xil ka qaadista Taliyaha oo howsheeda ay socotay muddo badan ayaa waxaa ugu dambeyntii lagu guuleystay in Saadaq Joon xilka laga qaado wax yar ka hor inta uusan Madaxweyne Farmaajo u raacin safarka New York.
Saadaq Joon ayaa lagala tashtay xil ka qaadista lagu sameeyey ka hor inta aan go’aanka la qaadan waxaana lagu qanciyey in xil kale loogu badalo.
Taliyaha ayaa loo soo jeediyey inuu kala doorto laba xil midkood oo kala ah:
1) Taliyaha Ciidanka Lugta ee Xoogga dalka
2) Taliye Kuxigeenka Ciidanka Booliska Soomaaliya
Saadaq Joon ayaa la sheegay sida aan xogta ku helnay inuu doortay Taliyaha Ciidanka Lugta ee Xoogga dalka.
Xil ka qaadistaan ayaa waxaa si rasmi ah loogu dhawaaqi doonaa marka uu Madaxweynaha kasoo laabto safarka uu ku joogo Magaalada New York ee Wadanka Mareykanka halkaas oo uu kaga qeybgalayo Shirka Qaramada Midoobay.
Saadaq Joon ayaa xilka Taliyaha Booliska gobolka Banaadir hayey muddo 13 Bilood ah, waxayna Dowladda Soomaaliya u aragtaa inuu yahay nin muhiim ah oo aan looga maarmin arrimaha Ciidamada.
Taliyaha qeybta guud ee Booliska gobolka Banaadir ayaa la filayaa in loo magacaabo Mahad Koroow oo hadda hayo xilka Taliyaha Ciidanka ilaaliya Aqalka dowladda Hoose.
Maamulka Dowladda Somaliland 26ka Siteembar 2019 Warar ay helayso Warbaahinta dalka ayaa sheegaya in ciidamada booliska Somaliland ay dhaawac culus u geysteen muwaadin ay dhulkiisa xooga kaga qaadayeen.
Ciidamadaasi oo ka tirsanaa kuwa Somaliland ayaa rasaas ku furay nin lagu magacaabo Cali Aw Maxamed Jaamac, kadib markii uu diiday in uu dhulkiisa dajiyo dad ay ciidamada boolisku ay ka soo rareen xero ay daganayeen, sida ay Caasimada Online u xaqiijiyen qoyska muwaadinka dhaawaca culus loo geystay.
Dhaawacan culus ee ay ciidamadu u geysteen Cali ayaa imanaya kadib markii uu si weyn uga hor-yimid dalabka ay ciidamadu ku rabeen in dadkaasi ay dhulkiisa dajiyaan, kaasi oo ku yaala Koonfurta magaalada Hargeysa.
Ninkan iska leh dhulka ay ciidamadu dadka dajinayeen iyo weliba qoyskiisa ayaa diidmo adag kagala horyimida ciidamada, midaasi oo sababtay inay ciidamadu furaan rasaas sababtay in Cali lagu sameeyo qaliin culus oo saacado dhowr ah qaatay. Qoyska Cali Aw Maxamed ayaa qaylo dhaan iyo baaq u soo jeediyay Mas’uulka ugu sareeya xukuumada Somaliland ee Muuse Biixi, iyagoona ka dalbaday in laga soo gaaro ciidamada rasaasta ugu adeegsanaya dhulkooga.
Ilaa iyo haddana ma jirto wax war ah oo ka soo baxay Xukuumada Somaliland iyo laamaha am oo ku aadan iska hor-imaadkan sababay dhaawacaasi culus.

UK 26ka Siteembar 2019 Dowladda Ingiriiska ayaa soo saartay warbixin ay kusoo bandhigtay xogo xasaasi ah oo ku saabsan tallaabooyin ay Kooxda Al-Shabaab ka qaadi rabaan muwaadiniin ay kamid yihiin kuwa Ingiriiska.
Xafiiska Arrimaha Dibadda UK oo soo saaray qoraal ayaa sheegay inay Muwaadiniinta u dhashay Ingiriiska ee ku sugan Soomaaliya ku wargelinayaan inay si deg deg ah uga soo baxaan Soomaaliya maadaama la helay xogo sirdoon oo ku saabsan inay Al-Shabaab afduuban rabaan muwaadiin ay kamid yihiin kuwa dalkaas kasoo jeedo.
Xafiiska ayaa ku wargeliyey Muwaadiniinta Ingiriiska u dhashay ee howlo muhiim ah ka helay Soomaaliya inay kaliya tagaan Hargeysa iyo Berbera oo uu Xafiiska ku sheegay inay yihiin laba meel oo la isku haleen karo.
Dowladda Ingiriiska wax faahfaahin ah kama bixin qorshaha ay Al-Shabaab damacsan tahay iyo meelaha lala beegsan doono balse waxay kaliya kusoo koobtay inay heleen xogo ku saabsan in kooxaha argagixisada ah ay qorsheynayaan weerarro argagixiso iyo afduub ay kula kacaan Ajaanibta ay ka midka yihiin dadka British-ka ah.
Xafiiska Arrimaha Dibadda UK ayaa u sheegay muwaadiniinta u dhashay dalkaas ee doonayo adeegyada Qunsuliyadda inay ka heli karaan Wadamada Kenya iyo Itoobiya.
Dowladda Ingiriiska ayaa dhawr jeer oo hore soo saartay digniino ku aadan weeraro ay damacsan tahay Kooxda Al-Shabaab.
Dowladda Ingiriiska ayaa inta badan warbixinadeeda ku baraarujiso muwaadiniinteeda inay booqdaan kaliya deegaanada Somaliland oo ku tilmaamtay inay tahay meelo ammaankeeda la isku haleen karo.

Maamulka Dowladda #puntland 26ka Siteembar 2019 Madaxwaynaha Maamulka Puntland Siciid Cabdullaahi Deni ayaa sheegay in xayiraadda Dowladda Somalia ay saartay Jubbaland ay tahay sharci-darro, isla markaana baalmarsan dastuurka dalka iyo awooda uu siinaayo Maamul Goboleedyada .
Wareys uu siiyay laanta afka Soomaaliga ee VOA ayaa waxaa uu sheegay in Hawada Soomaaliya aanay aheyn dukaan qof leeyahay, isla markaana ay tahay Hawo sharci ku dhisan oo sharci lagu maro.
Madaxweyne Deni oo kamid ah Madaxda lagu casuumay Xafladda Caleema saarka Madaxwaynaha Jubbaland balse ay saameysay xayiraada la saaray duulimaadyadii Kismaayo ayaa waxa uu sheegay in mooqifkiisa aysan waxba iska badali doonin uuna ka qayb-gali doono Caleema saarka Axmed Madoobe.
“Runtii Hawada Soomaaliya ma ahan Dukaan qof leeyahay, waa hawo sharci ku dhisan oo sharci lagu maro oo qawaaniin caalami leh, aad baan uga xumahay ku xadgudub Dastuur inuu dhaco, suura galna ma ahan wax dastuurka dadka xaqa u siiyay qof ra’yi siyaasadeed qabi kara in xayiraad dadka iyo isu socodka loo saaro sax ma ahan arrin aan ku habooneyn dowladnimada iyo dadnimada”ayuu yiri Saciid Deni.
Dhanka kale Madaxweynaha Puntland ayaa difaacay Heshiiska Maamulkiisa la galay Shirkado laga leeyahay Imaaraadka Carabta, isagoo caddeeyay in mas’uuliyadda loo dhaariyay ay ka mid yahay inay hormar ka sameeyaan dalka sida uu hadalka u dhigay.
“Waad ogsoontihiin, waxaa jira cadow badan oo aynu leenahay, cadowgeenu waa badanyahay, ha noqdo inay meel walba furimo inooga sameeyaan, dhinacyo badan waxaan kaga bixi karnaa inagoo wada-shaqayna, laamaha amniga la shaqayna noqona mid, taas ayaan kaga guulaysan karnaa,” ayuu yiri Madaxweyne Deni.
Sidoo kale Madaxweynaha Maamulka Puntland Saciid Cabdullaahi Deni ayaa waxaa uu sheegay in ciidamo hor leh ay geeyeen Magaalada boosaaso, islamarkaana ay sugayaan amniga Magaaladaasi.

WARARKA MAANTA 25ka Siteembar 2019 

Su’aallaha Maanta: Ceenta Iyo fashilka yaa qarin kara? Goorma ayuu iscasili doonaa Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” oo la siiyey billad  ay bixiyaan dad horay ugu soo guuldarastay hoggaaminta xafiisyadii loo idmada sida Taliyihii hore ee arrimaha amniga oo madax u ah Concardia Awards? Maxayse tahay abaalmarinta billada Concardia Award ee la siiyey Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” ? Yaa waddanka #Soomaaliya ka dhigay dalka adduunka ugu musuqmaasuqa badan sannadkii labaad sida ay qortay Hay’adda La-Dagaalanka Musuqmaasuqa Adduunka ee Transparency International (TI)? Maxay beesha caalamka wax dhaqaallo ah gacanta ugu geli weysay xukuummadda fashilantay? 

https://www.youtube.com/watch?v=z0fl439CiXc

Muqdisho 25ka Siteembar 2019 Warar kala duwan ayaa ka soo baxaya khasaaraha ka dhashay qarax saaka ka dhacay qeybo ka mid ah magaalada Muqdisho.

Qaraxa oo jugtiisa laga maqlay inta badan gudaha Caasimadda, ayaa waxaa la sheegay inuu ahaa Miino, kaas oo lala eegtay gaari ay la socdeen saraakiil ka tirsan dowladda.

Wararka ayaa sheegaya in qaraxa lala bartilmaameedsaday gaariga oo ahaa nooca raaxada, xilli uu marayey dalcadda Taleex degmada Hodan ee gobolka Banaadir.

Khasaaraha hor dhaca ah ee la helayo ayaa sheegaya in qaraxaasi uu ku dhintay hal askari, ayna ku dhaawacmeen saddex qof kale oo la saarnaa gaariga

Waxa kale oo qaraxa ku dhaawacmay dad kale oo shacab ah oo ka agdhawaa meesha ay wax ka dhaceen, kuwaas  oo uu ku jiro wiil dhalinyaro ah oo wade ka ahaa Mooto Bajaaj.

Sidoo kale warar ay heshay warbaahinta dalka  ayaa sheegaya in saraakiisha qaraxa lala eegtay ay ahaayeen kuwa ciidan, halka kuwa kalena ay ku warramayaan in ay ka tirsanaayeen maamulka degmada Hodan ee gobolka Banaadir.

Weli ma jiro wax hadal ah oo ka soo baxay saraakiisha ciidanka dowladda oo ku aadan qaraxaasi, balse waxaa goobta gaaray ciidamo ka tirsan kuwa ammaanka Soomaaliya.

New York  25ka Siteembar 2019 Wadahadallo saddex geesood ah oo ay Magaalada New York ee dalka Mareykanka ku yeesheen Madaxweynaha Federaalka Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo, Madaxweynaha Kenya Uhuru Kenyatta iyo Madaxweynaha Masar Cabdulfataax Al Sisi ayay dowladda Soomaaliya sheegtay in uu kusoo dhamaaday is faham.

Arrinkan ayaa lagu shaaciyay bogga Facebook ee madaxtooyada Soomaaliya ee Villa Somalia.

Kulankan oo uu soo qabanqaabiyay Guddoomiyaha Midowga Afrika, ahna Madaxweynaha Masar Cabdulfataax Al Sisi ayay dowladda Soomaaliya sheegtay in la isku raacay in xiriirka ka dhaxeeya Soomaaliya iyo Kenya lagu soo celiyo heerkii uu taagnaa bishii Febraayo ee sanadkan, lana qaado tallaabooyin diblomaasiyadeed oo lagu dhisayo kalsoonida labada dowladood iyo shacabka.

Madaxweynayaashu waxa ay ku heshiiyeen in la sameeyo guddi isku dhaf ah oo ka kooban labada dhinac kuwaas oo ka shaqeyn doonaa ka mira dhalinta isafgaradka haatan la gaaray.

Wadahadallo saddex geesood ah oo ay Magaalada New York ee dalka Mareykanka ku yeesheen Madaxweynaha Federaalka Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo, Madaxweynaha Kenya Uhuru Kenyatta iyo Madaxweynaha Masar Cabdulfataax Al Sisi ayay dowladda Soomaaliya sheegtay in uu kusoo dhamaaday is faham.

Arrinkan ayaa lagu shaaciyay bogga Facebook ee madaxtooyada Soomaaliya ee Villa Somalia.

Kulankan oo uu soo qabanqaabiyay Guddoomiyaha Midowga Afrika, ahna Madaxweynaha Masar Cabdulfataax Al Sisi ayay dowladda Soomaaliya sheegtay in la isku raacay in xiriirka ka dhaxeeya Soomaaliya iyo Kenya lagu soo celiyo heerkii uu taagnaa bishii Febraayo ee sanadkan, lana qaado tallaabooyin diblomaasiyadeed oo lagu dhisayo kalsoonida labada dowladood iyo shacabka.

Madaxweynayaashu waxa ay ku heshiiyeen in la sameeyo guddi isku dhaf ah oo ka kooban labada dhinac kuwaas oo ka shaqeyn doonaa ka mira dhalinta isafgaradka haatan la gaaray.

Muqdisho 25ka Siteembar 2019  ka mid ah xildhibaanada labada gole ee baarlamaanka federaalka Soomaaliya  ayaa kulan ay maanta ku yeesheen magalada Muqdisho waxa ay kaga hadleen xaaladda guud ee dalka, iyo dhacdooyinkii u dambeeyay ee ay ugu waa weynaayeen is hortaagii lagu sameeyay madaxweynihii hore Shariif Sheikh Axmed iyo cuna qabateynta Jubbaland.

Xildhibaanada ayaa waxay kulankooda uga hadleen mas’uuliyaddooda ku aadan arimaha ka socda dalka iyo sida ay uga gaabiyeen la xisaabtanka xukuumadda, iyagoo isku booriyay in ay gutaan waajibaadkooda dastuuriga ah.

Xildhibaanada ayaa war-saxaafadeed ay soo saareen waxa ay ku sheegeen in xukuumaddu si barer ah ay u jabisay dastuurka dalka, ayna ku kacday qiyaano qaran, iyagoo soo ban dhigay qodobada ay ku eedeynayaan in ay jabiasay xukuumaddu.

Xildhibaanada ayaa sheegay in xukuumaddu ay ku guul dareysatay gudashada waajibaadkii loo igmaday, sida amniga, wada shaqweyn dghex marta dowladda dhexe iyo dowlad goboleedyada, dib u habeynta qabyo tirka dastuurka dalka, hanaanka doorashooyinka, dhameystirka hey’adaha dastuuriga ah ee dalka iyo garsoorka.

Xildhibaanada ayaa war-saxaafadeedkooda ki cambaareeyay ku tumashada dastuurka dalka iyo ku tagri falka awoodeed oo sida ay sheegeen xukuumaddu ay ku kaceyso, iyo sidoo kale cuna qabateynta ay saartay madaxdii hore ee dalka iyo shacabka reer Jubbaland.

Xildhibaanadu waxey sheegeen in sigaar ah ay u cambaareynayaan xanibaadii lasaaray duulimaadyadii aadi jiray magaalada Kismaayo, taas oo ay sheegeen in shacabku ay dhib weyn ku qabaan.

Muqdisho 25ka Siteembar 2019 Xarunta dowladda hoose ee Xamar ee uu ku shaqeeyo guddoomiya maamulka gobolka Banaadir ayaa caawa amnigeeda si buuxda loogu wareejiyay ciidamo si gaar ah u taba baran.

Guddoomiyaha gobolka Banaadir Cumar Maxamuud Maxamed Filish ayaa xog ay heshay warbaahinta dalka  waxa ay sheegaysaa intii uu hayay xilkaan in uu ka shaqaynayey sidii uu u xulan lahaa ciidamo uu ku aamino amnigiisa.

Ciidamada caawa la wareegay ammaanka xarunta gobolka Banaadir ayaa ka tirsan booliiska Soomaaliya gaar ahaan kuwo loo yaqaano Birmadka, waxaana dhawaan tababar gaar ah loogu soo gaba-gabeeyay magaalada Muqdisho.

Xaruntaan ayaa qarax ka dhacay 24-kii bishii July waxaa lagu dilay Allaha u naxariistee guddoomiyihii kan ka horeeyay Cabdiraxmaan Yariisow iyo mas’uuliyiin kale oo ka tirsanaa maamulka gobolka Banaadir.

Dhamaan ciidamadii u xilsaaraa sugidda ammaanka xarunta gobolka Banaadir intii uu shaqeynayay maamulkii kan ka horeeyay ayaa laga wareejiyay xarunta, waxaana qaar ka mid ah ciidamadaas, saraakiishoodii iyo xubno kale oo ka tirsan maamulka gobolka ku socda baaritaano ku saabsan qaabkii loo fududeeyay qaraxii is-miidaaminta ahaa ee ka dhacay xarunta dowladda hoose ee Xamar.

Muqdisho 25ka Siteembar 2019 Afhayeenka Gobolka Banaadir Mudane Saalax Xasan Cumar ayaa beeniyey warar uu sheegay inay been abuur yihiin oo lagu faafiyay qaar ka mid ah baraha-bulshada.

Wararkaasi ayaa sida uu sheegay Saalax Dheere lagu sheegay in Duqa Muqdisho Ahna Guddoomiyaha uu ka hadlay Arrimo quseeyo shirarkii jiraa’id ee Madaxweynayaashii hore ee Soomaaliya iyo Arrimaha Kismaayo.

Afhayeenka Gobolka ayaa tilmaamay in aysan jirin wax faallo ah oo arrinkaas ku aaddan oo uu Guddoomiyaha Gobolka Banaadir Mudane Cumar Maxamuud Maxamed uu ku soo bandhigay baraha-bulshada iyo saxaafadda.

“Warka been abuurka ah ee sacaadihii u danbeeyey lagu sheegay in Guddoomiyaha Gobolka Banaadir uu dhaliilay Xisbiga Himilo Qaran, isla markaana uu baaq u diray Madaxweynayaashii hore ee dalka soo maray sida Madaxweyne Sheekh Shariif iyo Madaxweyne Xasan Sheekh waa kuwo muujinaya in tiro yar ay ku hawllan yihiin kala dilka iyo kala fogeynta masuuliyiinta dalka, taas oo looga golleeyahay dano shaqsiyadeed iyo caqabadeynta horumarka.”

Afhayeenka Gobolka Banaadir ayaa digniin adag u diray cid kasta oo been abuur ka sameysay Maamulka iyo Howlaha Gobolka, iyadoona sharciga iyo xeerarka dalku ay ciqaab adag ka jideeyeen cid kasta oo falalkaas lagu helo.

Muqdisho 25ka Siteembar 2019 Ra’iisul wasaaraha dalka Qatar, Mudane Abdullah bin Nasser bin Khalifa Al Thani ayaa maanta xafiiskiisa ku qaabilay Wasiirka Shaqada iyo Arrimaha Bulshada Xukuumadda Federaalka ah ee Soomaaliya, Mudane Sadiiq Xirsi Warfaa oo booqasho rasmi ah ku jooga dalka Qatar.

Ra’iisul wasaare Abdullah bin Nasser iyo Wasiir Sadiiq Warfaa ayaa kullan gaar ah oo ay yeesheen waxaa ay uga wada-hadleen xiriirka iyo xoojinta iskaashiga labada dal, iyada oo Ra’iisul wasaaraha Qatar uu boggaadiyay dadaallada dowladda Soomaaliya ee dib u dhiska dalka iyo horumarinta bulshada.

Kullanka ayaa sidoo kale looga hadlay sidii ay dowladda Qatar u ballaarin laheyd kootada Soomaaliya ee shaqaalaha ay dibadda ka keensato dowladda Qatar, si fursado loogu helo muwaadiniinta Soomaaliyeed, dib u howlgalinta Machadka Horumatinya iyo Maareynta Soomaaliya ee SIDAM, dib u anba qaadidda heshiis ay labada dal galeen sanadkii 1983-dii oo la xiriiray iskaashi shaqo wadaag iyo horumarinta bulshada.

Wasiirka Shaqada iyo Arrimaha Bulshada, Sadiiq Warfaa ayaa dowladda Qatar uga mahadceliyay taageerada ay siiso dowladda iyo shacabka Soomaaliyeed.

Ra’iisul wasaaraha Qatar ahna wasiirka Arrimaha Gudaha, Mudane Abdullah bin Nasser bin Khalifa Al Thani ayaa dhankiisa sheegay inay dowladda Qatar ka go’antay taageerada dowladda iyo shacabka Soomaaliyeed.

Wasiirka Shaqada iyo Arrimaha Bulshada, Mudane Sadiiq Warfaa ayaa muddada uu ku suganyahay dalka Qatar wuxuu kullamo la qaadanaya madaxda sare ee dowladda Qatar. 

Muqdisho 25ka Siteembar 2019 Boqor Cismaan Buurmadow oo ka mid ah madax-dhaqameedka Somaliland ayaa ka hadlay xiisada colaadeed ee mudooyinkii dambe ka soo cusboonaaneysay deegaanada Ceel-Afweyn.

Boqor Buurmadow ayaa gebi ahaanba gaashanka u daruuray in uu lug ku leeyahay colaada deegaanka Ceel-Afweyne ee xukuumada Biixi ay dhowr jeer oo hore ula xiriirisay xiisadaasi.

Buurmadow ayaa sidoo kale waxa uu sheegay in xukuumada Somaliland ee uu hogaamiye Madaxweyne Biixi, aysan daacad ka aheyn daminta xiisada colaadeed ee ka soo noq-noqota deegaanadaasi, isagoona dusha u saaray colaada mudada badan ka taagan deegaanada Ceel-Afweyn.

Boqor Cismaan Buurmadow oo arrimahaasi ka hadlayana wuxuu yiri “Waxaan leeyahay labada ardaa ee walaalaha ah ee ehelkana ah ee meesha ku wada-hadlaya, anigoo afkooga ku wada-hadlaya, weyna fadhiyaan guurtidii Suldaan dhawal iyo garaad Jaaamac, iyo raggii arrinkayaga galayba, waxaanan leeyahay reer Somaliland arrinkaa waxa ka dhiman intii dowladda”.

“Marka aynu wax ku heshiino fulintiisa dowladda ayey ka bixi laadahay, waxayna ka fuli laadahay dhinacooda, waxaana jirra kuwo aan dowladda saddex jeer u dhiibnay oo inaga haya, haddana ay soo deyso oo suuqa dhexdiisa wax ku dilay baa jira”.

Wuxuuna intaas kusii daray “Hadii aysan dalka dowladi ka jirin Ceel-Afweyn aad garaneysan baa tikniko lagu dhex wataa, oo magaalada hub lagu dhex wataa, magaalo yar bey xasilin laadahay dowladu, waxaana dalka haysata dowlad daciifa”.

Muqdisho 25ka Siteembar 2019 Xildhibaan Cali Yuusuf Xoosh ayaa si adag u dhaliilay Buug uu Cabdiwali Gaas ku aflagaadeeyay mas’uuliyiin kala duwan oo uu kamid yahay Cabdiraxmaan Faroole, mid kamid ah bud-dhigeyaashii Puntland.

Buuga ayaa waxaa lagu soo qaadey rag uu u bixiyey ‘Midowga Shayaadiinta’ wuxuuna is-barbardhig ku sameeyay xukuumadiisa iyo kuwii kale ee ka horeeyay.

Xoosh ayaa markii uu Buuga arkay xiriir la sameeyay Gaas. Cabdiwali wuxuu qirtay in uu Buugu isagu leeyahay, wuxuuse qiil ka dhigtay ‘gedaal buu ka fiican yahay’. Hase ahaatee, warkaa “ima anficin,” ayuu yiri Cali Yuusuf.

“Waxaa la yiraahdaa beenlowga waxaa sira beenta oo xusuustaa yar; beelow xusuus yari ayaa sirdha [sirta] ayaa la yiraahdaa,” ayuu tibaaxay, isaga oo raaciyey: “Wuxuu yiri ‘Cali baa lasoo xiriiray Maxamed Cabdiraxmaan buu qadka soo geliyay si qarsoodi ah’ dabeecadaas maba aqaano, tiknoolajiyad ahaan”

Gaas, kahor inta aan 8-dii Janaayo 2014-kii loo doortay madaxweynaha Puntland, ayaa wuxuu soo noqday ra’iisul wasaaraha Soomaaliya.

“Ragga uu u bixiyey 12-ka uu yiri ‘Midowga Shayaadiinta’ wuu sii fogaadey oo abkooda ayuu gaarey…nimankaasi waa niman reer Nugaaleed ah…oo tiradooda maba aqaani oo tiruu sheegay isagu…waan maleynayaa in ragaasi oo aan anigu kamid ahay oo akhyaar ah oo odayaasha meeshaas ah oo xag cibaado, akhlaakh, xag mas’uuliyadeed niman qiima gal ah…laakiin garan kara ninka xun ee isaga oo kale nooca uu yahay ah oo doonayo in uu ku kaarto baxo oo xumaanta uu leeyahay diiradda ku saara halkaas,” ayuu hadalkiisa raaciyay.

10-kii bishii June 2011-kii, kadib codsi ka yimid Gaas isaga oo Kampala ku sugan, Senator Faroole oo haatan kamid ah Aqalka Sarre ee baarlamaanka federaalka, ayaa Cabdiwali ku taageeray inuu noqdo ra’iisul wasaaraha Soomaaliya.

“Aniga oo Qardho maraya ayuu ila soo hadlay wuxuu igu yiri ‘Cabdiraxman Faroole igala hadal Farmaajo ra’iisul wasaare buu ii wadaa’ Faroole oo Jabuuti jooga ayaan la hadlay wuuna ogolaadey, sidaasi ayaana ku dhameeyay, abaal bey ahayd oo aan u galay,” ayuu sharcidejiyaha ku daray hadalkiisa.

“Abaal-laawe”

“Ragga kale oo uu xusay, Shayaadiinta uu ku sheegay, laakiin qiimigooda dadka kale og-soon yahay, waxaan ogaa oo aan anigu kamid ahaa lacag 100-kun oo dollar ah in aanu siinay oo jeebabkeena aanu uga qaaraanay, waqti uu lahaa doorashaaan gelayaa…abaal la’aanta marka waa lagu yaqaanaa, as-raarta beenta ahna waa lagu yaqaanaa…Farmaaijhii boosas-kaasi keenay iyo Faroole-iyo kuli waxa uu ugu abaal-guday waa lagu yaqaanaa…marka ninkii wanaag u gala xume ayuu ugu abaal-gudaa, as-raarkana waa yaqaanaa,” ayuu daba dhigay xildhibaan Xoosh.

“Waa ninka baarlamaanka dhexdiisa lacagta uu sameeyay oo la yiri ‘lacagtan ma sameyn’ oo uu yiri ‘gacantiina ayaan ku arkay’ waa ninka intii shaqaalihii ay soo istaageen yiraahdeen ‘mushahar ma aanan qaadan oo caan ah’ oo isaga markaa Garowe dabaqyo ka dhisanayey oo hadda uga dhisan yihiin Gaalkacyo, Washington, lahaa ‘shaqaaluhu mushahar buu qaatay’ asraar noocaas ah aniga ahaan waa qofkii ugu horeeyay oo meel lasoo istaaga mas’uul noocaas ah,” ayuu mudanaha hoosta ka xariiqay.

“Isbarbardhigii baan wadaa…waqtigii uu joogay iyo waqtigii kale….wuxuu sii daayay argagixisadii jeelasha ku xirneyd…wuxuu sii xoojiyey oo uu heshiis la galay argagixisadii kale ee beeraha joogtay, illaa iyo ay baadeen ganacsatadii…wali lama arag Puntland…xiligiisii maraakiib deeq ah oo masaakiinta loogu talogalay uu yiri xulufo aktiisa ‘isoo iibsha’ oo ganacsatadii laga wada iibiyey oo kuli bakhaarada lawada dhigi jiray,” ayuu yiri Xoosh.

“Waxayno aragnay in madal kasta uu tago wax been ah oo aan daacad ahayn oo dadka meesha uu jooga uu ku qacinayo in uu sheego sidii markii Canada uu tago uu yiri ‘Puntland faqiiriin baa isugu soo haray iyo dadaan aqoon lahayn’ tii Dubai oo uu yiri ‘Puntland waa gabar fiicanoo [laakiin] aal-ku-luusteyaal baa guursadey’ odayaashii soo xukumay [Puntland] nin been sheegay kuma jirin; nin faanaana kuma jirin; nin khaladaadka suuqa lehna kuma jirin; nin-nin u gefaya nin-nin wax ka sheegaya kuma jiirn,” ayuu xusay

Gedo 25ka Siteembar 2019 Askar ka tirsan ciidanka xoogga dalka oo Muqdisho laga qaaday ayaa galabta laga dajiyay degamada Baardheere ee gobalka Gedo, kuwaas oo hor dhac u ah ciidamo kale oo dowladdu ay damacsantahay in ay ku daad gureyso gobolka Gedo.

Ciidamada galabta laga dajiyay Baardheere ayaa tiro ahaan gaaraya 300 askari, sida ay ogaatay warbaahinta dalka  waxayna saraakiisha hogaaminaysa sheegeen in ay hor dhac u yihiin ciidamo kale oo lagu daabulayo gobolka Gedo ee koonfurta Soomaaliya, kuwaas oo lagu wado in maalmaha nasoo aadan ay gaaraan halkaas.

Ciidamada ayaa qeyb ka ah qorshe ay dowladda dooneyso inay guud ahaan ku wada qabsato gobolka Gedo, kadibna u gudubto Jubbada Dhexe, si ay Axmed Madoobe ugu soo reebto kaliya dhowr degmo oo ka tirsan Jubbada Hoose.

Talaabadaan dowladda federaalka ay ciidamada ugu dajisay Baardheere ayaa kusoo aadeysa, iyadoo Wasiirka arimaha gudaha xukuumadda Soomaaliya Cabdi Maxamed Sabriye, uu u yeeray guddoomiyaha gobalka Gedo Maxamed Maxamuud Muxumed iyo Saraakiil ka tirsan ciidamada Milateriga Soomaaliya ee ka howlgala gobalka Gedo.

Qaar ka mid ah xubnahaas ay u yeertay wasaaradda arimaha gudaha ayaa soo gaaray magaalada Muqdisho sida aan xogta ku helnay, waxaana lagala hadlay xubnihii soo gaaray Muqdisho fulinta go’aano ka soo baxay Wasaaradda arrimaha gudaha Soomaaliya iyo Xafiiska Madaxtooyada, kuwaas oo la rabo in ay ka dhaqan galaan gobolka Gedo.

Warbaahinta  ayaa ogaatay in go’aanadaas ay ku jiraan qodobadaan.

1) – In guddoomiyaha gobalka uu ku dhawaaqo xil ka qaadis lagu sameeyo guddoomiyaasha afar degmo oo kala ah, Luuq, Doolow, Ceelwaaq iyo Baardheere, kuwaas oo ah degmooyinka aadka looga taageero Axmed Madoobe kana tirsan Gedo.

2) – In taliyaal cusub iyo guddoomiyaha gobalka, ay hogaamiyaan howlgal ka bilaaban doono Gedo oo lagu imaan doono Jubbooyinka, waxaana lagu wareejin doonaa Ciidamo cusub oo tababar ka soo baxay iyo saanad ciidan.

3) – Iyo in aysan fulin, kana amar qaadan Axmed Madoobe, balse ay fuliyaan amarada ka soo baxa Madaxtooyada Soomaaliya si loo badbaadiyo dalka.

Wafdigaan ayaa la filayaa in ay deg deg ugu laabtaan Gedo, islamarkaana ay dhaqan geliyaan heshiiyo iyo amaro ka soo baxay Madaxtooyada oo dagaal culus kula jirto Madaxweynaha Jubbaland Axmed Maxamed Islaam.

Lama oga sida ay u dhaqan geli doonaan arrimahaan balse waxaa la filayaa in masuuliyiintaan ay wajahaan caqabado badan oo saameen balaaran degaanka ku yeesha

https://www.youtube.com/watch?v=z0fl439CiXc

WARARKA MAANTA 20ka Oktoobar 2019 Sir Culus!
Su’aallaha Maanta: Yeey yihiin labada Wasiir ee ay rabto xukuummadda fashilantay inay wax ka burburiyaan Dowlad #Gobaleedka #PuntlandState? Yaa dilaya waxgaradka iyo #Muqdisho? Yaa dilay Gorgor? Maxaase loo dilay? Yaa kamid ah Argagixisadda AL-Shabaab? Maxuu u aamusan yahay Argagixiye AL-Shabaab Taliyaha Hay’adda Nabadsugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasiin “Daba-Naasle” oo keydkii sirta dalka u gacan-geliyey Ururka Argagixisadda AL-#Shabaab? Yaa qarxiya Muqdisho Taliye Shabaab maalgeliye Fahad Yaasin Iyo Taliye Shabaab Maxamed Aaadan Koofi oo agaasimi ka ah Laanta Socdaalka? Yaa #Soomaaliya ka dhigay dalka adduunka ugu musuqmaasuqa badan Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” mise Khaa’inul waddan Raysal Wasaase Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Maxayse weli u wadashaaqayn karin labada aqal ee dalka #Soomaaliya? Yaa laaluushka badsada Guddoomiye Mursal ama Guddoomiye Cabdi Xaashi? Ma Madaxweynaha ayaa dastuurka ka sareeya marka uu madaxweyne xilka ku wareejiyey amray inuusan Garoonka Muqdisho ka dhoofi karin? Ma jirtaa inuu Madaxweyne Farmaajo iscasili doono fashilka baahsan ee ku yimid xukuummadda khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Yaa shacabka Soomaaliyeed runta ka qarin kara? Ha wiqleyso! https://www.youtube.com/watch?v=smQ63l1SaBs&t=330s
Muqdisho 20ka Oktoobar 2019 Soomaaliya ayaa dadaal ballaaran ugu jirta sidii looga dhaafi lahaa ama looga cafin lahaa deynta lagu leeyahay, waxaana maalmihii ugu danbeeyay magaalada Washington ee dalka Mareykanka ka soconaya kulamo arintaa ku saabsan. Agaasimaha maamulka IMF, Kristalina Georgieva ayaa ka hadashay kulan magaalada Washongton maalintii shalay ay kula yeelatay wafdi ka socda dowladda Soomaaliya oo u horkacyo Ra’iisal Wasaare Xassan Cali Kheyre, waxeyn sheegtay in kulankaasi uu ahaa mid miro dhal ah.
”Waxaan kulan mira dhal ah shalay kula qaatay xarunta dhexe ee IMF ra’iisul wasaare Xasan Cali Khayre oo aan ugu hambalyeeyay dhaqan galinta xooggan ee joogtada ah ee uu ku sameeyay qorshaha dib u-habeynta dhaqaalaha iyadoo ay jireen caqabado badan”ayay tiri Kristalina.
Warka ka soo baxay hay’adda ayaa lagu sheegay intii uu socday kulanka in Ra’iisul Wasaaruhu uu ku celiyay in dowladda Soomaaliya ay ka go’an tahay dib-u-habeynta iy,adaoo la raacayo barnaamijka SMP ee socda, waxa uuna sidoo kale adkeeyay dhammeystirka qorshaha qaranka sagaalaad ee dhawaan golaha wasiirradu ansixiyeen.
Dhameystirka qorshaha horumarinta qaranka iyo dib-u-habeyntu waxaa ay qayb ka yihiin shuruudaha hindisaha wadamada saboolka ah ee aadka u deymeysan (HIPC).
“Joogteynta shaqo wanaagga xooggan oo ay la jirto taageerada saaxiibada caalamiga ah waxa ay waddada u xaareysaa Soomaaliya in deynta laga nadiifiyo mustaqbalka dhaw.
Waxaaan u xaqiijiyay Ra’iisul Wasaaraha in IMF ay si buuxda u taageersan tahay dadaallada Soomaaliya ee deyn cafinta oo ay ka mid tahay in lala shaqeeyo xubinnimada sanduuqa ee lagu sugayo khayraadka maaliyadeed ee muhiimka u ah deyn cafinta IMF iyo daboolidda qarashaadka ku baxaya deyn cafinta”, ayaa sidoo kale lagu sheegay warsaxaafadeedka.
Taageerada IMF ayaa xoojinaya galaangalka dowladda iyo dadaallada lagu doonayo in Feberaayo 2020 dowladda Soomaaliya laga nadiifiyo deymaha lagu leeyahay si ay ugu furmaan albaabbada hey’adaha dhaqaalaha adduunka.

Muqdisho 20ka Oktoobar 2019 Sheekh Cabduqaadir Sheekh Maxamed (Soomow) oo ka mid ah culuma u diinka caanka ah ee Soomaaliyeed ayaa eedeyn culus u jeediyey taliska ciidanka Booliska Soomaaliyeed, kadib wareysi uu siiyey Idaacadda Kulmiye.
Somow ayaa sheegay in muddo labo jeer ah ay is hortaag ku sameeyeen ciidamo ka tirsan kuwa Booliska Soomaaliyeed, lagana celiyey illaa labo bar koontorool oo ku taalla isgoysyada Sanca iyo Darjiinka ee magaalada Muqdisho.
Sidoo kale wuxuu sheegay inuu la xariiray taliyaha guud ee ciidanka Booliska, Maxamed Cabdi Xasan (Xijaar), balse uusan waxba ka qaban cabashadiisa.
Sheekh Soomow ayaa xusay in taliyuhu markii uu la xariiray uu ku jees jeesay, sida uu hadalka u dhigay.
“Si jees jees ah oo kibir ku jiro ayuu ugu yiri anigoo ah taliyhii ciidanka Booliska miyaa isoo waceysaa jid ayaa iga xiran, waana ugu damiyey Taleefanka.” ayuu yiri Soomow.
Waxa kale uu sheegay inuu ka baaqday xaflad Nikaax ah oo uu socday xilligaas, aadna uu uga xumaaday jawaabta uu kala kulmay taliyaha Booliska Soomaaliyeed.
Ugu dambeyn wuxuu tilmaamay inuu dalbanayo in maxkamad la soo taago taliye Xijaar, si wax looga weydiiyo arrintaasi iyo dhibaatooyinka ka jira waddooyina Caasimada.
Muqdisho 20ka Oktoobar 2019 Maxamuud Axmed Mashruuc oo ka mid ah Senatorada Puntland ku matala Aqalka Sare ayaa ka horyimid go’aankii ka soo baxay wasaaradda arrimaha gudaha maamulkaasi ee ay ku mamnuucday xafiisyo ay wasiiro ka tirsan dowladda federaalka ka furteen Puntland.
Senator Mashuruuc ayaa sheegay in go’aankaasi uu ka hor imaanayo Dastuurka,dalka, islamarkaana aan la hor istaagin xubnaha Puntland ugu jira dowladda dhexe ee Somalia.
Sidoo kale wuxuu ugu baaqay madaxda sare ee maamulkaasi inay ka fogaadaan wax kasta oo dhaawici kara Qaranimada Soomaaliya.
Ugu dambeyn Senator-ku waxa uu carabka ku dhuftay inuu soo soo dhaweynayo fikradda ah in deegaan doorashada iyo xubinta ku matasha Baarlamaanka ay sameystaan xiriir joogta ah.
Hadalkan aya ku soo aadaya, iyadoo Puntland ay amartay in la xiro xafiisyo wasiiro ay ka mid yihiin wasiirada Qorsheynta iyo shaqada Soomaaliya ay ka furteen maamulkaasi.
Muqdisho 20ka Oktoobar 2019 Xildhibaano ka tirsan labada gole ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya islamarkaana ku jira xisbiga Himilo Qaran ee uu hogaamiyaha madaxweynihii hore ee Soomaaliya Sheekh Shariif Sheekh Axmed, ayaa sheegay in xukuumadda Soomaaliya ay joojisay dacwaddii uu gudbiyey xisbiga Himilo-Qaran.
Xubnahaan ayaa noo sheegay in Xukuumadda Soomaaliya ay joojisay in Maxkmadda Sare ee dalka ay guda-gasho waajibka ka saaran dacwada ay soo gudbiyeen xubnaha xisbiga Himilo Qaran kadib markii laga hor istaagay safar uu magaalada Kismaayo ee gobalka Jubada Hoose ku aadi lahaa Sheekh Shariif Sheekh Axmed inkastoo markii dambe ay u suurta gashay.
“Maxkamadda ugu badnaan 48 saac ayey aheyd in ay guda-gasho kiiskaan sababtoo ah waa ka duwan-yahay dacwadaha kale balse ilaa hadda ma furin waxaana joojiyay Xukuumadda” ayuu yiri Xildhibaan ka tirsan Xisbiga Himilo Qaran oo la hadlay Caasimada Online.
“Dacwadaha nuucaan ah ma qaataan waqti badan 28 Saac ilaa iyo 48 saac ayey aheyd in ay soo saarto go’aan maxkamadda ama ugu yaraan guda-gasho dacwada balse ilaa hadda lama furin doodii aan geynay” ayuu yiri Xildhibaankaan aan la hadalnay islamarkaana ka gaabsaday magaciisa iyo codkiisa.
Waxay aheyd markii ugu horreysay oo ay siyaasiinta Soomaalida qaataan tallaabo ah in sharci lagu kala baxo balse waxay u muuqaataa in albaabkaas cusub ee la furay islamarkiiba la xiray.
In doodaha siyaasiinta lagu xaliyo Sharciga iyo Garsoorka dalka waxay aheyd rajo la sugayay muddo fog, balse waxaa muuqata in ay wali ku hor gudban yihiin caqabado xoog badan oo dhanka Xukuumadda ah.
Hay’adaha garsoorka dalka ayaa laheyn madaxbanaani ay umadda Soomaaliyeed ugu adeegaan waxaana ku dhax-milan hay’adda fulinta Soomaaliya balse ma ahan oo kaliya Xukuumadaan waxayna soo jirtay tan iyo bur burkii dalka.

Soomaaliya Iyo Kenya 20ka Oktoobar 2019 Dowladaha Soomaaliya iyo Kenya oo uu haatan ka dhexeeyo muran xoogan ayaa ku heshiiyey qodobo muhiim u ah labada shacab.
Wasiirka Maaliyadda xukuumadda Soomaaliya, Cabdiraxmaan Beyle iyo siihayaha wasiirka Maaliyadda Kenya Ukur Yatani oo kulan ku yeeshay Washington ayaa isla gartay in muranka Badda uusan saameyn gargaarka iyo ganacsiga ee u dhexeeya labada dal.
Sidoo kale waxa ay ku ballameen labada mas’uul in ay ka wada shaqeyn doonaan in mar walba uu xiriirku hagaagsanaado, si uusan markale u dhicin khilaaf diblumaasiyadeed.
Shir jaraa’id oo ay wadajir u qabteen kadib shirka miiska wareegsan ee Bangiga Aduunka iyo Hay’adda IMF ayey Beyle iyo Ukur ku shaaciyeen inay muhiim tahay in laga wada shaqeeyo deris wanaaga iyo wada noolaanshaha.
Tan iyo markii uu soo shaac baxay muranka Badda labada dal oo salka ku haya dhul Badeed dhan 150,000 oo KM ayaa waxaa sii xumaanayey xiriirka labada dhinac, kaas oo ka sii daray, markii ay dowladda Kenya qaaday tallaabooyin ka dhan ah Soomaaliya.
Dacwadda Badda oo haatan ka furan ICJ ayaa dib loo dhageysan doonaa 8-12 June ee sanadka 2020-ka, iyadoo muddo laba jeer dib loo dhigay, kadib codsi ka yimid Kenya.
IGAD 20ka Oktoobar 2019 Ra’iisul Wasaaraha dalka Itoobiya Abiy Axmed oo hadda ku sugan Jabuuti ayaa halkaas ka wada xalinta khilaaf soo kala dhex galay qaar ka mid ah wadamada ku bahoobay Urur goboleedka IGAD, kaas oo ka dhashay cida qabaneysa Madaxtinimada Urur goboleedka IGAD, kaddib shirkii dhowaan ka dhacay magaalada Addis Ababa ee dalka Itoobiya oo fadhi u ah Ururka.
Kulan Abiy iyo madaxweyne Ismaaciil Cumar Geelle ku dhex maray dalka Jabuuti ayaa looga wada hadlay khilaafka ka taagan madaxtinimada IGAD kaasoo taagnaa muddooyinkii ugu dambeeyey.
Waxaa kulankii ugu dambeeyey ee dhex maray Dowladaha IGAD la isla afgartay in Dowladda Kenya ay hoggaanka u qabato IGAD, isla markaasna xilka lagu wareejiyo Madaxweyne Kenyatta.
Haddii Uhuru uu noqday hoggaamiyaha IGAD, waxaa meesha ka bixi doono xilka ay hadda Kenya ka heyso IGAD ee ah Xoghayaha Guud ee IGAD ee uu haayo Maxbuub Macalin oo ah Soomaali Kenyan.
Xilka xoghayaha IGAD ayaa waxaa lagu wareeji doonaa nin u dhashay dalka Itoobiya maadaama ay Itoobiya weyneyso xilka Guddoomiyanimo.
Soomaaliya ayaa horey u dalbatay inay hesho xilka xoghayaha IGAD, sidoo kalana dowladda Jabuuti ayaa ku qanacsaneyn inay Itoobiya iyo Kenya isku wareejiyaan xilka guddoomiyaha IGAD.
Waxaa socdo loolan adag oo ka dhex bilowday qaar ka tirsan Dowladaha ku midoobay IGAD, Jabuuti iyo Soomaaliya ayaa isku dhinac ah halka Itoobiya iyo Kenya ay isla safan yihiin, waxaana la isku heystaa Dowladaha kala qaadan doono Guddoomiyaha iyo Xoghayaha IGAD.
Sidoo kale, Kenya iyo Itoobiya ayaa doonaya in xilka doorasho lagu helo, halka Soomaaliya iyo Kenya ay doonayaan inuu noqdo wareegto. Soomaaliya ayaan weligeed taariikhda qaban xilka guddoomiyaha IGAD ama xoghayaha guud.

Muqdisho 20ka Oktoobar 2019 Soomaaliya ayaa dadaal ballaaran ugu jirta sidii looga dhaafi lahaa ama looga cafin lahaa deynta lagu leeyahay, waxaana maalmihii ugu danbeeyay magaalada Washington ee dalka Mareykanka ka soconaya kulamo arintaa ku saabsan. Agaasimaha maamulka IMF, Kristalina Georgieva ayaa ka hadashay kulan magaalada Washongton maalintii shalay ay kula yeelatay wafdi ka socda dowladda Soomaaliya oo u horkacyo Ra’iisal Wasaare Xassan Cali Kheyre, waxeyn sheegtay in kulankaasi uu ahaa mid miro dhal ah.
”Waxaan kulan mira dhal ah shalay kula qaatay xarunta dhexe ee IMF ra’iisul wasaare Xasan Cali Khayre oo aan ugu hambalyeeyay dhaqan galinta xooggan ee joogtada ah ee uu ku sameeyay qorshaha dib u-habeynta dhaqaalaha iyadoo ay jireen caqabado badan”ayay tiri Kristalina.
Warka ka soo baxay hay’adda ayaa lagu sheegay intii uu socday kulanka in Ra’iisul Wasaaruhu uu ku celiyay in dowladda Soomaaliya ay ka go’an tahay dib-u-habeynta iy,adaoo la raacayo barnaamijka SMP ee socda, waxa uuna sidoo kale adkeeyay dhammeystirka qorshaha qaranka sagaalaad ee dhawaan golaha wasiirradu ansixiyeen.
Dhameystirka qorshaha horumarinta qaranka iyo dib-u-habeyntu waxaa ay qayb ka yihiin shuruudaha hindisaha wadamada saboolka ah ee aadka u deymeysan (HIPC).
“Joogteynta shaqo wanaagga xooggan oo ay la jirto taageerada saaxiibada caalamiga ah waxa ay waddada u xaareysaa Soomaaliya in deynta laga nadiifiyo mustaqbalka dhaw.
Waxaaan u xaqiijiyay Ra’iisul Wasaaraha in IMF ay si buuxda u taageersan tahay dadaallada Soomaaliya ee deyn cafinta oo ay ka mid tahay in lala shaqeeyo xubinnimada sanduuqa ee lagu sugayo khayraadka maaliyadeed ee muhiimka u ah deyn cafinta IMF iyo daboolidda qarashaadka ku baxaya deyn cafinta”, ayaa sidoo kale lagu sheegay warsaxaafadeedka.
Taageerada IMF ayaa xoojinaya galaangalka dowladda iyo dadaallada lagu doonayo in Feberaayo 2020 dowladda Soomaaliya laga nadiifiyo deymaha lagu leeyahay si ay ugu furmaan albaabbada hey’adaha dhaqaalaha adduunka.

WARARKA MAANTA 19ka Siteembar  2019 

Su’aallaha Maanta: Yaa #Soomaaliya ka dhigay dalka adduunka ugu musuqmaasuqa badan Mudane Mdaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas” mise Raysal Wasaare Mudane Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Yaa ka qeybgeli doona caleema-saarka Madaxweynaha Maamulka Dowladda #Jubbaland Mudane Axmed Maxamed Islaam “Duli-Diidide”? Yaa noqon doona Madaxweynaha Maamulka Dowladda #Galmudug? Maxay beesha caalamka u diiday inay wax dhaqaallo ah siiso xukuummadda fashilantay ee #Soomaaliya? Ma run baa inuu Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” rabo inuu ceyriyo Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Yaa maanta runta qarin kara fashilka iyo siyaasadda xummada uu waddanka ku dhex jiro? Ha wiqleyso! 

https://www.youtube.com/watch?v=TUgsnQCOLz0

Muqdisho 19ka Siteembar  2019 Aqoon is weydaarsi looga hadlayey sidii loo heli lahaa Ciidan Boliis ah oo awood u leh ilaalinta Xeebaha Dalka, ka hortagga Tahriibka, isku socodka kooxaha Argagaxisadda iyo kuwa ka ganacsadda waxyaabaha maanka dooriya ayaa lagu qabtay magaalada Muqdisho.

Kulanka ayaa waxaa soo qaban qaabiyay Wasaaradda Amniga ee Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, waxaana ka qeyb galay Saraakiil ka socotay Ciidanka Booliska Soomaaliyeed gaar ahaan laanta ilaalinta Xeebaha Dalka, maamul Goboleedyada, wakiillo ka socda Dowladaha Soomaaliya ka taageera Boliiska, UNSOM, UNPOL iyo AMISOM.

Isku duwaha Xafiiska Ciidanka ilaalinta Xeebaha ee Wasaaradda Amniga, Muntaasiya Xaaji Jimcaale ayaa sheegtay in ay muhiimad gaar ah leedahay ilaalinta Xeebaha Dalka, Ciidanka la unkayana uu wax weyn ka tari doono ka hor tagga dembiyada ka dhaca Badaha Soomaaliya.

Taliyaha laanta ilaalada Xeebaha ee Ciidanka Boliiska Soomaaliyeed, G/dhexe, Bashiir Cabdi Isaaq, ayaa sheegay in baahi weyn loo qabo aas-aaska Ciidan Boliis oo awood u leh difaaca iyo ilaalinta Xeebaha Dalka, wuxuuna intaa raaciyay in halistii xagga berriga ay ku biirtay dhibaato kale oo ka jirta dhanka Badda, taas oo u baahan in wax laga qabto.

Sidoo kale waxaa isna warbaahinta la hadlay Wasiir ku-xigeenka wasaaradda Amniga Xukuumadda Fedraalka Soomaaliya C/naasir Siciid Muuse ayaa waxaa uuna sheegay in la joogo waqtigii la soo dhamaystiri lahaa cudududda ciidan xoog leh oo wax ka qaban kara ammaanka xeebaha Badda.

Shabeelle Dhexe 19ka Siteembar  2019 Saacadihii ugu danbeeyay Ciidamada dowladda Soomaaliya ayaa howlgallo kala duwan ka sameeyeen xaafado ka tirsan degmada Balcad ee Gobolka Shabeellaha Dhexe iyo tuulooyioin hoostaga degmadaasi.

Howlgallada ayaa saraakiisha hoggaamineysay waxaa ay sheegeen inay sigaar ah uga sameeyeen Xaafado ka tirsan degmada Balcad iyo sidoo kale Tuulada Gololeey ee duleedka Waqooyi ee Balcad,halkaas oo dhowr mar ay Al-Shabaab weeraro kala duwan ka geysteen.

Taliyaha qeybta 27aad ee Ciidamada xoogga dalka Soomaaliyeed Sareeye Guuto Axmed Maxamed Maxamuud ( Tareedisho) oo faah faahin ka bixinayay howlgallada ayaa sheegay in howlgalkaas lagu soo qabqabtay dad u badan dhalinyaro,isla markaana ay baaritaano gaar ah ku sameeyeen.

Waxaa uu sheegay taliye Tareedisho in dadka howlgalka lagu soo qabtay la kala saaray,isla markaana qaarkood la siidaayay halka kuwo kale oo labaatameeyo ah lagu helay inay la Shaqeeyaan Ururka Al-Shabaab Maxkamadna ay horgeyn doonaan.

Howlgalkan ayaa imanaya xili deegaanno hoostaga degmada Balcad ay weerarrro kala duwan ka geysanayeen, islamarkaana baqdin xooggan soo food saartay dadka ku safra wadada isku xirta Muqdisho iyo Jowhar.

Beledweyne 19ka Siteembar  2019TCiidamada Booliiska ee ka howlgala magaalada Baladweyne ee xarunta gobolka Hiiraan ayaa fashiliyay qarax miino oo lagu aasay inta u dhaxeysa magaalada iyo garoonka diyaaradaha Ugaas Khaliif.

Dadka deegaanka ayaa Ciidamada Booliiska ku wargaliyay  qaraxan lagu aasay wadada dhinaceeda, waxaana durba goobta qaraxa lagu  aasay gaaray ciidamo booliis ah kuwaa oo miinada qarxiyay.

Ciidamada Booliiska oo howlgal ka sameeyay goobta qaraxa la dhigay  ayaa la sheegay in gacanta ku dhigeen ruux lagu tuhmayo in uu ka dambeeyay qaraxaasi miino ee wadada dhinaceeda la dhigay.

Maamulka gobolka Hiiraan iyo taliska booliiska ayaan ka hadln wali  qaraxan la fashiliyay ee la doonayay in lagu beegsado gaadiidka ciidanka  iyo mas’uuliyiinta ee mara wadada isku xirta garoonka diyaaradaha iyo magaalada Baladweyne.

 

Muqdisho 19ka Siteembar  2019Taliye kuxigeenka Howlgalka iyo Qorsheynta ee Ciidamada AMISOM Jeneraal Nakibus Lakara ayaa booqasho ku tagay Xarumaha Ciidamada AMISOM, si uu u qiimeeyo howlaha ciidamada, si loogu diyaar garoobo qorshaha kala guurka ee sanadka 2021, xilligaasoo AMISOM isku diyaarineyso inay mas’uuliyadda Amniga ku wareejiso Ciidamada xoogga dalka.

Jeneraal Lakara ayaa booqasho ku tagay magaalooyinka Beledweyne iyo Jowhar oo ah xarumaha AMISOM ee qeybaha 4aad iyo 5aad ee ay kala hoggaamiyaan Ciidamada ka socda Jabuuti iyo Burundi.

Taliye kuxigeenka ayaa booqday magaalada Beledweyne oo ay xarunta qeybta 4aad ee ay maamusho Ciidamada Jabuuti oo ay taageerayaan ciidamada Itoobiya, waxaana uu u kuur galay ammaanka iyo horumarka la gaaray.

“Waxaan helnay doodo dheer si aan u eegno waxa loo baahan yahay in la qabto iyo waxa loo baahan yahay in la bixiyo, si aan awood ugu siino ciidamada in ay gutaan howlaha loo igmaday.”

Sidoo kale Taliyaha ayaa sheegay inay fulinayaan qorshaha kala guurka Soomaaliya ee ku aadan in sanadka 2021 ay AMISOM ka baxdo Soomaaliya, isla markaana ku wareejiso Mas’uuliyadda Amniga Ciidamada dowladda Soomaaliya.

Taliye kuxigeenka Ciidamada ayaa caddeeyay in inta Taliska Ciidanka Xoogga dalka Soomaaliyeed ay dhisayaan ciidamadooda, ay tahay in AMISOM ay sii waddo howsheeda.

Maamulka Dowladda Galmudug 19ka Siteembar  2019 Madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo, ayaa shalay dib ugu soo laabtay magaalada Muqdisho, xili la filayay in uu soo furo wejiga labaad ee Shirka dib u heshiinta Galmudug.

Caasimada Online, ayaa ogaatay in wejiga labdaad ee shirka dib u heshiinta Galmudug uu furmi doono dabayaaqada bisha 10-aad ee sanadkaan, sida ay qorsheysay dowladda Soomaaliya, waxa uuna gaab geli doonaa muddo bil ah.

Sababta arrintaan ayaa lagu sheegay in ay tahay mid ka mid ah beelaha daga Galmudug ay caleema-saar u qaban doonaan hoggaankii ay ku doorteen magaalada Hobyo ee gobalka Mudug.

Xildhibaano, odayaal, siyaasiin iyo madax kale ayaa lagu casuumay caleema-saarka Prof. Shirwac, oo dhowaan loo doortay Guddoomiyaha Golaha hoggaaminta Galmudug.

Caleema-saarka Shirwac ayaa dhacaya 10-ka Oktoober ee sanadkaan, waxaana hakad geli doono wejiga labaad ee Shirka Dhuusamareeb, sida ay noo xaqiijiyeen ilo-wareedyo lagu kalsoonyahay.

Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa wajaheysa culeesyo badan oo uga imaanaya qaar kamid ah beelaha daga Galmudug, culeyskaas oo ku saabsan rabitaano isdiidan oo ku saabsan dhismaha Galmudug cusub.

Soomaaliya 19ka Siteembar  2019 Ururka Argagixisadda Al-Shabaab  ayaa sheegtay mas’uuliyadda qaraxa caawa ka dhacay magaalada Muqdisho, gaar ahaan wadada Maka Al-Mukarama, waxayna sheegeen in bar tilmaameedkoodu ahaa gaadiid uu la socday Xildhibaan Cabdulqaadir Caraboow oo kamid ah xildhibaanada golaha shacabka ee baarlamaanka Soomaaliya.

Warka kasoo baxay Al-Shabaab lagu sheegay in qaraxa oo ahaa miino lagu diyaariyay wadada dhinaceeda uu haleelay gaari Cabdi-bile ah oo ay saarnaayeen ciidamo ilaalo u ahaa Xildhibaan Cabdulqaadir Caraboow, isla markaana ay ku dileen seddax ka mid ah ilaaladiisa isagiina uu ka badbaaday.

Al-Shabaab ayaa sheegay in xilliga uu qaraxu dhacayay ay wadada marayeen labo gaari oo kala ahaa Bullet-proof nuuca aysan xabaddu karin iyo gaari Cabdi-bile ah, iyadoo Xildhibaan Caraboow uu saarnaa gaariga Bullet-proof-ka ah, sidaasna uu khasaaraha ugu badan ku gaaray ilaaladiisa oo saarneed Cabdi-bilaha, sida ay hadalka u dhigeen.

Marka laga soo tago sheegashada Al-Shabaab majiro wax war ah oo kasoo baxay dhanka dowladda oo ku aadan qaraxa caawa ka dhacay bartamaha Muqdisho, gaar ahaan wadada sida weyn loo ilaaliyo ee Maka Al-Mukaramah.

Dhimashada iyo dhaawaca soo gaaray askartii ilaalada u eheed xildhibaanka, kasokow waxaa jira khasaare soo gaaray dadkii shacabka ahaa ee iyaguna isticmaalayay wadada xilliga uu qaraxu dhacay, ugu yaraan labo ruux oo shacab ah ayaa geeriyootay shankalana dhaawacyo ayaa kasoo gaaray qaraxa, waxaana ku gubtay gaadiidkii ay wateen dadka rayadka ah.

Maamulka Dowladda Somaliland 19ka Siteembar  2019 Somaliland ee uu hogaamiyo Madaxweyne Muuse Biixi, ayaa maanta ka hadashay weerarkii dhowaan lagu qaaday xarumo shidaal oo ku yaala dalka Sacuudiga.

Wasaarada Arrimaha dibedda ee Somaliland, oo soo saartay war qoraal ah oo ku qornaa luuqada Carabiga, ayaa waxa lagu sheegay in Somaliland ay si weyn uga xuntahay weerarkii dhowaan lagu qaaday xaruumaha shidaal ee ku yaalay Sacuudiga.

Warkan ka soo baxay Wasaarada ayaa sidoo kale waxa lagu sheegay inay Somaliland mar-walba barbar taagantahay dowlada iyo shacabka Sacuudiga, iyadoona weerarkaasi ku tilmaamtay mid bahal-nimo oo ay fulisay ‘Argagaxiso’.

Weerarkaasi lagu qaaday labo xarumood oo laga soo saaro saliida shidaalka ayaa waxa Mas’uuliyaddiisa sheegatay Kooxda Xuutiyiinta ee ka dagaalama dalka Yemen, laakiinse Xoghayaha Arrimaha dibedda ee Maraykanka, Mike Pompeo ayaa isaguna sheegay in weerarkaasi ay ka dambaysay Dowladda IRAN, isagoo ka dhawaajiyey in aanay jirin caddaymo sheegaya in Xuutiyiintu weerarkaasi qaadeen

Si kastaba, Weerarkaasi ayaa waxa loo adeegsaday labo diyaaradood oo ah nooca aan duuliyaha lahayn, kuwaasi oo geystay khasaare laxaad leh, midkaasi oo gaadhsiisan in wax soo-saarkii Shidaalka ee Sacuudiga uu hoos u dhaco illaa 5.7 Million Barmiil, sida laga soo xigtay Wasiirka Tamarta ee dalkaasi Sacuudiga.

Kenya 19ka Siteembar  2019 Dowladda Kenya ayaa dib uga laabatay go’aan ay markii hore u muuqday mid ay ku cadaadiso Dowladda Federaalka Soomaaliya oo ay kala dhaxeyso dacwad ku saabsan dhul Badeed ay leedahay Soomaaliya oo ay dood gelisay Kenya.

Dowladda Kenya ayaa maanta oo Arbaco ah ku dhawaaqday inay ka laabatay Xayiradii ay horey u saartay Kalluumeysato Gobolka Lamu ee ka kalluumeysan jiran Xeebaha u dhow kuwa Soomaaliya.

Xayiradaan ay qaaday Kenya ayaa aheyd in Habeenkii wixii ka dambeeyo labada Saac aysan kalluumeysatada kasoo kalluumeysan karin Xeebaha ku teedsan Soomaaliya.

Go’aankaan oo markii hore soo baxay 7 bil ka hor ayaa la sheegay inuu ujeedkiisa ahaa sidii Soomaaliya loogu cadaadin lahaa inay ka laabato dacwadda Badda ee hor taalo Maxkamadda ICJ.

Waxay Kenya xilligaas marmarsiiyo ka dhigatay inay go’aankaas u qaadatay arrimo dhanka ammaanka ah iyo cabsi ay ka qabto in la dhibaateeyo muwaadiniinteeda sida ay hadalka u dhigtay waqtigaas.

Dowladda Kenya ayaa sameysay dhawr tallaabo ay ku dooneysay inay Soomaaliya kaga hor istaagto dacwadda Badda ee kala dhaxeyso balse marnaba ma aysan suurta gelin.

Ugu dambeyntii Dowladda Kenya oo dareensan in looga guuleysan doono dacwadadaas ayaa Maxkamadda ICJ ka codsatay in dib loogu dhigo dacwadda muddo 12 Bilood balse maxkamadda ayaa ugu dambeyn dib u dhigtay laba Bil oo kaliya.

Xiriirka Diblomaasiyadeed ee Soomaaliya iyo Kenya ayaa muddooyinkii dambe ahaa mid aad usii xumaanayo waxayna mar kala qaateen safiiradii u kala joogay labada dal inkastoo markii dambe laga heshiiyey.

https://www.youtube.com/watch?v=TUgsnQCOLz0

WARARKA MAANTA 18ka Siteembar  2019 

Su’aallaha Maanta:  Maxuu Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” u weydiistay beesha Habargidir keento 4000 oo dhallinyaro ciidan ah si Kismaayo loogu weeraro? Yaa arka maalmahan meesha uu joogo Maal-geliye Ururka Argagixisadda AL-Shabaab Ahna Taliyaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Mr. Fahad Yaasin? Yaa noqon doona Madaxweynaha soo socda ee #Dowlad Gobaleedka #Galmiudug Mudane Madaxweyne Cabdiraxmaan Odawaa Mise Qoorta-Gareen? Maxay Xukuumadda fashilantay u rabtaa burburinta Maamulka Dowladda #Galmudug? Yaa madaxweyne ka noqon doona #Soomaaliya 2021? Yaa ka dhigay #Soomaaliya waddanka ugu musuqmaasuqa badan adduunka Ma Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas” Mise Raysal Wasaare Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Waa kuwee shirkaddaha Soomaaliya ee taageera Ururka Argagixisadda AL-Shabaab ayagoo dhaqaallo farabadan siiya? Maxuu Ugaaska Xawaadle Ugaas Xassan u diiday in si khaladan ciidamo dhallinyaro ah looga qaado gobalka Hiiraan si ay uga hawlgalaan Maamulada Dowlad Gobaleedyada kale?Ha wiqleyso! 

https://www.youtube.com/watch?v=4NaS_T7c_eA

Dhusamareeb 18ka Siteembar  2019 Madaxweynaha Dowladda Federaalka SoomaaliyaMaxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa dib ugu soo laabtay magaalada Muqdisho, kaddib markii uu  ku soo xiray magaalada Dhuusamareeb wajiga koowaad ee Shirweynaha Dib-u-heshiisiinta Galmudug. Madaxweynaha ayaa ka hor inta uusan ka soo amba-bixin magaalo Madaxda Galmudug ee Dhuusamareeb, waxa uu halkaas kulan gaar ah kula yeeshay Culimada hoggaanka u ah Ahlu Sunna, isagoona ku ammaanay doorka samatabixineed ee ay dhabarka u riteen culimada deegaanku.

Madaxweyne Maxamed Cabdullaahi Farmaajo oo kulankan kula hadlay Sheekh Maxamed Shaakir Cali, Macalin Maxamuud Sheekh Xasan, Sheekh Cabdirisaaq Maxamed Cali (Al-Ashcari) ayaa la wadaagay muhiimadda ay u leedahay aragtidoodu, dadaalkooda iyo waxqabadkoodu dhismaha Galmudug mideysan, horumarsan oo ka tarjumeysa aqoonta iyo kartida reer Galmudug.

Dhankooda, Hoggaanka Ahlu Sunna Wal-jamaacah ayaa Madaxweynaha uga mahadceliyey mudnaanta uu siiyey tan iyo markii uu xilka qabtay, xal u helista khilaafyadii kala duwanaa ee ka jiray Galmudug, waxa ayna soo bandhigeen rajo mugweyn oo ku aaddan hana qaadka Dowlad Goboleedka Galmudug.

Sidoo kale, Madaxweynaha ayaa la kulmay Taliyeyaasha Ciidamada dhawaan la qarameeyey ee ku sugan Dhuusamareeb, waxa uuna xusay in dowladdu ay xoogga saartay xaqiijinta xuquuqdooda ciidannimo iyo tayeyntooda, isagoona ku dhiirri geliyey go’aankooda ku saleysan Qarannimada iyo in ay u istaageen difaaca dalkeenna.

Dhanka kale, Madaxweynaha Jamhuuriyadda oo la kulmay Xubnaha Guddiga Dib-u-Heshiisiinta Galmudug ayaa tilmaamay in shacabka iyo Xukuumadda Soomaaliyeed ay u garoowsan yihiin dadaalka mugga weyn ee ay la yimaadeen tan iyo maalintii la magacaabay, kaas oo horseeday in laga gudbo caqabado waaweyn oo hortaagnaa midnimada, horumarka iyo dowladnimada Galmudug.

 

Sacuudiga 18ka Siteembar  2019 Boqorka Sacuudiga, Salman Bin Abdulaziz ayaa maanta sheegay in dalkiisa uu awoodo inuu iska difaaco wax uu ugu yeeray “weeraradii fuleynimada ahaa” ee hakiyey kala-bar wax soo saarkii saliida dalkiisa, hase yeeshee waxa uu beesha caalamka ugu baaqay inay “si cad u wajahaan” kuwii ka dambeeyey.

Dowladda Sacuudiga ayaa ku celisay eedeynteeda ah in hubka Iran loo adeegsaday weerarka, hase yeeshee ma aysan yaboohin wax caddeymo ah oo taageereeya sheegashadeeda.

Hadalka boqorka ayaa waafaqsan kii madaxweynaha Donald Trump uu isniintii ku sheegay in ay u badan tahay in Iran ay mas’uul ka tahay weerarka.

Golaha wasiirada Sacuudiga ayaa sheegay in weerkii sabtidii uu halis geliyey ammaanka dunida iyo qeybinta tamarta dunida.

Trump ayaa shaaca ka qaaday inuu diyaar u yahay inuu caawiyo Sacuudiga oo xulufo muhiim la ah, kadib weerarkii loo adeegsaday diyaardaha drone-ka, oo si aan horey loo arag sare ugu qaaday qiimaha saliidda caalamka.

Si kastaba, Trump waxa uu sheegay inuu sugayo go’aan “qayaxan” oo ku saabsan cidda mas’uulka ka ah weerarka.

“Ma doonayo inaan dagaal cusub ku lug yeelano, balse mararka qaar waad ku qasban tahay” ayuu yiri. “Kani waxa uu ahaa weerar aad u weyn, balse waxaa looga jawaabi karaa weeraar dhowr mar kasii weyn.”

Xigasho VOA

Muqdisho 18ka Siteembar  2019 Wasiirka Wasaaradda Arrimaha Gudaha iyo Dib-u-heshiisiinta Xukuumadda Federaalka Soomaaliya ayaa Madaxda dalka ku bogaadiyey doorkii wanaagsanaa oo ay ka qaateen shirkii Dib-u heshiisiinta ee Beelaha daga Dowlad Goboleedka galmudug.

Wasiir Cabdi Maxamed Sabriye ayaa sheegay in shirkii Dib-u-heshiisiinta ee magaaladda Dhuusamareeb uu ku soo xiray Madaxweynaha Dowladda Federaalka Soomaaliya Mudane Maxamed Cabdullaahi Farmaajo uu si-wanaagsan ugu soo dhamaaday, iyadda oo laga gaaray guulo waaweyn.

Wasiirka ayaa Ergada kasoo qeyb gashay shirkii ee matalayey Beelaha Galmudug daga ay ka ogneyd inay xal waara ka gaareen deegaanadooda siddii dadku nabad u gaari lahaayeen iyaga oo wadajira, Intii uu socday shirka ayaa lagu guuleystay in ladhameeyo arrimo yar oo Beelaha qaarkood soo kala gaartay.

Madaxda ugu sareysa dalka sida Madaxweyne Maxamed Cabdullahi Farmaajo iyo Ra’iisul Wasaare Xasan Cali Kheyre ayuu uga mahadceliyey sida ay uga qeyb qaateen arrinta Galmudug oo waqti badan ku bixiyeen.

Galmdug ayaa haatan wixii ka dambeeya waxaa isku diyaarineysaa Doorashadda Madaxweynaha iyo kuxigeenkiisa waxaasa kasii horeeya in lasoo xulo Baarlamaanka Dowlad Goboleedkaas oo mardhow ka biilan dooonta Dhuusamareeb.

Africom 18ka Siteembar  2019 Taliska Mareykanka ee Afrika ayaa faah faahin dheeri ka bixiyey duqeyn shalay diyaaradaha dagaalkooda ay ka fuliyeen koonfurta Soomaaliya.

Duqeynta oo aheyd mid xoogan ayaa waxa ay Africom sheegtay in ay ka dhacday waqooyi galbeed magaalada Kismaayo, islamarkaana lala beegsaday xubno ka tirsan Al-Shabaab.

Warka ka soo baxay Africom ayaa lagu sheegay in duqeyntaasi lagu dilay illaa labo xubnood oo ka tirsanaa Al-Shabaab.

Africom ayaa sidoo kale tilmaamtay in duqeyntan oo ay gacan ka geysteen ciidamada sida gaarka u tababaran ee Danab aysan wax khasaare ah ka soo gaarin dadka rayidka ah.

Ugu dambeyn waxa ay sheegtay in Mareykanku uu sii xoojin doono howlgallada ka dhanka ah Al-Shabaab ee uu ka wado koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya.

Ma jiro dhanka kale weli wax hadal ah oo ka soo baxay Ururka Al-Shabaab oo la xariira duqeyntaasi.

 

Washington DC 18ka Siteembar 2019 Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa warqadaha aqoonsiga safiirnimo ka guddoomay safiirka Soomaaliya u fadhiya dalka Mareykanka Danjire Cali Shariif Axmed.

Safaaradda Soomaaliya ee Washington DC ayaa Caasimada Online soo gaarsiisay war-saxaafadeed arrintaas ku saabsan. Hoos ka aqriso

Dowladda Federaalka Soomaaliya waxay soo dhaweynaysaa aqabaaladda waraaqaha aqoonsiga ee uu Madaxweynaha Mareykanka Mudane Donald J. Trump kaga guddoomay Aqalka Cad danjiraha cusub ee Soomaaliya ee Washington Mudane Ali Shariif Axmed kaasoo loo igmaday inuu sii dardargeliyo xiriirka saaxiibtinnimo ee tariikhiga ah, iskaashiga istaraatiijiyeed iyo wax wada qabsiga ee faa’iidada u leh labada dal.

Dowladda Soomaaliya iyo shacabkeeduba waxay Dowladda Mareykanka u arkaan isbahaysi adag iyo saaxiib kaalin mug leh ka qaadanaya horumarka iyo hurosocodnimada Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Danjiraha cusub ee Soomaaliya u fadhiyi doona Washington wuxuu hore usoo noqday Danjiraha dalalka Faransiiska, Itoobiya. Wuxuu sidoo kale ahaa Wakiilka Joogtada ah ee Soomaaliya u qaabilsan Midowga Afrika iyo Golaha Dhaqaalaha Qaramada Midoobay ee Afrika (UNECA).

Marka laga soo tago waaya aragnimadiisa dhanka dowladda, Danjire Axmed wuxuu soo noqday maamule sare, ganacsade iyo la-taliye shirkado iyo hay’ado caalami ah. Danjirihu wuxuu Shahaadada 2-aad ka qaatay Jaamacadda Sussex ee dalka Ingiriiska, halka uu shahaada 1-aad uu ka qaatay Jaamacadda London Metropolitan ee isla dalkaas isaga oo ku takhasusay Culuumta Siyaasad-dagaleedka (Geopolitics) iyo Istiraatiijiyadda iyo sidoo kale Daraasaadka Nabadda iyo Khilaafaadka sida ay u kala horreeyaan.

Dowladda Soomaaliya waxay ku kalsoontahay in Danjire Axmed uu u gudan doono waajibaadkiisa shaqo isidii uu usii xoojin lahaa xiriirka taariikhiga ah ee labada dal iyo fursadaha casriga ah ay labada dhinac ka wada faa’iideysan karaan.

Muqdiaho 18ka Siteembar 2019 Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa waxaa lagu wareejiyey warbixin ku saabsan baaritaanka qaraxii diyaaradda Daallo Airline ee bishii Feberaayo sanadkii 2016-kii.

Inkasta oo uusan u dhicin qaabkii loo naq-shadeeyay, haddana waxa uu ahaa weerar ku cusub falalka ay kooxaha argagixisada ah ka fuliyaan dalka leh xeebta ugu dheer qaaradda Afrika.

Ruux naftii hore ah, Cabdullaahi Cabdisalaam Borleh, ayaa qaraxa la fuulay diyaaradda, markii loogu soo rakibay laptop. Kaliya isaga ayaa ku naf-waayey, wallow uu burbur u geystay diyaaradda.

Borleh, oo qarxiyey laptop-ka markii ay diyaaradda ka duushay shilinka Aadan Cadde, ayaa la sheegayaa in tikidka uu diyaaradda ku raacay kasoo goostay xafiis ku yaala magaaladda Luanda ee Angola.

Iyaga oo ka duulaya arrintaas, mukhaabaraadka Soomaaliya ayaa dabagalka ay ku sameynayan dhacdadan la aadey dhanka Angola, si ay xaqiiqada u helaan.

Taliyaha sirdoonka Angola, José Luís Caetano Higino de Sousa oo Talaadadii, 17-ka September 2019, Muqdisho ka degay ayaa warbixin ku saabsan kiiskan wuxuu ku wareejiyey dhigiisa Soomaaliya, Fahad Yaasiin.

Warbixinta oo la sheegayo in ay ku jiraan “macluumaadyo culus” ayay saraakiishu ka gaabsadeen in ay nuqulo kamid ah dusiyaan.

Kadib is-miidaamintaasi, xeer-ilaalinta Soomaaliya ayaa laba ruux u dacweysay kiiskan. Cabdullaahi Xirsi Xaashi iyo Cabdiwali Macow oo shaqaalaha garoonka kamid ahaa waxaa lagu eedeeyay in ay gudbiyeen.

Muuqaalo ay duubeen kaamirooyinka qarsoon ee garoonka diyaaradaha caalamiga ah ayay kasoo muuqdeen ragga. Kahor maalinta qaraxa, maalmo kahor waxay laba jeer isku dayeen in ay fuliyaan howlgalka.

Baareyaasha ayaa rumeysan in shirqoolka lala damacsanaa Turkish Airlines. Jabuuti ayuu ismiidaamiyaha rabay in uu kasii raaco diyaarada Turkiga. Balse duulimaadkii labaad dib u dhac ayaa ku yimid maalintaas.

Kooxda AlShabaab oo mas’uuliyadda weerarka qaadatay ayaa ku eedeysay Turkish Airlines in ay dunida islaamka ku faafineyso “danaha reer Galbeedka”.

Duulimaadka Daallo ee qaraxu haleelay oo tirsigiisu ahaa 159 waxaa la socday 80 rakaab ah. Kadib falkaasi, xukuumadda Muqdisho ayaa joojisay passport-kii ay ku bixin jirtay qaabka online-ka ah.

Isha: Garowe Online

Beledweyne 18ka Siteembar 2019 Ciidamada ammaanka ee Beledweyne ayaa gacanta ku soo dhigay nin Haweeney ganacsato aheyd ku dilay Mindi gudaha magaaladaasi.

Haweeneydan oo lagu magacaabi jiray Xaliimo Ilyaas ayaa waxa ay iibineysay Qaad, xilliga la dilayey, sida ay Caasimada Online u xaqiijiyeen dad goobjoogayaal ah.

Wararka qaar ayaa sheegaya in ninka dilka geystay iyo marxuumada uu muran soo kala dhexgalay, sidaasi uu ku dhawaacay, balse markii dambe ay ku geeriyootay isbitaalka.

Ninka dilka geystay oo isku dayey inuu baxsado ayaa waxaa gacanta ku dhigay ciidamada Booliska ee ka howlgala magaalada Beledweyne ee xarunta gobolka Hiiraan.

Illaa iyo hadda ma jiro wax war ah oo ka soo baxay maamulka degmada iyo saraakiisha amniga oo ku aadan dilkaasi.

Dhacdadan oo argagax ku reebtay ehellada marxuumada Xaliimo Ilyaas ayaa dalbaday in si deg deg ah cadaaladda loo hor keeno ninkaasi.

Muqdiaho 18ka Siteembar 2019 Warbaahinta dalka ayaa heshay xog ku saabsan kulan natiijo la’aan ku soo dhamaaday oo toddobaadkii hore ka dhacay magaalada Nairobi ee xarunta dalka Kenya, kaas oo u dhaxeeyay Soomaaliya, Itoobiya iyo Kenya.

Kulankaan oo ku saabsanaa arimaha Jubbaland, ayaa waxaa yeeshay saraakiil ka tirsan hogaanka sirdoonka Itoobiya iyo kuwa Kenya iyo masuuliyiin ka tirsan Villa Somalia.

Dowladda Itoobiya ayaa kulankaan soo qaban qaabisay waxa uuna qorshuhu ahaa in wadahadal lagu dhameeyo xaaladda Jubbaland balse waxaa la sheegay in Kenya ay diiday in meesha laga saaro Axmed Madoobe, halka Itoobiya iyo Soomaaliya ay doonayeen in meesha wadahadal looga saaro Axmed Madoobe.

Saraakiishii ka socotay Madaxtooyada Soomaaliya ayaa kuwa Itoobiya u gudbiyay cabasho ka timid Madaxweynaha Soomaaliya oo aheyd, in Itoobiya aysan sidii lagu ballamay u wajihin xaaladda Jubbaland maalmihii ay socdeen dedaallada meesha looga saarayay Axmed Madoobe ee ka hor doorashadiisa.

Sirdoonka Itoobiya ayaa madaxdii Villa Somalia ka socotay u sheegay in aysan awoodin faragelin ciidan iyo mid siyaasadeed oo toos ah ama qaawan, maadaama ay goobtu joogto dowlad kale oo kala tirsan AMISOM islamarkaana ay aagaas iyadu ku qaran tahay.

Madaxweynaha Soomaaliya ayaa diiday gabo gabadii shirka in uu qaabilo wafdi kasocda Kenya islamarkaana uu kala hadlo xaaladda Jubbaland.

“Kenya kalama hadlayo xaaladda gobol kamid ah Somalia waxaana degaanka ka qaadan doonaa wixii ay Soomaali heshiis ku tahay xalna u ah dalka” ayuu yiri Madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo oo telephone kula hadlay wakiiladii shirka u joogay.

Maalin kadib markii uu shirkaan guul darrada ku soo dhamaaday, ayaa waxaa shir jaraa’id qabtay Madaxweyne Axmed Madoobe, isagoo ku goodiyay in xaaladda Jubbaland ay horseedi doonto bur bur iyo dib u dhac xoog leh, hadii aysan dowladda Soomaaliya qorshaheeda wax ka badalin.

Muqdiaho 18ka Siteembar 2019 Madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa dhowr habeen ka hore waxa xafiiskiisa Villa Somalia ku qaabilay qaar kamid ah odayaasha dhaqanka beelaha Mudulood, waxayna ka wada hadleen arrimo quseeyo Soomaaliya gaar ahaan gobalka Banaadir.

Kulankan ayaa odayaasha waxaa ku wehlinayay Guddoomiyaha gobalka Banaadir ahna duqa Muqdisho Cumar Maxamuud Maxamed Filish iyo saraakiil kale oo ka tirsan dowladda Soomaaliya.

Odayaasha ayaa madaxweynaha kala hadlay laba qodob oo waa wayn, kuwaas oo ahaa digniin iyo wargelin, sida ay noo sheegeen qaar ka mid ah odayaashii kulanka ka qayb-galay.

Madaxweynaha ayaa marka hore odayaasha waxay uga mahad-celiyeen magacaabistii taliyaha ciidamada xoogga dalka Janaraal Odowaa Yuusuf Raage, waxayna balan qaadeen in ay la shaqeyn doonaan taliyaha Xoogga.

adaxweyne Farmaajo ayaa dhanka kale looga digay laba qodob kuwaas oo kala ah.

1) – In uu shaqadiisa u madaxbaneeyo guddoomiyaha gobalka Banaadir ahna duqa Muqdisho, hadii ay dhici weysana laga dhaxli doono cawaaqib ay masuuliyadiisa qaadi doonto dowladda.

Odayaasha ayaa madaxweynaha u sheegay in guddoomiye Filish hadda uu wajahayo cadaadis iyo rabitaano is-diidan oo saameyn kuleh shaqadiisa iyo waajibka saaran, loona baahanyahay in culeeskaas laga qaado duqa cusub.

2) – Qodobka labaad oo ay odayaasha Madaxweynaha u sheegeen ayaa u muuqday hanjabaad, waxa uuna ahaa, in odayaasha Madaxweynaha u sheegeen in ay ka hortaagan yihiin umad dhan oo daashay,  islamarkaana caro ay buux dhaafisay wixii xiligaas ka dambeeyana aysan sii hortaagnaan doonin hadii aysan dowladda qorshaheeda wax ka badalin.

Arrimaha amniga iyo xirnaanshiyaha waddooyinka Muqdisho ayaa qayb ka ah waxyaabaha kulankaas looga hadlay, waxaana la sheegay in uu caadi ku soo dhamaaday oo ay dhinacyo is-fahmeen.

Lama oga sida uu ku dhaqan geli doono waxyaabaha ay ku wada hadleen madaxweynaha Soomaaliya, guddoomiyaha gobalka Banaadir iyo odayaasha beelaha Mudulood.

Muqdiaho 18ka Siteembar 2019 Waxaa Maanta Magaalada Muqdisho safar aan horey loo shaacin ku yimaaday Taliyaha Sirdoonka dalka Angola  Gen. José Luís Caetano Higino de Sousa.Barta Twitterka ee Hey’adda NISA ayaa lagu xaqiijiyey gelinkii dambe ee Maanta in Taliyaha Sirdoonka dalka  Angola uu safar ku imaaday Muqdisho. Hey’adda NISA ayaa sheegtay inuu Taliyaha dalkaas la kulmay Agaasimaha Hey’adda NISA Fahad Yaasiin Xaaji Daahir.

Badhan  18ka Siteembar 2019 Cabdiraxmaan Axmed Muuse (Suldaan), Badhasaab ku-xigeenka Somaliland ee gobolka Badhan, ayaa maanta ka hadlay xarig la sheegay inay ciidamada maamulka Puntland kula kaceen, isagoo ku sugan gudaha Badhan.

Badhasaabka oo maanta warbaahinta la hadlayey ayaa sheegay in xaalada guud ee goblkaasi ay tahay mid degan oo wanaagasan, isla markaana uu ka jiro nidaamkii maamul ee Somaliland.

Cabdiraxmaan ayaa sidoo kale waxa uu sheegay in ay jiraan dadyow qalalaase ka wada gudaha gobolkaas, balse ay socoto shaqadii ay u hayeen xukuumada Somaliland, wuxuuna yiri

“Gobolka Badhan waa nabad-galyo oo wuu fiican yahay, shaqadii iyo nidaamkii Maamulku illaa heer degmo si fiican buu uga socdaa, laakiin gobolka qolo qalalaase ka waddaa way jirtaa, aniga, Guddoomiyaha Gobolka iyo Shaqaalihii Gobolka, Maayarkii, ku-xigeenkiisii way joogaan oo si fiican baa looga shaqaynayaa”

“Waxaan sheegayaa war borobagaando ah oo qolo Laamiga ka timid (Puntland) ay meelihii wadeen, waxay Telefiishannadooda ka siidaayeen oo ay yidhaahdeen Badhasaab ku-xigeenkii Gobolka Badhan baanu xidhnay, beentu intay socotaaba way iska yar tahay”.

Wuxuuna intaas kusii daray “Markaa wax alaale iyo wax ka jiraa ma jiraan warkaasi, Aniga xarig la ii geystayna ma jiro. Mar hadday yidhaahdeen waanu xirnay, bal ha sheegaan halkay igu siidaayeen”.

https://www.youtube.com/watch?v=4NaS_T7c_eA

WARARKA MAANTA 16ka Siteembar  2019 

Su’aallaha Maanta:  Yaa arka maalmahan meesha uu joogo Maal-geliye Ururka Argagixisadda AL-Shabaab Ahna Taliyaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Mr. Fahad Yaasin? Yaa noqon doona Madaxweynaha soo socda ee #Dowlad Gobaleedka #Galmiudug Mudane Madaxweyne Cabdiraxmaan Odawaa Mise Qoorta-Gareen? Maxay Xukuumadda fashilantay u rabtaa burburinta Maamulka Dowladda #Galmudug? Yaa madaxweyne ka noqon doona #Soomaaliya 2021? Yaa ka dhigay #Soomaaliya waddanka ugu musuqmaasuqa badan adduunka Ma Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas” Mise Raysal Wasaare Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Waa kuwee shirkaddaha Soomaaliya ee taageera Ururka Argagixisadda AL-Shabaab ayagoo dhaqaallo farabadan siiya? Maxuu Ugaaska Xawaadle Ugaas Xassan u diiday in si khaladan ciidamo dhallinyaro ah looga qaado gobalka Hiiraan si ay uga hawlgalaan Maamulada Dowlad Gobaleedyada kale?Ha wiqleyso! 

https://www.youtube.com/watch?v=g950Ty0M-Ls

Shabelle Hoose 16ka Siteembar 2019 Taliska Ciidamada Milateriga Soomaaliya ee Gobalka Shabeelada Dhexe ayaa magaalada Muqdisho u soo wareejiyay qaar kamid ah odayaashii dhaqanka ee u tagay Al-Shabaab, kuwaas oo ay Milateriga Soomaaliya horraantii bishaan ka qabteen degaanka Ceel-baraf  ee gobolkaas.

Qaar ka mid ah waxgaradka gobalka Sh/Dhexe ayaa Caasimada Online u sheegay in odayaashaan oo gaaraya ku dhowaad 60 qof islamarkaana laga soo qabtay Ceel-baraf ay la wareegtay dowladda Soomaaliya, waxayna arrintaan ka dambeysay kadib markii saraakiisha Milateriga oo haayay ay keeneen Muqdisho.

Mid kamid odayaasha dhaqanka ee gobalka Sh/Dhexe oo hadda ku sugan magaalada Muqdisho, ayaa noo sheegay in halkaan ay u yimaadeen sidii loo sii deyn lahaa waxgaradka xiran oo ay la soo wareegtay dowladda Soomaaliya.

“Odayaashu, waa ku dhawaad 60 qof oo halbeel ka soo jeeda waxaana laga qabtay Ceel-baraf waxaana loo soo wareejiayay Muqdisho” ayuu yiri mid ka mid ah waxgaradka aan la hadalnay oo soo gaaray Muqdisho.

“Dowladdu, Al-Shabaab kama celin karto odayaasha waana xireysaa, waxaase iiga sii daran in odayaashii u tagay oo dhan aan la xiran laakiin hal beel la beegsado” ayuu hadalkiisa sii raaciyay nabaddoonka aan lahadalnay.

Muddo ku dhow 15 cesho ayay odayaashaan dhaqanka ku jiraan xabsi ku yaala magaalada Muqdisho iyo kii laga soo wareejiyay ee gobalka Sh/Dhexe sida ay noo sheegeen ehellada odayaasha xiran. Wali ma jirto wax war ah oo ka soo baxay dowladda Soomaaliya oo arintaan ku saabsan.

 

Burundi 16ka Siteembar 2019 Dowladda Burundi ayaa war ka soo saartay weerar in ka badan 10 askari looga dilay oo malin ka hor ka dhacay duleedka degmada Balcad ee gobolka Shabeelaha Dhexe.

Sarkaal sare oo ka tiran ciidamada dalkaasi oo la hadlay wakaaladda wararka ee AFP ayaa xaqiijiyey in weerarkaasi oo jidgal ah looga dilay illaa 12 askari oo ka mid ahaa ciidamadooda ka howlgala gudaha Soomaaliya ee qeybta ka ah howlgalka AMISOM.

Sidoo kale sarkaalkan ayaa shaaciyey in weerarkaasi looga dhaawacay lix kale, isagoo sheegay in xilliga uu dhacayey ay ciidamadu wadeen howlgal amni xaqiijin ah.

“Nasiib darro 12 ka mid ahaa Ciidamadeena ayaa la dilay, lix kalena waa la dhaawacay xagjiriinta Al-Shabaab ayaa weeraray kolonyo ka tirsan Ciidamadeena oo kusii jeeday magaalada jowhar kana ambabaxay Magaalada Muqdisho.” ayuu yiri sarkaalkaasi.

Sabtidii la soo dhaafay ayey aheyd markii agagaarka deegaanka Gololey dagaalyahanno ka tirsan Al-Shabaab ay ku weerareen kolonyo ka tirsan ciidamada dowladda Burundi ee ka howlgalka qeybo ka mid ah gobolka Shabeelaha Dhexe ee dowlad goboleedka HirShabelle.

Al-Shabaab ayaa sheegatay in weerarkaasi ay ku dishay illaa 14 askari, kuna dhaawacday tiro intaasi ka badan, sida ay hadalka u dhigtay.

Inta badan ciidamada AMISOM ayaa weeraro dhabo gal ah kala kulma Al-Shabaab, xilliyada ay isaga kala gooshayaan Muqdisho iyo Jowhar ee gobolka Shabeelaha Dhexe.

 

Muqdisho 16ka Siteembar 2019  Guddoomiyaha gobolka Banaadir, ahna duqa Muqdisho Cumar Filish ayaa xalay kulan la qaatay qaar ka mid ah xildhibaannada beelaha Hawiye ee baarlamanka Soomaaliya.

Kulanka ayaa looga hadlay sidii xildhibaannada Hawiye ay ula shaqeyn lahaayeen maamulka gobolka Banaadir, looguna midoobi lahaa in magaalada amnigeeda lasugo iyadoo laga mideysan yahay.

Cumar Filish ayaa xildhibaannada u sheegay in xilka uu ka hayo gobolka uu ayaga ku matalo, balse qof kasta ay muhiim tahay inay talo ka gaysato sidii gobalka Banaadir looga saari lahaa marxaladaha amni xumo ee haysata.

Cumar Filish ayaa isku dayaya inuu wanaajiyo amniga gobolka, si taasi ay u suurta-geliso in la furo waddooyinka xiran ee magaalada, oo shacabka ay aad u dhibsadeen. Xildhibaannada iyo duqa Muqdisho ayaa isku raacay in ay si joogta ah u kulmaan la iskuna xirnaado, si looga wada shaqeeyo danta dadka gobolka u dhashay.

Xildhibaannada la kulmay Filish ayaa u badnaa kuwa kasoo jeeda beesha Mudullood iyo qaar ka mid ah kuwa beesha Habar-gidir, inkasta oo ay kulanka sidoo kale joogeen xildhibaano kasoo jeeda beelaha kale ee Hawiye.

Ururka Argagixisadda AL-Shabaab16ka Siteembar 2019 Dagaalamayaasha Al-Shabaab ayaa billaabay qorshe cusub oo ay qaraxyada ku soo geliyaan magaalada Muqdisho, tan iyo markii la xiray wadooyinka magaalada.

Al-Shabaab waxay bilaabeen in gaadiidka loo yaqaano mooto Bajaajta, oo ah gaadiidka kaliya ee magaalada ka xirneen ay ku soo gudbiyaan qaraxyada kadibna ay ku raraan gaadiid kale oo nuucyada raaxada ah oo gudaha magaalada yaalla.

Qaar kamid ah saraakiisha amaanka Soomaaliya ayaa Caasimada Online u sheegay in ay ogaadeen in Al-Shabaab gaadiidka Bajaajta ku soo raraan Qaraxyo, iyagoo ka soo gelinaya dhowr wado oo ku taala magaalada Muqdisho, kadibna waxay ku keydiyaan guryo iyo xarumo ay ku leeyihiin magaalada gudaheeda, iyagoo ugu dambeyntii raba in ay ku raraan gaadiid kale.

Qofka aan la hadalnay oo ka tirsan sarakiisha ugu saraysa ee dhanka amaanka ayaa sheegay in mootadii ku qarxaysay Towfiiq ay aheyd mid qaraxyada iyo dareeskaba u soo waday xaafadaha gudaha ah ee magaalada Muqdisho, si loogu weeraro xarumaha dowladda.

“Markii ay qaraxyada usoo rarayaan xaafaha xiran ee gudaha magaalada, Bajaaj ayaa lagu soo qaadaa maxaa yeelay bajaajtu lama baaro, waana qaraxyo diyaarsan si hadii ay gali waayeen isu qarxiyo qofka” ayuu yiri sarkaalkaan la hadlay Caasimada Online oo codsaday inaan la magacaabin.

Tan iyo markii la xiray waddooyinka Muqdisho waxaa aad u yaraaday qaraxyadii waa weynaa ee magaalada ka dhici jiray, waxaana Shabaabka ay kusoo koobmeen qaraxyo yaryar. Mooto bajaajta ayaan magaalada lagu soo gelin karin qaraxyada waa weyn.

Kenya 16ka Siteembar 2019 Kooxo hubeysan ayaa lagu soo warramayaa in illaa afar qof oo Soomaali ahaa ay ku dileen gobolka Tanariva ee dalka Kenya, kadibna ay gubeen.

Afarta qof ee la toogtay, kadibna la gubay ayaa labo ka mid ah waxay ahaayeen walaalo, kuwaas oo magacyadooda lagu kala sheegay, Xuseen Cali iyo Mustaf Cali.

Sidoo kale labada qof ee kale ayaa la sheegay in ay ahaayeen darawallo ka shaqeeya qeybo ka mid ah gobolka Waqooyi Bari ee dalka Kenya.

Lama oga sababta loo dilay dadkaasi, iyada oo ay arrintan walaac badan ku abuurtay dadka rayidka ah ee ku dhaqan gobolka Tanariva.

hanka kale ehellada dadkaasi oo la hadlay warbaahinta ayaa ugu baaqay dowladda Kanya in ay gacanta lagu soo dhigto kooxihii ka dambeeyey falkaasi.

Ma jiro wax hadal ah oo ka soo baxay laamaha amniga Kenya oo ku aadan dhacdadaasi, basle waxa ay saraakiisha dalkaasi sheegeen in ay baari doonaan falkaasi

Iran 16ka Siteembar 2019  Iran ayaa hadalka Mareykanka ku tilmaantay ” wax kama jiraan” kaddib markii Xoghayaha Arimaha Dibada ee Mareykanka Mike Pompeo uu sheegay in Tehran ay ka dambeysay weeraradii diyaaradaha aan duuliyaha laheyn ee lagu qaaday labo xarumood oo saliida laga soo saaro oo laga leeyahay Sacuudiga.

Mr Pompeo ayaa beeniyay sheegashada xuutiyiinta Yemen ee taageerada ka hela Iran oo ah inay fuliyeen weerarada.

Wasiirka Arimaha Dibada ee Iran Javad Zarif ayaa yiri “eedaynta Iiraan ma joojinayso musiibada” ka jirta Yemen.

Sacuudi Carabiya ayaa sheegtay in shaqo joojinta Sabtidii ay hakisay wax soo saarkii saliidda 5.7 milyan oo barmiil maalinkii.

Waxaa aad isha looga hayaa suuqyada markay dib u furmaan maanta oo Isniin ah, iyadoo khubaradu ay filayaan in sare u kac uu ku yimaado qiimaha shidaalka.

Xigasho BBC 

Shabelle Hoose 16ka Siteembar 2019 Diyaarad gaar ah oo siday dhaawacyada mas’uuliyiin ka tirsan maamulka gobolka Shabeelaha Hoose oo shalay qarax lagu dhaawacay ayaa saaka la keenay gudaha magaalada Muqdisho.

Dhaawacyada mas’uuliyiintan oo ah kuwa culus ayaa waxa ay diyaaradu ka soo qaaday degmada Marka ee xarunta gobolka Shabeelaha Hoose.

Guddoomiye ku xigeenka dhanka maaliyadda ee gobolkaasi, Cabdifitaax Xaaji Cabdulle aya sheegay in dhaawacyadaasi ay ka mid ahaayeen duddoomiye ku xigeenka degmada Qoryooley, xoghayaha degmadaas iyo midka mid ah saraakiisha Ciidamada Xoogga dalka.

Cabdifitaax Xaaji Cabdulle ayaa tilmaamay dhaawacyada mas’uliyiintan lagu dabiibi doono Muqdisho, islamarkaana uu alle uga baryayo caafimaad deg deg ah.

Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray in ka maamul ahaa ay wadaan baaritaano dheeraad oo ku aadan qaraxa miino ee kolonyadii ay la socdeen mas’uuliyiintaasi lagula eegtay deegaanka Abiikarow oo hoostaga degmada Shalanbood ee gobolka Shabeelaha Hoose.

Al-Shabaab ayaa sheegatay mas’uuliyadda, qaraxan, waxaana ay shaacisay in bartilmaameedka uu ahaa mas’uuliyiinta maamulka degmada Qoryooley.

Maalin ka hor ayey aheyd markii sidan oo kale qarax miino Al-Shabaab ay ku dishay mas’uuliyiin ka tirsanaa maamulka HirShabelle, kaas oo ka dhacay inta u dhexeysa magaalooyinka Balcad iyo Jowhar ee gobolka Shabeelaha Dhexe.

https://www.youtube.com/watch?v=g950Ty0M-Ls

WARARKA MAANTA 15ka Siteembar  2019 

Su’aallaha Maanta:  Yaa noqon doona Madaxweynaha soo socda ee #Soomaaliya? Maxay Xukuumadda fashilantay u rabtaa burburinta Maamulka Dowladda #Galmudug? Yaa madaxweyne ka noqon doona #Soomaaliya 2021? Yaa ka dhigay #Soomaaliya waddanka ugu musuqmaasuqa badan adduunka Ma Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas” Mise Raysal Wasaare Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Waa kuwee shirkaddaha Soomaaliya ee taageera Ururka Argagixisadda AL-Shabaab ayagoo dhaqaallo farabadan siiya? Maxuu Ugaaska Xawaadle Ugaas Xassan u diiday in si khaladan ciidamo dhallinyaro ah looga qaado gobalka Hiiraan si ay uga hawlgalaan Maamulada Dowlad Gobaleedyada kale? Maxuu Madaxweynihii hore #Damu-Jadiid Mudane Xassan Shiikh Maxamuud ugu magacaabay mar labaad khaa’inul waddan Raysal Wasaaraha #Soomaaliya khaa;inul waddan Senator Mudane Cumar Cabdirashiid Cali Sharmaake oo ku maray Wasiirkiisa Qorshaynta Mr. Cabdiraxmaan Cabdishakuur? Yaa madaxweyne ka noqon doona #Galmudug State? Maxaase ka soo cusboonayday arrintii dacwada badda #Soomaaliya? Maxayse yeeli doontaa #Kenya oo ogaatay inaysan Maxkamadda caalamiga iyo sharciyada caalamiga aysan ku xad-gudbi karin? Maxay xukuummadda fashilantay ee Khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” Iyo Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” uga aamusan yihiin arrinta badda Soomaaliya? Yaa qarxiya #Muqdisho? Yaa cunna canshuurta #Muqdisho? Maxay xukuummadda fashilantay ee #Dowladda #Soomaaliya u samayn lacag shilin Soomaali muddo ku dhow 3 sanno? Maxaase #Soomaaliya weli looga isticmaalaa lacago qalaad? Meeqo Taliyayaal oo katirsan Ururka AL-Shabaab ayaa hadda madax sare ka ah Laamaha Amniga dalka? Maxayse lacagaha ay xukuummadda fashilantay ku burburinayso maamul gobaleedyada dalka ka jira sida #Galmudug Iyo #Jubbaland? Maxayse beesha caalamka ugu diiday wax dhaqaallo ah la siiyo xukuummadda fashilantay ee khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Yaa noqon doona Madaxweynaha Soomaaliya ee soo socda? Ha wiqleyso! 

https://www.youtube.com/watch?v=G3ZL-s5JwS8

Muqdisho 15ka Siteembar 2019 Shirkad qandaraasle Kenyan ah ayaa ku eedeeysay safaaradda Soomaaliya ee Nairobi inay xabistay kadibna jir-dishay shaqaale loo diray si uu ugu gudbiyo gal-dacwadeedka kiis ka dhan ah safaaradda oo laga furay maxkamadda Milindi ee Nairobi.

Amos Mutambu ayaa sheegay in loo diiday inuu safaaradda ka baxo waxyar kadib markii uu geeyey galka.

Amos ayaa eedeynta ku sheegay kiis ka dhan ah safaaradda oo uu geeyey maxkamadda, sidoo kale-na loo diray wasiirka arrimaha dibedda Kenya Monica Juma, 4-tii September.

Amos ayaa waxaa soo dirtay shirkadda qareenada ee HMS, si uu safaaradda u geeyo gal-dacwadeedka kiis u dhaxeeya safaaradda iyo shirkad dhismaha qaabilsan, kaasi oo ku saabsan dayactir ay shirkaddan sheegtay inay ku sameysay dhisme ay safaaradda ku leedahay Nairobi.

Wasaaradda arrimaha dibedda Kenya ayaa la sheegay inay kulan arrintan ku saabsan la yeelatay mas’uuliyiinta safaaradda Soomaaliya, waxaana wasiirka arrimaha dibedda Monica Juma ay jimcihii sheegtay in laga yaabo in qofkii loo diray safaaradda “uu hab qaldan u adeegsaday inuu gal-dacwadeedka gaarsiiyo safaaradda.”

“Waan ogaan doonnaa waxa dhacay” ayey Monica ku tiri shir jaraa’id.

Safiirka Soomaaliya ee Nairobi Maxamed Axmed Nuur Tarsan ayaa beeniyey inay qof ku dhex xirteen safaaradda, wuxuuna wargeyska The East African u sheegay in tani ay tahay been cad.

“Ma jirin wax xabisaad ah, mana lihin qolal aan wax ku xabisno. Waxaan filayaa inay ka faa’iideysanayaan khilaafka siyaasadeed ee u dhaxeeya Kenya iyo Soomaaliya si ay noo qiyaamaan.”ayuu yiri Tarsan.

Muranka la xiriira dayactirka ayaa u dhaxeeya safaaradda iyo shirkadda Kingsley Construction Ltd oo safaaradda ku eedeysay inay ku leedahay lacag dhan $226,318 (Ksh23.4 million) oo ay ku dayactirta dhisme kale oo safaaradda ay ku leedahay xaafadda Lower Kabete.

Agaasimaha shirkaddan Everlyne Mutungi ayaa ku doodday safaaradda inay ka cayrisay mashruuca islamarkaana ay damacsan tahay inay qandaraaska ku wareejiso shirkad kale si ay u dhameyso 20% oo ka dhiman dhameystirka.

Dowladda Soomaaliya weli ma diiwaan gelin jawaabta dacwadda ay kusoo oogtay shirkadda Kingsley Construction Ltd, waxayna sheegtay in jawaab kasta ay marsiin doonto wasaaradda arrimaha dibedda Kenya.

Garsooraha maxkamadda Mary Kasango ayaa soo saaray amar ku-meel gaar ah oo safaaradda ama cid kasta oo matasha u diidaya inay wax howlo dayactir ah ka fuliso dhismaha ku yaalla Lower Kabete, illaa kiiskan meel uu uga dhacayo.

Muqdisho 15ka Siteembar 2019 Warar ay heshay Warbaahinta  ayaa xaqiijinaya in madaxda ugu sarreysa dowladda Soomaaliya ay isku raaceen in la xiri karo madaxweynaha Maamulka Jubbaland Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe), labadiisa ku xigeen iyo Saraakiil kale oo katirsan maamulkaasi.

Xubno ka tirsan hay’adaha amaanka Soomaaliya oo aan la hadalnay ayaa sheegay in amar lagu siiyay qofkii xil ka haya Jubbaland oo soo mara magaalada Muqdisho in ay xiri karaan sida Wasiirka amniga Jubbaland Cabdirashiid Janan.

Amarkaan ma ahan mid cusub balse Caasimada Online oo maalmahaan ku waday baaritaan waxay soo ogaatay in markii la amray in diyaaradaha Kismaayo ka baxa iyo kuwa ku socda ay soo maraan magaalada Muqdisho, ciidamadana lagu amray in la xiro Madaxweynaha Jubbaland iyo labadiisa ku xigeen iyo waliba dhowr qof oo kale oo ku jira Wasiirada, Xildhibaanada iyo Saraakiil ciidan.

Lama oga sida ay arintaan ku dhaqan geli karto, balse waxaa jira warar sheegaya in Axmed Madoobe uu Kismaayo uga bixi karo oo kaliya dhinaca Badda inta uu kala heshiinayo dowladda Soomaaliya oo la sheegay in ay raadineyso fursad ay ku qabato.

Axmed Madoobe ayaa sidoo kale awooda inuu raaciyo diyaaradaha helicopter-ka ciidamada Kenya oo aan u baahneyn inay xiriir la sameeyaan hay’adda duulista, kuna tegi karo Nairobi.

Dowladda federaalka Soomaaliya ma awoodo in ay Axmed Madoobe ka soo qabato Kismaayo maadaama ay halkaasi joogaan Ciidamo awood leh oo maamulkiisa ka amar qaata balse ay dooneyso in ay ku qabato Muqdisho markii uu soo maro isagoo transit ah sida Wasiir Janan, taasi oo aan dhici doonin sida muuqato.

Marka 15ka Siteembar 2019 Warar dheeraad ah ayaa ka soo baxaya tiro madaafiic ah oo lagu weeraray magaalada Marka ee xarunta gobolka Shabeellaha Hoose wax yar ka hor inta uusan halkaas ka soo ambabaxin Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya Xassan Cali Kheyre oo shalay safar ku tagay.

Dad ku sugan degmada ayaa sheegay madaafiicdan oo ay soo rideen Al-shabaab in  qaar ka mid ah ay ku habsadeen xaafado ku yaalla magaalada Marka, waxaana ka dhashay Khasaaro isugu jira dhimasho iyo dhaawac.

Madaafiicdan ayaa cabsi xooggan ku abuuray bulshada ku dhaqan degmada kuwaa oo tan iyo shalay ku howlanaa soo dhaweynta ra’iisal wasaaraha Soomaaliya Xassan Cali Kheyre.

Qof Dumar ah ayaa la sheegay ku dhimatay duqeyntan, halka saddex ruux oo kalana ku dhaawacmeen sida ay sheegeen goob joogayal ku sugan magaalada  Marka.

Wafdi uu hogaaminayo Ra’isul Wasaaraha Xukuumadda Somalia Xassan Cali Kheyre ayaa shalay booqasho saacado qaadatay ku tegay Magaalada Marka  halkaasoo uu kula hadlay shacab boqolaal gaaraya, isagoo isla galabta ku soo laabtay magaalada Muqdisho oo uu ka maqnaa muddo labo toddobaad  ah.

Muqdisho 15ka Siteembar 2019 Kooxo hubeysan ayaa lagu soo warramayaa in goor dhow ay askari ka tirsanaa ciidanka dowladda ay ku dileen isgoyska Sanca ee magaalada Muqdisho.

Ragga dilka geystay oo watay Bistoolado ayaa toogtay askariga oo la sheegay inuu xirnaa dharka tuutaha Milatariga Soomaaliya.

Dad goobjoogayaal ah ayaa Caasimada Online u sheegay in askariga la dilay uu fadhiyey goob maqaaxi oo ku taalla halkaasi, iyadoona ay baxsadeen kooxihii fuliyey dilkiisa.

Ciidamo ka tirsan kuwa dowladda federaalka ah ee Soomaaliya ayaa gaaray meesha ay wax ka dhaceen, kuwaas oo meydka ka qaaday goobta.

Weli ma jiro wax hadal ah oo ka soo baxay saraakiisha amniga oo ku aadan dhacdadaasi.

Dilkan ayaa qeyb ka noqonaya falal amaan dari oo maalmihii dambe ka dhacayey magaalada Caasimada ah ee Muqdisho

Muqdisho 15ka Siteembar 2019 Hogaamiyaha maamulka Khaatumo, Prof. Cali Khaliif Galeyr ayaa ka hadlay heshiiskii ay la galeen xukuumadii Kulmiye, isagoona sheegay inay weli ka dhago adeygayso xukuumada uu hogaamiyo Madaxweyne Biixi.

Prof. Galeyr ayaa wax laga xumaado ku tilmaamay in maamulka Somaliland la kala yeesho, isla markaana rajo xumo ka muujiyay heshiiskii uu hore ula galay xukuumadii Axmed Siilaanyo.

Prof Cali Khaliif Galeyr ayaa hadalkaasi ka jeediyey, xaflad hay’ad samo-fal ah loogu sameynayey mujaahid Axmed Ismaaciil Dukhsi oo ka mid ahaa aasaasayaashii ururkii SNM ee uu ka tirsanaa madaxweynaha talada Somaliland haya ee Muuse Biixi, wuxuuna yiri:

“Anigu waxaan odhan lahaa oo khalad badan laga fahmay waar Somaliland la wada leeyahay habkii Axmed Ismaacil Cabdi iyo ragiisu ay uga shaqeeyeen aan looga shaqayn walee meel fog ayaa laga dooni, Xamarna waxa yaala waan ognahay Garoowe iyo halkan 4.5 ayay noqtay bal inan tolkii uga dhawahay Somaliland iyo Burcaba ee hadana leh Somaliland ayaan aaminsanahay”.

“Haddana aan ka dhaqaaqi karayn heshiiskii madaxweynuu saxeexay oo baarlamaanku gudbiyay, hadalkaas waxaan u leeyahay dad badan ayaa odhan jiray waanu ku maq-maqli jirnaye, saxaafada anigaa ka gaabsaday maxaa yeelay tabliiq siyaasiga aanu ka hadlaynay ayay dadka qaarkii shido iyo xumaan u arkeen waar anaga ayaa Somaliland rabna waar anaga ayaa ka mid ah, cidna marti uma nihin”.

Wuxuuna intaas kusii daray “Arrintaas haddii aan la dhamayn, hadda maaha mid la leeyahay hadaydaan waxaas dhamayn anaguna sidas ayaanu yeelaynaa ,waxaanu magaaladan ka maqalno iyo dad mas’uul ah oo aanan ugaba baran inay arimo siyaasadeed ka hadlaan oo ciidamada ah oo nin ciidanka hoggaamiya sidee arimo xaasaasi ah oo qabali ah oo runtii dhib nagu wada haya, cidaad la leeyahay cidii baxdayna tage kuwa kalena haka daba tageen”.

“Nin weyn tag lama yidhaahdee wax uu ku tagaa la tusaa, Somaliland cid kale leedahay walee in aanan kamid noqonayn Somaliland aanu marti ka nahay oo aanu baryayno kama mid noqonayno, anigu hadaan ka mid noqdo waaban joogaa Hargeysa ee umada aagaas joogtaa oo la leeyahay 6800 oo ciidan ah ayaa u qoran oo laba milyan oo doolar ayaa ku baxda caaglaynta iyo khaladka Hargeysa ka socda umad kale laguma eedayn karo, ka tagayna waxa uu uga tagay ayuu arkay waar inta yar ee ku hadhayna ha ka didinina”

Muqdisho 15ka Siteembar 2019 Waxaa faah-faahino dheeraad ah ay kasoo baxayaan khasaaraha ka dhashay weerar jid gal ah oo dagaalamayaasha Al-Shabaab ay shalay ku qaadeen kolonyo ka tirsan ciidamada midowga Afrika ee AMISOM oo safar ku marayay deegaan hoos taga degmada Balcad.

Al-Shabaab oo war kasoo saaray weerarkaas ayaa waxay sheegeen in ciidamada AMISOM, gaar ahaan kuwa Burundi ay duleedka degamada Balcad ee gobolka Shabeellada Dhexe kaga dileen ilaa 14 askari oo 12 kamid ah ay goobtii lagu dagaalay maydkooda kaga carareen.

Afar askari oo labo mayd tahay labana dhaawac ayaa lagu sheegay warka Al-shabaab in ciidamada AMISOM ay geeyeen saldhig ay ku leeyihiin deegaanka Gololey ee gobolka Shabeellada Dhexe.

Sidoo kale Al-Shabaab ayaa warka ay kasoo saareen waxa ay ku sheegeen weerarkaas in ilaa 8 askari oo dhaawac ah ay AMISOM diyaarad uga qaaday duleedka degmada Balcad, kuwaas oo lageeyay magaalada Muqdisho.

Al-Shabaa ayaa sheegtay in hub badan ay dagaalka kaga furteen ciidamada AMISOM qeybtooda Burundi, oo intooda badan ka howlgala gobolka Shabeellada Dhexe.

Markii laga soo tago sheegashada Al-Shabaab majiro wax war ah oo kasoo baxay howlgalka midowga Afrika ee AMISOM oo ku aadan weerarkaas iyo inta uu dhanyahay khasaaraha ka dhashay.

Muqdisho 15ka Siteembar 2019 iyaasiga Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame ayaa si xoogan u cambaareeyey weerarkii shalay lagu dilay mas’uuliyiintii maamulka HirShabelle ee qaraxa lagula eegtay duleedka degmada Balcad ee gobolka Shabeelaha Dhexe.

Cabdiraxmaan Cabdi Shakuur ayaa ugu horrey tacsi u diray ehelladii ay ka baxeen guddoomiye ku xigeenkii maaliyadda ee Gobolka Shabeelaha Dhexe, marxuum Cabdullahi Shitaawe, wasiirkii hore ee Ganacsiga Hir Shabelle, marxuum Sabriye Cismaan Toxobow iyo samafale, marxuum Xasan Baldoos oo dhammaan ku dhintay qaraxaasi.

Sidoo kale wuxuu sheegay in marka ay tallada la wareegayeen madaxda dowladda federaalka ay waddada isku xirta Muqdisho iyo Jowhar aheyd nabad, sida uu hadalka u dhigay.

Waxa kale oo uu dowladda dhexe ku eedeeyey in ay indhaha ka laabatay dhibaatooyinka ka jira waddadaasi, isagoo ugu baaqay inay wax ka qabato amniga inta u dhexeysa Muqdisho iyo Jowhar.

Halkan hoose ka Aqriso:

Waxaan tacsi u dirayaa qoysaskii iyo ehelladii ay ka baxeen guddoomiye ku xigeenkii maaliyada ee Gobolka Sh/ Dhexe marxuum Cabdullahi Shitaawe, Wasiirkii hore ee Ganacsiga Hir Shabeelle marxuum Sabriye Cismaan Toxobow iyo samafale marxuum Xasan Baldoos oo ay shalay aragagexisada Al- shabaab ku dileen duleedka Balcad. Runtii waa arrin murugo iyo xanuunkeeda wadata.

Sanad ayaa laga joogaa markii sidan oo kale ay argagixisadu duleedka magaalada Balcad ku dileen xildhibaan Ismaaciil Muumin Hilawle, Xildhibaan Daahir C/lle Mukhtaar, iyo Gudoomiye ku xigeenkii degmada Raaga Ceelle Muuse C/lle. Dhamaantood Allaha u naxariisto.

Hogaanka Dowladda Federaalka waxey talada dalka la wareegeen iyadoo waddada Muqdisho iyo Jowhar isku xirta ay nabad tahay, waa masuuliyad darri in maalin kasta masuuliyiin jidka lagu gumaado, dawladduna ay iska fiirsato oo aysan waxba ka qaban, waxna ka soo qaadin. Waxaan ka dalbaneynaa hoggaanka Dowladda Federaalka ah in ay xil iska saaraan wax ma qabashada amni dari ee wadadaas ka taagan, muujiyaana dareen masuuliyadeed oo xilka ay hayaan u qalma.

Maamulka Dowladda Puntland 15ka Siteembar 2019 Shirka maalgashiga  Puntland ayaa maanta ka furmay magaalada Garoowe ee xarunta Puntland, waxaa ka qaybgalaya maalgashadayaal, iyada oo lagu soo bandhigayo fursadaha maalgashi iyo khayraadka ee gobolka.

Shirkan waa midkii u horreeyay ee noociisa ah ee ka furma Puntland.

Madaxweynaha Puntland, Siciid Cabdullaahi Deni, ku-xigeenkiisa iyo mas’uuliyiinta ugu sarreeya Puntland ayaa shirka ka qaybgalay.

Madaxweyne Deni, ayaa horey u sheegay shirkan inuu usoo jiidayo Puntland maalgashadayaal caalami ah. 

https://www.youtube.com/watch?v=G3ZL-s5JwS8

 

WARARKA MAANTA 13ka Siteembar  2019 

Su’aallaha Maanta: Maxay Xukuumadda fashilantay u rabtaa burburinta Maamulka Dowladda #Galmudug? Yaa madaxweyne ka noqon doona #Soomaaliya 2021? Yaa ka dhigay #Soomaaliya waddanka ugu musuqmaasuqa badan adduunka Ma Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas” Mise Raysal Wasaare Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Waa kuwee shirkaddaha Soomaaliya ee taageera Ururka Argagixisadda AL-Shabaab ayagoo dhaqaallo farabadan siiya? Maxuu Ugaaska Xawaadle Ugaas Xassan u diiday in si khaladan ciidamo dhallinyaro ah looga qaado gobalka Hiiraan si ay uga hawlgalaan Maamulada Dowlad Gobaleedyada kale? Maxuu Madaxweynihii hore #Damu-Jadiid Mudane Xassan Shiikh Maxamuud ugu magacaabay mar labaad khaa’inul waddan Raysal Wasaaraha #Soomaaliya khaa;inul waddan Senator Mudane Cumar Cabdirashiid Cali Sharmaake oo ku maray Wasiirkiisa Qorshaynta Mr. Cabdiraxmaan Cabdishakuur? Yaa madaxweyne ka noqon doona #Galmudug State? Maxaase ka soo cusboonayday arrintii dacwada badda #Soomaaliya? Maxayse yeeli doontaa #Kenya oo ogaatay inaysan Maxkamadda caalamiga iyo sharciyada caalamiga aysan ku xad-gudbi karin? Maxay xukuummadda fashilantay ee Khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” Iyo Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” uga aamusan yihiin arrinta badda Soomaaliya? Yaa qarxiya #Muqdisho? Yaa cunna canshuurta #Muqdisho? Maxay xukuummadda fashilantay ee #Dowladda #Soomaaliya u samayn lacag shilin Soomaali muddo ku dhow 3 sanno? Maxaase #Soomaaliya weli looga isticmaalaa lacago qalaad? Meeqo Taliyayaal oo katirsan Ururka AL-Shabaab ayaa hadda madax sare ka ah Laamaha Amniga dalka? Maxayse lacagaha ay xukuummadda fashilantay ku burburinayso maamul gobaleedyada dalka ka jira sida #Galmudug Iyo #Jubbaland? Maxayse beesha caalamka ugu diiday wax dhaqaallo ah la siiyo xukuummadda fashilantay ee khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Yaa noqon doona Madaxweynaha Soomaaliya ee soo socda? Ha wiqleyso! 

https://www.youtube.com/watch?v=U-GB-KRGy7Y

Muqdisho13ka Siteembar 2019Hay’adaha Amaanka Soomaaliya ayaa kulan ay yeesheen waxay isku raaceen in la joojiyo guud ahaanba aqoonsiga kaararka maamulka HirShabelle ee lagu galo xafiisyada dowladda laguna maro wadooyinka Muqdisho.

Kaararka Wasiirada, Xildhibaanada iyo shaqaalaha kale ee dowladda HirShabelle, ayaa la sheegay in loo baahanyahay dib u habeyn ballaaran kadib markii xubno badan ay maamulkaasi ka baxeen, qaar kalane ay Al-Shabaab isu dhiibeen.

Arintaan ayaa ka dambeysay kadib markii agaasimihii madaxtooyada HirShabelle uu isu dhiibay Al-Shabaab, waxayna arintaasi sababtay shaki laga qabo aqoonsiyada HirShabelle loo adeegsado weeraro culus oo ka dhaca Muqdisho.

Goobaha laga joojiyay waxaa kamid ah Xafiisyada Wasaaradaha iyo waddooyinka horumara Madaxtooyada Soomaaliya, sidoo kale waxaa la sheegay in qof kasta oo aqoonsigaas wata in la weydiin karo damiin hadii loo baahdo, iyadoo aan lagu qiimeyn doonin mansab iyo xilka uu leeyahay.

Xubno ka tirsan Golayaasha HirShabelle ayaa Caasimada Online u sheegay in lagu wargeliyay in magaalada Muqdisho laga diiday aqoonsiyada HirShabelle oo si fudud gacanta ugu galay cadawga, sida ay hadalka u dhigeyn.

Ma jirto wax war ah oo ka soo baxay hey’adaha amaanka oo arrintaan ku saabsan balse waxaa xogtaan nala wadaagay Wasiiro iyo Xildhibaano katirsan HirShabelle.

 

Marka 13ka Siteembar 2019 Warar  dheeraad ah ayaa ka soo baxaya dagaal xoogan uu ka dhacay duleedka Magalada Marka ee Gobolka Shabeellaha Hoose, kaasi oo u dhexeeyay dagaalamyaal ka tirsan Al-Shabaab iyo ciidamada militariga Soomaaliya.

Dagaalka ayaa ka dambeeyay kadib markii ciidamo ka tirsan militariga soomaaliya ay weerar ku qaadeen fariisin ay Al-Shabaab ku lahaayeen deegaanka deegaanka Jilib Marka ee gobalka shabeellada Hoose.

Goobjoogayaal ayaa sheegay dagaalka uu khasaaro xoogan soo gaaray dhinacyadii ku dagaalamay duleedka magaalada Marka ee gobalka Shabeellada hoose.

Inta la ogyahay 5 qof ayaa ku geeriyootay oo ahaa dhinacyadii dagaalka ku dhex maray duleedka magaalada Marka, halka tiro intaasi ka badana ay ku dhaawacmeen, sida ay sheegayaan dadka deegaanka.

Ma jiraan weli wax faahfaahin ah oo ka soo baxay militariga soomaaliya, kaasi oo ku aadan in ay ka warbixiyaan dagaalkii xalay ka dhacay deegaanka Jilibka marka ee gobalka Shabeellada Hoose.

Dhanka kale Wararka saakay laga helayo magaalada Marka ayaa sheegaya in ciidamada xooga ay dhaq dhaqaaqyo ka wadaan duleedka Magaalada Marka ee Gobalka Shabeellada Hoose, maadaama halkaasi uu ku wajahan yahay R/Wasaaraha Soomaaliya Xasan Cali kheyre.

 

Muqdisho 13ka Siteembar 2019 Wasaaradda Gaadiidka iyo Duulista Hawada Soomaaliya ayaa sheegtay inay ka baxday heshiisyo ay kula jirtay shan shirkad oo kala duwan.

Heshiisyadan oo ahaa kuwa aan markii horeba laga war-hayn, ayaa shirkadaha lagula jiray waxay qaabilsanaayeen hubinta bedqabka Gaadiidka [M.O.T ama Kalaawito].

Shirkadaha Wasaaradda Gaadiidka heshiiska kula jiray ee la laalay qandaraaskooda waxay kala yihiin: General Motors, Balqiisa General Service, Sawaasiya General Service, Gaagaale General Service, iyo Barwaaqo General Service.

Heshiisyadan ayaa ahaa kuwo ay shacabka Muqdisho dhibaato badan ku qabeen, maadaama looga qaadan jiray lacago kala duwan oo aan wax shaqo ah loogu qaban

Qoraalka kasoo baxay wasiirka wasaaraddaasi Maxamed C/llaahi Salaad [Oomaar] ayuu ku shaaciyey in gebi ahaanba la joojiyey tijaabadii bedqabka gaadiidka, mana jiro sabab faahfaahsan oo laga bixiyey arrintan.

Maamulka Dowladda Galmudug  13ka Siteembar 2019 Dood kulul oo xoog leh ayaa hareeyay shirka dib u heshiisiinta Galmudug ee ka socda magaalada Dhuusamareeb ee xarunta Galmudug, sida ay noo sheegeyn xubno ka tirsan guddiga qaban qaabada Shirka.

Beelaha Soomaaliyeed ee ku kulansan shirka ayaa soo bandhigaya tabashooyin badan oo dhaxdooda ah iyo sidoo kale muran ka taagan nidaamka awood qaybsiga Galmudug oo beelaha qaar tabasho ka qabaan.

Beesha Sacad ayaa markii labaad soo jeedisay in awood qaybsiga Galmudug laga dhigo labada gobal ee Mudug iyo Galgaduud ee uu ka kooban yahay maamulkaasi.

Talo soo jeedin ay sameeyeen ayey ku sheegeen in ay doonayaan in Galmudug awood qaybsigeeda laga dhigo labada gobal ayna ku xaqiran yihiin.

Soo jeedinta beesha Sacad ayaa keentay in doodo kulul ay ka bilaawdaan shirka maadaama gobalka Mudug uu gaar u yahay beeshaasi, markii laga reebo beelo kooban oo la daga.

Shirka ayaa lagu wadaa in Isbuuc gudihiis lagu soo xiro islamarkaana laga soo saaro War-murtiyeed sida uu qorshuhu yahay.

Guddiga Shirka ayaa doonaya in deg deg loo dhameeyo lagana soo saaro War-murtiyeed, si loo dhameeyo howlaha kale ee horyaala maamulka iyo odayaasha dhaqanka ee Galmudug.

Muqdisho 13ka Siteembar 2019 Odayaal iyo waxgarad muddo todobaad ah u joogay Magaalada Muqdisho sii deynta Wasiirka Amniga Jubbaland Cabdirshiid Janan oo Shalay dib ugu laabtay Gobolka Gedo gaar ahaan Magaalada Doolow  ayaa waxay sheegeen in natiijo ay kasoo bixi weyday dadaalkii ay ku doonayeen inay kusoo daayaan Cabdirashiid Janan.

Odayaasha ayaa xusay inuu Madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ula dhaqmay si baal marsan sharciga iyo Dhaqanka sida ay warka u dhigeen.

“ Waxaan aheyn odayaashii Berri haddii la xiro Farmaajo u doodi lahaa oo dhihi lahaa maxaad ku heysataan, wuuna naga soo diiday inuu sii daayo Wasiirka, mana rabno inaan banaanka usoo bixino wixii aan kala soo kulanay ” ayuu yiri mid kamid ah Odayaashii Farmaajo u tagay oo saxaafadda la hadlay.

Odayaasha ayaa xusay inuu Madaxweyne Farmaajo ka diiday ergeyntii ay wadeen, waxayna Xariga Wasiir Janaan ku tilmaameyn mid xaq darro ah.

Sidoo kale Odayaasha ayaa sheegay inuu Madaxweynaha u sheegay inaan wax dambi ah lagu heyn Wasiirka balse xoog lagu heysto.

“ Madaxweynaha wuxuu noo sheegay inaysan jirin dambi lagu hayo Wasiirka, haddii ay sidaas tahay waxaa lagu heystaa Xoog” Ayuu yiri mid kale oo kamid ah Odayaasha.

“ Waxaan Madaxweynaha uga imaanay meel fog, waxaana aheyn odayaal badan oo miisaan leh balse niyad jab ayaan kala soo laabanay Muqdisho” ayuu sii raaciyey.

Hadalka kasoo baxay Odayaasha ayaa imaanayo Xilli Dowladda Soomaaliya ay dhawaan sheegtay in Wasiirka loo heysto dambiyo waaweyn lana soo taagi doono Maxkamadda.

Sidoo kale Amnesty International ayaa soo dhaweysay Xariga Wasiir Janan waxayna ku baaqday in si deg deg ah Cadaaladda loo horkeeno.

Madaxweynaha dib loo doortay ee Jubbaland Axmed Madoobe ayaa isna Xariga Wasiir Janan ku tilmaamay mid aan sharciga waafaqsaneyn.

https://www.youtube.com/watch?v=U-GB-KRGy7Y

WARARKA MAANTA 12ka Siteembar  2019 

Su’aallaha Maanta: Yaa madaxweyne ka noqon doona #Soomaaliya 2021? Yaa ka dhigay #Soomaaliya waddanka ugu musuqmaasuqa badan adduunka Ma Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas” Mise Raysal Wasaare Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Waa kuwee shirkaddaha Soomaaliya ee taageera Ururka Argagixisadda AL-Shabaab ayagoo dhaqaallo farabadan siiya? Maxuu Ugaaska Xawaadle Ugaas Xassan u diiday in si khaladan ciidamo dhallinyaro ah looga qaado gobalka Hiiraan si ay uga hawlgalaan Maamulada Dowlad Gobaleedyada kale? Maxuu Madaxweynihii hore #Damu-Jadiid Mudane Xassan Shiikh Maxamuud ugu magacaabay mar labaad khaa’inul waddan Raysal Wasaaraha #Soomaaliya khaa;inul waddan Senator Mudane Cumar Cabdirashiid Cali Sharmaake oo ku maray Wasiirkiisa Qorshaynta Mr. Cabdiraxmaan Cabdishakuur? Yaa madaxweyne ka noqon doona #Galmudug State? Maxaase ka soo cusboonayday arrintii dacwada badda #Soomaaliya? Maxayse yeeli doontaa #Kenya oo ogaatay inaysan Maxkamadda caalamiga iyo sharciyada caalamiga aysan ku xad-gudbi karin? Maxay xukuummadda fashilantay ee Khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” Iyo Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” uga aamusan yihiin arrinta badda Soomaaliya? Yaa qarxiya #Muqdisho? Yaa cunna canshuurta #Muqdisho? Maxay xukuummadda fashilantay ee #Dowladda #Soomaaliya u samayn lacag shilin Soomaali muddo ku dhow 3 sanno? Maxaase #Soomaaliya weli looga isticmaalaa lacago qalaad? Meeqo Taliyayaal oo katirsan Ururka AL-Shabaab ayaa hadda madax sare ka ah Laamaha Amniga dalka? Maxayse lacagaha ay xukuummadda fashilantay ku burburinayso maamul gobaleedyada dalka ka jira sida #Galmudug Iyo #Jubbaland? Maxayse beesha caalamka ugu diiday wax dhaqaallo ah la siiyo xukuummadda fashilantay ee khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Yaa noqon doona Madaxweynaha Soomaaliya ee soo socda? Ha wiqleyso! 

https://www.youtube.com/watch?v=dwIapdd3JWw

Muqdisho 12ka Siteembar 2019 Duqa Muqdisho ahna guddoomiyaha gobolka Banaadir Cumar Maxamuud Maxamed (Cumar Filish) ayaa magacaabay guddi ka kooban todoba xubnood, oo loo xilsaaray kasoo tala bixinta wadooyinka xiran ee Muqdisho.

Xubnaha guddiga ah ee lamagacaabay ayaa waxaa guddoomiye looga dhigay guddoomiye ku-xigeenka amniga iyo siyaasadda ee maamulka gobolka Banaadir Maxamed Cabdullahi Tuulax, waxayna lixda xubnood oo kale ay kala yihiin:

1.Saadaq Cumar Maxamed  (xubin)

2.Ibraahim Macalin Cabdullahi  (xubin)

3.Axmed Xaaji Cabdikariim Ducaale  (xubin)

4.Kornayl Cabdi Cismaan Yuusuf   (xubin)

5.Cabdi Maxamed Baaruud  (xubin)

6.Kornayl Daahir Maxamed Tuuryare  (xubin)

Guddoomiyaha gobolka ayaa guddigaan uu magacaabay waxa uu faray in ay si habsami leh uga soo shaqeeyaan habkii loo furi lahaa wadooyinka xiran ee magaalada Muqdisho.

Duqa Muqdisho Cumar Filish ayaa markii ugu horeysay 29-kii  bishii hore ee Agosto waxa uu balan qaaday in uu dib u furi doono wadooyinka  dhagaxda lagu jaray ee magaalada Muqdisho.

Dadka reer Muqdisho ayaa dhib ku qaba dhagax iyo ciidan la dhigay inta badan wadooyinka muhiimka ah, taas oo sababtay in magaaladu ay u kala xiranto labo gadi.

Iyadoo taasi jirtana Muqdisho waxaa wali ka dhaca qaraxyo iyo dilal ay mas’uuliyadooda sheegtaan Ururka Al-Shabaab, waxayna dadka reer Muqdisho ku kala aragti duwanyihiin inla furo wadooyinka loo xiray sababaha amni, iyadoo ay wali ka dhacayaan falal ammaanka liddi ku ah.

 

Ethiopia 12ka Siteembar 2019 Dowladda Itoobiya ayaa sheegtay inay gacanta ku dhigtay xubno looga shakisan yahay inay ka tirsan yihiin ururka isku magacaabay Dowladda Islaamka xilli ciidammada dalkaas ay howgallo ka sameeyeen magaalooyin dhowr ah oo ku yaalla xadka dalkaas uu la wadaago Soomaaliya.

Dagaalyahano taabacsan ururka Daacish ayaa ka dagaallama dalka Soomaaliya balse waa markii ugu horreysay ay Itoobiya qabato xubno ka tirsan ururkaas.

Sarkaal sare oo ka tirsan ciidammada Itoobiya, Colonel Tesfaye Ayalew ayaa sheegay in tiro kamid ah ragga la qabtay ay ka kala soo jeedaan dalalka Suuriya iyo Yemen halka ay qaar kamid ah ay yihiin Itoobiyaan.

Sarkaalka ma uusan sheegin tirada shakhsiyaadka ay qabteen ee ka tirsan ururka Daacish

Tesfaye Ayalew waxaa uu sidoo kale sheegay in Itoobiya ay leedahay sirddoon xoog leh, islamarkaana ay xiriir wanaagsan la leeyihiin dalka deriska ee Soomaaliya, taas oo u horseeday inay ku guuleystaan xiridda maleeshiyaadka.

Hoggaamiyaha kooxda Daacish ee Soomaaliya, Sheekh Cabdulqaadir Muumin ayaa dhowaan shaaciyey in kooxdiisa ay beegsan doonto dalka Itoobiya, islamarkaana dagaal-yahanno ka qoran doonto.

 

Muqdisho 12ka Siteembar 2019 Loolan adag oo dhanka doorashada ah ayaa ka billaabmay magaalada Dhuusamareeb ee xarunta Galmudug, kaas oo u dhaxeeya qaar ka mid ah xisbiyada siyaasadda iyo siyaasiinta Soomaaliyeed.

Abaabul iyo kulamo joogto ah oo u badan ololeynta musharaxiinta ayaa ka socda Dhuusamareeb waxaana tartanka ugu adag uu dhaxmarayaa laba nin oo qaraabo ah balse kala taabacsan xukuumadda Soomaaliya iyo xisbiga madaxweynihii hore ee Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud.

Caasimada Online, ayaa ogaatay in madaxweyne Farmaajo oo garab ka helaya ra’iisul wasaare Kheyre ay wajahayaan xaalad adag oo halis ku ah rajadii ay ka qabeen Galmudug kadib markii uu Xasan Sheekh Maxamuud, madaxweynihii hore ee Soomaaliya uu soo sharaxay aqoonyahaan, siyaasi dhalinyaro ah islamarkaana saameyn culus ku leh Galmudug.

Labadaan madaxweyne ayaa kala wata Cabdiraxmaan Maxamed Xuseen “Odowaa” iyo Axmed Cabdi Kaariye “Qoor Qoor” oo isna musharaxnimadiisa ku dhawaaqaya dhowaan.

C/raxmaan Odowaa, oo ah xildhibaan ka tirsan golaha shacabka ee baarlamaanka federaalka Soomaaliya, sidoo kalane ahaa wasiirkii hore ee arimaha gudaha Soomaaliya ayaa loo arkaa in uu leeyahay rajada ugu wanaagsan ee hogaanka Galmudug, halka Qoor Qoor uu wado dedaalo badan isagoo garab ka helaya xukuumadda Soomaaliya.

Waa tartankii ugu adkaa oo dhaxmara Xasan Sheekh iyo Farmaajo waxayna arintaan ay hour-dhac u noqon doontaa rajada 2-da hogaamiye ee doorashada Soomaaliya sanadkaan 2020/21-ka, oo la aaminsanyahay in ay isu soo taagi doonaan xilka madaxweynaha Soomaaliya.

 

Muqdisho 12ka Siteembar 2019 Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa markii ugu horeysay waxa ay ka hadashay odayaashii soo xulay ergadii soo dooratay xildhibaanada golaha shacabka baarlamaanka Soomaaliya, kuwaas oo bilihii lasoo dhaafay u hoggaansamay amar kasoo baxay dagaalamayaasha Al-Shabaab uguna tagay goobaha ay ka maamulaan dalka.

War-saxaafadeed caawa kasoo baxay wasaaradda warfaafinta dhaqanka iyo dalxiiska xukuumadda Soomaaliya ayaa lagu yiri “Dowladda Soomaaliya waxay caddaynaysaa odayaasha ay soo bandhigayeen kooxda Alshabaab intooda badan in aysan aheyn odayaal rasmi ah, ayna yihiin kuwa ay been abuureen una galiyeen koofiyado iyo cimmaamado, isla markaasna ay qasab uga hadal siiyeen”.

War-saxaafadeedka ayaa sidoo kale digniin loogu diray dadka u hoggaansama amarada kasoo baxa Al-Shabaab, “Dowladdu, waxay uga digaysaa qofkasta oo u hoggaansama hanjabaadaha iyo marin-habaabinta kooxda Alshabaab, waxeyna xasuusinaysaa shacabka Soomaliyeed in aan bad-qab lagu helayn u nuglaanshaha hanjabadaha kooxdaas argagixisada ah”.

Dowladda Soomaaliya ayaa war-saxaafadeedka kasoo baxay ku sheegtay in la wiiqay awooda Al-Shabaab, “Waxaana xusid mudan, in kooxda si xoogleh loo wiiqay awoodooda taas oo ay cadayn utahay in ay maalmihii danbe aad u korortay tirada ka soogoosanaysa isla markaana laga saaray goobihii ay ku xooganayeen,waxaana si dar dar leh isku soo dhiibayay saraakiisha iyo horjoogayaasha kooxda Al-Shabaab,” ayaa lagu yiri qoraaka kasoo baxay wasaaradda warfaafinta Soomaaliya.

Xukuumadda Soomaaliya ayaa cambaareysay cadaadis daran oo ay sheegtay in Al-Shabaab ay ku hayaan dadka ku nool deegaanada ay dalka ka maamulaan, “Dowladda canbaareynaysaa bahdilka, jajuubka iyo xad-gudubka ay kooxda argagaxisada ee Al-Shabaab ku hayaan dadka Soomaaliyeed,ee ku nool tuulooyinka fog gog iyo meelaha yar yar ay ka taliyaan oo ay beryahaan soo bandigayeen iyagoo jirdilaya oo ku qasbaya in ay hadlaan,taasoo ah dhaqan maafiyo, gef-waynna ku ah Diinta iyo Dhaqanka suuban ee Soomaaliyeed”.

War-saxaafadeedka caawa kasoo baxay xukuumadda federaalka Soomaaliya ayaa lagu soo gaba-gabeeyay sidaan: “Uga danbeyn, dowladda Soomaaliya waxay tillaabo sharci ah ka qaadeysaa cid-kasta oo xiriir dhex maro kooxaha argagixisada ee caadaysatay

 

Muqdisho 12ka Siteembar 2019 Waxaa cabsi wayn laga qabaa in magaalooyin ka tirsan gobalk Gedo ee koonfurta Soomaaliya ay ka bilaawdaan isku dhacyo u dhaxeeya ciidamada degaanka iyo bulshada gobalka Gedo, sida ay noo sheegeen odayaasha degaanka.

Qaar ka mid ah odayaasha dhaqanka ee gobolka Gedo, ayaa Caasimada Online u sheegay in uu jiro kulamo iska soo horjeeda oo ay leeyihiin odayaasha, saraakiisha ciidamada iyo bulshada, kuwaas oo ku nool degmada Doolow oo ah halkii ugu dambeysay ee uu ku sugnaa Cabdirashiid Janaan, ka hor inta aan laga qaban Muqdisho.

Kulamadaan oo dhowr jeer ka dhacay Doolow waxaa yeeshay saraakiil taageersan xarigga wasiir Janan, halka kuwa kalane ay qaateen saraaakiil iyo odayaal dhaqan oo diidan xarigga wasiirka amniga Jubbaland Janan.

Kulamadan ayaa abuuray walaac ay qabaan dadka degaanka waxaana la sheegayaa in ay jiraan siyaasiin gadaal ka riixaya kacdoon dadweyne oo degaanka ka dhaca.

Xubno katirsan maamulka Jubaland ayaa ku wargeliyay dadka degaanka iyo qoyska wasiir Janan, in ay dowladda federaalka Soomaaliya ay diiday sii deynta Janan islamarkaana uu u xiran yahay arimo siyaasadeed oo ka jira maamulka Jubaland.

“Waxaan daremeynaa in dad ay abaabulayaan isku dhacyo gobalka ka bilaawda, sababtoo ah waxaa noo muuqata in beesha uu ka soo jeedo wasiir JaNan, aysan mideysneen oo ay dhici karto in dhaxdooda ay dagaalamaan” ayuu yiri qof katirsan dadka degaanka oo la hadlay Caasimada Online.

Beesha uu ka soo jeedo Cabdirashiid Janan, sidoo kalane uu ka soo jeedo madaxweynaha Soomaaliya ayaa ku kala qaybsan waxyaabo badan oo ay ugu horreyso arinta Jubaland, xarigga Janan iyo kuwa kale, waxaana ka dhax-taagan khilaaf aad u adag.

Muqdisho 12ka Siteembar 2019 Warbixin cusub oo uu soo saaray Khabiir u dhashay Maraykanka, kuna takhasusay Dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab ayaa lagu muujiyey in 1,800 Askar ka tirsanaa Hawlgalka AMISOM lagu dilay Dagaalladaasi tan iyo sannadkii 2007-dii.

Professor Paul Williams oo baaritaankiisa saldhig uga dhigay illaa Shan arrimood oo ay ugu horeyso Dukumiintiyada lacagaha magdhowga ah ee la siiyey qoysaska la dilay ee Ciidamada AMISOM tan sanadkii 2007.

Professor Paul Williams oo Arrimaha Caalamiga ka dhiga Jaamacadda George Washington University waxa uu Tiro-koobka khasaaraha soo gaaray Askarta AMISOM muddadii u dhexeysay bishii March ee sannadkii 2007-dii ilaa bishii December sannadkii hore ee 2018-kii ku sheegay inay u dhexeysay 1,483 Askari ilaa 1,884 Askari oo la dilay.

Wuxuu sidoo kale sheegay inay tirada intaas ka badan karto, wuxuuna soo xiganayey Liiska Magacyada iyo darajada Ciidamada AMISOM ee lagu dhajiyey darbiga Midowga Africa ee Magaalada Adis Ababa kuwaas oo lagu dilay Howlgalada Midowga Africa ee Wadamada  Burundi, Afrikada Dhexe, South Sudan iyo weliba Somalia. Wuxuu sheegay inaan si rasmi ah loo ogaan karin tirada Ciidamada AMISOM ee lagu dilay Soomaaliya maadaama illaa hadda aysan Dowladaha Ciidamada ay ka joogaan Soomaaliya aysan usoo bandhigin tirada ciidamada looga dilay Soomaaliya.

Prof. Williams ayaa sheegay in bishii Agosto ee sanadkan 2019 in Darbiga Xarunta Midowga Afrika lagu qoray magacyada illaa 1,108 oo ah askarta lagu dilay Soomaaliya.

Warbixinada Maaliyadeed ee Midowga Afrika laga helay inta u dhaxeysa 2014 iyo 2018 waxay muujinayaan in Midowga Afrika ay bixisay lacag gaareysa 74.6 Milyan oo ah magdhawga Askarta la dilay.

Professor Paul Williams ayaa warbixintaan kusoo bandhigay  Machadka Caalamiga ah ee Nabadda ee New York , wuxuuna AMISOM ku eedeeyey inaysan warbaahinta la wadaagin khasaaraha soo gaaray Ciidamadooda taasina ay fursad weyn siisay Al-Shabaab oo soo gudbiya tiro aan la hubin in laga dilay AMISOM sida uu hadalka u dhigay.

 

 

Gedo 12ka Siteembar 2019 Saraakiisha ciidamada dowladda Soomaaliya ayaa faah faahin dheeraad ah ka bixiyay dagaal Talaadadii toddobaadka ka dhacday degmada Garbahaareey ee gobolka Gedo. Cumar Cabdi Qorax oo ka tirsan saraakiisha ciidamada dowladda guutada 10aad ayaa sheegay in Sideed ka tirsan dagaal yahannada Al-shabaab lagu dilay weerar ay ku soo qaadeen saldhig ciidamada dowladda ay ku lahaayeen degmada Garbahaareey.

”Wuxuu ahaa dagaal qaatay ku dhawaad saacad, ciidamada wey iska difaaceen weerarka lagu soo qaaday waxeyna dileen ilaa Sideed xubnood oo ka tirsan Ururka Al-shabaab.

Wuxuu sheegay in ay jiraan ciidamo ka tirsan dowladda oo ku dhaawacmay weerarka, hasse ahaate ma uusan sheegin wax khasaare dhimasho ah oo soo gaaray ciidamada la soo weeraray.

02 bishan September ayeey aheyd markii sida oo kale ciidamada dowladda Soomaaliya ku dileen inta u dhaxeysa gobollada Shabeellaha dhexe iyo Shabeellaha hoose Sagaal ka tirsan dagaalyahannada Al-shabaab.

https://www.youtube.com/watch?v=dwIapdd3JWw

WARARKA MAANTA 11ka Siteembar  2019 

Su’aallaha Maanta: Yaa ka dhigay #Soomaaliya waddanka ugu musuqmaasuqa badan adduunka Ma Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas” Mise Raysal Wasaare Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Waa kuwee shirkaddaha Soomaaliya ee taageera Ururka Argagixisadda AL-Shabaab ayagoo dhaqaallo farabadan siiya? Maxuu Ugaaska Xawaadle Ugaas Xassan u diiday in si khaladan ciidamo dhallinyaro ah looga qaado gobalka Hiiraan si ay uga hawlgalaan Maamulada Dowlad Gobaleedyada kale? Maxuu Madaxweynihii hore #Damu-Jadiid Mudane Xassan Shiikh Maxamuud ugu magacaabay mar labaad khaa’inul waddan Raysal Wasaaraha #Soomaaliya khaa;inul waddan Senator Mudane Cumar Cabdirashiid Cali Sharmaake oo ku maray Wasiirkiisa Qorshaynta Mr. Cabdiraxmaan Cabdishakuur? Yaa madaxweyne ka noqon doona #Galmudug State? Maxaase ka soo cusboonayday arrintii dacwada badda #Soomaaliya? Maxayse yeeli doontaa #Kenya oo ogaatay inaysan Maxkamadda caalamiga iyo sharciyada caalamiga aysan ku xad-gudbi karin? Maxay xukuummadda fashilantay ee Khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” Iyo Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” uga aamusan yihiin arrinta badda Soomaaliya? Yaa qarxiya #Muqdisho? Yaa cunna canshuurta #Muqdisho? Maxay xukuummadda fashilantay ee #Dowladda #Soomaaliya u samayn lacag shilin Soomaali muddo ku dhow 3 sanno? Maxaase #Soomaaliya weli looga isticmaalaa lacago qalaad? Meeqo Taliyayaal oo katirsan Ururka AL-Shabaab ayaa hadda madax sare ka ah Laamaha Amniga dalka? Maxayse lacagaha ay xukuummadda fashilantay ku burburinayso maamul gobaleedyada dalka ka jira sida #Galmudug Iyo #Jubbaland? Maxayse beesha caalamka ugu diiday wax dhaqaallo ah la siiyo xukuummadda fashilantay ee khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Yaa noqon doona Madaxweynaha Soomaaliya ee soo socda? Ha wiqleyso! 

https://www.youtube.com/watch?v=HeXgHPI1-qk

Muqdisho 11ka Siteembar  2019 Madaxweyne ku-xigeenka koowaad ee Jubaland, Maxamuud Sayid Aadan oo BBC-da la hadlay ayaa sheegay in wafdi isugu jira odayaal, ganacsato iyo aqoonyahano ay tageen Muqdisho, si dowladda federaalka ay uga la hadlaan siideyntiisa Wasiir Janan balse la hor-dhigay shuruudo dhowr ah.

Maxamuud ayaa sheegay in shuruudahaas ay ugu adkaayeen saddex qodob oo aysan suurta-gal ahayn in Jubaland ay fuliso.

”Dadkii aan dirnay shuruud ayay ku xireen, waxayna ku yiraahdeen arrimo siyaasadeed ayaanu ku heysanaa ee ciidanka daraawiishta Jubaland soo wareejiya, dowladaha deriska ha la macaamilina, Jubaland doorashadeedi ma aqoonsanin dhaha, arrimo sidaas ayay kala hadleen dadkii aqoonyahanada iyo ganacsatada ee u tegay “, ayuu BBC-da u sheegay Maxamuud Sayid Aadan.

Madaxweyne ku-xigeenka oo aan sheegin cidda ka tirsan dowladda federaalka ee ay la hadleen Jubaland ayaa intaasi ku daray in marnaba aysan aqbali karin oo taas ay ka dhigan tahay in ciidammadii Jubalanad ee Al Shabaab la dagaalamayay la kala diro

Dowladaha deriska, oo loo maleynayo in loola jeedo Kenya, ayuu sidoo kale sheegay inay ka wada shaqeeyaan ammaanka labada dhinac, dalabkas na uusan macquul ahayn.

Guddiga horey ay Jubaland usoo dirtay oo u badnaa xubno ku beel ah Janan iyo madaxweyne Farmaajo, oo u badan odayaal dhaqameed ayaa sheegay in shuruudaha lagu xiray uu ka dambeeyo madaxweynaha.

Waxa uu sheegay in xaaladda Cabdirashiid Janan aysan ka warheynin oo aanay garaneyn xaaladiisa iyo halka uu ku sugan yahay.

“Runtii Cabdirashii aad ban uga xunahay sida loola dhaqmay, ninkaas waa la afduubay, wax arkay ma jiraan marka laga reebo xaaskiisa oo mudo 30 daqiiqa ah habeen saqdhexe ay tuseen”, ayuu raaciyay.

Muqdisho 11ka Siteembar  2019 Sheeko cusub ma’ahn in Al-Shabaab ay lacago canshuur ah ka qaataan dhamaan dhismooyinka magaalada Muqdisho iyo adeegyada kale ee ganacsi ee ka jira Muqdisho iyo gobalada kale ee dalka balse waxaa layaab noqday in Al-Shabaab dhismo ka joojiyaan dowladda Soomaaliya.

Dad badan ayaa ku baraarugsaneen in Al-Shabaab ay hore ugu guuleesteen joojinta dhismayaal ku socday goobo ganacsi oo gaar loo leeyahay iyo dhismiyaal dowladeed.

Caasimada Online ayaa ogaatay in Al-Shabaab ay muddo dheer ka hor joojiyeen dhismiyaal hotel iyo ganacsi kale, iyo ilaa xarun oo kale oo ay leedahay dowladda Soomaaliya.

Al-Shabaab waxay joojiyeen dhismo ka socday isgoyska Jubba, kuna dhaggan hotel Dorbin oo isagana qorrax ka soo bax kasii xiga xarunta ugu wayn ee NISA, sidoo kalane ku dhaggan aqalka golaha senate-ka Soomaaliya (Aqalka Sare). Dhismahaan ayaa waxaa la sheegay in loo dhisayay dhowr wasaaradood oo katirsan xukuumadda Soomaaliya, sida gaadiidka iyo caafimaadka oo ku soo guuri laheyd, mana bilaaban ilaa hadda dhismahaas oo muddo hakad ku jira.

Sidoo kale, Al-Shabaab waxay dowladda Soomaaliya ka joojiyeen dhismaha wadada isku xirta Muqdisho iyo Afgooye, inkastoo markii dambe lacag lagu bixiyay dhismaha wadadaasi. Qatar ayaa boqolaal kun oo dollar ay ku bixisay dhismaha wadadaasi oo Al-Shabaab markii hore hakad geliyeen.

Goobaha sida gaarka ah loo leeyahay oo Al-Shabaab dayactirkooda joojiyeen waxaa kamid ah hotelkii waynaa ee Maka Al-Mukarama oo ay dhowr jeer weerareen iyo maqaayadii Hilaac UK, oo sidoo kale isku mar la weeraray labadaasi xarun.

Al-Shabaab ayaa dhismaha hotelkaan ay joojiyeen iyo goobaha kale ku micneeyay in aysan raali ka aheyn sii shaqeynta hoteelkaasi oo lagu tiriyo goobo fara ku tiriska ah oo diiday bixinta canshuurta Al-Shabaab, halka Hilaac UK la sheegay in ay sababsatay warar sheegaya in xukuumadda Soomaaliya ay bixisay lacago taakulo ah oo dadkii ku hanta beelay lasiiyay.

Cidna kama qarsoona saameenta Al-Shabaab ee magaalada Muqdisho oo aad uga sii kordheysa halkii ay joogtay 3 sano ka hor iyadoo ay kusii milmayaan gudaha ganacsiga iyo shacabka intii uga harsaneed.

Xaqiiqda kale oo ay Caasimada Online, la wadaageyso akhristiyaasheeda waxaa kamid ah in Al-Shabaab, muddo todobaadyo ah joojiyeen adeegyadii dekadda Muqdisho kadib markii ay u hanjabeen shaqaalaha iyo gaadiidleyda dekadda Muqdisho, balse dib loo xaliyey.

Muqdisho 11ka Siteembar  2019 Qaar ka mid ah beelaha degga Galmudug ayaa waxaa la sheegay in lagu gacan bidixiyeeyay shirweynaha dib u heshiisiinta beelaha Galmudug, ee ka soconaya Magaalada Dhuusamareeb ee Gobolka Galgaduud.

Guddoonka Shirweynaha dib u heshiisiinta beelaha Galmudug ayaa shalay u yeeray qaar ka mid ah beelaha, si loo xaliyo cabasho la sheegay in ay qabaan. Beelahan loo yeeray ayaa kala ahaa Saleebaan, Waceysle, Shiikhaal iyo Beesha Shanaad.

Madashii la doonayay in lagu xaliyo beelahan ayuu buuq ka dhashay, ka dib markii ay madasha soo fariisteen xubno la sheegay in ay ka yimaadeen Deegaanada Soomaalida Itoobiya, kuwaa oo ku andacoonaya qaar ka mid ah Beesha Shanaad inaanay degin Galmudug.

Ugaas Xaashi Ugaas Jimcaale oo ka mid ahaa saxiixe-yaasha Galmudugtii 2015 lagu soo dhisay Magaalada Cadaado ayaa beeniyay warka ka soo yeeray kooxda la sheegay in ay ka timid Dowlad Deegaanka Soomaalida Itoobiya.

“Nimankan ka yimid Kilinka Shanaad ee Itoobiya waxay doodoodu tahay in beelo ay ka mid tahay Beesha Guuleed Cadde/Beesha Shanaad aanay degin Galmudug. War adeer warkaasi war soconayo maaha, war jirana maaha. Beesha Guuleed Cadde iyo beelaha kalaba waxay ka mid yihiin beelaha degga Galmudug.” Ayuu yiri Ugaas Xaashi Ugaas Jimcaale.

Ugaas Xaashi Ugaas Jimcaale oo la hadlayay Warbaahinta gudaha ayaa yiri “Guuleed Cadde waxay deggaan Galgaduud, Kulbeer waxay deggaan Mudug, Tumaalo iyo Carab Saalax intaba waxay ka mid yihiin beelaha degga Galmudug.”

Ugaas Xaashi Ugaas Jimcaale ayaa Guddoonka Shirweynaha Dhuusamareeb ugu baaqay in ay wax ka qabtaan gacan bidixeenta uu sheegay in lagu hayo qaar ka mid ah beelaha degga Galmudug.

Waxa uu intaa ku daray haddii aan arrintan wax laga qaban ay waxba kama jiraan noqon doonto waxa ka soo baxa shirweynaha dib u heshiisiinta ee beelaha Galmudug uga soconaya Xarunta Maamulka Galmudug ee Dhuusamareeb.

Cabashadan ayaa waxay ku soo aadaysaa, xilli Dowladda Somaliya ay juhdi ku bixineyso, sidii ay dib u heshiisiin u dhex dhigi laheyd beelaha ballaaran ee deegaanka ku ah Galmudug.

Muqdisho 11ka Siteembar 2019 Sheeko cusub ma’ahn in Al-Shabaab ay lacago canshuur ah ka qaataan dhamaan dhismooyinka magaalada Muqdisho iyo adeegyada kale ee ganacsi ee ka jira Muqdisho iyo gobalada kale ee dalka balse waxaa layaab noqday in Al-Shabaab dhismo ka joojiyaan dowladda Soomaaliya.

Dad badan ayaa ku baraarugsaneen in Al-Shabaab ay hore ugu guuleesteen joojinta dhismayaal ku socday goobo ganacsi oo gaar loo leeyahay iyo dhismiyaal dowladeed.

Caasimada Online ayaa ogaatay in Al-Shabaab ay muddo dheer ka hor joojiyeen dhismiyaal hotel iyo ganacsi kale, iyo ilaa xarun oo kale oo ay leedahay dowladda Soomaaliya.

Al-Shabaab waxay joojiyeen dhismo ka socday isgoyska Jubba, kuna dhaggan hotel Dorbin oo isagana qorrax ka soo bax kasii xiga xarunta ugu wayn ee NISA, sidoo kalane ku dhaggan aqalka golaha senate-ka Soomaaliya (Aqalka Sare). Dhismahaan ayaa waxaa la sheegay in loo dhisayay dhowr wasaaradood oo katirsan xukuumadda Soomaaliya, sida gaadiidka iyo caafimaadka oo ku soo guuri laheyd, mana bilaaban ilaa hadda dhismahaas oo muddo hakad ku jira.

Sidoo kale, Al-Shabaab waxay dowladda Soomaaliya ka joojiyeen dhismaha wadada isku xirta Muqdisho iyo Afgooye, inkastoo markii dambe lacag lagu bixiyay dhismaha wadadaasi. Qatar ayaa boqolaal kun oo dollar ay ku bixisay dhismaha wadadaasi oo Al-Shabaab markii hore hakad geliyeen.

Goobaha sida gaarka ah loo leeyahay oo Al-Shabaab dayactirkooda joojiyeen waxaa kamid ah hotelkii waynaa ee Maka Al-Mukarama oo ay dhowr jeer weerareen iyo maqaayadii Hilaac UK, oo sidoo kale isku mar la weeraray labadaasi xarun.

Al-Shabaab ayaa dhismaha hotelkaan ay joojiyeen iyo goobaha kale ku micneeyay in aysan raali ka aheyn sii shaqeynta hoteelkaasi oo lagu tiriyo goobo fara ku tiriska ah oo diiday bixinta canshuurta Al-Shabaab, halka Hilaac UK la sheegay in ay sababsatay warar sheegaya in xukuumadda Soomaaliya ay bixisay lacago taakulo ah oo dadkii ku hanta beelay lasiiyay.

Cidna kama qarsoona saameenta Al-Shabaab ee magaalada Muqdisho oo aad uga sii kordheysa halkii ay joogtay 3 sano ka hor iyadoo ay kusii milmayaan gudaha ganacsiga iyo shacabka intii uga harsaneed.

Xaqiiqda kale oo ay Caasimada Online, la wadaageyso akhristiyaasheeda waxaa kamid ah in Al-Shabaab, muddo todobaadyo ah joojiyeen adeegyadii dekadda Muqdisho kadib markii ay u hanjabeen shaqaalaha iyo gaadiidleyda dekadda Muqdisho, balse dib loo xaliyey.

Washington DC 11ka Siteembar  2019 Dhaqaalaha Soomaaliya ayaa sanadkan sare u kici doona 2.9%, halka sanadkii hore uu ahaa 2.8%, ka hor inta aanu deg deg u gaarin 3.2% illaa 3.5%, saddexda illaa shanta sano ee soo socota, sida uu sheegay Bankiga Adduunka

Saadaasha sare u kaca ee saddexda illaa shanta sano ee socota ayaa ku xirnaan doonta sida dalka uu awood ugu yeesho joogteynta is-beddelada dhaqaale ee socda, sida lagu sheegay bayaan kasoo baxay Bankiga Adduunka.

Dakhliga kasoo xarooda canshuurta ay ururiso dowladda Soomaaliya ayaa sanaddii tagtay sare u kacay 29%, kadib markii dhaqaalaha uu kasoo kabtay abaaro xooggan oo dhacay sanadkii kaas ka horreeyey, islamarkaana dowladda ay is-beddelo ku sameysay siyaasaddeeda canshuuraha.

“Inkasta oo horumarkan uu yahay mid dhiir-gelin leh, miisaaniyadda la heli karo si looga soo baxo baahiyaha qarash-gareynta ee qeybaha waxbarashada iyo caafimaadka kuma filna” ayaa lagu yiri qoraalka Banki Adduunka.

Banki Adduunka ayaa weydiistay dowladda inay abuurto sanduuq lacageed oo gaar u ah waxbarashada, si dowladda uu ugu ogalaado inay dalalka kale ee gobolka iyo saaxiibada Soomaaliya ka hesho lacag lagu taageero waxbarashada.

Sanduuqa Lacagta Adduunka ayaa bishii May sheegay in dhaqaalaha Soomaaliya uu ku taagan yahay waddadii saxda, hase yeeshee waxa uu ka digay inuu u baylahan yahay amni-darrada, is-beddelka cimilada iyo saboolnimada.

Soomaaliya 11ka Siteembar  2019 Wasiirka Arrimaha dibadda Soomaaliya Axmed Ciise Cawad oo ka qeyb-galay Shirka Wasiirada Arrimaha Dibadda ee dalalka ku bahoobay Jaamacadda Carabta ayaa shir guddoonka Shirkaasi ku wareejiyay dhigiisa dalka Ciraaq Maxamed Cali Xakiim.

Wasiir Cawad oo hadal kooban ka jeediyay Shirka Wasiirada Carabta  ayaa sheegay in qadiyada falastiin ay ahaaneyso qadiyada koowaad ee  wadamada Carabta ilaa iyo inta laga helayo dowlad madax bannaan oo falastiin leedahay caasimadeeduna tahay magalada Qudus.

Sidoo kale waxaa uu sheegay in wadamada Carbeed looga baahan yahay inay ka qeyb qaataan sidii loo joojin lahaa xiisadaha iyo qalalaasaha ka taagan wadamada Carbeed qaarkood,sida Libya,Yemen iyo Suuriya

Dhinaca kale isaga oo ka hadlayay Wasiir Cawad Arrimaha Soomaaliya ayuu sheegay inay weli jirto qatarta waxa loogu yeero Argagaxisada deegaannada qaar,waxaana uu ugu baaqay dowladaha Carabta ay Soomaaliya u baahan tahay in laga taagero dib u dhiska lana fuliyo balan qaadyadii ay horay ugu sameeyeen.

Wasiirka Arrimaha Dibadda Soomaaliya Axmed Ciise Cawad ayaa mudo Lix  bilood ah ahaa Shir guddoomiyaha Golaha wasiirada Arrimaha Dibadda ee Ururka Jaamacadda Carabta,isaga oo guddoomiyay shirar dhowr ah oo ay  yeesheen Wasiirada Arrimaha dibadda ee dalalka Carbeed.

Mandheera 11ka Siteembar  2019 Weerar mas’uuliyadiisa ay sheegteen Ururka Al-shabaab oo ka dhacay dulleedka degmada Mandheera ee gobolka Waqooyi Barri ayaa lagu waramayaa in lagu dilay tiro ka mid ah askarta ciidamada Kenya.

Wararku waxaa ay sheegayaan in ciidamada la weeraray ay yimaadeen dhinaca deegaanka Ceelraam oo  hoostaga Magalada Mandheera, iyaga oo ku sii jeeday degmada Ceelwaaq ee gobolka Gedo, halkaas oo ay ku sugan yihiin ciidamo  ka tirsan kuwa Kenya kaan mid ah howlgalka AMISOM.

Saraakiil ka tirsan ciidamda Kenya ayaa sheegay in ay iska difaaceen weerarka, hasse ahaatee dad ku sugan degmada Mandheera ayaa warbaahinta u sheegay in dagaal dhaxmaray labada dhinac ay ku dhinteen askar ka tirsan ciidamada Kenya oo aan wali tiradooda la xaqiijin.

Balse Ururka Al-shabaab ayaa war ay ku daabaceen baraha bulshada ku sheegay in ay weerarka ku dileen 9 Askari oo Kenyan ah sidoo kalena uga gubeen ilaa Afar Gaari  wallow warar madax banana oo xaqiijinaya aysan jirin.

Gobolka Waqooyi Barri  Kenya iyo qeybo ka mid ah gobolka Gedo oo ay ku sugan yihiin ciidamada Kenya waxaa inta badan ka dhaca weerarro isugu jira  qaraxyo iyo kuwa toos ah oo lala beegsado Ciidamada Kenya,waxaana mas’uuliyadooda sheegta Ururka Al-Shabaab.

Zimbabwe  11ka Siteembar  2019 Kooxda kubadda cagta Soomaaliya ee taariikhda sameysay ayaa ka hartay isreebreebka koobka adduunka 2022, kaddib markii ay guul darro kala kulmeen xulka kubadda cagta Zimbabwe.

Soomaaliya ayaa 1-0 kaga soo adkaatay lugtii hore, waana guushoodii ugu horreysay abid ee isreebreebka koobka adduunka.

Zimbabwe ayaa ku guuleysatay 3-1 lugtii labaad iyadoo labo gool ay dhalisay daqiiqadihii ugu dambeeyay.

 

https://www.youtube.com/watch?v=HeXgHPI1-qk

WARARKA MAANTA 5ta Siteembar  2019 

Su’aallaha Maanta: Maxuu Madaxweynihii hore #Damu-Jadiid Mudane Xassan Shiikh Maxamuud ugu magacaabay mar labaad khaa’inul waddan Raysal Wasaaraha #Soomaaliya khaa;inul waddan Senator Mudane Cumar Cabdirashiid Cali Sharmaake oo ku maray Wasiirkiisa Qorshaynta Mr. Cabdiraxmaan Cabdishakuur? Yaa madaxweyne ka noqon doona #Galmudug State? Maxaase ka soo cusboonayday arrintii dacwada badda #Soomaaliya? Maxayse yeeli doontaa #Kenya oo ogaatay inaysan Maxkamadda caalamiga iyo sharciyada caalamiga aysan ku xad-gudbi karin? Maxay xukuummadda fashilantay ee Khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” Iyo Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” uga aamusan yihiin arrinta badda Soomaaliya? Yaa qarxiya #Muqdisho? Yaa cunna canshuurta #Muqdisho? Maxay xukuummadda fashilantay ee #Dowladda #Soomaaliya u samayn lacag shilin Soomaali muddo ku dhow 3 sanno? Maxaase #Soomaaliya weli looga isticmaalaa lacago qalaad? Meeqo Taliyayaal oo katirsan Ururka AL-Shabaab ayaa hadda madax sare ka ah Laamaha Amniga dalka? Maxayse lacagaha ay xukuummadda fashilantay ku burburinayso maamul gobaleedyada dalka ka jira sida #Galmudug Iyo #Jubbaland? Maxayse beesha caalamka ugu diiday wax dhaqaallo ah la siiyo xukuummadda fashilantay ee khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Yaa noqon doona Madaxweynaha Soomaaliya ee soo socda? Ha wiqleyso! 

https://www.youtube.com/watch?v=6wCGKMqpeCk

Maamulk Dowladda Soomaaliya 5ta Siteembar  2019 Wararkii ugu dambeeyey ee laga helayo Magaalada Dhuusamareeb ee Caasimadda Maamulka Galmudug ayaa sheegayo inuu soo if baxay Khilaaf hor leh oo u dhaxeeyo Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Maamulka Ahlu Sunna.

Khilaafka cusub ayaa la sheegay sida aan xogta ku helnay inuu imaaday kadib markii Ahlu Sunna ay codsatay in la hoos geeyo guddiga Doorashada Galmudug.

Ahlu Sunna waxay Ra’isulwasaare Kheyre hordhigtay inay iyaga maamulaan Doorashada marka la qabto Shirka Dib u Heshiisiinta Beelaha Galmudug oo la filayo in lagu qabto Magaalada Dhuusamareeb.

Dowladda Soomaaliya ayaa codsiga Ahlu Sunna ka hor timid waxayna taas sababtay inuu Khilaafka meesha ugu sareysay gaaro, waxaana saacadihii lasoo dhaafay dhacay kulamo aan loo kala kicin oo u dhaxeeyey Ahlu Sunna iyo Ra’isulwasaare Kheyre.

Waxyaabaha ay Ahlu Sunna dalbadeen ayaa ah inay iyaga qaataan Guddiga Doorashooyinka iyo Maamulka Howlaha Doorashada.

Wararka qaar ayaa sheegayo in sababta uu shirkii Dib u Heshiisiinta Shalay u baaqday ay aheyd khilaafkaan darteed.

Dowladda Soomaaliya ayaa Magaalada Dhuusamareeb geysay Ciidamo badan oo isugu jiray AMISOM iyo kuwa Dowladda, waxaana wiiqmatay awoodii Ciidan oo ay Ahlu Sunna ku laheyd Magaalada Dhuusamareeb.

Baydhabo 5ta Siteembar  2019 Warar kala duwan ayaa ka soo baxaya khasaaraha ka dhashay qarax xoogan oo maanta ka dhacay qeybo ka mid ah degmada Awdheegle ee gobolka Shabeelaha Hoose.

Qaraxa oo ahaa nooca miinada dhulka lagu aaso ayaa waxaa lagu soo warramayaa in lala eegtay dad shacab ah oo olole nadaafadeed ka waday halkaasi.

Ugu yaraan 2 qof ayaa ku dhintay qaraxaasi, halka ay ku dhaawacmeen 5 kale, sida ay xaqiijiyeen ilo deegaanka ah.

Sidoo kale wararka ayaa intaasi ku daraya in ciidamada dowladda qarax kadib ay gaareen goobta, islamarkaana ay ka sameeyeen baaritaano kooban.

Ma jiro illaa iyo hadda wax hadal ah oo ka soo baxay saraakiisha ciidamada dowladda oo la xariira qaraxaasi lala eegtay dadka shacabka ah.

Awdheegle oo ay dhowaan la wareegeen ciidamada Milatariga Soomaaliya ayaa waxaa inta badan ka dhaca weeraro iyo qaraxyo ay geystaan dagaalyahannada Xarakada Al-Shabaab.

Soomaaliya  5ta Siteembar  2019 Gudoomiyihii hore ee gobolka Banaadir Taabid Cabdi Maxamed ayaa ku baaqay in si deg deg ah loogu gurmado dadka Soomaaliyeed ee Hantidooda lagu boobaayo dalka Koonfur Afrika.

War qoraal ah oo uu Taabid Cabdi Maxamed soo dhigay bartiisa facebook, ayaa waxa uu dowladda dhexe ee Soomaaliya ka dalbaday in dadkaasi la caawiyo si loo badbaadiyo Naftooda iyo maalkooda. Hoos ka aqriso qoraalka Taabid

Boobka iyo dilka lagu hayo muwaadiniinteena ku nool dalka South Africa ee soo laalaabtay ma ahan mid indhaha laga qarsan karo. South Africa waxaan u galnay abaal weyn oo taariikhda Afrika iyo caalamkaba meel uga qoran, maanta in ay muwaadiniinteena sidaas foosha xun ula dhaqmaan waa wax aanan la aqbali karin.

Dowladda South Africa, waa in ay si deg deg ah wax uga qabataa gummaadkan aan kala sooca laheyn ee loo geysanayo wallaalahooda Afrikaanka ah ee qeyb ka ah kobaca dhaqaalaha South Africa.

Dowladda Soomaaliya waxaan ugu baaqeynaa in ay arinkan wax ka qabato oo ay u dirto wafdi heerkiisu sareeyo si looga dhiidhiyo waxna looga qabto tacadiyadan joogtada ah ee muwaadiniinteena lagu hayo. Sidookalena iskaashi kala sameyso wadamada Afrikaanka kale ee aan dhibtan la waddaagno si ay cabasho wadajir ah ugu wada gudbiyaan Midowga Afrika.

Ilbiriqsi walba naf iyo maal Soomaaliyeed baa ku baaba’aya sidaa daraadeed waa in sida ugu dhaqsiyaha badan loogu gurmadaa muwaadiniinteena.

Muqdisho 5ta Siteembar  2019 Wasiirka Shaqada iyo Arrimaha Bulshada Xukuumadda Federaalka ah ee Soomaaliya, Mudane Sadiiq Xirsi Warfaa ayaa maanta guddoomiyay kullankii ugu horreeyay ee guddiga saddex geesoodka qaran ee arrimaha Shaqada oo ay soo qaban qaabisay hay’adda shaqaalaha adduunka ee ILO.

Dhismaha guddiga saddex geesoodka qaran ee arrimaha shaqada Soomaaliya oo wareegto kusoo saaray Wasiirka Sadiiq Warfaa ayaa noqonaya markii ugu horreysay ee Soomaaliya laga dhiso guddigan, waxaana kullanka maanta ka qaybgalay dowladda federaalka, dowlad-gobolleedyada dalka, xiriirka ururrada shaqaalaha Soomaaliyeed ee (FESTU) oo matalayay Shaqaalaha iyo Rugta Ganacsiga iyo Warshadaha Soomaaliyeed oo matalaysay loo shaqeeyaha.

Madaxa hay’adda shaqaalaha adduunka ILO ee Soomaaliya, Saad Gilani ayaa ugu horreyn sheegay inuu ku faraxsanyahay in Soomaaliya ay fulisay mabaa’didda ururka shaqaalaha adduunka ee ILO, wuxuuna ku ammaanay wasiirka shaqada iyo arrimaha Bulshada dowladda federaalka Soomaaliya in uu ku guuleystay inuu isku keenay guddiga saddex geesoodka ah, wuxuuna sheegay tallabadan inay billow u tahay shaqo abuur xoog leh oo dalka laga sameeyo.

Xoghayaha guud ee Xiriirka Ururrada Shaqaalaha Soomaaliyeed ee (FESTU), Cumar Faaruq Cismaan ayaa caddeeyay inay maanta u tahay Soomaaliya maalin weyn, wuxuuna uga mahadceliyay wasiirka Shaqada iyo Arrimaha Bulshada, mudane Sadiiq Warfaa dadaallada uu galiyay isu keenida iyo dhisida guddigan saddex geesoodka qaran iyo qabsoomida kullanka koowaad ee guddiga.

Wasiirka Shaqada iyo Arrimaha Bulshada Xukuumadda Federaalka ah ee Soomaaliya, Mudane Sadiiq Xirsi Warfaa ayaa maanta guddoomiyay kullankii ugu horreeyay ee guddiga saddex geesoodka qaran ee arrimaha Shaqada oo ay soo qaban qaabisay hay’adda shaqaalaha adduunka ee ILO.

Dhismaha guddiga saddex geesoodka qaran ee arrimaha shaqada Soomaaliya oo wareegto kusoo saaray Wasiirka Sadiiq Warfaa ayaa noqonaya markii ugu horreysay ee Soomaaliya laga dhiso guddigan, waxaana kullanka maanta ka qaybgalay dowladda federaalka, dowlad-gobolleedyada dalka, xiriirka ururrada shaqaalaha Soomaaliyeed ee (FESTU) oo matalayay Shaqaalaha iyo Rugta Ganacsiga iyo Warshadaha Soomaaliyeed oo matalaysay loo shaqeeyaha.

Madaxa hay’adda shaqaalaha adduunka ILO ee Soomaaliya, Saad Gilani ayaa ugu horreyn sheegay inuu ku faraxsanyahay in Soomaaliya ay fulisay mabaa’didda ururka shaqaalaha adduunka ee ILO, wuxuuna ku ammaanay wasiirka shaqada iyo arrimaha Bulshada dowladda federaalka Soomaaliya in uu ku guuleystay inuu isku keenay guddiga saddex geesoodka ah, wuxuuna sheegay tallabadan inay billow u tahay shaqo abuur xoog leh oo dalka laga sameeyo.

Xoghayaha guud ee Xiriirka Ururrada Shaqaalaha Soomaaliyeed ee (FESTU), Cumar Faaruq Cismaan ayaa caddeeyay inay maanta u tahay Soomaaliya maalin weyn, wuxuuna uga mahadceliyay wasiirka Shaqada iyo Arrimaha Bulshada, mudane Sadiiq Warfaa dadaallada uu galiyay isu keenida iyo dhisida guddigan saddex geesoodka qaran iyo qabsoomida kullanka koowaad ee guddiga.

Muqdisho 5ta Siteembar  2019 Xeer ilaaliyaha guud ee qaranka, Dr Axmed Cali Daahir ayaa shaaca ka qaaday in dowladda Kenya ay qarka u saaran tahay inay iskaga baxdo kiiska dacwadda  badda Soomaaliya ee yaalla maxkamadda caalamiga ah ee cadaaladda (ICJ)

Axmed Cali Daahir ayaa sheegay in Kenya ay hadda ka fakareyso sidii ay kiiska uga hari lahayd.

Hadalka Axmed Cali Daahir ayaa imanaya laba maalmood kadib markii Kenya ay maxkamadda ICJ ka codsatay in dib loo dhigo dhageyso dacwadda “si ay u qorato qareenno cusub.”

Naga filo faah-faahin dhowaan, Insha Allah.

Maamulka Dowladda Soomaaliya 5ta Siteembar  2019 Wasiirka wasaaradda cadaalada ee Puntland Cawil Sheekh Xaamud ayaa marka hore beeniyey in maamulkaasi uu sii daayey maxaabiis u xirnaa falal burcadbadeednimo kuwaas oo horay loogu soo xukumay Seychelles.

Maxaabiistaan oo tiro ahaan gaaraya illaa sodon, una badan dhalinyaro ayaa wasiirku waxa uu sheegay inay weli xiran yihiin.

‘‘Dadkaasi burcadbadeeda ah way xiran yihiin is-afgarad u dhaxeeyey Puntland iyo Seychelles ayaa jira, Puntland cidna ma sii deyn, saxna ma ahan arrintaasi.” ayuu yiri wasiir Cawil Sh Xaamud.

Dhanka kale wasiirka cadaalada Puntland oo hadalkiisa sii wata ayaa sheegay in ay doonayaan in haatan ay dib u eegis ku sameyaan heshiiskaasi, si ugu yaraan wax looga bedalo.

 

“Annaga oo rabna in aanan jabin heshiiska nagala dhaxeeya Seychelles, haddana waxaan rabnaa in aan sidii hore wax ka bedelno.” ayuu intaasi ku daray wasiirku.

Puntland ayaa ka mid ah maamullada sida aadka ah ula dagaalama kooxaha Burcadbadeeda Soomaalida, waxaana ay leedahay ciidamo gaar ah oo ka howlgala xeebaha bari ee Soomaaliya.

https://www.youtube.com/watch?v=6wCGKMqpeCk

 

WARARKA MAANTA 4ta Siteembar  2019 

Su’aallaha Maanta: Yaa madaxweyne ka noqon doona #Galmudug State? Maxaase ka soo cusboonayday arrintii dacwada badda #Soomaaliya? Maxayse yeeli doontaa #Kenya oo ogaatay inaysan Maxkamadda caalamiga iyo sharciyada caalamiga aysan ku xad-gudbi karin? Maxay xukuummadda fashilantay ee Khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” Iyo Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas” uga aamusan yihiin arrinta badda Soomaaliya? Yaa qarxiya #Muqdisho? Yaa cunna canshuurta #Muqdisho? Maxay xukuummadda fashilantay ee #Dowladda #Soomaaliya u samayn lacag shilin Soomaali muddo ku dhow 3 sanno? Maxaase #Soomaaliya weli looga isticmaalaa lacago qalaad? Meeqo Taliyayaal oo katirsan Ururka AL-Shabaab ayaa hadda madax sare ka ah Laamaha Amniga dalka? Maxayse lacagaha ay xukuummadda fashilantay ku burburinayso maamul gobaleedyada dalka ka jira sida #Galmudug Iyo #Jubbaland? Maxayse beesha caalamka ugu diiday wax dhaqaallo ah la siiyo xukuummadda fashilantay ee khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Yaa noqon doona Madaxweynaha Soomaaliya ee soo socda? Ha wiqleyso! 

https://www.youtube.com/watch?v=Ky4hG9q_UhE

Muqdisho 4ta Siteembar  2019 Saddex qof oo rayid ahaa ayaa xalay lagu dilay degmada Shibis ee magaalada Muqdisho, sida ay goobjoogeyaal u xaqiijiyeen Caasimada Online.

Dadkan la dilay ayaa sida ay wararka sheegayaan waxaa dilkooda fuliyey koox bastoolado ku hubeysn oo dilka kadib goobta ka baxsatay.

Al-Shabaab oo war kasoo saartay dilka ayaa sheegtay inay dishay laba sarkaal oo ka tirsanaa Nabad Sugidda dowladda Soomaaliya, kadibna ay ka furteen bastoolado ay wateen.

“Ciidadamada Al-Shabaab ayaa degmada Shibis ku khaarijiyay laba kamid ah saraakiisha Sirdoonka Soomaaliya, laba bastooladoodna waa kasoo qaniimaysteen” ayaa lagu yiri war ay baahisay Idaacadda Andalus ee afka Shabaab ku hadasha.

Degmada Shibis ayaa ka mid ah degmooyinka ugu amniga badan magaalada Muqdisho, waxaana dilkan uu imanayaa ayada oo maalmahan ay dilal qorsheysan ka yaraadeen Muqdisho.

Muqdisho 4ta Siteembar  2019 Soomaaliya ayaa Kenya xalay mar kale kaga adkaatay codeyn ka dhacday golaha nabadda iyo amniga ee Midowga Afrika oo la xiriirtay muranka Badda ee Soomaaliya iyo Kenya.

Golahan ayaa ka hadlayey soojeedin ka timid dalka Kenya oo la xiriira in Afrika dhexgasho oo heer Afrikaan ah lagu xaliyo khilaafka iyo muranka badda ee kala dhexeeya Soomaaliya.

Caasimada Online ayaa ogaatay in Soomaaliya ay diiday soo jeedinta Kenya, kuna adkeysatay in laga warsugo go’aanka maxkamadda cadliga adduunka.

Wasiiru dowlaha Wasaaradda arrimaha dibadda Xukuumadda Soomaaliya C/qaadir Axmed Kheyr oo kullanka khudbad ka jeediyay ayaa golaha u sheegay in dacwadda Kenya iyo Soomaaliya ay muddo shan sanno ah hortaal Maxkamadda xilligaan in golaha la horkeenana ay tahay wax lagu mushquulinaayo doodda maxkamada.

Wasiiru dowlaha ayaa sheegay in marnaba aysan dowlada Soomaaliya ka laaban doonin dacwadda Badda ee hortaalla Maxkamadda Caddaalladda adduunka ee ICJ.

Golahan oo ka kooban 15 dal, ayaa codbixin ay qaadeen oo ku saabsan in ururka Midowga Afrika uu dhex-galo xiisaddan iyo in kale, ayaa Kenya waxaa ka raacay fashil weyn kadib markii ay guul ku gaari weysay codeynta.

Kenya ayaa u baahneyd inay raacaan 8 dal, hase yeeshee waxa ay heshay 6 cod, halka Soomaaliya ay ka heshay 7 cod. Hal dal ayaa ka maqnaa, halka dalka Morocco uu go’aan dhex-dhexaad qaatay.

Horay wasiirka arrimaha dibadda ee Soomaaliya Axmed Ciise Cawad, ayaa midowga Afrika ugu gudbiyey qoraal ah: in Soomaaliya ay ku kalsoon tahay maxkamadda cadliga, isla markaana ka war sugayaan.

Kenya ayaa waxaa ay wadaa cadaadis walbo oo looga hortagayo in doodda ay ka bilaabato ICJ 9-ka bishan, laakin Soomaaliya ayaa dhankeeda ku adkeysaneysa in halkaas la tago, laguna qanco natiijada.

Muqdisho 4ta Siteembar  2019 Wasiirka gaashaandhigga Soomaaliya, Xasan Cali Maxamed (Amardambe) ayaa markii ugu horreysay haweeney u magacaabay in y xil sare ka qabato wasaaradddaasi.

Wasiir Amardambe ayaa Jihaan Cabdullaahi Xasan u magacaabay in ay si KMG ah u sii heyso xilka agaasimaha guud ee wasaarada gaashaandhigga.

Digreetada oo ku taariikheysnen 1/09/2019-ka ayaa waxaa looga dalbaday hay’adaha dowladda in ay la shaqeeyaan sii haya agaasimaha guud ee wasaaradda gaashaandhigga xukuumadda federaalka Soomaaliya, Jihaan Cabdullaahi Xasan.

“Waxaa maanta oo ay taariikhudu tahay 1/09/2019 si si kumeel gaar ah xilka agaasimaha guud ee wasaaradda gaashaandhigga u magacaabay, Marwo Jihaan Cabdullaahi Xasan, taas oo bedaleysa agaasimihii hore ee wasaaradda gaashaandhigga,Warsame Maxamuud Xasan oo si KMG ah u soo haayey xilkaasi.”ayaa lagu yiri qoraalka wasiir Amardambe.

Soomaaliya 4ta Siteembar  2019Diyaaradaha dagaalka ee Dowladda Faransiiska ayaa xalay howlgalo ka sameeyay degaano iyo degmooyin katirsan Gobalada Shabeelada Hoose iyo Jubada Dhexe, oo ka tirsan Koonfurta Soomaaliya sida ay noo xaqiijiyeen ilo dhanka Sirdoonka ah.

Howlgalkaan oo ay iska kaashadeen Ciidamada Kumaandooska Soomaaliya iyo kuwa Faransiiska ayaa lagu qaaday Saldhigyo Ciidan, Xarumo tababar iyo goobo kale oo muhiim u ahaa Al-Shabaab, waxaana ku dhintay Saraakiil iyo dagaalamayaal badan.

Duqeynta ka dhacdey Shabeellada Hoose, gaar ahaan inta udhaxeysa Sablaale iyo Imbarayso ayaa la sheegey in lala beegsadey xaruun weyn oo lagu tababaro Ciidamo ka tirsan Al-Shabaab, kuwaas oo loogu yeero Jabhada ama Ciidanka Jugta Culus, halkaas oo la sheegey in maalmihii dambe lagu aruurinayey ciidamo tira badan oo katirsan Kuwa Jugta culus ee gala dagaalada foolka foolka ah.

Howlgalkan ayaa la aaminsan yahay in uu ku dhintey Saadaq Nuur Cabdi, oo loo yaqaano Xasan Nuur, islamarkaana ahaa Amiirka Guud ee Gobolka Galgaduud walow aan si rasmi ah loo xaqiijin karin geeridiisa, balse waxaa jira warar sheegaya in uu halkaasi ka khudbeynayay markii ay duqeynta dhaceysay.

Goob joogayaal ayaa Caasimada Online u sheegay in ay maqlayeen dhawaqa hubka daran dooriga udhaca iyo madaafiicda culus oo tirada badan.

Dhinaca kale duqayn Xoog leh ayaa ka dhacday Gobolka Jubada dhexe, gaar ahaan duleedka Degmada Bu’aale waaxana bartilmaameedku ahaa Amiirkii Guud ee Tababarada Al-Shabaab Shekh Axmed Cumar oo caan ku ah Axmed Dhere iyo darawalkiisa, balse ma cadda in lala helay.

Sidoo kale, Degmada Jilib ee Gobalka Jubada Dhexe waxa la duqeeyay 2 Talis oo ay kala daganayeen Ciidamo ka tirsan kuwa Jugta Culus iyo kuwa Xisbada, waxaana lagu duqeeyay 2 Saldhig ay ka daganaayeen degmada Jilib ee Koonfurta Soomaaliya.

Saraakiil dhawac ah ayaa lasheegey in ay halkaasi ka baxsadeen waxaan kamid ah sida ay noo sheegeen Saraakiil katirsan Kumaandooska Soomaaliya-

  1. Macalim Mucaad, oo taliye u ah Xisbada Al-Shabaab
  2. Abuu-Sacad, oo ah madaxda Dacadaha Guud ee Jubbooyinka
  3. Iyo Abuu-Xamza Axmed, oo isagana ku magacaaban madaxa diiwaanka Jabhadda Al-Shabaab ama Ciidanka Jugta culus ee Al-Shabaab ka tirsan.

Sirdoonka Soomaaliya iyo kuwa caalamiga ah ee taageera ayaa kordhiyay beegsiga goobaha muhiimka ah ee Al-Shabaab kasoo qaadaan weerarada tooska ah sida aan ka soo xiganay Xubno muhiim ah oo katirsan Kumaandooska Soomaaliya

Kenya 4ta Siteembar  2019 Dowladda Kenya oo tabarteeda isugu geysay arrinta kiiska Badda ee kala dhexeey Soomaaliya ayaa ceyrisay qaar ka mid ah Qareenadii ku matalayey maxkamadda cadaalada adduunka ee ICJ.

Madaxweyne Uhuru Kenyatta iyo xeer ilaaliyaha guud ee dalkaasi Kihara Kariuki, ayaa isku raacay in la bedalo lix qareen oo caalami ah, iyaga oo qaadanaya kuwa cusub.

Sidoo kale waxa ay maxkamadda ICJ, ka dalbadeen in dib loo dhigo dhageysiga kiiskaasi, waxaana ay sababta ku sheegeen inay doonayaan inay qaataan Qareeno kale.

Qareennada la ceyriyey ayaa waxaa ay kala yihiin, Payam Akhavan oo u dhashay Mareykanka,  Vaughan Lowe oo u dhashay UK, Alan Boyle oo u dhashay UK, Mathias Forteau oo u dhashay France, Mr Karim Khan UKand iyo  Amy Sanders oo u dhashay UK

Sababta loo eryey Qareenadani ayaa lagu sheegay, kadib markii ay wax natiijo ah ka soo hooyo waayeen fadhiyadii hore ee maxkamadda.

Arrintan ayaa ku soo aadeysay, iyadoo xalay Soomaaliya ay Kenya kaga adkaatay codeyn ka dhacday golaha nabadda iyo amniga Midowga Afrika ee Addis Ababa, taas oo la xiriirtay muranka Badda ee Soomaaliya iyo Kenya.

ICJ ayaa la filayaa in todobaadla dambe ay dib u bilowdo dhageysiga dacwadda Badda, waxaan dooda ku horreyn doonto Soomaaliya.

Muqdisho 4ta Siteembar  2019 Ra’iisul wasaaraha xukuumnadda federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Xali Khayre oo la hadlayey warbaahinta ayaa digniin adag u diray ciidamada Ahlu Sunna Waljamaaca, gaar ahaan kuwii dhowaan la Qarameeyey.

Khayre oo khudbad u jeedinayey ciidamadaasi oo tababar loo soo xiray ayaa sheegay in aan la aqbali doonin ciidan ka wada tirsan dowladda & Ahlu Sunna.

Sidoo kale wxuu ballan in dowladdu ay muhiimad gaar ah siineyso hagaajinta iyo xaquuqda dhammaan ciidamadii Ahlu Sunna ee lagu biiriyey kuwa Xoogga dalka.

“Dowladda waxaa waajib ku ah inaad ka heshaan xaquuqdiina,saraakiisha ciidamada Xoogga dalka ee deegaannada Galmudug waxaa ay ku amran yihiin inay ciidamada faraanwaajibkooda, idinku waxaad ka soo wareegteen Ahlu Sunna, laakin laga bilaabo saacadan waa la idinla xisaabtamayaa mana aqbaleyno in aad ka wada tirsanaantaan meeshaad ka tirsanaan jirteen iyo dowladda federaalka.” ayuu yiri Ra’iisul wasaare Xasan Cali Khayre. Ugu dambeyn wuxuu tilmaamay in dhismaha ciidanka Xoogga Soomaaliyeed aan loo mari karin qabiil iyo jabhad, islamarkaana laga soo gudbay dhibaatooyinkaasi.

Hadalkan ayaa ku soo aadaya, iyadoo dhowaan dowladda dhexe iyo Ahlu Sunna Waljamaaca ay xal ka gaareen khilaafkii ka dhashay heshiiskii ay horay ugu daareen gudaha magaalada Dhuusamareeb ee Caasimada dowlad goboleedka Galmudug.

Maamul Galmudug 4ta Siteembar  2019 Waxaa markale uu dib u dhac ku yimid shirka dib u heshiisiinta Galmudug oo la filayey in maanta uu ka furmo magaalada Dhuusamareeb ee xarunta gobolka Galgaduud.

Xubno ka mid ah guddiga qaban qaabada  ayaa Caasimada Online u sheegay in arrimo farsamo darteed uu u baaqday shirkaasi.

Sidoo kale waxa ay xunahani sheegeen inay ku rajo weyn yihiin in shirka uu furmo maalinta bari ah oo ku beegan 5/09/2019-ka.

Dhuusamareeb waxaa ku sugan Ra’iisul wasaaraha Soomaaliya, Mudane Xasan Cali Kahyre iyo qaar ka mid ah golihiisa wasiirada.

Ra’iisul wasaaraha ayaa daah-furi doono shirweynaha dib u heshiisiinta maamulka Galmudug oo in muddo ah diyaarintiisu ay watay xukuumadda Soomaaliya. Waa markii saddexaad oo uu dib dhac ku imaanayo shirkan oo ay weli tabasho ka qabto beesha Saleebaan ee degta magaalada Cadaado ee gobolka Galgaduud.

https://www.youtube.com/watch?v=Ky4hG9q_UhE

WARARKA MAANTA 2da Siteembar  2019 

Su’aallaha Maanta: Maxuu yiri Taliyihii hore ee Hay’adda Nabad-Sugidda Qaranka Iyo Sirdoonka Qaranka Duli Fashilmay Cabdilaahi Sanbalooshe oo soo noqday Safiirka hore dalka Turkiga? Maxayse ahayd aqoonta loogu dhiibay  Hay’adda Nabad-Sugidda Qaranka Iyo Sirdoonka Qaranka Duli Fashilmay Cabdilaahi Sanbalooshe? Maxaa Hay’adda Nabad-Sugidda Qaranka Iyo Sirdoonka Qaranka loogu dhiibay Maalgeliye Argagixiye Ururka AL-Shabaab Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”?  Waa kuma Madaxweynaha soo socda ee #Galmudug State? Yaa fashilay #Dowladda #Federaalka #Soomaaliya? Maxuu u kashifay Wasiirka Maalliyadda Mudane Cabdiraxmaan Ducaale Beyle inaysan Dowladda Soomaaliya awood u lahayn canshuuraha ay qaataan Ururka Argagixisadda AL-Shabaab? Yaa is-hor-casili doona Madxweyne Farmaajo “Been-Hawaas” ama Raysal Wasaare Kheyre “Bakhti-Raam-Sade? Meeqo sarkaal ayeey Ururka AL-Shabaab ku leeyihiin laamaha amniga ee Dowladda Federaalka Soomaaliya? Maxayse xukuummadda fashilantay ee Soomaaliya u xirtay Wasiirkii Amniga Dowlad Gobaleedka #Jubbaland Cabdi Janan?  Yaa noqon doona Madaxweynaha soo socda ee Soomaaliya? Ha wiqleyso! 

https://www.youtube.com/watch?v=v5-LZsq_fxA

Soomaaliya 2da Siteembar  2019 Warbaahinta Dalka ayaa ogaatay in Madaxweynaha Maamulka Jubbaland Axmed Maxamed Islaam iyo Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya Xasan Cali Kheyre, ay yeesheen wadahadal dhinaca Telephone-ka, ayna kawada hadleen Xaaladda Maamulka Jubbaland.

Axmed Madoobe ayaa soo wacay Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya ugu yaraan laba jeer todobaadkaan, markii ay Golaha Wasiirada amarka ku soo rogeen Socdaalka Diyaaradaha ee magaalada Kismaayo kaas oo si rasmi ah u dhaqan galay.

Labada dhinac ayaa ka wadahadlay Xaaladda Jubbaland, waxaana la sheegay in Axmed Madoobe uu Kheyre ka dalbaday in uu la kulmo islamarkaana uu soo dirsado wakiilo si loo xaliyo Khilaafka labada dhinac.

Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya Xasan Cali Kheyre, ayaa la sheegay in uu ogolaaday in Xukuumadiisa ay wadahadal la gasho hogaanka Axmed Madoobe, islamarkaana ay dhawaan bilaaban doonto wadahadalka dhinacyada.

Axmed Madoobe ayaa sidoo kale Kheyre u sheegay in magaalada Muqdisho u soo diri doono masuuliyiin ka socda maamulkaasi iyo Baarlamaanka Soomaaliya kuwaas oo dhinaciisa ku matali doono wadahadalka Muqdishana lagu qaban doono.

Dad badan ayaa aaminsan in Xasan Cali Kheyre, uu raali ka yahay doorashadii ka dhacday Kismaayo ee lagu doortay Axmed Madoobe, islamarkaana wadahadal Xiriir hoose ah u dhaxeeyo labadan hogaamiye.

Xildhibaano ka tirsan Baarlamaanka Soomaaliya labadiisa Aqal ayaa wada dedaalo ay ku doonayaan in ay isu keenaan madaxda Dowladda Soomaaliya iyo kuwa maamulka Jubbaland oo ku kala aragti duwan doorashadii ka dhacday Kismaayo 22-kii bishii hore, taas oo uu ku soo baxay Axmed Maxamed Islaam “Axmed Madoobe”.

Arrintan ayaa imaneysa ayada oo sidoo kale Axmed Madoobe uu dhowaan warqad u qoray madaxweyne Farmaajo, balse aan weli looga soo jawaabin, ayada oo madaxweynaha uu aaminsan yahay in Axmed Madoobe uusan sharci ahayn, oo uusan mudneyn in lala hadlo.

 

Maamulka Somaliland 2da Siteembar  2019 Maamulka Somaliland ayaa ka horyimid heshiiskii 31-kii bishii hore dowladda federaalka Soomaaliya iyo Ururka Midowga Yurub ay ku kala saxiixdeen magaalada Muqdisho, kaas oo loogu magac daray duqii hore ee magaalada Caasimada ah ee Muqdisho marxuum Injineer Cabdiraxmaan Cumar Cismaan Yariisow.

Warsaxaafadeed ka soo baxay wasaaradda qorsheynta iyo horumarinta Somaliland ayaa lagu sheegay in dowladda federaalka aysan saxiixi karin heshiis ama mashruuc laga fulinayo deegaanadeeda.

Sidoo kale qoraalkan ayaa lagu sheegay in kaalmada beesha caalamka si toos ah iyaga loogala xaajoodo, islamarkaana aysan qaadan doonin mashruuc loo soo mariyey meelo kale.

Waxa kale oo ay Somaliland ku goodisay in mashruuca Midowga Yurub uusan ka fuli doonin magaalada xeebta ku taalla ee Bebera.

Hadalkan ayaa ku soo aadaya, iyadoo labo maaĺin ka hor xukuumadda Soomaaliya iyo Midowga Yurub ay kala saxiixdeen heshiis la xariira dhismaha waddooyinka iyo horumarinta magaalooyinka Muqdisho iyo Berbera.

Muqdisho  2da Siteembar  2019Amarkii dowladda federaalka ee ahaa in diyaaradaha ka duulaya Kismaayo ama ka dagaya ay khasab tahay inay maraan Garoonka Aadan-Cadde ee Muqdisho ayaa saameeyey dhamaan degmooyinka garoomada leh ee uu ka arimiyo maamulka Jubbaland.

Waxaa isi-soo taraya cabashooyinka ay jeedinayaan shacabka ku nool dhamaan degmooyinka Jubbaland iyo shirkadaha duulimaadyada, kuwaas oo si isku mid ah uga cabanaya amarka xukuumadda federaalku ay kusoo rogtay duulimaadyada garoonka diyaaradaha ee magaalada Kismaayo.

Cabashada xayiraadaan kuma koobna oo kaliya Kismaayo ee waxaa la qaba dhamaan degmooyinka Jubbaland sida, Garbahaarey, Doolow, Baar-dheere, Ceel-waaq, Dhoobley, Luuq iyo degmooyin kale oo dhaca dhulka uu ka arimiyo dowlad goboleedka Jubbaland.

Sidoo kale caqabada ka dhex jirta degmooyinkaas ayaa ah in waddooyinka la iskugu socdaalo ay ku sugan yihiin Al-Shabaab, sidaas darteedna aysan dad badan safar dhulka ah wadooyinkaas ku gali karin.

Muqdisho 2da Siteembar  2019 Maxkamadda darajada koowaad ee ciidamada qalabka sida ee Soomaaliya ayaa saaka xukun adag ku riday askari ka tirsan ciidamada Booliska Soomaliyeed oo dil u geystay allaha u naxariistee Marxuum Sheikh Nuur Maxamed Maxamuud oo ahaa arday wax ka baranayey magaalada Caasimada ah ee Muqdisho.

26 july sanadkan ayuu dable Boliis Baashi Mustaf Cumar Dhaqane ku dilay Allaha Unaxariiiste Marxuum Sheikh Nuur Maxamed Maxamuud degmada Xamarjajab ee gobalka Banaadir.

 Sheikh Nuur Maxamed Maxamuud oo  ahaa arday dhiganayay School ayaa marayay meel aan ka fogeyn Ceelgaabta xilli fiid hore ah, waxaana dil u geystay Dable Boliis Baashi Mustaf Cumar Dhaqane oo ay sheegeen markaatiyaal la socday Marxuumka in uu soo isticmaalay waxyaabaha maanka dooriya Askariga dilka geystay.

Isla xilligii  uu geystay dilka ayay Ciidamada amniga xireen,  waxa uuna saldhiga Boliiska Xamarjajab ku wareejiyay xafiiska xeer ilaalinta oo ah goobta laga dhaqaajiyo gal dacwadeedka.

Maalin kadib ayay Garsoorayaasha u direen xabsiga dhexe Eedeysanaha garsuge ahaan.

19 bishii tagtay ayay codsadeen xafiiska xeer ilaalinta in la muddeeyo dhageysiga dacwadda Baashi Mustaf Cumar Dhaqane, 26 bishii sideedaad ayay ballamisay maxkamadda darajada koowaad dhageysiga dacwad ka dhan Baashi Mustaf Cumar Dhaqane.

Xafiiska Xeerilaalinta ayaa Maxkamadda horkeenay  Laba markaati, baarihii kiiska, sawirka marxuumka,  warqadda cadeynta dhimashada ee dhakhtarka iyo Qorigii uu dilka ku geystay oo nuuciisu ahaa AK47.

Markaatiyaasha Maxkamadda hortaagnaa oo laba ahaa ayaa fadhiga Maxkamadda ka hor sheegay in askariga dilka geystay uu umuuqday mid isticmaalay wax yaabaha Maanka-dooriya, waxa uu sidoo kale midkood uu sheegay in Marxuum Sheikh Nuur Maxamed Maxamuud uu ku dhawaaqay ha I dilin, waxaa nolosha ka leeyahay hammi sare balse nasiib xumo uu toogtay Baashi Mustaf Cumar Dhaqane.

Laba xidigle ismaaciil Salaad Maxamed  oo ah ku xigeenka xeer ilaaliyaha guud ee ciidamada qalabka sida ayaa ku dooday in Eedeysanaha Maxkamadda hortaagan uu ku xadgudbay sharafka ciidanka iyo ilaalinta muwaadinka waxa uu ka codsaday maxkamadda in lagu xukumo diltoogasha ah.

Qareenada u dooday Eedeysanaha ayaa maxkamadda weydiistay in loo naxariiisto maadaama uu ahaa qof aan  miirkiisa joogin.

Ugu dambeyn maanta ayay Maxkamadda Darajada koowaad ee Ciidamada Qalabka Sida kasoo saartay go’aan waxaana ay maxkamadda ku xukuntay dil toogasha ah oo ah qisaasta Marxuum Sheikh Nuur Maxamed Maxamuud,  sida uu u sheegay warbaahinta Gashaanle Sare Xasan Cali Nuur Shuute oo ah guddoomiyaha Maxkamadda Darajada Koowaad ee Ciidamada Qalabka Sida.

Go’aanka Maxkamadda ayaa ka furan rafcaan muddo la siman bil xukunka kadib.

 

Ex- Koontorool 2da Siteembar  2019 Faah faahinno dheeraad ah ayaa ka soo baxaya qaraxa xoogan oo barqanimadii maanta ka dhacay agagaarka isgoyska Ex-Koontarool Afgooye ee magaalada Muqdisho.

Qaraxa ayaa ka dhashay gaari NOH ah oo laga soo buuxiyey walxaha qarxa, kaas oo sidoo kale la sheegay inay la socdeen illaa saddex nin oo hubeysan.

Sida ay sheegeen dad goobjoogayaal ah ciidamada ammaanka ayaa ka shakiyey gaariga oo doonanyey inuu xoog ku soo dhaafo halkaasi, kadibna rasaas ay ku fureen ay dhalisay inuu qarxo.

Wararka ayaa intaasi ku daraya in is rasaaseyn kooban ay dhexmartay ciidamada Booliska iyo raggii la socday gaarigaasi.

Khasaaraha hor dhaca ah ayaa sheegay in la toogtay labo ka mid ah raggaasi oo uu mid ka mid aha ahaa darawalkii gaariga, halka midka saddexaad uu baxsaday, laguna raad joogo.

Waxa kale oo la xaqiijiyey in qaraxaasi uu ku dhintay hal askari oo ka tirsanaa ciidamada dowladda federaalka ah ee Soomaaliya.

Sidoo kale waxaa jira khasare soo gaaray dad rayid ah iyo gawaarid iyo mootooyin nooca Bajaajka ah oo ku buburay qaraxaasi.

Ma jiro weli war rasmi ah oo ka soo baxay saraakiisha laamaha amniga ee dowladda Soomaaliya iyo sidoo kale sheegtay masuuliyada qaraxaasi.

Maamulka Galmudug  2da Siteembar 2019 Wasiirka arrimaha gudaha, federaalka iyo dib-u-heshiisiinta, Eng; Cabdi Maxamed Sabriye, oo xalay ka qayb galay munaasabad soo dhaweyn ah oo Dhuusamareeb loogu sameeyay ergada ka qeyb geleysa shirka dib-u-heshiisiinta Galmudug, ayaa caddeeyay in September 04,2019 uu furmayo shir-weynaha reer Galmudug ay aayahooda uga tashanayaan.

Eng; Cabdi Maxamed Sabriye oo dhammaan ergooyinka reer Galmudug uga mahad celiyay ka qayb galka shirka ayaa codsaday in guddiga dib-u-heshiisiinta gacan lagu siiyo ka guul gaaridda shir-weynaha  si reer Galmudug ay ugu diyaar garoobaan dhismaha dowlad gobaleed dhameys ah oo ka shaqeyna danahooda.

Guddoomiyaha guddiga qaban-qaabada shir-weynaha dib-u-heshiisiinta Galmudug, Dr. Cabdiraxmaan Macallim Cabdullaahi Baadiyow ayaa munaasabadda ka sheegay in dadaal badan ay guddigu geliyeen isu keenidda ergada iyo u diyaar garowga ka mira dhalinta shir-weynaha.

Wasiirka arrimaha gudaha, federaalka iyo dib-u-heshiisiinta, waxa uu sidoo kale sheegay inta laga gaarayo maalinta uu shirku furmayo in ergada loo sameynayo wacyi gelin, iyo kaararkii ay uga qayb geli lahaayeen shirka.

Dhanka kale, Ra’iisul wasaaraha xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Xasan Cali Kheyre, ayaa lagu wadaa in gaaro Magaalo Dhuusamarteeb ee xarunta Dowlad Goboleedka Galmudug, si uu u furo shirka lagu wado in uu Saacadaha soo socda halkaasi ka furmo.

Teleefishinka Dalsan TV oo wareysi  lagu fashilay Taliyihii hore ee Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Soomaaliyeed oo markii uu ku fashilmay in jaggo la siiyo hadda u batay inuu qabiil wax ku raadsado.

https://www.youtube.com/watch?v=v5-LZsq_fxA

https://www.youtube.com/watch?v=v5-LZsq_fxA

WARARKA MAANTA 1da Siteembar 2019
Su’aallaha Maanta: Waa kuma Madaxweynaha soo socda ee #Galmudug State? Yaa fashilay #Dowladda #Federaalka #Soomaaliya? Maxuu u kashifay Wasiirka Maalliyadda Mudane Cabdiraxmaan Ducaale Beyle inaysan Dowladda Soomaaliya awood u lahayn canshuuraha ay qaataan Ururka Argagixisadda AL-Shabaab? Yaa is-hor-casili doona Madxweyne Farmaajo “Been-Hawaas” ama Raysal Wasaare Kheyre “Bakhti-Raam-Sade? Meeqo sarkaal ayeey Ururka AL-Shabaab ku leeyihiin laamaha amniga ee Dowladda Federaalka Soomaaliya? Maxayse xukuummadda fashilantay ee Soomaaliya u xirtay Wasiirkii Amniga Dowlad Gobaleedka #Jubbaland Cabdi Janan? Yaa noqon doona Madaxweynaha soo socda ee Soomaaliya? Ha wiqleyso!

Kenya 1da Siteembar 2019 Wargeyska Daily Nation ee ka soo baxa Dalka Kenya ayaa sheegay in go’aanka dowladda Federaalka ah ee Soomaaliya ku amartay in diyaaradaha tagaya ama ka baxaya Kismaayo maraan Muqdisho ay tahay ujeeddo ka dhan ah dowladda Kenya.
Wargeysku waxaa uu sheegay in Magaalada Kismaayo ay joogaan Ciidamo Kenyaan ah sidoo kalena joogaan Magaalada Dhoobley.
Dowladda Soomaaliya ayaa todobaadkii hore ku amartay diyaaradaha ka dagaya Kismaayo ama ka duulaya in ay maraan Magaalada Muqdisho si hubin loogu sameeyo.
Hayeeshee dowladda Kenya ayaa u aragta in go’aankaasi yahay mid iyada ka dhan ah
kenya waxa ay dadaal xoog leh ugu jirtaa sidii kiiska Badda loogu dhameyn lahaa meel aan maxkmad ahayn.
Laakiin Maxkamadda kiiskaas gacanta ku heysa ee ICJ ayaa sheegtay in dhegeysiga wareegga ugu dambeeya uu bilaabanayo 9ka Bishan September kuna egyahay 13ka Bishan.
Maraykanka 1da Siteembar 2019 Wararka ka imaanaya Waqooyiga Magaalada Muqdisho ayaa sheegaya in xalay fiidkii lagu dilay nin dhalinyaro ahaa, ka dib markii ay qaybaha kore ee jirkiisa ka toogteen rag bastoolado ku hubeysnaa.
Dilka oo ka dhacay xaafadda Arjantiin ee Degmada Kaaraan, iyadoo ay dilkaasi gaysteen laba nin oo sida la sheegay ku hubeysnaa bastoolado.
Raggan oo aan la garanayn cidda ay ka tirsan yihiin ayaa dilka ka dib waxaa u suurtagashay inay goobtaasi ka baxsadaan, lamana garanayo ujeedada ka dambeysa inay ninkaasi dhalinyarada ah dilaan.
Marxuumka oo ka mid ahaa dhalinta ku dhaqan xaafadda Arjantiin ayaa waxaa lagu magacaabi jiray Cadaawe Cabdulle Farey.
Ciidamada Booliska oo ku baxay halka uu dilku ka dhacay ayaa tagey goobtaasi, xilli ay baxsadeen dembiile-yaasha, lamana soo sheegin cid ay dilkaasi u soo qabteen.
Amniga Magaalada Muqdisho ayaa maalmihii la soo dhaafay ka soo reynaayay, waxaana aad u yaraaday dilalka ay ka gaysanayan ragga bastooladaha ku hubeysan, ee sida dhow loola xiriirinayo maleeshiyada Ururka Al Shabaab.
Maraykanka 1da Siteembar 2019 Guddoomiyaha cusub ee gobolka Banaadir ahna duqa Muqdisho, Cumar Maxamed Maxamuud Filish oo si rasmi ah ugu shaqo bilaabay Xarunta Dowladda Hoose ee G/Banaadir, ayaa durba wajahaya caqabado xoog leh oo uga imaanaya xiriirka kala dhaxeeya Ra’iisul Wasaare Xasan Cali Kheyrre.
Warbaahin ayaa ogaatay in Xasan Cali Kheyre iyo Cumar Maxamed Maxamuud Filish, uusan u dhaxeynin heshiis islamarkaana ay ku kala tageen kulamo ay ku yeesheen Madaxtooyada Soomaaliya ka hor xil wareejinta Cumar Filish.
Khilaafka oo salka ku haaya Ciidamada maamulaya Aqalka Dowladda Hoose iyo go’aanka amniga Muqdisho, ayaa sababay in labada masuul ay isku fahmi waayaan.
Cumar Filish, duqa cusub ayaa dalbaday in xilka laga qaado taliyaha Qaybta Guud ee Booliiska Gobalka Banaadir kadib markii Saadaq John iyo Cumar Filish isku maan dhaafeen Ciidamo uu Cumar Filish keensaday Aqalka Dowladda Hoose.
Duqa cusub ayaa sheegay in uusan la shaqayn karin Saadaq John amniga Muqdishana lagala xisaabtami doono Gobalka Banaadir, dhamaan dadkii kala shaqayn lahaa amniga iyo horumarka Gobalka uu la imaanayo Guddoomiyaha, waana arinta sababtay kala tagga labadaan hogaamiye.
Xildhibaano iyo Saraakiil sare oo ka tirsan Gobalka Banaadir ayaa Caasimada Online u sheegay in khilaafka la gaarsiiyay Madaxweynaha Soomaaliya islamarkaana hadda la sugayo Madaxweyne Farmaajo.
“Aniga iima muuqato wadashaqayn dhaxmari karta Filish iyo Kheyre hadii aan Farmaajo nidaam u sameynin” ayuu yiri Xildhibaan katirsan Golaha Shacabka oo la hadlay Caasimada Online oo naga codsaday in aanan adeegsan magaciisa iyo codkiisa.
Khilaafka Filish iyo Kheyre waxay ka muuqatay munaasabadii Xil wareejinta oo la sheegay in loo diiday Golaha Wasiirada iyo in laga tabiyo Telefishinka Qaranka Soomaaliyeed kadib markii uu amray Wasiirka Warfaafinta Soomaaliya oo la kulmay Kheyre.
Xaflada oo aan laga tabin Telefishinka Qaranka ayaa maalin kadib Page-ka TV-ga la soo geliyay Khudbadii habeen hore waxaana la sheegayaa in ay aheyd cadaadis ka yimid dhinaca Madaxtooyada Soomaaliya.
Si guud magaalada Muqdisho ayaa laga dareemayaa khilaafka u dhaxeeya labada dhinaca waana hadal heynta ugu wayn ee maalmahaan ka taagan Gobalka Banaadir.
Maraykanka 1da Siteembar 2019 Taliyaha cusub ee ciidanka Booliska, General Cabdi Xasan Maxamed (Xijaar) ayaa sheegay in uu sare u qaadi doono saraakiisha haweenka ee ku jira ciidanka Booliska Soomaaliyeed.
Taliye Xijaar ayaa ballan qaaday in muddada uu joogo uu ka shaqeyn doono sidii loo badin lahaa tirada gabdhaha ee saraakiisha ciidanka Booliska Soomaaliya.
“Waxaan xoojin doonaa Gender-ka Booliska oo aan ku soo dari doono tirada hadda gabdhaha ka joogta kuwa intaas ka sii badan marka aan xilka wareejinayo.” ayuu yiri taliyaha cusub ciidanka Booliska Soomaaliyeed.
Dhanka kale wxuu ballan qaaday inuu ka war heyn doono caruurta agoonta ee ciidamada Booliska Soomaaliyeed, si ay u helaan daryeel wanaagsan.
Ugu dambeyn waxuu taliyuhu sheegay inuu xoojin doono wada shaqeynta shacabka iyo Booliska Soomalaiyeed.
Taliye General Cabdi Xasan Maxamed (Xijaar) ayaa shalay si rasmi ah ula wareegay xilkiisa, kadib munaabad ka dhacday gudaha magaalada Caasimada ah ee Muqdisho.
Maraykanka 1da Siteembar 2019 Wasiirka wasaaradda Maaliyadda Soomaaliya, Mudane Cabdiraxmaan Ducaale (Beyle) ayaa shaaciyey in xukuumadda federaalka aysan ka hortagi karin dakhliga ay Al-Shabaab ka hesho magaalada Muqdisho.
Beyle oo la hadlayey wargeyska caanka ah ee Washington Post ayaa qiray in dowladdu aysan laheyn awood ay ku joojiso dhaqaalaha faraha badan ee kooxda Al-Shabaab ka hesho gudaha Caasimada.
“Waa xaalad cabsi ah, ma heyno awood aan ku wajanho arrinaasi” ayuu yiri wasiir Beyle, isagoo ku sugan dalka Japan.
Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray in dagaalyahannadooda ay joogaan meel kasto, iyaga oo isku ekeysiinaya shacabka.
“Dhibaatada waa mid hal nooc ah Al-Shabaab waa Soomaali, sida aniga ama qof kale meel walba ayey joogaan, waana naga mid yihiin” ayuu hadalkiis sii raaciyey.
Al-Shabaab ayaa malaayiin Doller sanad kasta ka hesha Muqdisho, iyadoona canshuur ka qaada dekedda iyo ilo kale oo muhiim ah.
Sdioo kale waxay lacago Zakawaat ah iyo Canshuur ka qaadaa ganacstada oo tega deegaanka Mubaarak ee gobolka Shabeelaha Hoose.
Hadalka ka soo baxay wasiirka Maaliyadda oo ka mid ah wasiirada ugu miisaanka culus xukuumadda ayaa dhabar jab ku ah dowladda federaalka, sidoo kale wuuxuu niya-jab ku sii ridayaa ganasatada Soomaaliyeed.

WARARKA MAANTA 31ka Agoosto 2019
Su’aallaha Maanta: Maxay beesha caalamka u diiday inay wax dhaqaallo ah siiso xukuummadda fashilantay ee #Soomaaliya? Maxay Xukuumadda Federaalka #Soomaaliya uga difaacday Ururka Argagixisadda Al-Shabaab in lagu daro liiska Ururadda Argagixisadda Adduunka kulankii golaha amaanka ee Qaramadda Midooway? Maxay Xukuummadda Federaalka ee fashilantay u rabtaa in la burburiyo Dowlad Gobaleedka #Jubbaland Iyo #Dowlad Gobaleedka #Galmudug? Yaa kamid ah argagixisadda ka dhex shaqaynayso laamaha amniga Dowladda Federaalka Soomaaliya? Maxayse tahay sababta loo cunna-qabataynaayo shirkaddaha ganacsiga ee ka dhex shaqayn doona Maamulka Dowlad Gobaleedka Jubbaland? Yaa hoggaanka Laanta Socdaalka maamula Argagixiye Maxamed Aadan Koofi? Yaa hoggaanka Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka masuul ka ah argagixiye maal-geliye Fahad Yaasin Iyo Sakariye Xersi? Yaa burburinaya shirka Hobyo? Maxayse tahay sababta loo rabo in loo burburiyo Dowlad Gobaleedka Galmudug? Ha wiqleyso!

Muqdisho 31ka Agoosto 2019 Xildhibaan Maxamed Xasan Idiris oo ka mid ah mudanayaasha Baarlamaanka federaalka Soomaaliya ayaa ka hadlay xaaladda magaalada Dhuusamareeb, gaar ahaan ciidamada ay dowladda geystay halkaasi.
Xildhibaanka ayaa sheegay in dowladdu meel nabad ah ay u daabushay ciidamo Boolis ah oo sugi waayay amniga Muqdisho, sida uu hadalka u dhigay.
Sidoo kale wuxuu sheegay in arrintan ay abuuri karto dhibaato hor leh, islamarkaana ay tahay mid aan maskaxda geli karin.
“Ciidamo Boolis ah oo sugi waayay amniga Muqdisho, gaar ahaan Suuqa Bakaaraha, oo aan tagi karin Suuqa Xoolaha iyo 17ka degmo aan amnigooda sugi karin in maanta loo daabulo Dhuusamareeb oo ah meel nabad ah waa wax lala yaabo.” ayuu yiri Xildhibaan Maxamed Xasan Idiris . Dhanka kale Xildhibaan Xildhibaanka oo hadalkiisa sii wata ayaa xusay in waxa ka socda Dhuusamareeb ay yihiin afduub, islamarkaana wasaaradda arrimaha gudaha ee xukuumadda federaalka Soomaaliya aysan dib u heshiisin wadin, sida uu hadalka u dhigay.
Waxaa kale oo uu dowladda Soomaaliya ku eedeeyey in qalqal amni iyo mid siyaasadeed ay ka wado magaaladaasi.
“Waxa ka socda Dhuusamareeb waa afduub, Wasaaradda Arrimaha Gudaha wax dib u heshiisiin ah kama wado deegaanka, taas bedelkeed isku dir ayay ka wadaa, maalin hore magaalada waxaa halis u gasho in la isku fara saaro.”ayuu intaasi raaciyey xildhibaanku.
Hadalkan aya ku soo aadaya, iyadoo maalimihii dambe dowladda dhexe dhaq dhaqaaqyo xoogan ay ka waday gudaha Dhuusamareeb, iyadoo geysay ciidamo badan oo laga qaaday magaalada Muqdisho, kuwaas oo la wareegay xarumaha muhiimka ah ee magaaladaasi.
Italy 31ka Agoosto 2019 Xeer ilaalinta Talyaaniga ayaa war cusub ka soo saartay afduub 20 bishii November gudaha dalka Kenya loogu geystay Silvia Romano oo dhalasho ahaan ka soo jeeda dalkaasi.
Xafiiska xeer ilaalinta ayaa sheegay in dowladda ay ka walaacsan tahay in Silvia si deg deg ah loogu qaado gudaha Soomaaliya.
Warkan ayey dowladda Talyaanigu ku sheegtay in kooxaha Afduubayaasha ay qorsheeyeen in ay kala talaabaan xadka Soomaaliya.
Dowladdu waxay sidoo kale sheegay inay weli rumeysan tahay in Silvia Romano lagu heysto gudaha dalka Kenya. Sidoo kale waxaa fashilmay wada hadal u socday safaaradda Talyaaniga ee Nairobi iyo kooxda Afduubka geysatay.
Silvia Romanoayaa oo aheyd shaqaallo gargaar, waxaana xilliga la afduubnayey ay ku suganeyd dalka Kenya.
Afduubayaasha ayaa la sheegay in rasaasta ay fureen ay ku dhaawacmeen illaa shan qof oo ay saddex ka mid ah carruur yihiin, kadibna ka tallaabeen wabiga Galaana.z
Maamulka Galmudug 31ka Agoosto 2019 Taliyaha qeybta 21-aad ee ciidamada Xoogga dalka, Cabdicasiis Cabdullaahi (Qooje) oo la hadlay warbaahinta ayaa faah faahin ka bixiyey sababta ciidamada AMISOM loo geeyey deegaanada mamaulka Galmudug.
Qooje ayaa sheegay in ciidamada Jabuuti ee Hiil-Walaal ee la geeyey Dhuusamareeb iyo Guriceel ay ka caawin doonaan howlaha nabad gelyada.
Sidoo kale taliyaha ayaa xusay in aysan jirin dhibaato kale, islamarkaana ay ka shaqeyn doonaan horumarka xasiloonida Galmudug.
“Ciidamadan Hiil-Walaal ee ka socda Jabuuti kana tirsan AMISOM waxey halkan u yimaadeen in ay naga caawiyaan Amniga dhibaato kale ma jirto, waa been abuur wararka la leeyahay ee ah halkan lagama jecla, waa walaalaheen gacan ayeeyna na siinayaan.” ayuu yiri taliyaha. Dhinaca kale taliyaha qeybta 21-aad ee ciidamada Xoogga dalka ayaa intaasi ku daray in ciidamadani ay ka qeyb qaadaan doonaan dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab.
Dhowaan ayaala filayaa in Galmudug uu ka dhaco isbedal, iyadoo doorashada guud ee maamulkaasi lagu qaban doono magaalada Dhuusamareeb ee xarunta gobolka Galgaduud.
Maamulka Koonfur Galbeed 31ka Agoosto 2019 Wararka naga soo gaaraya gobolka Shabeelaha Hoose ayaa sheegaya in weerar gaadma ahaa oo lagu dili rabay mas’uu ka tirsanaa maamulka degmada Afgooye uu saacadihii la soo dhaafay ka dhacay gudaha magaaladaasi.
War ka soo baxay Al-Shabaab, laguna baahiyey boggaga taageera ayaa lagu sheegay in weerarkaasi ay fuliyeen dagaalyahanno ka tirsan kuwooda.
Al-Shabaab ayaa baahisay in weerarkan ay la beegsatay Cali Xuseen Barqash oo ah guddoomiye waaxeed ka tirsan maamulka degmadaasi.
Qoraalkan ayey sidoo kale Al-Shabaab ku sheegatay in dhaawac culus ay gaarsiisay mas’uulkaasi, sida hadalka u dhigtay. Dhanka kale ma jiro weli wax hadal ah oo ka soo baxay saraakiisha dhanka amniga oo ku aadan weerarkaasi.
Inta badan Al-Shabaab ayaa weeraro toos ah iyo dilal qorsheysan ka fulisan degmada Afgooye ee gobolka Shabeelaha Hoose.
Maamulka Jubbaland 31ka Agoosto 2019 Madaxweynaha maamul goboleedka Jubaland Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe) ayaa warqad u diray madaxweynaha dowladda federaalka Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo, taasi oo uu ku dalbaday in xal laga gaaro khilaafka dowladda federaalka ah iyo maamulka Jubaland.
Warqaddan oo la qoray 28-kii August, ayaa sax ahaanshaheeda waxaa Caasimada Online u xaqiijiyey xafiiska Axmed Madoobe iyo ilo-wareedyo ka tirsan Villa Somalia.
Axmed Madoobe ayaa madaxweyne Farmaajo ka dalbaday in wadahadal lagu dhameeyo khilaafka u dhexeeya labada dhinac.
Madaxweynaha Jubaland ayaa qoraalka ku sheegay inaysan suurtagal ahayn inuu soo socdo khilaafka iyo is-afgarad waaga ka dhex jira dowladda dhexe iyo maamul goboleedka.
“Mudane madaxweyne annagoo tixgelinayna mudnaanta iyo qadarinta ay leedahay in ummaddeena loogu shaqeeyo si wadajir ah oo ay ku dheehan tahay hufnaan, qadarin iyo is ixtiraam, waxaan soo jeedineynaa in aan isfahan buuxa aan ka gaarno wixii khilaafaad ahaa ee u dhexeeyey DFS iyo DG Jubaland. Arrimahaas oo aan qabno in haddii si qoto dheer loo darso lagu xallin karo si sahlan ayadoo gundhig looga dhigayo xeerarka iyo dastuurka dalka u yaalla.” Ayuu Axmed Madoobe ku yiri qoraalkiisa. “Mudane madaxweyne xaaladaha dalkeenna ka jira awgood suurta gal ma ahan in uu sii socdo khilaafka iyo is afgaran waaga ka jira dhexdeena.”
“Sidaa awgeed waxaan soo jeedinaynaa innagoo u hogaansamayna dastuurka iyo shuruucda dalka u degsan oo kala qeexaya awoodaha ay kala leeyihiin labadda beer dowladeed in aan si dhakhso u dhamayno khilaafka soo jiitamay ee aan wax natiijo ah laga gaareynin.”
Ilo-wareedyo ku dhow xafiiska madaxweynaha ayaa Caasimada Online u sheegay in madaxweyne Farmaajo uusan wax qorshe ah ka lahayn inuu u jawaabo Axmed Madoobe, sababtoo ah “uma aqoonsana madaxweynaha Jubaland.”

WARARKA MAANTA 30ka Agoosto  2019 

Su’aallaha Maanta: Maxay Xukuumadda Federaalka #Soomaaliya uga difaacday Ururka Argagixisadda Al-Shabaab in lagu daro liiska Ururadda Argagixisadda Adduunka kulankii golaha amaanka ee Qaramadda Midooway? Maxay Xukuummadda Federaalka ee fashilantay u rabtaa in la burburiyo Dowlad Gobaleedka #Jubbaland Iyo #Dowlad Gobaleedka #Galmudug? Yaa kamid ah argagixisadda ka dhex shaqaynayso laamaha amniga Dowladda Federaalka Soomaaliya? Maxayse tahay sababta loo cunna-qabataynaayo shirkaddaha ganacsiga ee ka dhex shaqayn doona Maamulka Dowlad Gobaleedka Jubbaland? Yaa hoggaanka Laanta Socdaalka maamula Argagixiye Maxamed Aadan Koofi? Yaa hoggaanka Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka masuul ka ah argagixiye maal-geliye Fahad Yaasin Iyo Sakariye Xersi? Yaa burburinaya shirka Hobyo? Maxayse tahay sababta loo rabo in loo burburiyo Dowlad Gobaleedka Galmudug? 

Ha wiqleyso!

Maraykanka 30ka Agoosto  2019 Ilhaan Cumar oo ah gabadh Soomaali ah oo ka tirsan xildhibaannada xisbiga Dimuqraadiga ee dalka Maraykanka ayaa shaacisay in hanjabaad cunsurinimo ah loo soo diray loona sheegay in lagu dili doono madal ay dawladdu qabanayso, dilkaasna uu gaysan doono “qof awood u leh oo qori wayn wata”.

Ilhaam Cumar oo laga soo doorto gobolka Minnesota ayaa sheegtay in fariimo dadka soo diraya ay is qarinayaan oo noocaas oo kale ah ay sababeen in ay ilaalo samaysato.

Waxay hadadalkaas sheegtay iyadoo Roy Moore oo ah murashax aqalka Senet-ka quudaraynaya uu sheegay in “Madaxweyne Trump uu hadal sax ah sheegay, ayna dib ugu laaban doonto Soomaaliya”.

Xildhibaanka xisbiga Jamhuuriga ee Alabama ayaa ku baaqay in Ilhaan laga eryo aqalka Congress-ka.

“Waan necbahay in aan ku nool nahay duni uu qofi kaa ilaalinayo dad kale,” ayay Arbacadii qortay Ilhaan oo Maraykanka tagtay iyadoo 12 jir ah oo qaxooti ah.

“Balse inta dadkan aan fayoobayn ay u hanjabayaan aniga iyo dadka kalaba waa in aan aqbalaa xaqiiqada ah in la i waardiyeeyo.”

Xubanaha Xisbiga Jamhuuriga ayaa inbadan duray Ilhaan iyaga oo dhaliishan meesha ay ka taagan tahay Israa’iil, waxayna ku eedeeyeen Yuhuud nacayb.

Xigasho BBC 

Soomaaliya Iyo Japan  30ka Agoosto 2019 Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga, Axmed Ciise Cawad, ayaa intii lagu guda-jiray kaltanka todobaad ee Shir Madaxeedka TICAD ayuu shir doceed la yeeshay dhiggiisa Japan Tarō Kōno, isaga oo kala hadlay habkii loo xoojin lahaa xiriirka laba geesoodka, waxa uuna bogaadiyay mowqifka Japan ee taageeridda Soomaaliya iyo tubteeda horrumarineed.

Wasiir Cawad ayaa xubin ka ah wafdiga uu hoggaaminayo Madaxweyne Maxamed Cabdullaahi Maxamed (Farmaajo) ee ka qeybgalaya Shir Madaxeedka todobaad ee TICAD ee ka furmay Magaalada Yokohama, Japan, oo soconaya inta u dhexeysa 28-30 August.

Wasiirrada Arrimaha Dibadda Soomaaliya iyo Japan ayaa waxa ay gar-waaqsadeen muhiimadda weyn ee ay leedahay in la furo iskaashi sal ballaaran oo dhinacyo badan leh oo nacfi wadaag u ah labada dal iyo labada shacab ee saaxiibada ah.

TICAD waa madal dhinacyo kala duwan oo hoggaamiyeyaasha iyo madaxda dalalku leeyihiin, kana qeybgalaan wakiillada Ururrada caalamiga iyo kuwa gobolka, loogana hadlo horrumarinta Afrika, kulankiisii ugu horreeyay waxa uu ku qabsoomay Japan sanadkii 1993.

Muqdisho 30ka Agoosto  2019 Madaxweynaha Soomaaliya  Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa wada hadallo wax ku ool ah kula yeeshay magaalada Yokohama ee dalka Japan madaxweyne ku-xigeenka Bankiga Adduunka ee qeybta Africa Hafez Ghanem.

Wada hadallada ayaa diiradda lagu saaray dadaallada Xukuumadda ee la xiriira dib u habeynta maaliyadda, daynta cafinta iyo sidii loo sii xoojin lahaa wada shaqeynta wanaagsan ee haatan ka dhaxaysa Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Bankiga Adduunka.

Kulanka uu Madaxweyne Farmaajo la yeeshay Madaxweyne  ku-xigeenka Bankiga Adduunka ee Qeybta Afrika ayaa waxaa ku wehlinayay Wasiirka Maaliyadda Somalia Cabdirxmaan Ducaale Beyle iyo agaasimaha guud ee madaxtooyada Somalia Dr Nuur Diiriye (Fuursade) iyo xubno kale.

Muqdisho 30ka Agoosto  2019 Xildhibaan Axmed Macallin Fiqi ayaa jawaab ka bixiyey go’aanka ay dowladda Soomaaliya ku amartay in diyaaradaha tagaya iyo kuwa kasoo baxaya Kismaayo ay soo maraan Muqdisho.

Hoos ka aqriso qoraal uu Fiqi soo dhigay bartiisa facebook.

Siyaasadda waa lagu kala aragti duwanaan karaa waana arrin ka dhexeysa siyaasiyiinta laakin macquul ma ahan in dawladda Soomaaliya magaceeda lagu ciqaabo dad Soomaaliyeed.

Go’aanka madaxda Dawaldda Soomaaliya oo ka caraysan doorashadii Jubaland ee loogaga awood roonaaday ee leh muuqaalka aargoosiga ma ahan wax qabta shacabka Soomaaliyeed ee Jubaland ku dhaqan iyo kuwa halkaas u safraya, diyaaradaha Kismaayo tagaya ama ka imaanaya MUQDISHO ha soo maraan ma ahan go’aan xilkasnimo ama saldhig sharci leh, waana isla caqliyaddii wadooyinka Xamar lagu xiray iyo midda aan looga hadlayn laguna cunaqabataynayn shabaabka canshuuraha ka qaadanaya dekedda Muqdisho iyo ganacsiga dalka.

Go’aanka Villa Somalia saakay ka soo baxey Waa mid dhibaato ku ah xuquuqda isu-socodka iyo dhaqdhaqaaqa dadka Soomaaliyeed, kamana bixi karaan dadkeenu culeyska ka dhalan kara go’aankaas.

Hey’adihii dalku waxey noqdeen kuwo go’aanno siyaasadaysan la soo dhex marsiisto, kana gudbaya xayndaabkii shaqeed ee loo igmaday. Hey’adda duulista hawadu marnaba kama aysan hadlin diyaaraddii ciidamada Itoobiyaanka ah waday ee isku dayday In ay ka degto Kismaayo todobaadkii hore, laakin go’aanada shacabkeena lagu dhibaataynayo waa soo saaraysaa. Waa wax laga xumaado.

Inkastoo aan aaminsanahay inuusan go’aankani hirgali doonin, haddana Guddiga Wadooyinka Dekkadaha, Garoomada, Tamarta iyo Gaadiidka labada aqal ee barlamaanka Federaalka waxaa looga fadhiyaa In ay soo faragaliyaan go’aankan sharciga dalka hareermarsan, laguna ciqaabayo shacabkeena u kala socdaalaya gobolada dalka.

Muqdisho 30ka Agoosto  2019 Guddoomiyihii hore ee maamulka gobolka Banaadir, haatana ah hoggaamiyaha xisbiga Cadaalada, Mudane Xasan Maxamed Xuseen (Muungaab) ayaa sheegay in dowladda Soomaaliya ay uga sii dartay culeyska saaran dadka shacabka ee ku dhaqan gudaha magaalada Caasimada ah Muqdisho.

Muugaab ayaa xusay in xirnaasha waddooyinka haatan looga sii daray, islamarkaana dhagxaantii waddooyinka la dhigay lagu bedaly Ganjeelo.

Sidoo kale wuxuu tilmaamay in gaadiidka noocyadiisa kala duwan, gaar ahaan kuwa ka soo baxa dekedda Muqdisho ay ku qaadato in uu tago suuq Bacaad ama Bakaaraha mudo saddex maalmood ah,taasina ay qeyb ka tahay dhibaatooyinka laga dhaxlay jidadka ay xirtay dowladda federaalka ah ee Soomaaliya.

“Magaladaan dhagax in lagu xiro waa ay dhaaftay waxaa ay marayesaa in Ganjeelo lagu xiro,baabuurka dekadda ka soo baxa oo badeecadaha Bakaaraha ama suuq bacaad u sido saddex maalin ayay ku qaadaneysaa walba Canshuur xadhdaaf ahna waa laga qaadaa.” ayuu yiri Muungaab.

Guddoomiyihii hore ee gobolka Banaadir oo hadalkiis sii wata ayaa ugu baaqay madaxda dowladda federaalka in doorka nabadgelyada loo daayo Duqa cusub ee Muqdisho, Cumar Maxamuud Maxamed (Filish), si loo helo kala dambeyn iyo amni waara.

“Guddoomiyaha gobolka asigaa ah Hoggaamiyaha Nabadgelyada Gobolkaan, laakiin waa inay madaxda qaranka ku dhiirataa in Guddoomiyaha doorkaas nabadgelyada loo daayo oo looga dambeeyo, Wasiirada ay qaataan siyaasadda guud ee Amniga, magaaladan amnigeeda iyo kala dambeynteena in la dabaqo xeerka nabadgelyada in la dabaqo oo Guddoomiyaha door la siiyo, laakiin haddii la yiraahdo amniga wax ka qabo, waxna aan loo dhiibeyn, waxba kama jirto waaye, marka in door la siiyo waa loo baahan yahay Guddoomiyaha”ayuu intaasi raaciyey guddoomiyihii hore ee gobolka Banaadir.

Ugu dambeyn wuxuu cararbka ku dhiftay in guddoomiyaha cusub uu yahay nin wax qaban kara guud ahaan gobolka Banaadir, islamarkaaana ay si gaar ah ula shaqeyn doonaan.

Muqdisho 30ka Agoosto  2019 Duqa Muqdisho ahna Guddoomiyaha Gobolka Banaadir Mudane Cumar Maxamuud Maxamed (Filish) ayaa xaflad si heer sare loo agaasimay oo ka dhacday xarunta aqalka D/Hoose, si rasmiya xilka uga la wareegay Ku-simaha Guddoomiyaha Gobolka Banaadir ahna ku-xigeenka Maamulka iyo Maaliyadda Mudane Ibrahim Cumar Mahad-Alle.

Guddoomiyaha cusub ee Gobolka Banaadir Cumar Filish ayaa ugu horreyn u mahadceliyey Madaxweynaha Jamhuuriyadda sida uu ugu aaminay masuuliyadda culus iyo kalsoonida uu siiyey, waxuna sheegay in isbadel dhinacyo badan leh uu maamulkiisu ka sameyn doono Caasimadda.

Duqa cusub ayaa ballanqaaday in uu xoogga saarayo ka shaqaynta iyo xoojinta arrimaha mudnaanta leh ee ay ugu horrayso sugidda amniga Caasimadda Muqdisho, caddaaladda iyo weliba la imaansho qorshe amni oo gobol, iyadoo lala kaashanayo hay’adaha amniga qaranka

Sidoo kale ayuu tilmaamay in jidadka xiran la furi doono, si isku socodka dadka iyo gaadiidka Caasimaddu u sahlanaato, isla markaana inta uu xilka hayo aan muwaadin Soomaaliyeed xaqiisa la duudsiin doonin.

“Waxaan u caddaynayaa bulshada Muqdisho inaan ugu shaqeyn doono si daacadnimo ah oo hufan, diyaar baan u ahay inaan idin kala shaqeeyo horumarinta gobolka Banaadir. Kobcinta dhaqaalaha, maalgashiga iyo bilicda caasimadduna waxay ii leeyihiin mudnaan gaar ah”.

Mudane Cumar Filish ayaa xusay in dhaqaaluhu uu kamid yahay wax yaabaha mudnaanta u leh, isla markaana uu muhiimad siin doono Kobcinta dhaqalaaha caasimadda iyo abuuridda jawi iyo bii’ad soo jiidan karta maalgashiga dibadda iyo gudaha, Korna u qaadi doono bilicda Muqdisho, si ay ula tartanto caasimadaha kale ee adduunka.

Guddoomiyaha cusub ayaa sheegay in la sii xoojinayo bixinta, ballaarinta iyo dardargelinta adeegyada bulsho ee maamulka gobolka iyo caasimaddu ay siiyaan dadweynaha iyo muwaadiniinta ku nool, isla markaana canshuurta la qaado si hufnaan leh loo maareyn doono, iyadoo loo adeegsanayo baahiyuhu mudnaanta ay kala leeyihiin, meel adagna looga soo wada jeedsan doono musuqmaasuqa iyo wax is daba marinta, si loo ilaaliyo ammaanada ummadda

Duqa Muqdisho ahna Guddoomiyaha Gobolka Banaadir Mudane Cumar Maxamuud Maxamed (Filish) ayaa ugu baaqay bulshada caasimadda in ay gacan ku siiyaan maamulkiisu sidii uu u gaari lahaa hadafkiisa ku qotoma baahida shacabka Muqdisho.

Munaasabadda xil-wareejinta ayaa waxaa ka soo qeyb galay masuuliyiin kala duwan oo ka socday hay’adaha dawladda, diblumaasiyiin, saraakiil ciidan, odayaal dhaqan, qaar kamid ah Guddoomiyeyaashii hore ee Muqdisho iyo qeybaha bulshada kala duwan ee ku nool Caasimadda.

Muqdisho 30ka Agoosto  2019 Mas’uuliyiin ka tirsan Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo qaar kamid ah odayaasha dhaqanka Soomaaliyeed ee ku nool magaalada Muqdisho ayaa sheegay in Dowladda Soomaaliya ay wado dedaalo ay dib ugu soo cusbooneysiineyso damaca dhulka uu degan yahay Senator Muuse Suudi Yalaxow.

Shirkado shisheeye ayaa la sheegay in lacag malaayiin dollar ah ay ku raadinayaan dhulka xeebta magaalada Muqdisho saaran ee uu degan yahay Senator Muuse Suudi Yalaxow, waxayna damacsan yihiin in ay ka dhisaan xaafad yar oo ah sida Xalane oo kale.

Warar soo baxay ayaa sheegaya in Dowladda Soomaaliya ay dooneyso in Cumar Maxamed Maxamuud “Finish” ay u adeegsato soo celinta dhulkaas oo ahaa dhul dan guud oo ay dowladihii hore ka iibiyeen Muuse Suudi Yalaxow. Cumar Finish ayaa ku beel ah Muuse Suudi.

“Ujeedada ugu wayn ee loo magacaabay Cumar Finsh, waa in uu soo celiyo dhulka uu dagan Sen. Muuse ee dowladda jaceel kale uma qabto guddoomiyaha cusub” ayuu yiri Xildhibaan ka tirsan baarlamaanka Soomaaliya oo la hadlay Warbaahinta, codsadayna inaan la magacaabin. Ma ahan arrin fudud, in Cumar Maxamed Maxamuud Finish loo adeegsado Muuse Suudi Yalaxow oo ah Senator ka tirsan Aqalka Sare ee Baarlamaanka Soomaaliya.

Inkastoo sanadihii dambe aysan jirin dirir iyo dagaalo u dhaxeeya Senator Muuse Suudi Yalaxow iyo Cumar Maxamed Maxamuud “Cumar Finish” hadane waxaa jirtay dagaalo culus oo dhowr sano ka hor dhax maray labadaan hogaamiye oo ka tirsanaa hoggaamiyayaashii hore ee beelaha Muqdisho.

Murankii u dhaxeeyay dowladda Soomaaliya iyo Senator Muuse Suudi Yalaxow ayaa maalmo ay dood taagneed kadib si iskeed ah u joogsatay xiisadaasi, mana jirto wax xal ah oo laga gaaray murankaasi.

Kenya 30ka Agoosto  2019 Afhayeenka ciidamada Kenya, Paul Njuguna oo la hadlay warbaahinta gudaha dalkaasi ayaa beeniyey eedeyn culus oo ay horay ugu jeedisay dowladda federaalka ah ee Soomaaliya.

Paul Njuguna ayaa sheegay in ciidamada Kenya ee qeybta ka ah howlgalka AMISOM aysan ku lug laheyn dhoofinta dhuxusha Soomaaliya.

Afhayeenka ayaa tilmaamay u jeedka ciidamadooda kaliya uu yahay, sidii ay Soomaaliya ugu soo dabaali-lahaayeen nabad iyo xasilooni.

“Eedeyn kasta oo la xiriirta ku lug lahaanshaha dhaqdhaqaaq kale waa mid aan sal lahayn. dadaal kasto oo lagu weji xumeynayo qeybtaas taariikheedna waa mid aan waxtar lahayn,” ayuu yiri Paul Njuguna.

Ugu dambeyn afhayeenka ciidanka Kenya ayaa hoosta ka xariiqday inay sii wadayaan doorkooda ku aadan sidii looga guuleysan lahaa Al-Shabaab.

Hadalkan ayaa ku soo aadayaa, iyadoo marar badan ciidanka dowladda Kenya lagu eedeeyey in ay ku lug leeyihiin dhuxusha tirada badan ee laga dhoofiyo dekedda magaalada Kismaayo, taas oo la sheego inay dhaqaale ka hesho kooxda Al-Shabaab.

https://www.youtube.com/watch?v=vCVxdWB2i7c

WARARKA MAANTA 28ka Agoosto  2019 

Su’aallaha Maanta: Yaa qoray warqada lagu soo xirayo hoggaanka Sare Ahlu-Sunna Wajamaca? Meeqo Taliyayaal ayeey xukuunnadda fashilantay ee khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” magaabay? Xaqse ma u leeyihiin inay magacaabaan dastuur ahaan? Maxay tahay sababta Dowladda Federaalka #Soomaaliya u aqoonsan weysay natiijadii doorashadda Dowlad Gobaleedka #Jubbaland ee dib loogu doortay Mudane Axamed Maxamed Islaam “Axmed Madoobe” oo noqday Madaxweynaha Dowlad Gobaleedka Jubbaland? Yaa qarxiya Muqdisho ma #Dowladdaha deriska  mise #Dowladdo kale oo shisheeye ah? Yaa qoray warqadaha been abuurka ah ee loo isticmaalay magaca Qaramadda Midooway si loo hakiyo doorashadda Madaxweynaha #Jubbaland? Yaa is-hor-casili doona khaa’inul waddan Raysal Wasaare Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” Iyo Beenaale Madaxweyne Farmaajo? Yaa Madaxweyne ka noqon doona Dowlad Gobaleedka #Jubbalad Ma Axmed Madoobe mise shaqsi ay keeni doonto xukuummadda fashilantay ee #Soomaaliya? Meeqo Hay’adood oo ajinabi ah/shisheeye ah ayaa mashaariic kala duwan magaca #Soomaaliya ku farsamaysta? Maxay Ahlu-Sunna Wajama xiriirka ugu jartay Xukuummadda fashilantay ee khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Yaa qarxiya #Muqdisho? Yaa dilay Eng. Yariisoow? Maxuu kashifay Guddoomiye ku-xigeenka Amniga ee Gobalka Banaadir Maxamed Tuulax? Maxay labada aqal ee #Soomaaliya uga aamusan yihiin xad-gudubyada at #Kenya ku samaynayso dadka iyo dhulka Soomaaliyeed? Maxay tahay sababta shaqo jooin loogu sameeyey shaqaalaha xafiiska Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Yaa dilay Marxuum Eng. Cabdiraxman Yariisow? Maxay tahay sababta uu Ku-simaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Argagixiye Fahad Yaasiin Xaaji Daahir “Daba-Naasle” u khaarajiyey Guddoomihii Gobalka Baanadir Ahna Duqa #Muqdisho Marxuum Eng. Cabdiraxmaan Yariisoow? Yaa #Muqdisho qarxiya? Maxayse xukuummadda fashilantay ee khaa’inul waddan Rsaysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” u diiday in maqaamka Muqdisho la sameeyo? Ha wiqleyso!

Muqdisho 28ka Agoosto  2019 Waxaa goor dhaw soo gaba gaboobay kulan ay yeesheen Wasiirka Arimaha Gudaha Xukuumadda Soomaaliya Cabdi Maxamed Sebriye iyo qeybaha kala duwan ee Bulshada ku nool magaalada Dhuusamareeb.

Wasiir Sebriye ayaa Bulshada Dhuusamareeb uga war bixiyey waxa uu ku saabsanaay iyo qodobada uu ka koobnaay heshiiskii ay bil ka hor wada galeen hoggaanka Ahlu-Sunna iyo Xukuumadda Federaalka.

Wasiirka ayaa sheegay in dowladda dhexe ay hir galisay dhamaan qodobadii lagu heshiiyey, markii laga reebo hal qodob.

Halkaas qodob ayuu ka gaabsaday Wasiir Sebriye inuu la wadaago Bulshada, balse waxa uu sheegay inaan wali la gaarin dhaqan galinta qodobkaas. Hoggaanka Ahlu-Sunna ayuu ku eedeeyey inay caqabad ku yihiin dhismaha maamulka Galmudug, isu keenida Ergada ka qeyb galeysa shirka Dhuusamareeb iyo soo xulidda Xildhibaanada cusub ee Galmudug, oo sida uu sheegay ay ku gor-gortamayaan.

Hadalka uu caawa Dhuusamareeb ka jeediyey Wasiirka arimaha gudaha ayaa laga cabsi qabaa inuu kasii daro carada Ahlu-Sunna oo galabta ku dhawaaqday inay iska difaaceyso dowladda.

Muqdisho 28ka Agoosto  2019 Xeer ilaaliyaha Qaranka Dr. Axmed Cali Daahir ayaa si qota dheer uga hadlay arinta Badda Soomaaliya ee Kenya ay muranka galisay.

Axmed Cali Daahir ayaa sheegay in Sagaalka bisha nasoo aadan ee Sebtember uu dhageysiga kiiska Badda ka bilaabanayo Maxkamadda caalamiga ah ee ICJ.

Afar maalin ayuu sheegay inuu socanayo dhageysiga kiiskaas.

Labo maalmood oo kamid ah Afartaas maalin ayaa la dhageysa doonaa, dooda Soomaaliya ay ku cadeynayso la haansheheeda badda la isku heysto.

Kenya ayaa sidoo kale labo maalin fursad u heysata inay soo bandhigida cadeymeheeda ku aadan lahaanshaha biyaha la isku heysto.

13-ka bisha Sagaalaad ee nasoo aadan ayuu sheegay Xeer ilaaliyaha Soomaaliya inay Maxkamaddu soo gaba gabeyneyso dhageysiga kiiska Badda.

Wixii intaas ka dambeeya ayuu sheegay inay Maxkamaddu u fariisa doonto xukunka kama dambeysta ah ee cidda iska leh Biyaha muranka badan ka dhex dhaliyey wadamada Kenya iyo Soomaaliya.

Lama shaacin xiliga kama dambeysta ah ee uu soo baxayo xukunka Maxkamadda, balse waxaan gabi ahaanba jirin wax Racfaan ah oo ka furan kiiskaas.

Dadka Soomaaliyeed ayuu ka dalbaday Xeer ilaaliye Axmed inay u midoobaan kana qeyb qaataan difaaca iyo soo dhicinta dhulkooda.

Isagoo rajada Soomaaliya ay ka leedahay guusha kiiskaas ku tilmaamay inay tahay 99% in loo xugmi doono dhulkooda muranka la galiyey.

Muqdisho 28ka Agoosto  2019 Taliska Qaybta Guud ee Booliiska Gobalka Banaadir ayaa madaxda dowladda Soomaaliya la wadaagay go’aan lagama maarmaan ah oo ku saabsan Shaqaalaha Dowladda Hoose ee Gobalka Banaadir kadib weerarkii ka dhacay xarunta gobolka.

Taliyaha Qaybta Guud ee Booliiska Gobalka Banaadir Saadaq Cumar Xasan “Saadaq John” ayaa soo jeediyay in dib u eegis lagu sameeyo dhamaan Shaqaalaha Dowladda Hoose iyo sida ay shaqada ay ku soo galeen.

Booliiska ayaa Madaxweynaha, Ra’iisul Wasaaraha iyo Guddoomiyaha cusub ee Gobalka u jeediyay in shaqaalaha oo dhan la marsiiyo nidaamka saxda ah ee Shaqaaleysiinta, sidoo kalane dhamaantood loo diro qof damiin buuxa ka noqon kara oo loo raacdo wax kasta oo ka yimaada qofka la damiintay.

Booliiska Gobalka waxay sheegeen in aysan bilaaban karin shaqada dowladda Hoose islamarkaana adag tahay sida lagu helo kalsooni amni iyadoo aan dib u eegis lagus sameynin Shaqaalaha oo dhan oo intooda badan nidaam aan sax aheyn lagu qortay.

Boqolaal qof oo waxaa jira ana wax shaqo ah qaban balse gobolka looga shaqaaleeyey hab qaraabanimo, si ay mushahar un uga qaataan.

“Kaliya amniga gobalka saameyn maayaan shaqaalaha laakiin waxayn saameyn ku yeelanayaan dhamaan amniga mas’uuliyiinta dowladda iyo shaqaalaha kalaba haddii aan dib u eegis lagu sameynin Shaqaalaha Dowladda Hoose oo dhan” ayuu yiri qof ka tirsan Booliiska Soomaaliya oo la hadlay 

“Al-Shabaab waxay gobalku ku leeyihiin xidido adag oo u baahan in la siibo, hadii aan wax laga qaban-na waxaa halis ku jira nolasha dad badan iyo dowladnimada Soomaaliya” ayuu hadalkiisa sii raaciyay Sarkaalkaan kat irsan Booliiska Soomaaliya ee la hadlay Caasimada Online.

Cumar Finish, Guddoomiyaha cusub ee Gobalka Banaadir ahna duqa Muqdisho, ayaa dalbaday in Booliiska Soomaaliya ee Gobalka Banaadir kala shaqeeyaan sidii uu u hagaajin lahaa Shaqada iyo Shaqaalaha Gobalka isagoo dalbaday in mudada dib u eegista ka horeysana aad loo adkeeyo ammaanka Gobalka.

Ciidamada Booliiska Soomaaliya ayaa hadda wada dedaal lagu xaqiijinayo amniga masuuliyiinta Gobalka Banaadir iyadoo sidoo kale shaqaalaha iyo dadka kalaba aad loo baarayo. Baaritaanka ayaa sidoo kale waxaa lagu sameynayaa agabyada uu qofka wato sida kabaha IWM ah.

Muqdisho 28ka Agoosto  2019 Ra’iisul Wasaaraha xukuumadda federaalka Soomaaliya (XFS), mudane Xasan Cali Khayre oo uu wehliyo taliyaha ciidanka xoogga dalka, Sarreeye guuto, Odawaa Yuusuf Raage, ayaa xerada tababarka ciidamada ee Gen. Goordan ku booqday ciidamo ka tirsan xoogga dalka oo loo tababarayo ka qayb qaadashada howl gallada dalka looga saarayo Al-Shabaab.

Ra’iisal Wasaare Xasan Cali Khayre oo u mahad celiyay macallimiinta Xerada Gen. Goordan ee diyaarinaya ciidamada oo tababarku heer gebagebo  ah u marayo, ayaa askarta ku dhiirri geliyay in ay si wanaagsan u dhammeystaan tababarka si ay ugu biiraan ciidamada dalka cadawga ka difaacaya sida uu hadalka u dhigay.

Ciidamadan ayaa marka loo dhammeystiro tababarka waxa ay qayb ka noqonayaan ciidamada xoogga dalka ee ku sugan furimaha dagaalka ee  qabowga iyo cadceedda u taagan ilaalinta dhiigga umadda Soomaaliyeed iyo la-dagaalanka Al-Shabaab.

Ra’iisal Wasaaraha ayaa sheegay in ciidamadu ay yihiin rajada ummadda Soomaaliyeed, lagana doonayo in ay xoojiyaan guulihii ay horay u soo  hooyeen ciidamda Soomaaliyeed, si looga mira dhaliyo himilooyinka ummadda Soomaaliyeed.

Dowladda Soomaaliya ayaa dadaal xooggan ugu jirta dhismaha ciimada xoogga dalka si ay u hantaan guud ahaan amniga dalka, waxaana ciidamada xoogga dalka oo gudanaya waajibaadka ka saaran qarannimada ay guulo wax ku ool ah kasoo hooyeen howl gallada ka dhanka ah Al-Shabaab.

https://www.youtube.com/watch?v=r6ySQrgDubo

https://www.youtube.com/watch?v=C75jyRYL7LA&feature=youtu.be

Image may contain: 4 people, people standing

Hambalyo!
Madaxweynaha Dowlad Gobaleedka #Jubbaland State Mudane Axmed Maxamed Islaam “Axmed Madoobe” oo la dhaariyay.
Kismaayo, 22, Ogoosto, 2019-Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Jubbaland Mudane Axmed Maxamed Islaam ayaa markii labaad ku guulaystay Doorashada madaxtinimada Dowlada Jubbaland oo Baarlamaani ah.

Madaxweynaha ayaa helay 56 cod halka musharaxa ku xigay oo ahayd Canab Maxamed daahir ay heshay 17 cod Maxamed Muxumed ayaa isaguna helay 1 cod.

Gudoomiyaha Maxkamada Sare Sheekh Cabdi shakuur ayaa Madaxweynaha dhaariyay iyadoo uu garab taagan yahay Taliyaha guud ee Ciidamada qalabka sida ee Jubbaland Janaraal aadan koojaar.

Hambalyo Madaxweynaha Dowlad Gobaleedka Jubbaland State Mudane Axmed Maxamed Islaam “Axmed Madoobe”
Kismaayo Khamiis 22ka Agoosto 2019 #Jubbaland #State waxaa soo dhammaatay doorashada madaxweynaha dowlad goboleedka Jubbaland oo ka dhacday magaalada Kismaayo ee gobolka Jubbada Hoose.

Waxaa doorashadan ka qeybgalay Saddex musharrax, iyadoo xildhibaannada Jubbaland ee codeynaya tiradoodu ahayd 73 mudane.

Axmed Maxamed Islaam Madoobe ayaa ku guuleystay doorashadan oo ku dhammaatay wareegeedii Koowaad, waxayna natiijada tahay sidan:

1- Axmed Maxamed Islaam wuxuu helay 56 cod

2- Canab Maxamed Daahir waxay heshay 17 cod

3: Maxamuud Muxumed Cumar wuxuu helay 1 cod.

Doorashadan ayaa ku dhacday si nabad ah, iyadoo ammaanka uu ahaa mid aad loo adkeeyay.

Warkaan wixii kusoo kordha kala soco wararkeena kale Insha Allah.

Digniin Culus!
Beesha Caalamka oo digniin culus u dirtay Madaxweynaha ku fashilmay hoggaanka dalka Mudane Maxamed Cabdillaahi Farnaajo (Been-Hawaas) iyo Raysal Wasaare Mudane Hassan Cali Kheyre (Bakhi-Raam-Sade) oo asna ku fashilmay hoggaaminta xukuummad hufay oo cadaalad ugu wadashaqaysa Ummadda Soomaaliya.

21 Aug2019

SOMALIA’S INTERNATIONAL PARTNERS ON JUBALAND’S ELECTORAL PROCESS

Mogadishu – With a view to promoting stability and preserving unity among the communities of Jubaland, Somalia’s international partners (Canada, Ethiopia, European Union, Finland, Germany, Italy, Kenya, Netherlands, Norway, Sweden, Turkey, Uganda, United Kingdom, United States, African Union Mission in Somalia [AMISOM], Intergovernmental Authority on Development [IGAD] and United Nations) have engaged all stakeholders in Jubaland to encourage them to reach agreement on a single electoral process that is credible, inclusive, fair and peaceful.  We are concerned that in the absence of such agreement, the likelihood of instability and division within Jubaland is significantly increased.

Ahead of the planned events on 22 August 2019, we call on all stakeholders to avoid any actions that could cause violence. We welcome the efforts of AMISOM to create a secure environment in Jubaland, and encourage coordination between the forces on the ground. We urge all stakeholders to act with restraint, wisdom, and statesmanship.

Maintaining peace and stability in Jubaland is crucial not only for the people of this Federal Member State but also to enable further progress on Somalia’s national political, security, economic and development priorities.

WARARKA MAANTA 19ka Agoosto  2019 

Su’aallaha Maanta: Yaa qarxiya Muqdisho ma #Dowladdaha deriska  mise #Dowladdo kale oo shisheeye ah? Yaa qoray warqadaha been abuurka ah ee loo isticmaalay magaca Qaramadda Midooway si loo hakiyo doorashadda Madaxweynaha #Jubbaland? Yaa is-hor-casili doona khaa’inul waddan Raysal Wasaare Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” Iyo Beenaale Madaxweyne Farmaajo? Yaa Madaxweyne ka noqon doona Dowlad Gobaleedka #Jubbalad Ma Axmed Madoobe mise shaqsi ay keeni doonto xukuummadda fashilantay ee #Soomaaliya? Meeqo Hay’adood oo ajinabi ah/shisheeye ah ayaa mashaariic kala duwan magaca #Soomaaliya ku farsamaysta? Maxay Ahlu-Sunna Wajama xiriirka ugu jartay Xukuummadda fashilantay ee khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Yaa qarxiya #Muqdisho? Yaa dilay Eng. Yariisoow? Maxuu kashifay Guddoomiye ku-xigeenka Amniga ee Gobalka Banaadir Maxamed Tuulax? Maxay labada aqal ee #Soomaaliya uga aamusan yihiin xad-gudubyada at #Kenya ku samaynayso dadka iyo dhulka Soomaaliyeed? Maxay tahay sababta shaqo jooin loogu sameeyey shaqaalaha xafiiska Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Yaa dilay Marxuum Eng. Cabdiraxman Yariisow? Maxay tahay sababta uu Ku-simaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Argagixiye Fahad Yaasiin Xaaji Daahir “Daba-Naasle” u khaarajiyey Guddoomihii Gobalka Baanadir Ahna Duqa #Muqdisho Marxuum Eng. Cabdiraxmaan Yariisoow? Yaa #Muqdisho qarxiya? Maxayse xukuummadda fashilantay ee khaa’inul waddan Rsaysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” u diiday in maqaamka Muqdisho la sameeyo? Ha wiqleyso!

Muqdisho 19ka Agoosto  2019 Madaxweynaha Soomaaliya, Maxamed Cabdullaahi Farmaajo oo booqasho shaqo ku jooga dalka Jabuuti ayaa maanta wada hadallo wax ku ool ah la yeeshay dhiggiisa Madaxweyne Ismaaciil Cumar Geelle.

Wasiirka Boostada iyo Isgaarsiinta ee Dowladda Federaalka Soomaaliya Mudane Cabdi Canshuur Xasan oo ka warbixiyay kulanka ay yeesheen labada Madaxweyne ayaa sheegay in ay ka wada hadleen xoojinta xiriirka walaaltinnimo iyo wax wada qabsiga labada dal.

Wasiir Canshuur ayaa yiri “Waxaa laga wada hadlayaa sidii loo sii xoojin lahaa, loona dardargelin lahaa horumarka iyo wax wada qabsiga labada dal ee walaalaha ah.”

Dhanka kale, Wasiirka Arrimaha Dibedda ee Jamhuuriyadda Jabuuti Mudane Maxamuud Cali Yuusuf oo isna ka warbixiyay kulanka ayaa xusay in labada dhinac ay isla lafo-gureen arrimo masiiri ah oo la xiriira amniga, dhaqaalaha iyo arrimaha ka taagan Gobolka isaga oo bogaadiyey guulaha ay Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed dhawaan ka gaareen dagaalka lagu la jiro kooxaha argagaxisada.

“Walaalaheenna Soomaaliya aad ayaan ugu hambalyeynaynaa sida ay maamulka iyo talada Soomaaliya u wadaan, aad ayaan Madaxweyne Farmaajo iyo xukuumaddiisa ugu hambalyeynaynaa la dagaalanka argagaxisada sida ay uga shaqaynayaan iyo sida ay u xoojinayaan deganaanshaha iyo xasiloonida dalka.”

“Arrimaha gobolka ayaa laga xaajoonayaa. Suudaan wadcigeeda waad arkaysaan, Koonfur Suudan waa sidaas si lamid ah, Yemen oo aan naga fogaynaya dhibaatooyin badan ayaa ka taagan. Sidoo kale Jabuuti waxay tartan ugu jirtaa inay Golaha Amniga ee Qaramada Midoobey xubin ka noqoto, taageero ayaana ka sugaynaa walaaleheenna Soomaaliya.” ayuu yiri Wasiirka Arrimaha Dibedda Jabuuti.

Kulankan waxaa Madaxweynaha ku wehelinayey Wasiirka Boostada iyo Isgaarsiinta ee Dowladda Federaalka Soomaaliya Mudane Cabdi Canshuur Xasan, Agaasimaha Madaxtooyada Qaranka Mudane Nuur Diiriye Xirsi (Fuursade) iyo Danjiraha Soomaaliya ee Jabuuti Mudane Maxamed Cali Nuur.

Muqdisho 19ka Agoosto  2019 Dagaal xooggan oo u dhaxeeya ciidamada dowladda iyo Amisom oo dhinac ah iyo Al-Shabaab ayaa xalay saqdii dhexe ka dhacay deegaanka Bariire ee gobolka Shabeellaha Hoose.

Dowladda federaalka iyo Al-Shabaab ayaa labaduba guulo ka sheegtay dagaalka.

Taliyaha Ciidamada Lugta Generaal Odawaa Yuusuf Raage ayaa warbaahinta Qaranka u sheegay in jab xooggan la gaarsiiyay maleeshiyada Al-Shabaab markii ay isku dayeen xalay iney weerar ku soo qaadaan saldhig ciidanka Xoogga dalka ku leeyihiin duleedka deegaanka Bariire, halkaasina looga dilay 20-ka tirsan maleeshiyadooda halka tiro intaasi ka badana looga dhaawacay.

Generaal Odawaa Yuusuf Raage ayaa sheegay in Ciidanka Xoogga dalka ay ka feejignaayeen weerarka Shabaabka, islamarkaana markii ay soo qaadeen ay ku halaagsameen.

Dhinaca kale, kooxda Al-Shabaab ayaa sheegtay in ciidamo aad u hubeysan ay dhowr jiho ka weerareen laba saldhig oo ay ku suganyihiin ciidamada Uganda iyo kuwa dowladda federaalka.

Warbaahinta Al-Shabaab ayaa sheegatay in intii uu dagaalku socday ay maleeshiyada Al-Shabaab la wareegeen dhowr difaac oo ay lahaayeen ciidamada dowladda federaalka ee deegaanka Bariire.

Ciidamada qalabka sida ayaa maalmihii ugu dambeeyay ka waday gobolka Shabeellaha hoose howlgallo looga xoreynayo maleeshiyada Al-Shabaab, waxaanay dhowaan qabsadeen dhowr deegaan oo muhiim ah oo ay ku jirto degmada Awdheegle.

Muqdisho 19ka Agoosto  2019 Madaxweynaha Soomaaliya, Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa bogaadiyay booqashada uu maanta ku yimid dalka Ra’iisul Wasaare ku-xigeenka ahna Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Dowladda Qadar Maxamed Bin Cabdulraxmaan Al Thani iyo wafdiga uu hoggaaminayay.

Wafdiga sare ee ka socda Qadar waxaa qaabilay Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Cali Khayre, iyada oo ay Wasiirka Wasaaradda Dekedaha iyo Gaadiidka Badda ee Xukuumadda Federaalka Soomaaliya iyo Wasiirka Wasaaradda Gaadiidka, Igaarsiinta iyo Dekadaha ee Dowladda Qadar si wadajir ah ugu dhawaaqeen daahfurka mashruuca dekedda Hobyo.

“Waxaan uga mahadcelinayaa Dowladda Qadar kaalinta ay ka geysanayso dhismaha kaabeyaasha dhaqaalaha dalka oo ay kamid tahay Dekedda Hobyo taas oo ahmiyad dhaqaale oo istiraatiiji ah u leh Soomaaliya iyo guud ahaan ganacsiga gobolka.”

Madaxweyne Farmaajo ayaa sidoo kale ugu baaqay dalalka kale ee aan saaxiibka nahay in ay iyaguna Soomaaliya gacan ku siiyaan dib u dhiska dalka iyo kaabeyaasha dhaqaalaha si uu dalku u gaaro isku filnaasho iyo horumar dhinac walba ah.

Muqdisho 19ka Agoosto 2019 Wasiirrada dekadaha Soomaaliya iyo Qatar, Maryam Aweys Jaamac, iyo Jassim Bin Saif Ahmed Al Sulaiti ayaa si wadajir ah u shaaciyay in la billaabayo dhismaha dekadda Hobyo ee goblaka Mudug.

Wasiirka dekadaha Qatar oo Ra’iisul Wasaaraha dalka uga mahadceliyay soo dhaweynta ballaaran ee loogu sameeyo Muqdisho ayaa sheegay in dekadda Hobyo loo dhisayo habka ugu casrisan ee dekad loo dhiso, laga billaabo maantana laga howl gelayo qorshaha dhismaheeda, si shacabka Soomaaliyeed ay uga faa’iideystaan.

Wasiirka dekadaha xukuumadda federaalka Soomaaliya, Marwo Maryam Aweys Jaamac ayaa caddeysay in billaabidda dhismaha dekadda Hobyo ay muhiim u tahay shaqo abuurka dhallinyarada Soomaaliyeed iyo horumairnta dhaqaalaha dalka.

Munaasabadda waxaa goob joog ka ahaa Ra’iisul Wasaare Xasan Cali Khayre, Ra’iisul Wasaare ku–xigeenka dalka, wasiirka arrimaha dibadda Qatar, madaxweynaha Galmudug, qaar kamid xildhibaannada labada gole, wasiirro iyo wasiirro ku-xigeenno ka tirsan xukuumadda federaalka Soomaaliya.

Horraantii bishii Deseembar ee sannadkii 2018 ayaa dowladaha Soomaaliya iyo Qatar waxa ay magaalada Dooxa ku lala saxiixdeen heshiisyo horumarineed oo ay kamid tahay dhismaha dekadda Hobyo, waxaana xilligaas wasiirka dekada Qatar, oo kulan gaar ah la qaatay Ra’iisul Wasaare Xasan Cali Khayre uu ballan qaaay in dowladda Qatar sida ugu dhaqsiyaha badan u billaabeyso mashruuca dhismaha dekadda.

Maamulka Dowladda Galmudug 19ka Agoosto 2019 Mid ka mid ah ugaasyadii sida weyn u diidanaa hannaanka doorashada maamulka Jubaland ayaa maanta ku dhowaaqay inuu ka tanaasulay fikirkiisii hore.

Ugaas Xuseen Ugaas Maxamuud Ugaas Qorane, oo kasoo jeeda beesha Cowlyahan ee Ogaadeen, ayaa sheegay inuu go’aankan qaatay isaga oo eegaya danaha bulshada reer Jubaland iyo dadka baylahan, si looga hortago dhibaato kale oo ka dhacda Jubaland.

Ugaaska ayaa sheegay in is-qabqabsi sii socda oo Jubaland ka dhaca ay hoggaamin karta colaad ka dhacda deegaanada Jubaland, taasi oo uusan dooneyn.

Ugaas Xuseen Ugaas Maxamuud Ugaas Qorane ayaa sheegay in hadda wixii ka danbeeya uu dib ugu noqonayo howlahii dhaqanka ee uu bulshada u hayay, islamarkana uu la shaqaynayo qofkii ku guulaysta doorashaa madaxtinimada Jubbaland.

Ugaaska ayaa sheegay inaysan jirin cid ku qasabtay go’aanka uu qaatay, balse uu sidan u sameynayo maslaxada Jubaland.

Ugaaska ayaa ugu baaqay dhamaan shacabka ree Jubbaland midnimo iyo wadajir isla markana la garab istaago qof kasta oo kusoo baxa doorashooyinka.

Maamulka Dowladda Galmudug 19ka Agoosto 2019 Kulan ay maanta isugu yimaadeen guddoonka cusub ee baarlamanka labaad ee Jubaland iyo guddiga madaxa banaan ee xuduudaha iyo doorashooyinka Jubaland, ayaa laga soo saaray go’aan ku saabsan cidda hoggaamineysa doorashada madaxweynaha.

Labada dhinac ayaa waxey isku waafaqeen in baarlamanka lagu wareejiyo hoggaaminta doorashada madaxweynaha, iyadoo guddiga madaxa banaan ee xaduudaha iyo doorashooyinkuna kala shaqeeyaan dhinaca farsamada iyo hawlaha kale ee looga maarmi waayo.

Go’aankan ayaa yimid kadib markii ay beesha caalamku codsatey in doorashada madaxweynaha Jubbaland uu baarlamaanku kaalin muuqda ku yeesho.

Dhinaca kale, baarlamanka iyo guddiga ayaa sheegay inaan waxbo laga badaleynin habraacyadi iyo jadwalka doorashada, oo la qorsheeyey inay dhacdo 22-ka bishan August.

Kismaayo 19ka Agoosto 2019 Qorshe ay ciidamada Itoobiya doonayeen inay ku degaan garoonka diyaaradha magaalada Kismaayo ayaa maanta fashilmay kadib markii ay is-hortaageen maamulka garoonka, ciidamada Kenya iyo kuwa Jubaland, sida ay ogaatay Caasimada Online.

Ilo-wareedyo lagu kalsoon yahay ayaa Caasimada Online u sheegay in ciidamada Itoobiya ay shalay maamulka garoonka ka codsadeen inay ka mid noqdaan ciidamada deggan garoonka, hase yeeshee waxaa loo sheegay inay warqad ogolaansho kasoo qaataan taliska Amisom ee Soomaaliya.

Itoobiyaanka ayaa markii ay sidaas dhacday, ayaa ayaga oo aan dalban wax ogolaansho ah, waxa ay maanta garoonka usoo direen diyaarad sidday qalabkii ay xarumaha uga dhex sameysan lahaayeen garoonka, halka ciidamo badan oo Itoobiyaan ah ay soo safteen banaanka garoonka, ayaga oo kasoo tegay deegaanka Ma Dhamaato oo 5km u jira duleedka Kismaayo, halkaasi oo ay ku sugan yihiin.

Diyaaraddii Itoobiyaanka ahayd ayaa loo diiday inay kasoo degto garoonka, wayna laabatay. Hase yeeshee mar kale ay soo jiireysay haddana isku dayday inay garoonka kasoo degto, balse mar kale ayaa loo diiday inay soo degto, wayna iska laabatay.

Ciidamadii Itoobiyaanka ahaa ee iyagana kasoo tegay deegaanka Ma Dhamaato ee duleedka Kismaayo ayaa dib ugu laabtay saldhiggooda, ayada oo is hor-taageen ciidamada Kenyanka iyo kuwa Jubaland ee garoonka maamula.

Garoonka ayaa mar maanta ku sigtay isku dhac labada dhinac ah iyo dagaal, hase yeeshee xiisadda ayaa hadda qabowday.

Ilo-wareedyo lagu kalsoon yahay ayaa Wargeyska Dalka  u sheegay in qorshaha Itoobiyaanka ah uu ahaa isku daygii ugu dambeeyey ee dowladda federaalka ah ay ku dooneysay inay ku joojiso doorashada Jubaland, kuna qabsato garoonka, kadib markii ay fashilmeen faro-gelintii beesha caalamka.

Loolanka Jubaland ayaa ka sokow dowladda federaalka iyo Jubaland, waxa uu hadda u muuqdaa mid ka dhex oogan Kenya oo taageerysa Axmed Madoobe iyo Itoobiya oo taageereysa dowladda federaalka ah.

Inkasta oo ciidamada Itoobiya ay maanta dib u laabteen islamarkaana ku fashilmeen qorshahooda, haddana ma cadda tallaabada xigta ay qaadi doonaan, waxaana Kismaayo ka taagan cabsi xooggan, oo ah in Itoobiyaanka awood adeegsadaan oo ay dagaal soo qaadaan.

Doorashada Jubaland ayaa waxa ay dhaceysaa 22-ka bishan, waxaana muuqata in waqtiga kasii dhammaanayo dowladda federaalka ah, islamarkaana ay awoodi weysay inay awood ku muquuniso si la mid ah, Koonfur Galbeed iyo Galmudug.

Hoos ka daawo sawirro lag soo qaaday xiisaddii maanta ka dhacday garoonka Kismaayo, iyo ciidamada Kenya iyo Jubaland oo dibedda garoonka taagan, kana hortagay kuwa Itoobiya.

https://www.youtube.com/watch?v=OQZR4o_i5N8

WARARKA MAANTA 17ka Agoosto  2019 

Su’aallaha Maanta: Yaa is-hor-casili doona khaa’inul waddan Raysal Wasaare Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” Iyo Beenaale Madaxweyne Farmaajo? Yaa Madaxweyne ka noqon doona Dowlad Gobaleedka #Jubbalad Ma Axmed Madoobe mise shaqsi ay keeni doonto xukuummadda fashilantay ee #Soomaaliya? Meeqo Hay’adood oo ajinabi ah/shisheeye ah ayaa mashaariic kala duwan magaca #Soomaaliya ku farsamaysta? Maxay Ahlu-Sunna Wajama xiriirka ugu jartay Xukuummadda fashilantay ee khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Yaa qarxiya #Muqdisho? Yaa dilay Eng. Yariisoow? Maxuu kashifay Guddoomiye ku-xigeenka Amniga ee Gobalka Banaadir Maxamed Tuulax? Maxay labada aqal ee #Soomaaliya uga aamusan yihiin xad-gudubyada at #Kenya ku samaynayso dadka iyo dhulka Soomaaliyeed? Maxay tahay sababta shaqo jooin loogu sameeyey shaqaalaha xafiiska Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Yaa dilay Marxuum Eng. Cabdiraxman Yariisow? Maxay tahay sababta uu Ku-simaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Argagixiye Fahad Yaasiin Xaaji Daahir “Daba-Naasle” u khaarajiyey Guddoomihii Gobalka Baanadir Ahna Duqa #Muqdisho Marxuum Eng. Cabdiraxmaan Yariisoow? Yaa #Muqdisho qarxiya? Maxayse xukuummadda fashilantay ee khaa’inul waddan Rsaysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” u diiday in maqaamka Muqdisho la sameeyo? Ha wiqleyso!

Maamulka Dowladda Jubbaland  17ka Agoosto 2019 Waxaa goor dhaw la soo gabagabeeyay wajigii hore doorashada guddoomiyaha Baarlamaanka Labaad ee dowlad gobolleedka Jubbalad oo ay ku tartamayeen labo musharax.

Guddoomiyaha Baarlamaanka Jubbaland ayaa waxaa ku tartamay Cabdi Maxamed Cabdiraxmaan iyo Xuseen Shiinow Cali waxaana ku guuleystay Cabdi Maxamed Cabdiraxmaan (Sheekh Cabdi )

Cabdi Maxamed Cabdiraxmaan ayaa helay 55 Cod halka Xuseen Shiinow Cali  uu helay 18 Cod.

Giddoomiyaha cusub ee dib loo doortay ayaa horay u soo noqday guddoomiyihii Baarlamaankii Koowaad ee Jubbaland, waxaana dadka aqoonta u leh ay sheegayaan in uu saaxiib dhaw la yahay madaxweynaha Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe )

Waxaa hadda soconeysa codeynta ku-xigeennada guddoonka Baarlamaanka, iyadoo maanta guud ahaan la soo dhameystirayo dhismaha Baarlamaanka labaad ee dowlad gobolleedka Jubbaland.

Yemen 17ka Agoosto  2019 Safiirka Soomaaliya ee dalka Yemen Cabdullaahi Xaashi Shuuriye ayaa xalay Puntland ku wareejiyey nin ku eedeysan dilka marxuum Dirir Cabdi Gufuri oo ahaa ganasade ku noolaa magaalada Qardho ee maamulkaasi.

Shuuriye ayaa xalay saqdii dhexe garoonka diyaaradaha magaalada Boosaaso ka soo dajiyey eedeysanahan oo lagu magacaabo Maxamed Cabdullahi, kadib markii uu guuleystay inuu ka soo qabto, isagoo baxsad ah gudaha dalka Yemen.

Mas’uuliyiin ka tirsan Puntland ayaa eedeysanaha kala wareegay safiirka, kuwaas oo ay ka mid ahaayeen: wasiiru-dowlaha wasaaradda arrimaha gudaha Maxamed Axmed Kunle, guddoomiyaha gobolka Bari Yuusuf Maxamed Wacays (Dhedo), taliyaha Booliska gobolka Bari G/sare Xuseen Cali Maxamuud iyo sarakiil kale.

Dilka ganacsadahaasi ayaa dhacay 20-tankii bishii July ee sanadkan, iyadoo tan iyo markaasi la baadi goobayey eedeysanaha.

Puntland ayaa ugu dambeyn uga mahadcelisay tallaabada uu qaaday Danjiraha Soomaaliya ee Yemen Mudane Cabdullaahi Xaashi Shuuriye.

Dhanka kale safiirka ayaa waday in ka badan 30 qof oo Qaxooti Soomaaliyeed ah oo ka soo laabtay dalka Yemen.

Qaxootigan oo ku dhibaateysnaa gudaha Yemen ayaa safaaradda Soomaaliya waxay u fududeysay in ay dib ugu soo noqdaan dalka kadib muddo ay halkaasi ku xayirnaayeen.

Uganda 17ka Agoosto  2019 Ciidamo gaaraya 2,000 oo askari, oo u dhashay Dalka Uganda, ayaa ka baxay Soomaaliya waxaana ay dib ugu laabteen dalkooda, sida ay shaaciyeen saraakiisha Uganda ee Soomaaliya.

Ciidamadan oo ka kala socday qeybta ilaalada xafiisyada Qaramada Midoobey ee Soomaaliya iyo guutada 25-aad ee ciidanka Uganda ee Soomaaliya, ayaa dib ugu laabtay dalkooda kaddib markii ay dhameysteen howlihii ay u joogeen Soomaaliya.

Askartan ayaa waxaa ay kala ahayeen 529 Askari  oo ka mid ahaa Ciidamada Qaramada Midoobey, iyo 1406 Askari oo ka mid ahaa guutada 25-aad ee ciidanka Uganda ayaa gaaray dalkooda.

Taliyaha guud ee Ciidanka Uganda David Muhoozioo ciidamadaas la hadlayay ayaa waxaa uu sheegay in Soomaaliya oo nabad noqota ay la mid tahay Afrika oo nabad noqota.

Generaal Muhoozi ayaa sheegay in Soomaaliya ay la mid tahay dalalka Afrika,waxa ku dhacayna ay dalkasta oo ka mid ah Afrika ku dhici karaan.

“Hadda waxaan tirakoobeynaa guulaha laga gaaray Soomaaliya ee ay horseedka ka yihiin adinka, ciidankii idiinka horreeyay iyo kuwa hadda ku jira” ayuu yiri Generaal Muhoozi.

Ciidamada gaaraya 2000 kun ee Askari ayaa la siiyay fasax shan iyo afartan cesho ah oo ay la soo qaadanayaan reerahooda.

Dowladda Uganda ayaa dhowr todobaad ka hor ciidankii beddelilahaa Ciidamadaas waxaa ay u soo dirtay Soomaaliya, qeyb waxaa loo daabulay Gobolka Shabeellaha hoose halka qeybta kalena ay la waregeen xafiisyada Qaramada Midoobey ee Soomaaliya oo ay waardiye ka yihiin.

Muqdisho 17ka Agoosto  2019 Wasiirka warfaafinta Soomaaliya, Maxamed Cabdi Xayir Maareeye ayaa sheegay in dowladda federaalka Soomaaliya ay heystaan culeysyo iyo caqabado caalami ah oo ay u baahan tahay in taageero loo muujiyo.

Maareeye ayaa sheegay in shacabka Soomaaliyeed iyo madaxda qaarkood aysan ku baraarugsaneyn caqabadaha ay dowladda federaalka la kulmeyso ee caalamiga ah, islamarkaana ay ugu darayaan kuwa gudaha ah.

“Waxaad moodaa in shacabka Soomaaliyeed iyo siyaasiyiinta aysan ku baraarugsaneyn caqabadaha dowladda dhexe  ay la kulmeyso, balse halkii laga caawin lahaa dad badani oo ka mid ahi waxgaradka iyo mas’uul kasta culeyska ayey kusii badinayaan, si ay dowladda u jabot, oo dadaallada ay wado ay ugu fashilanto” ayuu yiri Wasiir Maareey.

Wasiirka ma uusan sheegin waxa ay yihiin caqabadaha iyo culeysyada caalamiga ah ee ay wajahayso dowladda.

Waxa uu sheegay in siyaasiyiinta, waxgaradka iyo shacabka Soomaaliyeed looga baahan yahay inay midoobaan, isla markaana ay garab istaagaan dowladda Soomaaliya, si dadka hortaagan dowladnimada Soomaaliya ee uu caalamka ku jiro looga guuleysto.

Maamulka Dowladda Jubbaland 17ka Agoosto  2019 Guddiga doorashada iyo xuduudaha Jubaland ayaa mar kale is-beddel ku sameeyey xilligii la qorsheeyey inay dhacdo doorashada madaxweynaha Jubaland, islamarkaana dib u dhigay illaa saddex cisho.

Qoraal kasoo baxay guddiga oo loo diray wakiilka QM ee Soomaaliya, iyo wakiilada IGAD iyo Midowga Afrika ee khamiistii booqday Kismaayo, ayaa lagu sheegay in guddiga aqbaly codsigooda ahaa in dib loo furo is-diiwaan gelinta musharaxiinta islamarkaana doorashada waqtigeeda gadaal loo durjiyo.

Qoraalka ayaa lagu sheegay in is-diiwaan gelinta musharaxiinta la furay 17-ka illaa 19-ka August, islamarkaana doorashada madaxweynaha oo la qorsheeyey inay dhacdo 19-ka laga dhigay 22-ka August.

Guddiga ayaa sheegay in dastuurka u ogolaanayo inay maamulaan islamarkaana gacanta ku hayaan hanaanka doorashada, ayaga oo gacan ka helaya baarlamanka cusub, oo shaqadiisu tahay inuu guddoomiyo kulanka codeynta, islamarkaana ku dhowaaqo natiijada

Si kastaba, guddiga wuxuu sheegay inuu diyaar u yahay in cid kasta oo daneyneysa sida beesha caalamka, iyo labada aqalk ee baarlamanka Soomaaliya ay goobjoog ka noqon karaan codeynta, islamarkaana loo diri doono casuumad.

Inkastoo Guddiga madaxa bannaan ee xuduudaha iyo doorashooyinka Jubbaland uu dib u furay waqtiga is diiwaan gelinta Musharaxiinta Mucaaradka, hadana Shuruudihii horay Guddiga u soo saaray ee lagu xiray Musharaxiinta ayaa weli taagan, sida ka tanaasulida xubnaha xilalka haya, mudada degenaanshaha oo laga rabo in Musharaxa uu labo sano ka badan dalka joogo iyo in aanu Xaas Ajnabi ah qabin, taasoo ka dhigan in Musharaxiinta qaar in aanay buuxin karin shuruudahan

Maamulka Dowladda Galmudug  17ka Agoosto 2019 Maanta ayuu qorshuhu ahaa in magaalada Dhuusa-Mareeb ee gobolka Galguduud uu ka furmo shirka dib-u-heshiisiinta beelaha Galmudug, hasse ahaatee shirkaa ayaa dib u dhacay markii labaad.

Guddiga doorashada oo maalintii shalay sheegay in dhamaanba soo idlaadeen howlihii qaban qaabada shirka iyo Liiska ergooyinka, ayaa mar kale haddana sheegay in shirkaasi uusan furmi karin maanta sababo dhinaca farsamada ah oo laakiin aan la faah faahin.

Beelaha Galmudug qaarkood ayaa wali kasoo horjeedda Shirka dib u heshiisiinta maamulka Galmudug, waxaana Guddiga ay waddeen maalmihii ugu dambeeyay dadaallo kala duwan oo ku aadan qabashadda Shirka.

Qaar ka mid ah siyaasiyiinta iyo waxgaradka beelaha Galmudug ayaa dhaliil xoog leh  u jeediya guddiga qabanqaabada shirka Dhuusa-Mareeb iyaga oo ku eedeeyay deg deg iyo in wax walba lgu soo dhameeyo maalmo kooban, madaama ayeey sheegeen dib u heshiisiintu u baahan tahay in waqti la galiyo. 

Maamulka Dowladda Koonfur Galbeed 17ka Agoosto 2019 Warar kala duwan ayaa ka soo baxaya dagaal culus oo saakay ka dhacay deegaanka Daynuunaay oo qiyaastii 30KM u jira magaalada Baydhabo, halkaasoo saldhig ay ku leeyihiin ciidamo ka tirsan militari Soomaaliya.

Dagaal ayaa yimid kaddib markii Al-shabaab  ay weerar dhowr jiho ku qaaday deegaankaas, iyadoo labada dhinac uu  dhex maray dagaal muddo socday oo la isu adeegsaday hubka nooc-yadiisa  kala duwan.

Sida wararku sheegayaan dagaalka ayaa yimid, kaddib markii Al-Shabaab ay weerar dhowr jiho ku qaaday deegaankaas, iyadoo labada dhinac uu dhex maray dagaal muddo socday oo la isu adeegsaday hubka noocyadiisa kala duwan.

Goobjoogayaal ayaa sheegay Al-Shabaab ay muddo kooban la wareegeen  deegaanka, halka warar kalena ay sheegayaan in dib looga saaray deegaanka.

Al-Shabaab ayaa dhowr jeer oo hore weeraray saldhiga ciidamada ku leeyihiin deegaanka Daynuunay, waxaana deegaankan muddooyinkii u dambeeyay uu marti u ahaa weerarada Al-Shabaab ku qaadayeen.

Deegaanka  Daynuunaay ayaa ah deegaan muhiim u ah ammaanka magaalada Baydhabo, halkaasoo ay saldhig ku leeyihiin ciidamada xoogga dalka.

https://www.youtube.com/watch?v=UlAfMjZdSEw

WARARKA MAANTA 14ka Agoosto  2019 

Su’aallaha Maanta: Yaa Madaxweyne ka noqon doona Dowlad Gobaleedka #Jubbalad Ma Axmed Madoobe mise shaqsi ay keeni doonto xukuummadda fashilantay ee #Soomaaliya? Meeqo Hay’adood oo ajinabi ah/shisheeye ah ayaa mashaariic kala duwan magaca #Soomaaliya ku farsamaysta? Maxay Ahlu-Sunna Wajama xiriirka ugu jartay Xukuummadda fashilantay ee khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Yaa qarxiya #Muqdisho? Yaa dilay Eng. Yariisoow? Maxuu kashifay Guddoomiye ku-xigeenka Amniga ee Gobalka Banaadir Maxamed Tuulax? Maxay labada aqal ee #Soomaaliya uga aamusan yihiin xad-gudubyada at #Kenya ku samaynayso dadka iyo dhulka Soomaaliyeed? Maxay tahay sababta shaqo jooin loogu sameeyey shaqaalaha xafiiska Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Yaa dilay Marxuum Eng. Cabdiraxman Yariisow? Maxay tahay sababta uu Ku-simaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Argagixiye Fahad Yaasiin Xaaji Daahir “Daba-Naasle” u khaarajiyey Guddoomihii Gobalka Baanadir Ahna Duqa #Muqdisho Marxuum Eng. Cabdiraxmaan Yariisoow? Yaa #Muqdisho qarxiya? Maxayse xukuummadda fashilantay ee khaa’inul waddan Rsaysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” u diiday in maqaamka Muqdisho la sameeyo? Ha wiqleyso!

Muqdisho 14ka Agoosto  2019 Waxaan wali shaqa bilaabin guddigii badbaadinta iyo soo celinta hantida qaranka, kuwaas oo ka koobnaa 11 xubnood oo 8 kamid ah ay yihiin wasiiro ka tirsan xukuumadda Soomaaliya.

Guddigaan oo 10-kii bishii January markii lagu dhawaaqay laga dalbaday in ay si deg deg ah tiro koob ugu sameeyaan hantida qaranka ee maqana iyo dadka ay gacanta ugu jirto, islamarkaana lagu wareejiyo ra’iisul wasaaraha Soomaaliya, ayaa ilaa hadda shaqa bilaabin waxaana la sheegay in lagu amray in ay joojiyaan arrimihii loo diray.

Guddigan ayaa waxaa guddoomiye u ah wasiirka waxbarashada, hidaha iyo tacliinta saee ee Soomaaliya xildhibaan Cabdullaahi Goodax Barre, waxaana sidoo kale katirsan wasiirada maaliyadda, howlaha guud, dekadaha, amniga, arimaha gudaha, shaqada & shaqaalaha, kaluumeysiga iyo guddoomiyihii ahaana duqii Muqdisho marxuum Cabdiraxmaan Cumar Cusmaan Yariisow.

Caasimada Online ayaa ogaatay in guddigaan markii horaba loo magacaabay in ay dagaal toos ah la galaan xildhibaano ka tirsan golaha shacabka ee baarlamaanka Soomaaliya oo sidoo kale ah ganacsato maalqabeeenna ah kuwaas oo ku kacsanaa xukuumadda Kheyre.

Xildhibaanadaan dartood loo magacaabay guddigaan ayaa ku ganacsada dhul iyo guryo ka mid ah hantida maguurtada ah ee qaranka waxaana la sheegay in markii dambe ay heshiis la galeen xukuumadda Soomaaliya gaar ahaan Kheyrre.

Waxyaabaha ay ku heshiiyeen ayaa waxaa kamid ah in xildhibaanada ay joojiyaan mucaaradnimada xukuumadda, abaabulka iyo kicinta xildhibaanada iyo mooshinada xukuumadda ka dhanka ah iyo dhamaan wax kasta oo ka hor imaan kara danaha xukuumadda oo ay ku jirto ka imaanshiyaha sharciyada iyo xeerarka xukuumadda wadato.

Haddii ay intaas fuliyaan ayaa dhankooda loo balan qaaday in laga joojinayo beegsiga dhulka ay dagan yihiin iyo guryaha danta guud, iyo sidoo kale curyaaminta ganacsigooda iyadoo labada dhinac heshiiyadii ay galeen ay si rasmi ah u dhaqan galeen sida ay ogaatay Caasiamda Online.

Mas’uuliyiin ka tirsan xukuumadda Soomaaliya oo ka mid ah guddigaan ayaa Caasimada Online u xaqiijiyay in heshiisyadaan lagu kala saxiixday madaxtooyada Soomaaliya islmarkaana ay soo kar kariyeen ka hor inta aysan la fariisan wakiilo ka socday xafiiska Kheyre iyo kan madaxweynaha.

Waxaa muuqata in aysan dhinacyada ku heshiinin danta guud balse ay ku heshiiyeen dano u gaar ah taas oo dhabar jab ku ah rajada dowladnimada Soomaaliya.

Muqdisho 14ka Agoosto  2019 Faah faahino dheeraad ah ayaa ka soo baxaya dagaalo saacado qaatay oo dorraad ka dhacay degaanka Shaam oo hoos-taga degmada Adheegle ee gobalka Shabeellada Hoose.

Dagaalkaan ayaa waxaa u dhaxmaray ciidamada milateriga Soomaaliya gaar ahaan guutada 14-ka Oktoobar, ururka 66aad hurintiisa 3aad ee qaabilsan sahanka iyo gaaf-wareegga islamarkaana u tababaran sida kumaandooska Soomaaliya.

Militariga dowladda ayaa sheegay in ugu yaraan 17 dagaalame oo ka tirsan Al-Shabaab ay ku dhinteen howl-galka, islamarkaana ay ku dhaawacmeen xubno uu kamid yahay Sheekh Cali Maxamuud Raage “Sheekh Cali Dheere” oo ah af-hayeenka Al-Shabaab.

Warka dhaawaca Cali Dheere ayaa waxaa shaaciyey idaacadda ciidamada qalabka sida ee Soomaaliya ee SNA Radio.

Idaacadda ayaa sidoo kale sheegtay in dhawaaca Cali Dheere uu yahay mid culus, islamarkaana lagu hayo degaan hoosyimaado Degmada Kuntuwaareey Ee Gobolka Shabeelaha Hoose.

Ma jirto cid si madax banaan u xaqiijin karta sheegashada ciidamada qalabka sida ee dhaawaca Cali Dheere. Sidoo kale, kooxda Al-Shabaab ayaan wax war ah kasoo saarin arrintan.

Sida ay wararku sheegayaa Al-Shabaab ayaa ka war helay dagaal xoog leh oo loo adeegsaday hub culus iyagoo galbaniyay kolonyo gaadiid ah uu la socda af-hayeenka Al-Shabaab Sheekh Cali Dheere waxaana la sheegayaa in aysan Al-Shabaab ciidamada dowladda ku ogeyn degaanka oo loo galay wado ku taala.

Muqdisho 14ka Agoosto  2019 Madaxda dowladda federaalka Soomaaliya ayaa heerkii ugu danbeeyay ee la-tashiyada cidii loo magacaabi lahaa guddoomiyaha gobolka Banaadir iyo Duqa Muqdisho la leh waxgarad, siyaasiyiin iyo qeybaha kale bulshada.

Wararka ayaa sheegaya in la filaayo in todobaadkaan dhamaadkiisa lagu dhawaaqo guddoomiyaha cusub oo murashaxiin dhowr ah dadaal ugu jiraan sidii ay u hanan lahaayeen.

Warar aad loogu kasloon yahay ayaa sheegaya in la filayo in seddax cisho gudahood madaxweyne Maxamed Cabdullaahi Farmaajo uu ku magacaabo digreeto mas’uulka cusub ee qaban doona xilka gobolka Banaadir.

Murashaxiin cusub ayaa kusoo biiray kuwii hore, waxaana murashaxiinta soo muuqday ka mid ah wasiirka ganacsiga iyo warshadahaha Eng. Cabdullaahi Cali Xasan oo saacadihii u danbeeyay la hadal hayay, inkastoo aysan muuqan ilaa hadda olole xooggan dhinaca wasiirka ka socda, hase ahaatee xarunta madaxtooyada aad looga hadal haayo.

Waxaa sidoo kale xubno loolanka soo galay isna ka mid ah xildhibaan Cabdulqaadir Caraboow, iyo siyaasiga Cabdi Jiinoow.

Shaqsiyaadka horey loolanka ugu jiray ayaa waxaa ka mid ahaa, AVV. Cumar Maxamed Cabdulle (Cumar Dhegeey) oo hadda ah La-taliyaha dhinaca dharciga ee ra’iisul wasaare Xasan Cali Kheyre, horayna usoo noqday guddoomiyihii guddigii doorashooyinka ee baarlamaanka xiligaan.

Dhinaca kale, waxaa aad loo hadal hayaa Axmed Maxamuud Washington oo hadda ah maareeyaha dekadda Muqdisho, isagana rajadiisa in xilkaan loo magacaabo waxaa la leeyahay aad ayey u sareysaa, wuxuuna saaxiib dhow la yahay madaxweyne Farmaajo.

Washington wuxuu horay ugu mid ahaa murashaxiintii guddoomiyaha gobolka Banaadir ka hor intaan loo magacaabin allaha u naxariistee Yariisoow, hase ahaatee markii danbe loo magacaabay maareeyaha dekadda Muqdisho.

Waxaa sidoo kale, murashaxiinta ka mid ah agaasimaha Gaadiidka Cali Gacan Gaaboow, Cumar Qaanso, guddoomiyihii degmada Wadajir, balse xilka laga qaaday.

Muqdisho 14ka Agoosto  2019 Ra’iisul wasaaraha Soomaaliya Xasan Cali Kheyre, ayaa amray in la sii daayo ilaa shan qof oo ku eedeysan musuq iyo xatooyo xoolo dadweyne kuwaas oo todobaadyadii la soo dhaafay ku jiray xabsiga dhexe.

Mas’uuliyiinta la sii daayay waxaa ku jira madaxa canshuuraha qaadka ee wasaaradda maaliyadda Soomaaliya, Cabdi Maalik Yuusuf iyo afar qof oo kale oo la shaqeynayey.

Dadkaan ayaa todobaadyo ka hor la xiray kadib markii lagu eedeeyay musuq maasuq xoog leh oo la sheegay in ay ka geesteen canshuurta qaadka ee garoonka diyaaradaha Aadan Cabdulle Cusmaan “Aadan Cadde”.

Mudadii ay xirnaayeen waxay mar ka soo muuqdeen maxkamadda gobalka Banaadir,  laakiin ma jirin xukun maxkamadeed oo ku dhacay waxaana wali socotay dooda eedeymahooda.

Ra’iisul wasaaraha Soomaaliya ayaa dadkaan qaarkood kula kulmay xafiiskiisa isagoo ka dalbaday in ay u hogaasamaan amarada dowladda islamarkaana aysan qalad u arkin mudadii ay xirnaayeen.

Caasimada Online ayaa ogaatay in ra’iisul wasaare Kheyre uu ragaan ku qanciyay in aysan dib ugu laabaan xafiisyadii ay markii hore joogeen oo ay ka war sugaan amaro kale oo soo bixi doono.

Si gaar ah waxaa la sheegay in ra’iisul wasaare Kheyre uu kulan gaar ah la qaatay Cabdi Maalik  Yuusuf, waxaana la sheegay in uu ku qanciyay in uusan bilaabin dagaal ka dhan ah xukuumadda maadaama idaacadiisa Shabeelle lagu yaqaano in ay barnaamijyo ka sameyso shaqooyinka dowladda.

Sacuudiga 14ka Agoosto  2019 Guddoomiyaha xisbiga mucaaridka ah ee Waddani, Cabdiraxmaan Maxamed Cabdilaahi Ciro ayaa ka hadlay kulan ay habeen hore ku yeeshen dalka Sacuudiga Madaxweynaha Somaliland iyo qaar ka mid ah xubnaha golaha wasiirada Soomaaliya.

Guddoomiye Ciro ayaa kulankaasi ku tilmaamay mid soo if-bixinaya waxyaabo uu Madaxweynaha Somaliland, Muuse Biixi ku dhaleeceyn jirey Xisbiga Mucaaridka ah ee Waddani.

Ciro ayaa sidoo kale waxa uu sheegay in kulankaasi uusan wax saameyn ah ku yeelaneyn midnimada shacabka Somaliland ee rabitaanka gooni isu-taagooda, isagoona hoosta ka xariiqay in marnaba ka xisbi ahaan aysan ka surobin inay dhahaan qof Somalilander ah waa Soomaali weyn.

“Soomaalidu waxay tidhaahdaa ‘Inaad saamo Jiiddiyo, Sanqadh-tirasho kala daa’ markaa waxay ila tahay way Caddahay, Shacabka reer Somaliland waa reer Somaliland” ayuu yiri Guddoomiye Ciro.

Wuxuuna intaas sii raaciyey “Annagu waa Soomaali-weyn odhan mayno, laakiin waxay ka muuqataa Ficilkooda, waxay Dadka ku caayayeen inay sameeyaana ceeb bay ku tahay”.

Sacuudiga 14ka Agoosto  2019 Wasiirka arrimaha dibadda iyo iskaashiga caalamiga xukuumadda Soomaaliya Axmed Ciise Cawad ayaa faah faahin ka bixiyey kulankii ay Xajka kula qaateen wafdigii uu hoggaaminayey Madaxweynaha Somaliland Muuse Biixi Cabdi.

Cawad ayaa sheegay in kulankaasi aan looga hadlin wax siyaasad la xiriira, ama danaha labada dhinac.

Sidoo kale wuxuu sheegay in kulanku uu ahaa mid saaxibtinimo ah oo walaalo ku dhex maray dhulka barakeysan ee Sacuudiga.

“Aad ayaan ugu riyaaqnay wada sheekeysiga saaxibtinimo, kaas oo aysan ku jirin wada xaajood siyaasadeed oo aan ka yeelanay waxyaabaha la ogyahay.” ayuu yiri wasiir Cawad

Kulanka dhexmaray madaxweynaha maamulka Somaliland iyo wasiiro ka tirsan xukuumadda federaalka Soomaaliya oo si aad ah loo hadal hayo ayaa noqonaya kii ugu horreeyey ee ay yeeshaan labada dhinac, tan iyo markii la doortay Muuse Biixi Cabdi.

Kenya 14ka Agoosto  2019 Dagaalyahanno hubeysan oo lagu sheegay in ay ka tirsan yihiin Ururka Al-shabaab ayaa weerarro khasaare geystay waxaa ay ka geysteen saacadihii la soo dhaafay deegaanno ka tirsan Gobolka Waqooyi Bari ee dalka Kenya. Weerarka koowaad ayaa ka dhacay waddada isku xirta deegaanka Yunbis iyo magalada Gaarisa,waxaana la sheegay in lala beegsaday gawaari ay lahayeen hay’adaha UN-ka ee ka howlgalla deegaannada Gobolka Waqooyi Bari.

Weerarkan mas’uuliyadiisa waxaa sheegtay in ay ka danbeeyeen Ururka Al-shabaab, waxaana ay sheegeen in ay gubeen mid ka mid ah Gawaarida UN-ka sidoo kale-na ay gacanta ku dhigeen laba nin oo mid ka mid ah uu ahaa darawalka Gaariga.

Weerar kale ayaa lagu waramayaa in uu ka dhacay Tuulada Sinow oo hoostagta magaalada Mandheera,waxaana weerarkas ay Shabaab sheegteen inay ku dileen Wiil iyo Aabihiis oo ka mid ahaa Saraakiisha Ciidamada Kenya ee ka howlgasha Gobolka Waqooyi Bari.

Wali wax war ah kama aysan soo bixin dhinaca saraakiisha dowladda Kenya oo ka hadlayay weerarradan Al-shabaab ay sheegteen in ay ka geysteen gobolka Waqooyi Bari Kenya.

Jigjiga 14ka Agoosto  2019 Baarlamaanka maamulka magaalada Jigjiga ayaa maanta waxay Duqa maamulka magaalada Jigjiga u ansixiyeen inuu noqdo Cabdifataax Sheekh Ibraahim oo ah nin dhalinyaro degaanka u dhashay waxna bartay.

 

Duqa cusub ee maanta la ansixiyay ayaa dadka yaqaanaa ku tilmaameen nin Aqoon sare leh, isla markaana ku haboon xilka loo magaacay.

Shacabka magaalada Jigjiga ayaa soo dhaweeyay magacaabista duqa cusub, iyagoo ka sugaya duqa cusub inuu wax badan ka qabto hawlaha horumarka iyo nabadgalyada maamulka magaalada Jigjiga.

https://www.youtube.com/watch?v=fKsoVBrha5A

WARARKA MAANTA 13ka Agoosto  2019 

Su’aallaha Maanta: Meeqo Hay’adood oo ajinabi ah/shisheeye ah ayaa mashaariic kala duwan magaca #Soomaaliya ku farsamaysta? Maxay Ahlu-Sunna Wajama xiriirka ugu jartay Xukuummadda fashilantay ee khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Yaa qarxiya #Muqdisho? Yaa dilay Eng. Yariisoow? Maxuu kashifay Guddoomiye ku-xigeenka Amniga ee Gobalka Banaadir Maxamed Tuulax? Maxay labada aqal ee #Soomaaliya uga aamusan yihiin xad-gudubyada at #Kenya ku samaynayso dadka iyo dhulka Soomaaliyeed? Maxay tahay sababta shaqo jooin loogu sameeyey shaqaalaha xafiiska Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Yaa dilay Marxuum Eng. Cabdiraxman Yariisow? Maxay tahay sababta uu Ku-simaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Argagixiye Fahad Yaasiin Xaaji Daahir “Daba-Naasle” u khaarajiyey Guddoomihii Gobalka Baanadir Ahna Duqa #Muqdisho Marxuum Eng. Cabdiraxmaan Yariisoow? Yaa #Muqdisho qarxiya? Maxayse xukuummadda fashilantay ee khaa’inul waddan Rsaysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” u diiday in maqaamka Muqdisho la sameeyo? Ha wiqleyso!

Maamulka Dowladda Koonfur Galbeed 13ka Agoosto  2019 Magaalada Baydhabo ee xarunta Ku-meel-gaarka u ah magaalada Baydhabo waxaa maalintii shalay gaaray wafdi uu horkacayo Wasiirka Boostada iyo Isgaarsiinta dowladda Soomaaliya Cabdi Canshuur Xassan oo lagu wado in uu maanta ka furo halkaa shir wadatashi ah oo u dhaxeeyaWasaaradaha Boostada iyo Isgaarsiinta ee dowladda federaalka iyo maamul gobolleedyada. Wasiirka ayaa sheegay in shirkaas uu yahay mid looga tashanayo Arrimaha Isgaarsiinta iyo sidii loo dabooli lahaa baahida dhinaca Isgaarsiinta ah oo ay qabaan Bulshada Soomaaliyeed, islamarkaana ay nasiib u yeelatay in lagu qabto magaalada Baydhabo.

Wasiirka Boostada, isgaarsiinta iyo tiknoolajiyada Koonfur Galbeed Maxamed Nuur Sheekh Cadde ayaa sheegay in uu rajeynayo in shirka ka furmaya magalada Baydhabo uu noqdo mid ay kasoo baxaan waxyaabo dan u ah Shacabka Soomaaliyeed.

Kulankan la qorsheynaayo in maanta uu ka furmo magaalada Baydhabo ayaa waxaa uu daba socdaa shir sanadkii hore ka dhacay magaalada Muqdisho oo looga hadlayey arimaha isgaarsiinta.

Holand 13ka Agoosto  2019 Maxkamadda Caalamiga ah ee Cadaaladda ee loo soo gaabiyo ICJ ayaa shaaca ka qaaday inay qasab tahay inuu dhaqan galo go’aanka ay ka gaarto kiiska badda Soomaaliya ee u dhaxeeya Soomaaliya iyo Kenya, kaasi oo horyaalla maxkamadda.

Hadalkan ayaa imanaya ayada oo dhowaan ay soo baxeen warar sheegaya in laga yaabo in Kenya ay ku gacan seerto go’aanka maxkamadda, haddii uu noqdo mid aan dhankeeda u janjeeirn.

Dacwadda Kenya iyo Soomaaliya, ayaa waxaa mar kale ay maxkamadda ICJ dhageysan doontaa inta u dhaxeysa 9-ka ilaa 13-ka September ee 2019, waxaana la filayaa in go’aanka maxkamadda lagu dhowaaqyo sanadka 2020 dhexdiisa.

Madaxweynaha xeer-beegtadda caalamiga ah ICJ, Cabdiqawi Axmed Yuusuf, ayaa wareysi uu siiyey taleefishinka Universal, waxa uu ku sheegay inaysan dhici doonin in la iska tuuro go’aanka maxkamadda, marka ay shaaca ka qaaddo.

“Annaga go’aanayadda, qasab waaye in la hirgeliyo, maxaa yeelay Maxkamadii Cadaaladda Aduunyadda ayaanu nahay,” ayuu yiri.

Cabdiqawi oo Soomaali ah ayaa sheegay in marka horeba, marka ay dowldaha hor-imanayaan maxkamadda, oo ay doonayaan inay kiisaskooda dhageysato, ay taas macnaheedu tahay inay aqbali doonaan go’aan kasta oo ay maxkamadda gaarto, taasi oo ah waxa Kenya ay horey u sameysay.

Maamulka Dowladda Somaliland 13ka Agoosto  2019 Waxgaradka iyo Odayaasha beelaha Somaliland ayaa mudooyinkii u dambeeyay waxay isku soo jiid iyo waan-waan ka dhex wadeen Jabhada Kornayl Caare iyo Xukuumada Somaliland, taasi oo muddooyinkii dambe hakad galisay dagaalkii labada dhinac.

Suldaan Axmed Cismaan [Cade-gude] oo kamida Madax-dhaqameedka waan-waanta ka dhex waday labada dhinac ayaa ka warbixiyey halka ay marayaan dhex-dhexaadinta ay ka dhex wadeen xukuumada Somaliland iyo Jabhada Korneyl Caare.

Suldaanka ayaa sheegay in Jabhada Korneyl Caare ay isku af-garteen in xiisada kala dhaxeysa xukuumada Biixi ay wada-hadal ku dhameeyan, isla markaana ay dhinacooda ka jirin wax caqab ah oo sii hurinaysa xiisadaasi.

Suldaan Cade-gude ayaa sidoo kale waxa uu ka dhawaajiyey in xalka kama dambeysta ah ee xiisadaasi uu gacanta ugu jiro Madaxweynaha Somaliland oo hadda dalka Sacuudiga ugu maqan gudashada acmaasha Xaj-ka.

Suldaan Axmed Cismaan [Cade-gude] oo arrimahaasi ka hadlayana wuxuu yiri “Markaan arintaas nuxurkeeda soo ururiyo waxba been badan iyo ku tidhi ku teen oo la sheegayaa waxba ma tarayaan balse ujeedadu waxa weeyaan in ninkaas sarkaalka ah iyo jabhadiisaba aanu ku soo dhamaysanay in arintaas si salmi ah oo isfaham iyo miiska wada hadalka lagu dhamaysto”.

“Arintaasna waxaan u soo gudbinaynaa oo aanu u soo anba baxnay dhinaca madaxweynaha runtiina intii aanaan hargeysa soo gaadhin caasimada ayuu xajka u baxay, isaga ayaa la sugayaa oo laga war dhawrayaa laakiin xagaas wax ku qaydhin oo xumaan ah haba yaraatee kuma ogin”.

Wuxuuna intaas kusii daray “Arintana xaqiiqatan inay xumaato iyo inay samaato waxay ku xidhan tahay madaxweynaha, wax kasta oo dalka ka jiraana inay waxay ku wanaagsanaanayaan iyo waxa ay ku xumaanayaan waxay ku xidhan tahay madaxweynaha iyo xukuumadiisa, waxaanan ilaahay ka rajaynayaa inuu waafajiyo sida xaqa ah ee wanaagsan ee dalkan iyo dadkanba dan u ah”.

“Shacabka Somaliland waxaan u cadaynayaa in arintaas aanu wanaag kaga keenay xagaas Sanaag, halkana iyada oo aanu wanaagii u gayn doono madaxweynaha iyo xukuumadiisa, wixii ka soo baxaana ay noqon doonaan wax madaxweynaha iyo xukuumadiisu haday wanaag ku dhameeyaana ay wanaag tahay”.

Maamulka Dowladda Somaliland 13ka Agoosto  2019 Madaxweynihii hore ee Somaliland, Mudane Daahir Rayaale Kaahin ayaa maanta markii u horeysay ka hadlay xiisada dagaal ee ka dhex aloosan Xukuumada Somaliland iyo Jabhada uu hogaamiyo Korneyl Caare.

Daahir Rayaale ayaa sheegay in xalka lagu dhameyn karo colaadaasi dagaal uu yahay ‘Heshiis’, isla markaana xukuumada Biixi looga baahanyahay inay la heshiiso Jabhada Korneyl Caare.

Madaxweynihii hore ee Somaliland, Daahir Rayaale ayaa sidoo waxa uu ka hadlay beelaha ku dagaalsan deegaanada Ceel-Afweyn, isagoona si guudna uga hadlay xaalka ay hadda mareyso Somaliland, wuxuuna yiri “Waxaan ku talinayaa halaga heshiiyo wax kasta oo khilaaf ah”.

“Dalku waa khayr ee alle haw siyaadiyo wixii khilaaf ah ee aan dadka waxba u tarayna halayska daayo, khilaafka ilaahay ayaa inagala dardaarmay oo umada waxba uma taro, khilaafka halayska daayo oo umadu ha noqoto kuwo iska reeba xumaha iskuna waaniya samaha”.

“Waxaan ku talinayaa in Caare iyo cid kastaba heshiis lagu dhameeyo arrimaha meeshaas ka taagan, madaxweynuhu isaga ayaa dalka ugu sareeya ee waa in wax kasta maarayn karo oo uu nabada ku soo dabaali karo uu ku soo dabaalo”.

Wuxuuna intaas kusii daray “Mida kale Arintasi waa musiibo umada ku dhacday wax loo baahan yahayna maaha, waxaan umadaas kula talinayaa dad walaalo ah ayaad tihiin oo ma kala guuraysaan aniguna deegaankaas waan aqaanaa”

“Mar hadaydaan kala guurayn oo ilaahay iskiin badan inaad iska daysaan dilka iyo dhagarta uu ilaahay mamnuucayiska daysaan oo aad walaalowdaan oo aad isa saamaxdaan weeyaan”.

Maamulka Dowladda Somaliland 13ka Agoosto  2019 Sheekh Aadan Xaaji Maxamuud Xirsi [Sheekh Aadan Siiro], ayaa weerar ku qaaday Madaxweyne Muuse Biixi iyo Qoyskiisa, isla markaana ku eedeyay inay ku takri-falayaan awoodii dowladeed.

Sheekh Aadan Siiro ayaa sidoo kale Muuse Biixi iyo Qoyskiisa ku eedeyay inay wadaan dhul boob iyagoo adeegsanaya awooda xukuumada.

Sh. Aadan ayaa wax aan la aqbali karin ku sheegay in awood dowladeed dhul lagu boobo, isagoona ka dhawaajiyey inay arrintaasi tahay dulmi cad oo loo baahanyahay in wax laga qabto.

Sheekh Aadan Xaaji Maxamuud Xirsi [Sheekh Aadan Siiro] oo arrimahaasi ka hadlayana, wuxuu fariin u direy Madaxweyne Biixi, wuxuuna yiri “Waddanka waxa ka dhacay dhul boob ay Xukuumaddu kow ka tahay, maanta Buurta Kala-jeexan, 3 boqol oo Caa’iladood oo kii ku dhashay 30-jir yahay, 40-jir yahay ayaa loo soo xukumay Madaxweynaha iyo Qoyskiisa oo la leeyahay halla dumiyo, wax la aqbali karayo maaha, war Dulmiga diida Maalinba Qof bay qabsanaysaaye”.

“Madaxweynaha waxaanu leenahay in Walaalkaa loo soo xukumo 300-Guri oo dhisan oo Dad ehelkaaga ahi ku nool yihiin, caqli iyo Sharci ahaanba wax la aqbali karayo maaha. Waxaanu leenahay, Madaxweyne haddaanad ka Raalli ahayn jooji”.

“Kuwa Maxkamadaha fadhiya waxaanu leenahay Waar Ilaahay ka yaaba oo Dadka u caddaalad fala. Sidaad ogtihiin Ummaddii way soo oodatay, Meheradahii oo dhan baa kacay, Dadkii dhibaato badan oo dhaqaale ayaa haysa, Xukuumadda Talada haysaa waxay keentay in dhaqaalihii xidhmo isla-markaana Dadku ay soo wada ootaan, markaa waxaanu leenahay Waar dhaqaalaha hala furfuro”.

Wuxuuna intaas kusii daray “Madaxweynaha waxaanu leenahay Xukuumaddii kaa horraysey saddex meelood bay dhaqaalaha u qaybin jirtay, laba meelood Ummadda ayay ku soo celin jirtay oo Wareeggeedu wuu badnaa, meelna iyagaa farsamaysan jiray, Waxaana la leeyahay Saddexdiiba Adiga ayay kugu arooreen, wax la aqbali karayo maaha in Dadkuna soo ootaan”.

“Miisaaniyaddu sanadkii waa 370 Million, Askarigii 80-Dollar ayuu qaadanayaa, Mashaariic ma hayno, Dadkiina way soo wada ooteen, markaa waxaanu leenahay Waar Xukuumaddu Dhaqaalaha ha furfurto. Madaxweynaha Maanta jooga ee Somaliland waxaanu leenahay waar Talada qaybi, waar wixii tuhun keenaya ka fagoow”.

Imaaraadka 13ka Agoosto  2019 Dowladda Imaraadka ayaa taageertay Dikareetadii Raysalwasaare Hindiya Narendera Modi uu ku laalay Qodobka 370 ee dastuurka dalkaasi ee u fasaxay gobalka Muslimiinta Kashmiir ismaamul u gaar ah.

Safriika u fadhiya Imaraadka Dalka Hindiya Ahmad Al Banna ayaa ku tilmaamay go;aankaasi mid horseedi doono gobolka Kashmiir Barwaaqo iyo Nabad waarta, isagoo sheegay in arrintaasi tahay mid khusayso arrimaha gudaha ee dalkaasi oo ay tahay in la tixgaliyo.

” Waxaan rajaynayaa in isbedelka dhacay uu horseedi doono horumarinta cadaalada, amniga iyo kalsoonida Kashmuur, islamarkaana uu dhiirigalin doono deganaansho iyo amniga ka dhaca gobolka“ Sidaas waxaa wargayska Gulf news u sheegay Safiirka Albanna.

Imaraadku wuxuu muddu dheer xiriir wanaagsan la lahaa wadamada Hindiya iyo Baakistaan, waxayna aad uga fogaan jireen inay dhexgalaan khilaafka iyo colaada u dhaxaysa labadaas wadan ee ku hubaysan hubka Nukliyeerka.

Imaraadku wuxuu ka mid noqday 8 wadan oo muslimiin ah oo Wadanka Shiinaha ku taageeray Sida uu ula dhaqmo muslimiinta Uyghurs ee Shiinaha oo Malaayiin ka mid ah lagu hayo xeryo waaweyn.

Maamulka Dowladda Jubbaland 13ka Agoosto  2019 Musharraxiinta u taagan hoggaanka Jubbaland ee sanadkan ayaa ka hor yimid liiska xildhibaanada cusub oo ay xalay ku dhawaaqeen guddiga madaxa banaan xuduudaha iyo doorashooyinka ee maamulkaasi.

Inta badan musharraxiinta ayaa si cad u diiday xildhibaanada la shaaciyey, iyaga oo uu tilmaamay in aysan ku qanacsaneyn, sida lagu soo xulay.

Musharrax Maxamed Ibraahim Shakuul oo la hadlay Idaacadda VOA ayaa cod dheer ku sheegay in xildhibaanadan aysan aheyn kuwii ay soo xuleen odayaasha dhaqanka saxda ah ee dowlad goboleedka Jubbaland.

Shakuul ayaa sidoo kale qaabka loo soo xulay xildhibaanadaasi ku tilmaamay mid sharci darro oo aan waafaqsaneyn Dastuurka mamaulkaasi.

Sidoo kale wuxuu ku dooday in meesha laga saaray qaar ka mid ah odayaasha dhaqanka ee loogu talagalay inay soo xulaan xildhibaanada baarlamaanka labaad ee Jubbaland.

Hadalkan ayaa ku soo aadaya, iyadoo xalay guddiga madaxa banaan xuduudaha iyo doorashooyinka ay ku dhawaaqeen 73 xubnood oo ah liiska xildhibaanada cusub ee maamulkaasi.

Doorashada Jubbaland ayaa la filayaa in la qabto in 24-tanka bishan, iyadoo weli is jii jiid uu ka taagan yahay, sida loo wajahayo doorashadaasi.

https://www.youtube.com/watch?v=mA7cPTLOliw

WARARKA MAANTA 12ka Agoosto  2019 

Su’aallaha Maanta: Yaa qarxiya #Muqdisho? Yaa dilay Eng. Yariisoow? Maxuu kashifay Guddoomiye ku-xigeenka Amniga ee Gobalka Banaadir Maxamed Tuulax? Maxay labada aqal ee #Soomaaliya uga aamusan yihiin xad-gudubyada at #Kenya ku samaynayso dadka iyo dhulka Soomaaliyeed? Maxay tahay sababta shaqo jooin loogu sameeyey shaqaalaha xafiiska Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Yaa dilay Marxuum Eng. Cabdiraxman Yariisow? Maxay tahay sababta uu Ku-simaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Argagixiye Fahad Yaasiin Xaaji Daahir “Daba-Naasle” u khaarajiyey Guddoomihii Gobalka Baanadir Ahna Duqa #Muqdisho Marxuum Eng. Cabdiraxmaan Yariisoow? Yaa #Muqdisho qarxiya? Maxayse xukuummadda fashilantay ee khaa’inul waddan Rsaysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” u diiday in maqaamka Muqdisho la sameeyo? Ha wiqleyso!

Jabuuti Iyo Kenya  12ka Agoosto 2019 Kursi ka mid ah golaha ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa waxaa ku loolamaya dalalka Kenya iyo Jabuuti ee bariga qaaradda Afrika. Kursigan oo horyaalla dalalka Afrika, ayaa cidda kaliya ee hadda ku tartamaysa waxaa ay tahay Jabuuti iyo Kenya, balse labada dalka wuxuu midba midka kale ka codsanaya inuu tunaasul u muujiyo, wallow aysan jirin jawaabo nooca ah oo wali soo baxa. Jabuuti iyo Kenya ayaa codsiga ku aaddan helista kursiga waxaa ay u gudbiyeen Qaramada Midoobey iyo ururka Midowga Afrika,waxaana cidda ku mataleysa Afrika kursigaan la filayaa in bishan ay go’aamiyaan Midowga Afrika.

Kenya oo xoojinaysa sidii ay uga soo muuqan lahayn goobaha masiiriga ah ayaa la sheegay inay jiraan waxyaabo gaar ah oo ku riixaya, sida inay guul ugu soo dhaweyn karaan dacwada ka taalla maxkamadda caalamiga ah ee la xiriira biyaha ay Kenya sheeganayso ee xeebaha Soomaaliya.

Muqdisho 12ka Agoosto  2019 Xeer ilaalinta Soomaaliya ayaa fasaxday ugu yaraan 8 qof oo masuuliyiin ah, kuwaas oo ku eedeesnaa dembiyo isugu jira Dil wadareed iyo Barakicin dadweyne.

Dadkaan ayaa dhamaantood ah masuuliyiin Xilal ka haya maamulka Jubbaland saameen siyaasadeed iyo mid amni oo oculus-na ku leh degaanada Maamulkaasi, gaar ahaan Gobalka Gedo.

Xubnahaan ayaa waxaa kamid ah Wasiirka amniga ee maamulka Jubbaland, Taliyaha Ciidamada NISA ee maamulka Jubbaland u qaabilsan Gobalka Gedo, Guddoomiyihii hore ee degmada Beladxaawo, masuul katirsan qaybta amniga ee degmada Doolow iyo dhowr qof oo kale.

Liiska dadkaan ayaa waxaa loo gudbiyay hey’adaha u dooda Xuquuqda Bini-aadamka iyo Qaramada Midoobay, sida ay noo sheegeen masuuliyiin katirsan hey’ad maxalli ah oo Gobalka ka shaqeysa.

Masuuliyiintaan ku eedeysan tacadiyada ka dhacay Gobalka Gedo ayaa dacwad ka dhan ah laga furay magaalada Muqdisho markii uu Madaxweyne dalka ka ahaa Xasan Sheekh Maxamuud, balse tan iyo markaas marna ma imaanin maxkamad iyadoo sidoo kale Garsoorka Soomaaliya aysan u yeerin masuuliyiinta la eedeeyay.

Sarkaal sare oo ku sugan magaalada Nairobi ee xarunta dalka Kenya kana-tirsan hey’adda Faanoole ee ka shaqeysa Gobalada Jubbooyinka ayaa Caasimada Online u sheegay in Xeer ilaalinta Soomaaliya ay fasaxday dadkaan 8-da qof ah ee ku eedeysan Dil wadareed iyo Barakicinta dad Shacab ah.

Dilalka ugu badan ayaa ka dhachay Gobalka Gedo ee Soomaaliya waxaana ugu sii daran degmooyinka Doolow, Beladxaawo, Luuq iyo Baardheere halka qaar kalane ay ka dhaceen Gobalka Jubada Hoose gaar ahaan magaalada Kismaayo ee Jubbaland.

Muqdisho 12ka Agoosto  201 Shaqaale Ajaaniib ah oo u dhashay Thailand, islamarkaana in muddo ah lagu heystay gudaha Soomaaliya ayaa maanta dib ugu laabtay dalkooda.

Shaqaalahan oo tiradoodu ay gaareysay illaa 18, islamarkaana ahaa Kalluumeysato ayaa ku sugnaa xeebaha maamulka Puntland.

Wargeyska Bangkokpost ayaa qoray in shaqaalahani ay muddo dheer ku xanib naayeen biyaha bari ee Soomaaliya, islamarkaana lagu hayey tacadiyo dhanka shaqada ah.

Raggan ayaa xilliga la qabanayey la socday Doon Kalluulmeysi oo magaceeda lagu sheegay Wadani One.

Qoysaska raggan Ajaaniibta ah ayaa horay u dalbaday in dib loo soo celiyo wiilashooda, kuwaas oo sheegay in  lagu shaqeysto, laguna dhibaateeyo gudaha Soomaaliya.

Xukuumadda Puntland ayaa sidoo kale gacan weyn ka geysatay dib u celinta Ajaaniibtaasi oo hadda dib ula miidoobay qoysaskoodii.

Muqdisho 12ka Agoosto  2019 Prof. Cali Maxamed Geeddi oo R/W kasoo noqday dowladdii Mbagathi lagu soo dhisay ayaa si kulul ugu hadlay dhismaha maqaamka Muqdisho iyo siyaasiyiinta mucaaradka ah ee maalmahaan waday ololaha maqaanka caasimada.

Geedi ayaa su’aallo ka keenay sababta madaxweyneyaashii hore u laaleen maqaanka caasimada yeelato iyo su’aal uu is-weydiiyay oo aheyd madaxweyne Farmaajo goorta uu xukunka ka dego miyuu dhihi doonaa maqaamka caasimada hala sameeyo.

Cali Geeddi oo xiligaan ah la-taliyaha madaxweynaha ayaa hadalkiisa u muuqday weerar cad oo ku wajahan madaxweyneyaashii hore ee Shariif Sheekh Axmed iyo Xasan Sheekh Maxamuud oo uu ku tilmaamay inay baabi’iyeen xaquuqdii caasimada iyo maqaankii ay yeelan laheyd.

Waxa uu tusaale usoo qaatay in xiligii uu R/W ahaa in xukuumaddiisa ay diyaarisay sharciga maqaamka Muqdisho iyo in golle deegaan rasmi ah oo la dhisay ay doorteen guuddomiyaha gobolka iyo duqa Muqdisho, balse sharcigaasi uu baabi’iyay Sh. Sharif, Xasan Sheekhna dib u fiirin, sababta hadda ay u doodayaana ay tahay wax lala yaabo.

“Madaxweyne Farmaajo marka uu xukunka ka dego miyuu marka dhihi doonaa maqaamka caasimada Muqdisho hala sameeyo, intuu madaxweynaha yahay ayaa laga rabaa in maqaamkii Muqdisho la helo, in ummadaan madalaad yeelato, in 4-taan milyan ee bulshada xaquuq yeelato oo dad ay la xisaabtanto yeelato ayaa la rabaa” ayuu yiri Cali Maxamed Geeddi oo ugu baaqay siyaasiyiinta iyo xildhibaanada mucaaradka inaysan iska hor keenin shacabka iyo dowladdooda.

Wuxuu eeda maqaanka Muqdisho oo lasoo dhicin waayay ku eedeeyay xildhibaanada labada qaran oo mas’uuliyadooda uu sheegay inay gabeen, loogana baahnaa inay baarlamaanka mooshin ka geeyaan xaquuqda caasimada, isagoo tilmaamay in aysan jirin xildhibaan maalin ka hadlay iska daayeen aysan xitaa qalbiyadooda kusoo dhicin.

“Shalay anoo madaxweyne ah ayaa diidanaa, shalay anoo wasiir ah ayaa diidanaa in xaquuq yeelato caasimada Muqdisho, waxaasi caqli soconaayo ma ahan ee umadda ha isku noqoto, madaxda qaranka ee maanta jirta yeysan noqon kuwaan maanta sheegayo oo kale, ee markeey xilka ka tagaan dhihin hala sameeyo, halagu dhaqaaqo ayaan qabaa” ayuu yiri Cali Geedi, oo hadii ay sameyn weydo DF maqaanka caasimada ay xilkeeda ku weyn do onto.

Ugu Danbeyntii mar la weydiiyay Porf. Cali Maxamed Geeddi caasimada Muqdisho in ay dad gaar ah leeyihiin ayuu wuxuu ugu jawaabay. ” Soomaalida seddax waaye, qof deegaankaan asalkiiba loogu yimid oo u dhashay, qof yimid ee xuquuq ku yeeshay, iyo qof ku dhashay oo xuquuq yeeshay, waagii deegaan aheyd dowladnimada intaan la qaadan ayey aheyd markii dowlad la noqday deegaanka dadkii loogu yimid xaquuq gaar ah ayey yeelanayaan, adduunkeeyna ka jirtaa, caasimadaha adduunka dadka ay qabtaan xuquu siyaasadeed oo gaar ah ayaa la siiyaa, xuquuqda amniga, dhaqaalaha iyo siyaasadda waa lala wadaagaa, macnaha waxay tahay iyagaa xukumaayo waase lala wadaagaa, lkn meeshaan caasimad waaye, caasimadna waxyna noqotay dad deegaanoo loo yimid iyo dad deegaan oo dhaqaale ku leh oo canshuur laga qaado” ayuu yiri Cali Maxamed Geeddi oo macho daro ku tilmaamay in la yiraahdo caasimada ku dhashay.

Maraykanka  12ka Agoosto  2019Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump oo dagaal siyaasadeed kula jira Ilhaan Cumar oo ka tirsan Congress-ka ayaa Israel ka dalbaday arrin halis ku ah Ilhaan iyo gabadha kale ee Rashida Taib oo ay ku wada jiraan baarlamaanka dalkaasi.

Trump ayaa ugu baaqay Ra’iisul wasaare Benjamin Netanyahu in uusan qaabilin Ilhaan Cumar iyo Rashida Taib oo bishan booqasho ku tegaya dalkiisa.

Madaxweynaha dalka Mareykanka ayaa shaaciyey in Ilhaan iyo Rashida labaduba ay ka mid yihiin cadowga Israel, sida uu hadalka u dhigay.

Sidoo kale wuxuu ku eedeeyey in had iyo jeer ay ka shaqeeyaan arrimo ka dhan ah jiritaanka Israel.

Ugu dambeyn Trump ayaa kula taliyey Netanyahu in labadaani xildhibaan laga mamnuuco guud ahaan dhulka Israel.

Dagaalka u dhexeeya Madaxweyne Donald Trump iyo labadan gabdhood oo isku dhinac ah ayaa soo shaac baxay wixii ka dambeeyey doorashadii Mareykanka ee 2016-kii.

Baydhabo  12ka Agoosto  2019 faah faahinno dheeraad ah ayaa ka soo baxaya howlgallo ay ciidamada dowladda Soomaaliya ka wadaan gobolka Shabeelaha Hoose maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya.

Howlgallada oo ah kuwo a dhan ah Al-Shabaab ayaa ka socda agagaarka degmada Awdheegle ee gobolkaasi.

Mid ka mid ah saraakiisha ciidamada dowladda oo la hadlay warbaahinta ayaa sheegay in howlgalkii ugu dambeeyey ay ku dileen illaa 16 ka tirsanaa Al-Shabaab, sida uu hadalka u dhigay.

Sarkaalkan ayaa tilmaamay in howlgalkaasi uu ka dhacay inta u dhexeysa Bariire iyo Awdheegle, kadibna dagaal ay la galeen Al-Shabaab ay ku dileen xubnahaasi. “Waxaan howlgal qorsheysan ku qaadnay deegaanka Shaam ee dhaca galbeedka inta u dhaxeysa Bariire iyo Awdheegle waxaana jab xoogan ugu geysanay Al-Shabaab oo iyagu u bareera had iyo jeer daadinta dhiigga iyo dhacca xoolaha shacabka Soomaaliyeed, waxaana dilnay 16 dagaalame oo Shabaab ah.” ayuu yiri mid ka mid ah  saraakiisha ciidamada ee hoggaamineysa howlgalladaasi.

Dhanka kale ma jiro weli wax hadal ah oo ka soo baxay Al-Shabaab oo ku aadan howlgalkaasi.

Ciidamada Milatariga Soomaaliya oo dhowaan la wareegay Awdheele ayaa maaalmihii dambe howlgallo xoogan ka waday nawaaxiga degmadaasi.

Shabeelaha Hoose 12ka Agoosto  2019 Ciidammada milatariga Soomaaliya ayaa toddobaadyadii u dambeeyay howlgallo ka waday deegaanno ka tirsan gobolka Shabeellaha hoose ee koonfurta dalka. Guddoomiyaha gobolka, Ibraahim Aadan Cali oo howlgallada ka hadlay wuxuu sheegay in lagu doonayo sidii lagu xasillin lahaa gobolka oo looga saari lahaa kooxda Al-Shabaab deegaannada ay kaga suganyihiin. Wuxuu usoo jeediyay dadka ku nool gobolka, inay si dhow ula shaqeeyaan ciidammada milatariga ee  howlgallada qorsheysan wada. Ciidammada dowladda waxay dhowaan la wareegeen degmada Awdheegle iyo tuulooyin hoostaga, balse ururka Al-Shabaab ee dagaalka ka wada dalka waxaa wali gacanta ugu jira deegaannada muhiim ah oo dhaca koonfurta iyo bartamaha dalka.

https://www.youtube.com/watch?v=-7-OOR91rJs

WARARKA MAANTA 11ka Agoosto 2019
CIID WANNAAGSAN!
Su’aallaha Maanta: Maxay labada aqal ee #Soomaaliya uga aamusan yihiin xad-gudubyada at #Kenya ku samaynayso dadka iyo dhulka Soomaaliyeed? Maxay tahay sababta shaqo jooin loogu sameeyey shaqaalaha xafiiska Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade”? Yaa dilay Marxuum Eng. Cabdiraxman Yariisow? Maxay tahay sababta uu Ku-simaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Argagixiye Fahad Yaasiin Xaaji Daahir “Daba-Naasle” u khaarajiyey Guddoomihii Gobalka Baanadir Ahna Duqa #Muqdisho Marxuum Eng. Cabdiraxmaan Yariisoow? Yaa #Muqdisho qarxiya? Ma raggii AL-Shabaab ka yimid oo taliyayaasha sar-sare laga dhigay kuwaasoo laamaha amniga #Soomaaliya maamula? tahay dacwadaha loo haysta Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” ee ku kalifay inuu ka tanaasulo dhalashada Maraykanka? Maxuu Ku-simaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasiin u diyaariyey qaraxa lagu weeraray xarunta gobalka Banaadir asagoo amaray in kaamaradda wax duubtay ee CCTV in la tirtiro? Ma waxuu u malaynayaa inuu Argagixiye Ku-simaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasiin u rabaa in maalkasta la dilo dadka bulshadda #Muqdisho? Maxayse xukuummadda fashilantay ee khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” u rabtaa in la burburiyo Dowlad Gobaleedka Galmudugu, Puntland Iyo Jubbaland? Maxayse Dowladda Soomaaliya u diidan tahay inay ku dhaqanto dastuurka Federaalka ee ayago lagu doortay? Maxayse beesha caalamka u diiday inay wax dhaqaallo siiso xukuummadda Soomaaliya ee ugu musuqmaasuqa badan adduunka sannadkii 2baad? Yaa dilay Guddoomiya ahna Duqa Magaalada Muqdisho Eng. Cabdiraxmaan Cumar Yariisoow? Maxuuse ku-simaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasiin u shaqaaleeyey rag badan oo argagixiso ah inay madax ka noqdaan laamaha amniga? Yaa kamid ah dadka la khaarajin rabo?
Ha wiqleyso!
Maamulka Dowladda Hirshabelle 11ka Agoosto 2019 War qoraal ah oo ka soo baxay Xafiiska Madaxtooyada Hirshabelle ayaa lagu yiri Madaxweynaha Dowladda Hirshabelle Dr Maxamed Cabdi Waare oo ku hadlayay Afka Golayaasha Hirshabelle ayaa waxaa uu Hambalyo ku aadan Munaasibadda Ciidul Adxaa u diray dhammaan umadda Soomaaliyeed gaar ahaan Reer Hirshabelle.
Madaxweynaha ayaa sheegay in maalmaha farxadeed awgeed loo baahan yahay inay is cafiyaan dhammaan umadda Soomaaliyeed, islamarkaana laga farxiyo dadka danyarta ah iyo ubadkeena soo koraya.
‘’ Illaah waxaan ka baryayaa in sanadkaan sanadkiisa kale nagu gaarsiiyo Nabad-gelyo, Horumar, Wadajir , Midnimo iyo inaan ka shaqeyno midnimadeena iyo horumarkeena ‘’ Ayuu yiri Madaxweyne Waare.
‘’ Waxaan rajeynayaa in Soomaaliya wanaagsanaato, in Soomaaliya horumarto, in Hirshabelle meesha ay hada joogto sanandka dambe meel ka fiican ay gaarto dhanka horumarka iyo nabad-gelyada ‘’ Ayuu hadalkiisa sii raaciyey Madaxweyne Waare.
Madaxweynaha Hirshabelle waxaa uu sidoo kale baaq nabadeed oo ku aadan joojinta colaad beeleedyada mararka qaar Hirshabelle ka dhaca in lagu bedelo walaalnimo iyo wax wada qabsi.
‘’ Waxaan rajeynayaa in caqligu shaqeeyo , waxaana rabaa inaan ku booriyo cilimo udiinka, madax dhaqameedka, ganacsatada , waxgaradka reer Hirshabelle inay u kacaan sidii ay uga qeyb qaadan lahaayeen Horumarinta Dowladnimada’’ Ayuu yiri Madaxweynaha Hirshabelle Dr Maxamed Cabdi Waare.
Ugu dambeyntii Waxa sidoo kale Ciida Carafo uu u diray Guud ahaan Ciidamada Qalabka Sida ee Soomaaliyeed, kuwa Hirshabelle, iyo ciidamada Amisom Ka howlgala Hirshabelle Gaar ahaan Ciidamada Hiil Walaal Ee Jibuuti Iyo Shacbiga Walaalaha Jibuuti, isagoo u rajeeyay caafimaad qab iyo Horumar.

Muqdisho 11ka Agoosto 2019 Wararka ka imaanaya gobolka Jubbada Hoose ayaa ku warramaya in maanta ciidamada Kenya, gaar ahaan kuwa loo yaqaano argagixiso la dirirka ee dalkaasi ay gubeen illaa labo gaadiid ah oo lahaayeen dad Soomaaliyeed.
Ciidamada ayaa la sheegay in gawaaridaasi oo ahaa kuwa Xamuulka qaada ay dab ku qabad siiyeen agagaarka deegaanka Libooya oo dhaca xadka Soomaaliya iyo Kenya.
Ma cadda illaa iyo hadda sababta rasmiga ah ee ay ciidamadu gubeen gaadiidkaasi.
Inta badan ciidamad Kenya ayaa dhibaatooyin ka geysta deegaanada dhaca xadka Soomaaliya, marka ay halkaasi ka fulinayaan howlgallada ka dhanka ah Al-Shabaab
Sidoo kale waxa ay marar badan falal bur burin ah kula dhaqaaqeen xarumo isgaasiineyd oo ku yaalla gobollada Gedo iyo Jubbooyinka ee koonfurta dalka Soomaaliya.
Arrintan ayey dad u badan u arkaan in ay Kenya uga aar gudaneyso weerarada Al-Shabaab la beegsato xarumaha ganacsiga iyo goobaha ay dadka isugu yimaadaan ee dalkaasi.

Muqdisho 11ka Agoosto 2019 Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa ugu hambalyeeyay shacabka Soomaaliyeed munaasabadda barakaysan ee Ciidul Adxaa.
Madaxweynaha ayaa tilmaamay mudnaanta gaarka ah ay leeyihiin maalmahan barakeysan ee bisha Carafa oo astaan u ah isu-naxariisashada, ilaalinta dadnta guud iyo midnimada dadka muslimiinta.
“Maalmahan barakaysan ee bisha Carafo waa maalmo ku weyn diinteenna iyo dhaqankeenna, waa maalmo ay kumannaan muwaadiniinteenna ah u jiheystaan sanad kasta, gudashada waajibaadka Xajka iyagoo naftooda, dadkooda iyo dalkoodaba Alle uga barya naxariis, barwaaqo iyo wanaag oo idil”.
Sidoo kale, Madaxweynuhu waxa uu ugu hambalyeeyay geesiyaasheenna Ciidammada Qalabka Sida ee ku sugan furimaha dagaalka, guulaha isdaba joogga ah ee ay kasoo hooyeen hawlgaallada ay dalka kaga xoreynayaan argagixisada Alshabaab. “Waxaan u dabbaal degaynaa Ciiddan iyadoo geesiyaasheenna Ciidamada Qalabka Sida ay ka xoreeynayaan milayshiyaadka argagixisada ah deegaanno hor leh oo cadowgaasi ay ku dhibaateynayeen dadkeenna, kana soo maleegayeen dhagarta iyo gumaadka ay ku hayaan shacabka Soomaaliyeed”.
Madaxweyne Jamhuuriyadda ayaa ugu baaqay dhammaan dadkeenna Soomaaliyeed in ay istaakuleeyaan oo garab istaagaan dadkeenna danyarta ah, si aynu wadajir ugu qeybsanno farxadda ciidda.
Madaxweyne Maxamed Cabdalla Farmaajo waxa uu Alle uga baryey shacabka Soomaaliyeed iyo Muslimiinta daafaha adduunka ku nool ee u dabbaaldegaya munaasabadda Ciiddan caafimaad, horumar, nabad iyo barwaaqo.

WARARKA MAANTA 5ta Agoosto 2019 Sir Culus!
Su’aallaha Maanta: Maxay tahay sababta uu Ku-simaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Argagixiye Fahad Yaasiin Xaaji Daahir “Daba-Naasle” u khaarajiyey Guddoomihii Gobalka Baanadir Ahna Duqa #Muqdisho Marxuum Eng. Cabdiraxmaan Yariisoow? Yaa #Muqdisho qarxiya? Ma raggii AL-Shabaab ka yimid oo taliyayaasha sar-sare laga dhigay kuwaasoo laamaha amniga #Soomaaliya maamula? tahay dacwadaha loo haysta Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” ee ku kalifay inuu ka tanaasulo dhalashada Maraykanka? Maxuu Ku-simaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasiin u diyaariyey qaraxa lagu weeraray xarunta gobalka Banaadir asagoo amaray in kaamaradda wax duubtay ee CCTV in la tirtiro? Ma waxuu u malaynayaa inuu Argagixiye Ku-simaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasiin u rabaa in maalkasta la dilo dadka bulshadda #Muqdisho? Maxayse xukuummadda fashilantay ee khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” u rabtaa in la burburiyo Dowlad Gobaleedka Galmudugu, Puntland Iyo Jubbaland? Maxayse Dowladda Soomaaliya u diidan tahay inay ku dhaqanto dastuurka Federaalka ee ayago lagu doortay? Maxayse beesha caalamka u diiday inay wax dhaqaallo siiso xukuummadda Soomaaliya ee ugu musuqmaasuqa badan adduunka sannadkii 2baad? Yaa dilay Guddoomiya ahna Duqa Magaalada Muqdisho Eng. Cabdiraxmaan Cumar Yariisoow? Maxuuse ku-simaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasiin u shaqaaleeyey rag badan oo argagixiso ah inay madax ka noqdaan laamaha amniga? Yaa kamid ah dadka la khaarajin rabo?
Ha wiqleyso!
Agoosto 5ta Agoosto 2019
Muqdisho Agoosto 5ta Agoosto 2019 Sarkaal ka tirsanaa ciidamada dowladda, gaar ahaan kuwa Canshuuraha ayaa goor dhow lagu dilay isgoyska Siinaay ee magaalada Muqdisho.
Dilka ayaa waxaa geystay rag ku hubeysnaa bistoolada oo Marxuumka la dhacay dhowr xabadood, sida ay xaqiijiyeen dad goobjoogayaal ah.
Wararka ayaa sidoo kale intaasi ku daraya in ilaalada sarkaalkaasi ay dhaawaceen mid ka mid ah ragga dilka geystay, iyagoona gacanta ku dhigay.
Sarkaalka la dilay ayaa lagu soo warramayaa inuu Canshuuraha ka qaadi jiray ganacsatada Suuqa Siinay ee magaalada Muqdisho.
Ciidamada ka tirsan kuwa ammaanka ayaa dilka kadib gaaray goobta, kuwaas oo baaritaano kooban ka sameeyey halkaasi.
Shalay ayey aheyd markii askari ka tirsanaa ciidanka Milatariga Soomaaliya lagu toogtay gudaha suuq Bacaad, kaas oo kooxihii dilay ay horay uga sii qaateen hubkii uu watay.
Maamulka Dowladda Jubbaladn Iyo IGAD Agoosto 5ta Agoosto 2019 Faah faahinno dheeraad ah ayaa ka soo baxaya shir u dhexeeyey urur goboleedka IGAD iyo madaxweynaha maamulka Jubbaland oo xalay ka dhacay gudaha magaalada Kismaayo ee xarunta gobolka Jubbada Hoose, kaas oo wararku ay sheegayaan inuu fashil ku soo dhammaaday.
Shirka oo ahaa mid xasaasi ah ayaa waxaa wada qaatay ergeyga IGAD u qaabilsan arrimaha Soomaaliya Dr Maxamed Cali Guyo iyo madaxweyne Axmed Madoobe.
Labada mas’uul ayaa ka wada hadlay arrimaha doorashada Jubbaland iyo tabashada ay qabaan musharraxiinta u taagan hoggaanka maamulkaasi.
Ugu horreyn wakiilka ayaa warbixin ka dhageystay Axmed Madoobe, taas oo ku aadan arrimaha ammaanka, doorashada iyo xaaladda guud ee dowlad goboleedka Jubbaland
Warar ay heshay Caasimada Online ayaa sheegaya in ergeyga IGAD uu soo jeediyey in ururkooda uu goobjoog ka ahaado doorashada, balse taasi uu ka biyo diiday madaxweynaha Jubbaland Mudane Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe).
Wuxuu tilmaamay in arrimaha doorashada iyo qaban qaabadeeda ay u madax banaan yihiin guddiga doorashada maamulkaasi oo uu isagu magacaabay.
Sidoo kale wararka ayaa intaasi ku daraya in labada mas’uul ay ku ballameen kulan kale oo maanta ay ku yeelayanayaan magaalada Kismaayo ee xarunta gobolka Jubbada Hoose, kaas oo la doonayo in lagu dhammeeyo isfaham waaga u dhexeeya IGAD iyo Jubbaland.
Weli waxaa uu is jiid-jiid ka taagan yahay doorashada Jubbaland oo lagu wado in la qabto bishan August ee 2019-ka.
Maamulka Dowladda Puntland Agoosto 5ta Agoosto 2019 Puntland ayaa soo saartay amar ay degaanadeeda kaga mamnuuceyso mid kamid ah Shirkadaha Duulimaadka Soomaaliya waxaana lagu badalay Shirkad kale oo duulimaad islamarkaana laga leeyahay dalka Itoobiya.
Waaxda Socdaalka Puntland ayaa lagu wareejiyay amar iyo wargelin ka dhan ah Shirkadda Duulimaadka Daallo Airline oo kamid ah Shirkadaha Soomaalida kuwoodii ugu horreeyay ee dalka ka shaqeeyay bur burkii kadib ilaa hadda.
Shirkadaan ayaa waxaa iskaleh Madadxweynihii hore ee maamulka Galmudug Axmed Ducaale Geelle (Xaaf) ,oo markiisii hore ahaa Ganacsade Soomaaliyeed, sidoo kalane ku jira Arimaha Siyaasadda dalka.
Waaxda Socdaalka Puntland ayaa lagu wargeliyay in degaanada maamulkaasi aysan ka soo dagi karin Shirkadda Diyaaradda ee Daallo Airline islamarkaana ay Xogtaan la wadaagaan maamulka Shirkadda iyo Garoomada diyaaradaha dalka ee ka soo baxayso diyaaradaasi.
Dhinaca kale Puntland waxaa dhowaan degaanadeeda ka shaqa billawday Shirkadda Duulimaadka ee Ethiopian Airlines, taas oo muddooyinkii ugu dambeeyay waday dhaq dhaqaaq iyo tartan ganacsi ay la galeyso Shirkadaha Duulimaadka Soomaaliya.
Sababta ugu weyn ee Daallo Airline looga mamnuucay degaanada Maamulka Puntland ayaa la aaminsan yahay in ay tahay kadib markii lagu eedeeyay in ay Muqdisho ka abaabushay kulan ka dhan ah Shirkadda Ethiopian Airlines oo duulimaad Local ah ka bilaawday dalka.
Wali ma jirto wax war ah oo ka soo baxay Maamulka Shirkadda Daallo Airline oo ku aadan go’aanka degaanada maamulka Puntland looga mamnucay, waxaase Xusid mudan in Shirkadaan uu Diyaaradaha uu leeyahay Madaxweynihii hore ee Galmudug Axmed Ducaale Geelle Xaaf oo ay saaxiibo dhow yihiin Madaxweynaha Puntland Saciid Cabdullaahi Deni
Muqdisho 5ta Agoosto 2019 Maxkamada Ciidanka Qalabka Sida ayaa Saakay dil toogasho ku fulisay labo nin oo horay uga tirsanaa Kooxda Al Shabaab.
Raggan ayaa dilal iyo qaraxyo ka geystay magaalada Muqdisho, kuwaas oo ay ku dhinteen dad badan oo Soomaaliyeed.
Horay ayaa Xukuno dil ah ugu soo rideen heerarka Kala duwan ee Maxkamadaha Ciidanka Qalabka sida balse Saaka Aroortii hore ayaa lagu toogtay Fagaaraha Cadaalada ee Toogashadu ka dhacdo ee Muqdisho.
Maxkamadda Sare ee Ciidamada Qalabka Sida ayaa May 20, 2019-ka Xukun Dil ah ku riday Labadan ka tirsan xoogaga Al-Shabaab oo racfaan ka soo qaatay xukunkii Maxkamadda darajada 1-aad ee Ciidamada Qalabka Sida ee ahaa dilka toogashada.
Halkan ka akhriso:
Taariikhdu Markay ahayd 13/03/2019, waxay Maxkamada Da’1aad Ciidamada Qalabka Sida u fariisatay Dacwad Ciqaabeedkii loo haystay Eedaysanayaal:-
Canshuur Cismaan Abuukar Cumar (Asad) ina Faadumo Aadan Cismaan 23jir ah ku dhashay Sh/dhexe.
Max’ed Cali Boorow Aadan (C/xakiin) ina Xaawo Cawil Mursal 25 jir ah ku dhashay Bay , kuwaas oo xafiiska xeer-ilaalinta ciidamada qalabka sidakusoo eedeeyay Dembiyada kala ah ka mid noqosho Urur Hubaysan oo lid ku ah awoodaha Qaranka (Qaran dumis), Dil bareer ah iyo Xasuuq dad shacab ah, eedaysanayaasha waxaa lagu eedeeyay inay fuliyeen falalka soo socda:-
15/08/2017, waxay weerar ku qaadeen gaari ay saarnaayeen hal Qoys waxaana ku geeriyooday Marxuum Maxamed Xasan Cabdi Cawad .
27/09/2017 isgoyska Via Roma ee Degmada X/wayne, waxay mar kale ku weerareen gaari ay saarnaayeen 2da Marxuum ee kala ah 1)Marxuumad Canab C/laahi Xaashi oo ahayd Xoghayihii Guud ee Ururka Haweenka Qaranka 2)Marxuum Axmed Jaamac Xirsi, weerarkaasoo sababay geerida labada marxuum.
09/11/2018, waxay qayb ka ahaayeen weerarkii lagu qaaday Hotel Sahafi, weerarkaas oo ay ku geeriyoodeen 32 ruux .
Sidoo kale 22/12/2018 waxay ahaayeen abaabulayaashii labadi qarax ee ka dhacay Tiyaatarka Qaranka iyo Daljirka Dahsoon, oo ay kugeeriyoodeen 27ruux .
Taariikhdu ahayd 20/03/2019 waxey maxkamada ciidamada qalabka sida ku Xukuntay Dil toogasho ah.
Labada xukunsane ayaa Xukunka Maxkamadda Racfaan ka qaatay 06/04/2019.
Maxakamadda sare ee Ciidamada qalabka sida ayaa markale Dil ku xukuntay 04/05/2019.
Maanta oo ay Taariikhdu tahay 05/08/2019 waxaa lagu fuliyay Xukukii dilka ahaa.
Maamulka Dowladda Somaliland 5ta Agoosto 2019 Hogaamiyaha Jabhada ‘Dulmi-diid’, Kornayl Saciid Caare ayaa la sheegaya in uu shuruudo adag ku xidhay in la soo afjaro dagaalka kala dhaxeeya xukuumada Somaliland, isla markaan uu ogolaado wada-hadal midho dhala.
Waxgaradka iyo Odayaasha beelaha Somaliland ayaa mudooyinkii u dambeeyay waxay isku soo jiid iyo waan-waan ka dhex wadeen Jabhada Kornayl Caare iyo Xukuumada Somaliland, midaasi oo muddo hakad galisay dagaalkii labada dhinac.
Suldaanka guud ee beelaha Habaryoonis, Suldaan Maxamed Suldaan Xirsi Qani iyo wafdi odayaala oo uu hogaaminayay ayaa shalay waxay kulan kula qaateen Buuraha gobolka Sanaag Hogaamiyaha Jabhadaasi Kornayl Caare, kuwaasi oo sii xoojinayay cadaadiska lagu saarayey Kornaylka in uu wada-hadal la furo xukuumada Madaxweyne Biixi.
Kornayl Caare ayaa lagu soo waramayaa in uu shuruudo dhowr ah hor-dhigay odayaashan u tagay, kuwaasi oo uu ku xiray in wada-hadal midho dhal ah la furo xukuumada Somaliland, isla markaana u noqota bilowga daminta colaadaasi. Wararka aan helayno ayaa sidoo kale waxa ay sheegayan in Kornayl Caare uu dalbaday lacag dhan 2-milyan oo dollar, taasi oo uu ku macneeyay inay tahay magdhowga hubka lagu qarameynayo ciidamada Jabhada, maadama sida uu sheegay ahaa hanti beelo laga soo ururiyay.
Si kastaba, Xukuumada Somaliland ayaa hore u sheegtay in xiisada kala dhaxeysa Jabhada Kornayl Caare ay ku dhameyn doonto wada-hadal, midaasi oo suurta-galinaysa in dalabaadka Caare xukuumadu qalinka ku duugto.
Qaahira 5ta Agoosto 2019 Ugu yaraan 19 ruux ayaa geeriyooday soddan kalena waa ay dhaawacmeen ka dib markii uu qarax ka dhacay banaanka Machadka Qaranka ee Kansarka ee ku yaal bartamaha Qaahira. Qaraxa ayaa ka dhashay gaari ku socday waddo qaldan oo xawaare sarre ku socday, markii uu ku dhacay saddex baabuur oo kale, sida ay ku warrantay wasaaradda arrimaha gudaha Masar.
Muuqaal lagu baahiyay baraha bulshada ayaa muujiyay gaadiidka dab-damiska oo ku hawlan inay xakameeyaan dabka oo khasaaro u geystay dhowr gaari.
Libya 5ta Agoosto 2019 ugu yaraan 40 qof ayaa la soo weriyey inay ku dhinteen tobaneeyo kalena way dhaawacmeen ka dib markii weerar cirka ah lagu qaaday xaflad aroos oo ka dhacday koonfur-galbeed Libya, sida ay sheegeen warbaahinta. Wararka ayaa sheegaya in ciidamada daacadda u ah xoogaga Khalifa Haftar ay weerarka ku soo qaadeen maalintii Axada magaalada Murzuq.
Al Jazeera waxay ogaatay in dhibbanayaashu ay ka qaybgalayeen xaflad aroos markii weerarku dhacay.
Ku dhawaad ​​1,100 qof ayaa la soo wariyay in la diley tan iyo markii Haftar, oo xaruntiisu tahay bariga Liibiya, uu bilaabay weerar ka dhan ah caasimadda Tripoli 4-tii Abriil.

WARARKA MAANTA 4ta Agoosto 2019 Sir Culus!
Su’aallaha Maanta:MaxayYaa #Muqdisho qarxiya? Ma raggii AL-Shabaab ka yimid oo taliyayaasha sar-sare laga dhigay kuwaasoo laamaha amniga #Soomaaliya maamula? tahay dacwadaha loo haysta Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” ee ku kalifay inuu ka tanaasulo dhalashada Maraykanka? Maxuu Ku-simaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasiin u diyaariyey qaraxa lagu weeraray xarunta gobalka Banaadir asagoo amaray in kaamaradda wax duubtay ee CCTV in la tirtiro? Ma waxuu u malaynayaa inuu Argagixiye Ku-simaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasiin u rabaa in maalkasta la dilo dadka bulshadda #Muqdisho? Maxayse xukuummadda fashilantay ee khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” u rabtaa in la burburiyo Dowlad Gobaleedka Galmudugu, Puntland Iyo Jubbaland? Maxayse Dowladda Soomaaliya u diidan tahay inay ku dhaqanto dastuurka Federaalka ee ayago lagu doortay? Maxayse beesha caalamka u diiday inay wax dhaqaallo siiso xukuummadda Soomaaliya ee ugu musuqmaasuqa badan adduunka sannadkii 2baad? Yaa dilay Guddoomiya ahna Duqa Magaalada Muqdisho Eng. Cabdiraxmaan Cumar Yariisoow? Maxuuse Ku-simaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasiin u shaqaaleeyey rag badan oo argagixiso ah inay madax ka noqdaan laamaha amniga? Yaa kamid ah dadka la khaarajin rabo?
Ha wiqleyso!
Agoosto 4ta Agoosto 2019Jamciyadda Qurumaha Ka Dhaxeysa ayaa waxay warbixin kasoo saartay xaaladda Soomaaliya gaar ahaan waxyeeladda shacabka loo geystay bilooyinkii lasoo dhaafay.
Kooxda Xuquuqda Aadanaha iyo Badbaada u qaabilsan Qaramada Midoobey ayaa waxay tilmaamtay in intii u dhaxeysay 14 December 2018 iyo 4 May lagu dilay, guud ahaan Soomaaliya, 757 rayid ah.
Warbixinta ayaa intaasi ku dareysa in 72% shaqsiyaadkaasi ay ku baxeen weeraradda maleyshiyaadka hubeysan ee Al-Shabaab.
Sidda ku xusan qoromadda, 9% oo kamid ah xubnahaasi ayaa waxaa khaarijiyey ciidamadda dowladda federaalka ah ee Soomaaliya.
ay’adda ayaa sheegtay in 10% ay ku naf-waayeen gacan aanan la aqoonsan, oo ay ku jirto 6% oo ah duqeymo ay fuliyeen diyaarado aanan heybtooda la garan.
Soomaaliya, dal dhaca Geeska Afrika, oo kasoo kabanaya colaado sokeeye tan iyo burburkii 1991-dii, ayaa lagu sheegaa in uu kamid yahay wadamada ugu badan ee sanad kasta lagu laayo rayidka.
Xoogaga gacansaarka la leh Al-Qaacida oo ah khatarta ugu weyn ammaanka waddanka ayaa fulisa howlgalo isugu jira qaraxyo gaari iyo is-miidaamin si lamid ah weeraro toos ah iyo dilal qorsheysan.
Maraykanka 4ta Agoosto 2019 Madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo, ayaa dhowaan iska celiyay Jinsiyadii uu ka heestay dalka Mareykanka oo uu ku noolaa muddo dheer sida lagu shaaciyay war-saxaafadeed ka soo baxay Madaxtooyada Soomaaliya.
Dad ka agdhow Sheekh Mukhtaar Roobow ayaa sheegay in Madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo, uu wajahayo dacwad ay dad Soomaaliyeed ka fureen dalka Mareykanka dhowr bilood ka hor maadaama uu yahay muwaadin Mareykan ah.
Dacwadda Mareykanka laga furay ayaa la sheegay in ay geeyeen dad ay qaraabo yihiin Sheekh Mukhtaar Roobow Cali Abuu Mansuur, oo dalkaasi ku nool kuwaasi oo Madaxweynaha ku eedeeyay tacadiyo ka dhan Xuquuqa Bini-aadanka.
Sarkaal ka tirsan Xibisga Cadaaladda iyo Amniga oo uu aas aasay Sheekh Mukhtaar Roobow Cali Abuu-mansuur, ayaa Caasimada Online u sheegay in Maxkamad ku taala Mareykanka ay dacwad ka geeyeen Maxamed Cabdullaahi Farmaajo islamarkaana ay Maxkamadda aqbashay ama ay qabatay kiiska ka dhanka ah Farmaajo.
Caasimada Online ma cadeyn karto inuu jiri kiiska Dacwadeed ee la sheegay in Mareykanka looga furay Madaxweynaha Soomaaliya ay ka danbeyso celinta Jinisyadii Mareykanka balse waxaa jira in magaalada Muqdisho uu dhowr bil ka hor ka sheegay Yuusuf Xasan Mursal oo Xisbiga Mukhtaar Roobow katirsan uu sheegay in ay dacweyn doonaan Madaxweynaha Soomaaliya.
“Farmaajo waan dacweyn doonaa kamana hari doono waxaana ballan qaadeynaa in uu ka qoomameeyo Farmaajo, dadkii uu ku dilay Baydhabo iyo Xaraggii Sheekh Mukhtaar” ayuu magaalada Muqdisho ka sheegay Yuusuf Xasan Mursal oo ay qaraabo yihiin Abuu Mansuur.
Dhowr su’aal oo kale ayaa ka dhashay sababta uu Madaxweynaha Soomaaliya u wareejiyay Jinsiyadii Mareykanka waxaana su’aalahaas isweydiinaya Shacabka Soomaaliyeed ee ku nool magaalada Muqdisho iyo guud ahaan Umadda Soomaaliyeed ee ku sugan dalka iyo dibadda.
Si kastaba, qoraalka Villa Somalia kasoo baxay ayaa lagu sheegay in qorshaha celin jinsiyadda Mareykanka uu madaxweynaha billaabay waxyar un kadib markii la doortay, taas oo macanaheedu yahay inay ka horreysay arrinta Mukhtaar Roobow.
Kenya 4ta Agoosto 2019 Wargeyska Daily Nation ee kasoo baxa Nairobi ayaa qoray in madaxweynaha Jubaland Axmed Madoobe uu wajahayo dagaal iyo mucaarado xooggan oo kaga imaneysa madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo.
Wargeyska ayaa sheegay in Farmajao ay ka go’an tahay in Axmed Madoobe uusan kusoo laaban hoggaanka Jubaland, balse uu adeegsanayo xeelad dagaal oo aan toos ahayn.
Sida warbixintan lagu sheegay, Farmaajo ayaa ka dhaadhiciyey xubnaha beeshiisa Mareexaan oo ah beel aad ugu xooggan Jubaland, inaysan isku sharxin xilka madaxweynaha Jubaland.
Farmaajo ayaa doonaya in beesha Ogaadeen ay ku dagaalanto xilkan, wuxuuna taageerayaa xubno kasoo jeeda beeshan oo ku jira dowladda federaalka.
Dadka siyaasadda fallanqeeya, ayaa tallaabada Farmaajo uu qaaday, ee ah in Ogaadeenka dhexdooda ay ku loolamaan Jubaland, ay wiiqday Axmed Madoobe.
Maxamed Xaashi oo ka mid ah odayaasha beesha Mareexaan ayaa wargeyska Daily Nation u sheegay inuu wacad ku marayo inuu ka shaqeeyo sidii Axmed Madoobe loo ridi lahaa.
Maamulka Dowladda Puntland 4ta Agoosto 2019 Warar kala duwan ayaa ka soo baxaya qarax goor dhow ka dhacay laamiga weyn bartamaha magaalada Boosaaso ee xarunta gobolka Bari.
Qaraxa oo miino ahaa ayaa waxaa lala eegtay gaari HELUX ah oo uu la socday wasiirkii hore ee wasaaradda qorsheynta maamulka Puntland Shire Xaaji Faarax, sida ay xaqiijiyeen ilo lagu kalsoonyahay
Warar ay heshay Caasimada Online ayaa sheegaya in xilliga uu dhacayey qaraxa uu gaariga la socday wasiirka, balse uu ka badbaaday.
Ugu yaraan hal askari ayaa ku dhaawacmay qaraxaasi, kaas oo ka mid ahaa ilaalada wasiir Shire Xaaji Faarax oo ka tirsanaa xukuumaddii Cabdiweli Maxamed Cali (Gaas).
Sidoo kale wararka ayaa intaasi ku daraya in qaraxa, kadib ay goobta gaareen ciidamo ka tirsan kuwa ammaanka, islamarkaana baaritaano ay ka sameeyeen halkaasi.
Muddooyinkii la soo dhaafay gudaha magaalada Boosaaso waxaa ka dhacayey falal liddi ku ah nabad gelyada, sida qaraxyo iyo dilal qorsheysan intaba.
Muqdisho 4ta Agoosto 2019 Dowlad goboleedka Puntland ayaa qorsheyneysa, sidii loo sii deyn lahaa maxaabiis ku eedeysan Burcadbadeednimo oo ku xiran xabsiga weyn ee Garowe, iyadoo tallaabadaasi oo kale ay dhowaan qaaday Somaliland oo ay hadda ku heysato Seychelles sababta ay u sii deysay maxaabiis burcabadeednimo ugu xirnaa xabsiga magaalada Hargeysa ee xarunta maamulkaasi.
Xeer ilaaliyaha guud ee Puntland Maxamuud Xasan Aw Cismaan oo la hadlay warbaahinta ayaa shaaciyey in 48 eedeysanayaal ah oo loo heysto Burcadbadeednimo ay haatan si xaq darro ah ugu xiran yihiin xabsiyada maamulkaasi.
Aw Cismaan ayaa sidoo kale ugu baaqay dowladda federaalka ah ee Soomaaliya inay u doodo xuquuqda maxaabiistaasi.
“Xukunku caddaalad darro weeye dowladda federaalku ha u doodo maxaabiistaan, Puntland inta tabarteeda ah waa dadaashay, baarlamaanku ha u doodeen dadkaan.” ayuu yiri xeer ilaaliyaha guud ee dowlad goboleedka Puntland.
Dhanka kale guddoomiye ku xigeenka koowaad aqalka sare ee baarlamaanka Soomaaliya, Senator Abashir Maxamed Axmed (Abshir Bukhaari) oo kormeer ku tegay xabsiga Garowe ayaa sheegay in ujeedka booqashadooda uu ahaa ogaanshaha xaaladda maxaabiista Soomaaliyeed, gaar ahaan kuwa ku xukuman Burcadbadeednimada ee ku xiran xabsiga weyn ee magaaladaasi.
Guddoomiye Abshir Bukhaari ayaa tilmaamay in arrinta maxaabiistaan ay la wadaagi doonaan madaxda sare ee dalka, islamarkaana ay jawaab ku soo celin doonaan Puntland.
“Waa dadaalaynaa dowladdana waa ku war celineynaa, jawaab ayaana idinku soo celineynaa, markii hore rajadaydu waxay aheyd inaa diyaaradda ila raacdaan, laakiin weli waxbaa dhiman heshiisyada caalamiga ahna lama burburin karo oo farsamooyin badan baa jira”. ayuu yiri Senator Bukhaari.
Khamiistii la soo dhaafay ayey aheyd markii Somaliland ay xabisga ka sii deysay illaa 19 maxaabiis ah oo ku eedeysnaa falal la xariira Burcadbadeednimo, hayeeshee dowladda Seychelles ayaa maamulkaasi ku dhaliishay sii deyntooda, kuwaas oo ku xukunaa 30, 36, ilaa 43 sano oo xabsi ah.
Muqdisho 4ta Agoosto 2019 Ehellada allaha u naxariistee guddoomiyihii gobolka Banaadir Injineer Yariisow ayaa shaaca ka qaaday inay tuhmayaan in qaraxii lagu dilay marxuumka uu ahaa mid aysan ka dambeyn kooxda Al-Shabaab balse dad isaga ka ag dhowaa.
Nabaddoon Axmed Maxamed Muuse oo adeer u ahaa Yariisow ayaa shaaca ka qaaday in qaraxii lagu dilay Yariisow uu ahaa mid gobolka dhexdiisa laga abuuray oo aysan jirin wax ka yimid meel banaanka ah.
Nabaddoon Axmed Maxamed Muuse ayaa sheegay in ay rumeysan yihiin in qaraxa lagu dilay uu ahaa mid ay fuliyeen dad cadow ku ahaa Yariisow oo ku dhex-jiray maamulka gobolka Banaadir, weliba isaga aad ugu dhowaa..
“Igaarkayga wuxuu ku baxay si cadownimo ah, si uusan mudneyn, waxaan ka rabnaa madaxweynaha iyo ra’iisul wasaaraha Soomaaliya iyo dhammaan dadka kale ee Soomaaliyeed in la helo dadkii ka dambeeyey dilka Yariisow” ayuu yiri nabaddoonka.
“Waxaan qabnaa in dadka dilay ay ku dhex jiraan maamulka gobolka Banaadir, waxaana qabnaa in la marsiiyo wixii uu maray Injineer Yariisow wax kasii darran. Waxaan rabnaa caddaalad inuu helo” ayuu yiri Axmed Maxamed Muuse.
“Yariisow ma ahayn nin Soomaaliya baahi uu yimid, wuxuu dalkiisa ugu soo laabtay inuu dadkiisa wax u qabto, balse waxaa abaal looga dhigay in la dilo oo weliba ay dilaan dadkii isaga aadka ugu dhowaa.”
Muqdisho 4ta Agoosto 2019Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa Garoonka Diyaaradaha ee Aadan Cabdulle kaga qayb galay salaaddii janaasada, Alle ha u naxariistee, Guddoomiyihii Gobolka Banaadir iyo Duqii Muqdisho Marxuum Cabdiraxmaan Cumar Cusmaan (Eng. Yariisow).
Diyaaraddii sidday marxuumkan shahiiday isagoo ka shaqeynaya horumarinta iyo dib u dhiska dalkiisa ayaa markii ay soo caga dhigatay garoonka waxaa naxashka halyeeygan oo la huwiyey Calanka Jamhuuriyadda ka soo dejiyey Ciidamada Xoogga Dalka Soomaaliyeed oo qaadayey Saan-murugeysan.
Madaxweynaha ayaa markii ay soo idlaatay salaadda janaasadu waxa uu si gaar ah ugu tacsiyeeyay qoyska marxuumka oo qaar ka mid ah ay ku kulmeen janaasada, isoogana Alle uga baryey samir iyo iimaan, marxuumkana Jannatul Firdows.
Intaas kaddib, Cutubyo ka tirsan Ciidamada Qalabka Sida ayaa marxuumka aas-qaran ugu sameeyey Dugsiga Tababarka Ciidanka Booliska Soomaaliyeed ee magaalada Muqdisho, iyadoona ay goob joog ka ahaayeen Guddoonka Labada Aqal ee Baarlamaanka, Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Cali Khayre, Ra’iisul Wasaare Kuxigeenka Xukuumadda Mudane Mahadi Maxamed Guuleed iyo Mudaneyaal ka tirsan Baarlamaanka, Xubno ka mid ah Golaha Wasiirrada, Taliyeyaasha Ciidamada Qalabka Sida, Duubabka Dhaqanka, Ehelada Marxuumka iyo qaybaha kala duwan ee bulshada.
Shacabka Soomaaliyeed waxa ay xusuusnaan doonaan dadaalkii, dowlad jacaylkii iyo doorkii muuqday ee Eng. Cabdirixmaan Yariisow uu ka soo qaatay samata-bixinta, nabadeynta iyo dib u dhiska dalka, waxa uuna marxuumku tusaale u ahaa malaayiinta Soomaaliyeed ee u taagan adkeynta midnimada, xaqiijinta caddaaladda iyo dib u soo noolaynta maqaamkii aynu ku lahayn dalalka Caalamka.
Maraykanka 4ta Agoosto 2019 Ugu yaraan labaatan qof ayaa ku dhimatay weerar toogasha ah oo ka dhacay goob dukamaaysi oo ku taal magaalada El Paso ee gobolka Texas, Maraykanka.
26 qof oo kale ayaa ku dhaawacmay weerarka, kaasoo ahaa rasaas uu nin caddaan ah ku furay dad ka dukaamaysanayay dukaan ay leedahay shirkadda Walmart oo ay xilligaa dad badan ku sugnaayeen.
Ninka la tuhunsanayahay in uu toogashada fuliyay ayaa waxaa lagu tilmaamay in uu ahaa nin caddaan ah oo ku jira da’da labaatameeyada.
Ninka ayaa la xiray ka dib markii uu booliska goobtaasi ku sugnaa uu isu soo dhiibay, kaasi oo ay warbaahinta maxalliga ah magaciisa ku sheegeen Patrick Crusius.
Barasaabka gobolkaasi Greg Abbott oo warbaahinta la hadlay ayaa sheegay inuu aad uga argagaxay waxa halkaa ka dhacay.
“Texas waxay maanta muraga la qeybsanaysaa shacabka El Paso. Maalin si caadi ah ay dadka usoo dukaamaysan lahaayeen ayaa isu bedeshay mid ka mid ah maalmaha uu dhiigga ugu badan ku daatay taariikhda Texas, Waxaa la laayay dad maanta noolaan ahaa. Waxaa weerarkaasi ku dhintay labaatan qof, halka tobanaan kalena ay ku dhaawacmeen. Ka gobol ahaan, waxaan ka midaysanahay taageeridda dhibbanayaasha iyo qoysaskooda”, ayuu yiri barasaab Abbot.
Dhanka kale Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa falka weerarkaasi ku tilmaamay ”ficil fuleynimo ah”
”Waan ogahay in aan metelo qofkastaa oo ku sugan dalkan, waxaana maanta si xooggan u dhaleyceynayaa ficilkaan nacaybka ku saleysan. Ma jirto sababo ama marmarsiyo loo sameyn karo dil looo geystay dad aan waxba galabsan”, ayuu Trump ku soo qoray bartiisa Twitter-ka.
Toogashada ka dhacday El Paso ayaa ah tii siddeedaad ee ugu dhimashada badneyd ee soo marta taariikhda Maraykanka, waxaana durbadiiba bilowday dood ku aaddan xakamaynta hubka ee dalkaasi.
Dhinaca kale, ciiidamada Boliiska magaalada Dayton ee gobolka Ohio ee isla Mareykanka ayaa sheegay in tacshiirad ka dhacday halkaasi ay ku dhinteen sagaal ruux .
Dhimashada dadkaasi oo ka dhacday degmada Oregon ee magaaladaasi ayaa lagu waramay in sidoo kale uu dhintay qofkii ka dambeeyay falalkaasi dhimashada.
Shilkaan oo ka dhacay meel dibadda ka ah Baar ayaa la xaqiijiyay in ay jiraan tiro dhaawacyo ah oo loola cararay cisbitaalada,sida laga soo xigtay warbaahinta Mareykanka.
Isha: BBC

WARARKA MAANTA 3da Agoosto 2019 Sir Culus!
Su’aallaha Maanta:Maxay tahay dacwadaha loo haysta Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” ee ku kalifay inuu ka tanaasulo dhalashada Maraykanka? Maxuu Ku-simaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasiin u diyaariyey qaraxa lagu weeraray xarunta gobalka Banaadir asagoo amaray in kaamaradda wax duubtay ee CCTV in la tirtiro? Ma waxuu u malaynayaa inuu Argagixiye Ku-simaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasiin u rabaa in maalkasta la dilo dadka bulshadda #Muqdisho? Maxayse xukuummadda fashilantay ee khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” u rabtaa in la burburiyo Dowlad Gobaleedka Galmudugu, Puntland Iyo Jubbaland? Maxayse Dowladda Soomaaliya u diidan tahay inay ku dhaqanto dastuurka Federaalka ee ayago lagu doortay? Maxayse beesha caalamka u diiday inay wax dhaqaallo siiso xukuummadda Soomaaliya ee ugu musuqmaasuqa badan adduunka sannadkii 2baad? Yaa dilay Guddoomiya ahna Duqa Magaalada Muqdisho Eng. Cabdiraxmaan Cumar Yariisoow? Maxuuse Ku-simaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasiin u shaqaaleeyey rag badan oo argagixiso ah inay madax ka noqdaan laamaha amniga? Yaa kamid ah dadka la khaarajin rabo?
Ha wiqleyso!
Muqdisho 3da Agoosto 2019 Dowladda Ethiopia ayaa gacan ka gaysanaysa sidii meesha looga saari lahaa madaxweynaha Jubaland, Axmed Maxamed Islaan Axmed Madoobe.
Maamulka ra’iisul wasaaraha Itoobiya, Abiy Ahmed ayaa taageerada kala noqday Axmed Madoobe, islamarkaana doonaya inuu meesha ka baxo, sida uu qoray wargeyska Daily Nation ee kasoo baxa Nairobi.
Itoobiya ayaa la sheegay inaysan dooneyn in hoggaamiye kooxeed dambe uu jago saameyn leh kasii hayo Soomaaliya.
Itoobiya oo ay aad isugu dhow yihiin madaxweyne Farmaajo ayaa ku caawineysa in ay meesha ka baxaan madaxda maamul goboleedyada uusan rabin madaxweynaha.
Horrey ayaa dowladda waxay ugu guuleysatay inay meesha ka saarto madaxweynayaashii Koonfur Galbeed, iyo Galmudug, halka HirShabelle ay heshiis la gashay.
Doorashada madaxweynaha Jubaland ayaa dhaceysa 21-ka bishan August, hase yeeshee illaa iyo hadda ma muuqdaan astaamo muujinaya in Axmed Madoobe uusan soo noqon doonin.
Muqdisho 3da Agoosto 2019 Inta badan Guddoomiyaasha degmooyinka gobalka Banaadir ayaa la ogaaday in ay tababar ku qaataan dugsiga tababarka Ciidamada Booliiska Soomaaliya ee General Kaahiye ee gobalka Banaadir.
Guddoomiyaashaan oo la doonayo in ay kamid noqdaan Ciidamada Booliiska Soomaaliya ayaa la sheegay in tababar waqti kooban soconayo looga furay dugsiga tababarka Booliiska waxaana la qaataa cashirada habeenada qaar.
Tababarka oo waqti kooban socon doono ayaa la qaataa cashiro ku saabsan qaabka salaam qaadashada iyo shuruucda kale ee Booliiska.
Lama oga in go’aankaan uu yahay mid Guddoomiyaasha ay gaar u qaateen iyo uu yahay go’aan ka soo baxay madaxda Dowladda Soomaaliya maadaama ay xaalado adag oo dhanka amaanka ay ka jirto Muqdisho.
Dadka aan la hadalnay ayaa noo sheegay in go’aankaan uu yahay mid ay guddoomiyaasha qaateen si ay badabaado ugu noqoto markii ay dhacdo in xilka laga qaado.
Guddoomiyaal badan oo xilalka laga qaaday ayaa hadda ku dayacan Muqdisho iyo gobalada dalka waxaana la filayaa in ay wadaan dadaalo ay ugasii mid noqonayaan Xeyn-daabka dowladda hadii isbadal dhaco.
Maamulka Dowladda Galmudug 3da Agoosto 2019 Ra’iisul wasaaraha xukuumadda federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Cali Khayre ayaa xalay guddoomiyey shir looga hadlayey amniga magaalada Dhuusamareeb ee xarunta gobolka Galgauduud.
Khayre ayaa faray ciidanka isku dhafka ah ee lagu wareejiyey amniga Dhuusamareeb in ay ka soo dhalaalaan waajibaadka shaqo ee loo igmaday.
Sidoo kale wuxuu tilmaamay in looga baahan yahay inay wada shaqeyn dhow la yeeshaan qeybaha kala duwan ee shacabka ku dhaqan magaaladaasi.
Ra’iisul wasaare Khayre ayaa sidoo kale saraakiisha ciidamada amray inay la yimaadaan qorshe lagu dar-dar gelinayo amniga, maadaama dhawaan shirka dib u heshiisiinta uu ka furmayo halkaasi.gu dambeyn wuxuu kala hadlay sarakiisha hoggaamineysa ciidamadaasi, sidii Al-Shabaab looga saari lahaa guud ahaan deegaanada maamulka Galmudug.
Shirkan ayaa ku soo aadaya, iyadoo shalay si rasmi ah dowladda Soomaaliya ay ula wareegtay amniga magaalada Dhuusamareeb ee xarunta gobolka Galgaduud.
Muqdisho 3da Agoosto 2019 Waxaa saakay xiran inta badan jidadka muhiimka u ah isku socodka dadka iyo gaadiidka, waxaana la arkayaa dadweynaha oo u lugeynaya goobahooda ganacsi iyo waxbarasho kaddib markii ay ciidamadu u diideen gaadiidka in ay isticmaalaan jidadkaasi xiran.
Waxaa ka mid ah wadooyinka saakay aan la ogoleyn in ay adeegsadaan gaadiidka dadweynaha Isgoyska Tarabuunka, Isgoyska Digfeer, KPP, Bakaaraha, Hawlwadaag, Foloransa, Geed jaceyl iyo Aadan Cadde ayaa xiran, ciidanka dowladda ayaana ku sugan.
Talaabadan ayaa qeyb ka ah sugida Amniga magaalada Muqdisho oo saacadaha soo socda lagu wado in la keeno meydka Duqii Muqdisho Eng Yariisoow oo ay ka qeybgali doonaan Aaskiisa mas’uuliyiinta ugu sareysa dowladda Soomaaliya iyo safiirada heerka caalamka ee ku sugan dalka.
Muqdisho 3da Agoosto 2019Waxaa saakay ka soconaya magaalada Muqdisho diyaar-garoow loogu jiro Aaska guddoomiyihii gobolka Banaadir Eng Cabdiraxmaan Cumar Cismaan Yariisoow oo saacadaha soo socda meydkiisa laga soo duulinayo magaalada Doha ee dalka Qadar. Ammaanka magaalada Muqdisho ayaa saakay si aad ah loo adkeeyay, iyadoo waddooyinka qaar la dhigay Ciidamo, sidoo kale gaadiidka ayaa meelaha qaar loo ogoleyn, iyadoo la xiray waddooyin dhowr ah.
Aaskan Qaran ayaa la filayaa in ay ka qeybgalaan Madaxda ugu sareysa dalka, waxaa salaada janaasada lagula dukan doonaa Garoonka diyaaradaha Aadan cadde ee magaalada Muqdisho.
Waxaa lagu wadaa in Meydka Guddoomiye Yariisow lagu aaso Qabuuraha Agagaarka School Polizio.
Washington DC 3da Agoosto 2019 Madaxweynihii hore ee Puntland, Cabdi Weli Maxamed Cali Gaas, ayaa ka hadlay geerida naxdinta leh ee ku timid Gudoomiyihii Maamulka Gobolka Banaadir & Duqii Magaalada Muqdisho, C/raxmaan Cumar Cismaan (Yariisow).
Madaxweynihii hore ee Puntland ayaa marka hore umadda Soomaaliyeed, gaar ahaan qoyskii iyo qaraabadii uu ka baxay C/raxmaan Yariisow kaga tacsiyadeeyay geerida ku timid maalintii Khamiista.
C/weli Maxamed Cali Gaas ayaa sheegay in C/raxmaan Yariisow oo kale uu ku yar yahay Soomaalida, markaan eeggo buu yiri akhlaaqdiisa iyo dabciyaadkiisa.
“Runtii C/raxmaan wuxuu ahaa shakhsiyaad anigu aan is leeyahay Soomaalidu waa ku yar tahay mararka qaarkood, markaan eeggo akhlaaqdiisa iyo dabciyaadkiisa.” Ayuu yiri C/weli Maxamed Cali Gaas oo la hadlay Laanta afka Somaliga ee VOA.
C/weli Gaas ayaa yiri “Shaqada marka uu qof la hayo daacadnimadiisa iyo hawlkarnimadiisa ayaa ugula shaqeeyaa, inta aan wada shaqayneynay nin aan dhib badnayn, nin aan waxyaabaha shakhsiga ahoo gaarka ah ee rabitaanka ay aad ugu yaraayeen. Waa qof marka aad shaqo u dirto shaqadiisa aad ku kalsoon tahay inuu siduu yahay uga soo baxayo.”
C/weli Gaas ayaa tilmaamay xilligii uu Ra’iisal Wasaaraha ahaa in C/raxmaan Yariisow uu la taliye u ahaa, isla-markaana uu ku aaminay arrimo badan intii uu la shaqaynayay.
“Marka anigu aan Ra’iisal Wasaaraha ahaa la taliye ayuu ii ahaa, Golaha Wasiirada kuma uusan jirin laakiin Wasiir buu soo maray. Shaqooyin badan ayaan dalka ka qabanay qoritaankii Dastuurka uu ka mid yahay, inuu ka qaybgalay shirarkii Qaramada Midoobay, arrimo badanoo aan ku aaminay way jirtay.” Ayuu yiri C/weli Gaas.
Gaas ayaa intaa ku daray “Mar walba wuxuu ahaa gacan-yarahayga ila socda, ila shaqaynayay. Nin wuxuu ahaa anigu intaan shaqo u diro C/raxmaan Yariisow kalsooni darro ku qabo inuusan qabanayn marnaba aysan dhacin, inta looga baahan yahay iyo in dheeraadaba ninka sameeyuu ahaa.”
Gaas ayaa C/raxmaan Yariisow ku ammaanay weligii inaanu weydiisan in Golaha Wasiirada uu ka mid noqdo amaba uu u magacaabo Duqa Magaalada Muqdisho.
“Weligiis inta uu ii yimid C/raxmaan waxaasaa rabaa i sii, ima uusan oranin. Wuxuu ahaa shakhsi aad u wanaagsan aqbal ah, dabeecad wanaagsan, hawlkar ah. Ninka dee hami buu leeyahay uu wax walba ku noqon karay, waa istaahilay inuu Wasiir iyo Mayor ahaado intaba.” Ayuu yiri C/weli Gaas.
Ninka ceynkaasi ah ayaa waxaan illaa iyo hadda la garanayn ciddii ka masuulka ahayd qaraxii lagu dilay, iyadoo ay Dowladda Somaliya ka cago-jiideyso inay soo bandhigto natiijada baaritaankii la sameeyay, si shaaca looga qaado cid kasta oo ku lug laheyd dilka loo gaystay isaga iyo intii kale ee la shaqayneysay.


WARARKA MAANTA 2da Agoosto 2019 Sir Culus!
Su’aallaha Maanta: Maxuu Ku-simaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasiin u diyaariyey qaraxa lagu weeraray xarunta gobalka Banaadir asagoo amaray in kaamaradda wax duubtay ee CCTV in la tirtiro? Ma waxuu u malaynayaa inuu Argagixiye Ku-simaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasiin u rabaa in maalkasta la dilo dadka bulshadda #Muqdisho? Maxayse xukuummadda fashilantay ee khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” u rabtaa in la burburiyo Dowlad Gobaleedka Galmudugu, Puntland Iyo Jubbaland? Maxayse Dowladda Soomaaliya u diidan tahay inay ku dhaqanto dastuurka Federaalka ee ayago lagu doortay? Maxayse beesha caalamka u diiday inay wax dhaqaallo siiso xukuummadda Soomaaliya ee ugu musuqmaasuqa badan adduunka sannadkii 2baad? Yaa dilay Guddoomiya ahna Duqa Magaalada Muqdisho Eng. Cabdiraxmaan Cumar Yariisoow? Maxuuse Ku-simaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasiin u shaqaaleeyey rag badan oo argagixiso ah inay madax ka noqdaan laamaha amniga? Yaa kamid ah dadka la khaarajin rabo?
Ha wiqleyso!
Muqdisho 2da Agoosto 2019 Madaxweynaha maamulka Puntland Siciid Cabdullaahi (Deni) oo la hadlay warbaahinta ayaa markale weerar dhinaca afka ah ku qaaday madaxda dowladda federaalka ah ee Soomaaliya.
Deni ayaa shaaciyey in xukuumadda Xasan Cali Khayre ay ku fashilantay arrimaha amniga dalka, gaar ahaan kan sugida magaalada Muqdisho.
Madaxweyne Siciid Cabdullaahi (Deni) ayaa xusay in aan la’iska indha tiri karin dilalka iyo qaraxyada sii kordhay ee ka dhacaya gudaha Caasimada.
Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray in siyaasada xukumadda federaalka Soomaaliya ay dalka u horseeday amni xumo iyo xasilooni darro, sida uu hadalka u dhigay.
“Waxaa marag ma doonto ah in maanta siyaasadda cakiran iyo mudnaansiin la’aanta arrimihii muhiimka ahaa ay dalka u horseeday nabadgelyo xumo ka jirta goobo badan oo dalka ah. Waxaa kordhay falalkii argagixiso ee lagu beegsanayo shacabka.” ayuu yiri Deni.
Dhinaca kale madaxweynaha maamulka Puntland oo hadalkiisa sii wata ayaa ku eedeeyey dowladda federaalka ah ee Soomaaliya in marka Al-Shabaab weeraro ka gaysato Muqdisho, ay ugu jawaabto waddo xiris, taas oo culeys iyo cadaadis horleh sii saarta shacabka ku dhaqan xaafadaha magaaladda Caasimada ah ee Muqdisho.
“Waxaa kordhay falalka argagixiso ee lagu beegsanayo shacabka iyadoo dowladduna kaga jawaabto waddo xiris, taas oo culeys badan ku sii noqotay shacabkii dhibanaa xal amnina aan keenin” ayuu hadalkiis sii raaciyey Madaxweyne Siciid Deni.
Hadalkan ayaa ku soo aadaya, xilli todobaadyadii la soo dhaafay falal liddi ku ah amniga ay ka dhacayeen gudaha Caasimada, waxaana ugu dambeeyey weerarkii xarunta dowladda hoose ee Xamar, kaas oo sababay geerida guddoomiyihii gobolka Banaadir oo shalay galab ku dhintay magaalada Dooxa ee Caasimada dalka Qatar.
Muqdisho 2da Agoosto 2019 Madaxweynihii hore ee Soomaaliya, Shariif Sheekh Axmed ayaa ka tacsiyadeeyay geeridii Guddoomiyihii gobolka Banaadir iyo duqii Muqdisho Eng. Cabdiraxmaan Yariisow, oo ku geeriyooday magaalada Doha ee dalka Qatar oo lagu dabiibayey xaaladiisa caafimaad.
Shariif Sheekh Axmed ayaa sidoo kale waxa uu baaq udiray dowladda federaalka Soomaaliya, isagoona ka dalbaday in cadaalada la hor keeno cid walba oo ka qeyb qaadatay qaraxii xarunta maamulka Gobolka Banaadir.
Hoos ka aqriso qoraal uu arrimahan kaga hadlayo oo uu bartiisa Facebook soo dhigay
“Waxaan murugada iyo tacsida la wadaagayaa guud ahaan umadda Soomaaliyeed, gaar ahaan qoyska, qaraabada iyo shacabka gobolka Banaadir aniga oo ka tacsiyeynaya geerida guddoomiyihii gobolka ahaana duqii caasimadda eng Cabdiraxmaan Cumar Cismaan (Yariisoow) oo goor dhoweyd la iisoo sheegey.
Runtii waa geeri naxdin leh Ilaahayna samir iyo iimaan hanaga siiyo injineerka, isagana janadii haka waraabiyo, aanna u wada duceeyno walaalkeen.
Ugu dambeyntiina Dowladda Soomaaliya waxaan ugu baaqayaa in cadaaladda ay horkeento cid walba oo qayb ku lahayd weerarkii 24 July lagu qaadey xarunta maamulka gobolka Banaadir ee lagu diley qaar kamid ah madaxdii maamulka iyo shaqaalihii dowladda hoose ee Xamar”.

Muqdisho 2da Agoosto 2019 Ciidamada Booliiska Soomaaliya ayaa dhowr qof oo ka tirsan shaqaalaha maamulka gobalka Banaadir u xiray qaraxii todobaadkii hore ka dhacay Xarunta Dowladda Hoose ee Gobalka Banaadir ee ay ku dhinteen guddoomiye Yariisow iyo xubno kale..
Dadka la xiray oo qaarkood ka soo muuqday Kaamirada wax duubta ee CCTV iyagoo la fadhiya ka hor qaraxa Haweeneyda la aaminsan yahay in ay ismiidaamisay ee Basiiro Cabdi Maxamed ayaa la sheegay in dhowr jeer la kala qabtay.
Sidoo kale, Ciidamada ayaa xiray Ciidamo ay qaarkood salaantay ama la istaagtay Gabadhaan looga shakisan yahay in ay is qarxisay ee Basiiro Cabdi Maxamed.
Shaqaalaha Gobalka ee maalintaas ku sugnaa Xarunta Dowladda Hoose islamarkaana maalin ka muuqday Kaamirada iyagoo la hadlaya ama la macaamilaya Basiiro ayaa la sheegay in la baadi goobayo.
Dadka la xiray ayaa waxaa ku socda su’aalo weydiin, waxayna u badan tahay in badankood ay gabadha ula hadlayeen aqoon kala dhaxeysay, sida ay sheegeen saraakiil aan la hadalnay.
Ilaa hadda hey’adaha amaanka Soomaaliya kama aysan hadlin weerarkii ka dhacay Xarunta Dowladda Hoose ee Gobalka Banaadir 24kii bishii hore waxaana soo baxaya in uu gaabis ku socdo Baaritaanka Weerarkaasi.
Muqdisho 2da Agoosto 2019 afiiska Qarramada Midoobey ee Soomaaliya ayaa ka tacsiyeeyay geerida ku timid gaaridii maalintii shalay ku timid guddoomiyihii gobolka Banaadir iyo Duqii Muqdisho Eng Cabdiraxmaan Cumar Cismaan [Yariisoow]James Swan wakiilka xoghayaha guud ee Qarramada Midoobey ee Soomaaliya ayaa sheegay in murugada iyo baroor diiqda ay la qeybsanayaan dowladda iyo shacabka Soomaaliyeed, isaga oo tacsi u diray qoyska iyo ehelada Eng Yariisoow.
‘’Waxaan tacsi u direynaa qoyskii iyo dadkii ay saaxiibada ahaayeen Eng Yariisoow oo muddo dheer ku howlanaa in uu u qidmeeyo dalkiisa iyo dadkiisa, kaddib dhaawacii cuslaa ee ka soo gaaray qaraxii argaggixiso ee ka dhacay xarunta gobolka Banaadir’’ ayuu yiri James Swan oo wakiil ka ah xoghayaha guud ee Qarramada Midoobey.
Wuxuu sheegay in ka tagisitiisa dunida siweyn loo dareemi doono, waxaana uu dalbaday in sida ugu dhaqsiyaha badan loo horkeeno cadaallada kuwii ka danbeeyay weerarkii ka dhacay xarunta gobolka Banaadir.
Al-shabaab oo sheegtay mas’uuliyada Qaraxa ayaa ku tilmaamay bartilmaameedka qaraxa in uu ahaa wakiilka Qarramada Midoobey James Swan oo daqiiqado ka hor inta uusan qaraxu dhicin ka baxay xarunta.
Jabuuti 2da Agoosto 2019 Madaxweynaha dalka Jabuuti, Mudane Ismaaciil Cumar Gelle ayaa ka hadlay geerida ku timid guddoomiyihii gobolka Banaadir, ahaana duqii magaalada Muqdisho Injineer Cabdiraxmaan (Yariisow) oo shalay ku dhintay isbitaal ku yaalla dalka Qatar.
Ugu horreyn madaxweyne Geelle ayaa Shacabka iyo dowladda Soomaaliyeed uga tacsiyeeyey geeridii naxdinta laheyd ee ku timid Marxuum Yariisow.
“Waxaan Shacabka Soomaaliyeed la qeybsanayaa murugada geerida ku timid guddoomiyihii gobolka Banaadir, waxaan si gaar ah ugu tacsiyeynayaa dowladda federaalka oo uu u horreeyo madaxweynaha Jamhuuriyadda Mudane Maxamed C/llaahi Farmaajo.” ayaa lagu yiri qoraal ka soo baxay xafiiska maxaweyne Geelle.
“Haddaan nahay Walaalahiin Jabuuti mar walba waxaannu taagan nahay garabkiinna, dowladda iyo shacabkuba” ayaa sidoo kale lagu yiri qoraalka.
Ugu dambeyn madaxweynaha Jamhuuriyadda Jabuuti Mudane Ismaaciil Cumar Geelle ayaa Cabdiraxmaan Yariisow ku tilmaamay in uu ahaa guddoomiye aad u fir-fircoon, wax weyna ka qabtay nabadeynta iyo horumarka magaalada Muqdisho.
Allaha u naxariistee Marxuumka ayaa u geeriyooday dhaawac todobadkii hore ka soo gaaray weerar lagu qaaday xarunta dowladda hoose ee Xamar.
Muqdisho 2da Agoosto 2019 Madaxweynaha maamulka Puntland Siciid Cabdullaahi (Deni) oo la hadlay warbaahinta ayaa markale weerar dhinaca afka ah ku qaaday madaxda dowladda federaalka ah ee Soomaaliya.
Deni ayaa shaaciyey in xukuumadda Xasan Cali Khayre ay ku fashilantay arrimaha amniga dalka, gaar ahaan kan sugida magaalada Muqdisho.
Madaxweyne Siciid Cabdullaahi (Deni) ayaa xusay in aan la’iska indha tiri karin dilalka iyo qaraxyada sii kordhay ee ka dhacaya gudaha Caasimada.
Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray in siyaasada xukumadda federaalka Soomaaliya ay dalka u horseeday amni xumo iyo xasilooni darro, sida uu hadalka u dhigay.
“Waxaa marag ma doonto ah in maanta siyaasadda cakiran iyo mudnaansiin la’aanta arrimihii muhiimka ahaa ay dalka u horseeday nabadgelyo xumo ka jirta goobo badan oo dalka ah. Waxaa kordhay falalkii argagixiso ee lagu beegsanayo shacabka.” ayuu yiri Deni.
Dhinaca kale madaxweynaha maamulka Puntland oo hadalkiisa sii wata ayaa ku eedeeyey dowladda federaalka ah ee Soomaaliya in marka Al-Shabaab weeraro ka gaysato Muqdisho, ay ugu jawaabto waddo xiris, taas oo culeys iyo cadaadis horleh sii saarta shacabka ku dhaqan xaafadaha magaaladda Caasimada ah ee Muqdisho.
“Waxaa kordhay falalka argagixiso ee lagu beegsanayo shacabka iyadoo dowladduna kaga jawaabto waddo xiris, taas oo culeys badan ku sii noqotay shacabkii dhibanaa xal amnina aan keenin” ayuu hadalkiis sii raaciyey Madaxweyne Siciid Deni.
Hadalkan ayaa ku soo aadaya, xilli todobaadyadii la soo dhaafay falal liddi ku ah amniga ay ka dhacayeen gudaha Caasimada, waxaana ugu dambeeyey weerarkii xarunta dowladda hoose ee Xamar, kaas oo sababay geerida guddoomiyihii gobolka Banaadir oo shalay galab ku dhintay magaalada Dooxa ee Caasimada dalka Qatar.

WARARKA MAANTA 1da Agoosto 2019 Sir Culus!
Su’aallaha Maanta: Maxay Dowladda Maraykanka uga qaaday dhashada/jinsiyadda Maraykanka Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas”? Yaase tahay gabadha uu kufsaday Madaxweyne Mudane Farmaajo ee uu Guuddoomiyaha Xisbiga UCID Eng. Faysal Cali Waraabe? Maxay Dowladda #Qatar u qarxinaysaa meel badan oo #Soomaaliya kamid ah ayagoo isticmaalaya Ku-Simaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Argagixiye Fahad Yaasiin Xaaji Daahir (Musuqmaasuqle Argagixiye)? Maxuu Madaxweyne Maxamed Cabdilaahi Farmaajo u rabaa inay Ciidanka Ethiopia u qabtaan Kismaayo si uu u gaysto shaqsi duli ah oo ay ku shaqaysan doonaan? Maxuuse shalay Madaxweyne Maxamed Cabdilaahi Farmaajo ugu yiri shacabka Soomaliyeed inuu Ethiopia ka xoreyn doono dhulka #Soomaaliya? Meeqo guri ayuu ka gatay Guddoomiya Baalamka Soomaaliya dalka #Turkey? Yaa qarxiya #Muqdisho Qatar mise shisheeye kale? Maxay xukuummadda khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakh-Raam-Sade” u rabtaa in la burburiyo Dowlad Maamulka #Somaliland? Maxuu yahay guddiga khiyaano qaran ee uu magacaabay Madaxweyne Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas”? Goorma ayaa xukuummadda fashilantay xukunka ka tuuraysaa Madaxweynaha Dowlad Gobaleedka Jubbaland Mr. Axmed Maxamed Islaam “Axmed Madoobe”? Yaa dadka qarxinaya ma Fahad Yaasiin oo Shabaab shaqaalaysiiyey Mise shisheeye kale oo la shaqaysan jiray? Yaa #Soomaaliya ka dhigay dalka adduunka ugu musuqmaasuqa badan Raysal Wasaare Mudane Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” Mise Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas”? Maxay shirkaddaha caalamka ee shidaalka qoda u diideen inay gataan xirmooyinka shidaalka Soomaaliya ee la hubbiyey? Yaa diidan horumarka Maamulka Dowladda Galmudug? Maxuu qaban karaa Madaxweyne Farmaajo oo xitaa weli heshiisin karin walaashiis iyo xaaskiisa muddo 2 sanno iyo bar uu madaxweyne yahay dalka? Maxayse Xukuummadda fashilantay ee Nabar Iyo Naxdin weli u burburinaysaa maamul gobaleedyada? Maxuuse Madaxweyne, Raysal Wasaare Iyo Wasiirba aysan u tagi karin Maamulka Dowladda #Somaliland? Ma oga miyaa inaysan xitaa dalka u samayn weli lacag Shilin Soomaali la isticmaalo? Maxayse Xukuummadda Soomaaliya weli u samayn karin Guddigga Garsoorka Qaranka Iyo Hay’adda La-Dagaalka Musuqmaasuqa Soomaaliyeed? Yaa shacabka #Soomaaliyeed isku-diraaya? Yaa ku fashilmay hoggaanka dalka #Soomaaliya Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” mise Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas”? Maxuu yahay heshiisyada loo saxiixay Dowladda #Qatar? Maxayse ahayd sababta Dowladda #Imaaraadka loogu diiday inay caawiso Ciidankii ay tababari jirtay? Yaa #Soomaaliya ka dhigay waddanka adduunka ugu musuqmaasuqa badan sannadkii 2baad? Yaa noqon doona Madaxweynaha soo socda ee #Soomaaliya? Maxay Dowladda Kenya ugu yeertay Madaxda Dowlad Gobaleedyada dalka? Maxuu yahay heshiiska qarsoodiga ah ee u diidan yahay inuu Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” keeno golaha labada aqal? Maxayse weli u wadashaqayn karin labada aqal ee sharci-dejinta u qaabilsan dalka #Soomaaliya? Yaa runta ka qarin kara Ummadda Soomaaliyeed? Ha wiqleyso!
Muqdisho 1da Agoosto 2019 adaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa maanta ku dhowaaqay inuu celiyey jinsiyaddiisa labaad ee uu ka haystay dalka Mareykanka.
Hoos ka aqriso qoraal arrintan ku saabsan oo kasoo baxay Villa Somalia
Maanta oo ay taariikhdu tahay 1-da Ogoosto, 2019, waxaan si rasmi ah idiinla wadaageynaa in Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Maxamed Cabdullaahi Maxamed uu celiyay jinsiyaddiisii labaad ee uu ka qaatay dalka Mareykanka.
Hawshani waa mid soo socotay in muddo ah oo ay ku hawlanaayeen sharciyaqaanno iyo xafiisyada qaabilsan jinsiyadaha ee Soomaaliya iyo Mareykanka
Madaxweyne Farmaajo wuxuu ku noolaa dalka Mareykanka muddo dheer isaga oo ka kororsaday aqoon iyo khibrado shaqo oo kala duwan, wuxuuna Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya ka noqdoy Ra’iisul Wasaare sanadkii 2010.
Dastuurka Kumeel-gaarka ah ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya ayaa oggolaanaya in muwaadinka Soomaaliyeed uu qaadan karo jinsiyad kale, balse markii la doortay ka dib, Madaxweynuhu waxa uu si iskiis ah u bilaabay qorshaha celinta baasaboorka labaad ee Mareykanka ah taas oo maanta soo idlaatay.
DHAMMAAD
Cabdinuur Maxamed Axmed,
Agaasimaha Warfaafinta ee Madaxtooyada JFS
Muqdisho-Soomaaliya
Muqdisho 1da Agoosto 2019 Wasiirka Gaadiidka iyo duulista Hawada ee Xukuumadda Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Salaad (Oomaar) ayaa markii ugu horeysay waxaa uu ka hadlay sabaihii keenay in todobadyo ka hor uu ka baaqsado safar la qorsheeyay in uu ku tago Kismaayo si uu ugu dhawaaqo musharaxnimadiisa ee Madaxweynaha Jubbaland.
Wareysi uu siiyay Idaacadda Risaala ee Magalada Muqdisho ayaa waxaa uu sheegay in aadi taanka Magalada Kismaayo ay tahay mid qasab ah oo shaki geli Karin, isla markaana aysan jiri Karin cid ka hor-istaageyso.
Waxaa uu hadalkiisa intaasi ku daray in Magaalada Kismaayo ka aheyn qof ajnabi ah oo uu ku yaalla gurigiisa,waxaana uu sheegay inaysan jirin colaad kala dhaxeysa dadka Magalada Kismaayo, hayeeshee uu ku jiro abaabul iyo olole ku aadan musharaxnimadiisa Madaxweynaha Jubbaland.
Dhawaan ayaa War kasoo baxay Mamulka Jubbaland waxaa lagu sheegay in deegaannada Maamulkas uusan tegi Karin qof xil ka haaya Doowladda Soomaaliya,waxaana Maxamed Cabdullaahi Salaad (Oomaar) uu ka mid yahay Golaha Wasiirada Soomaaliya.

Muqdisho 1da Agoosto 2019 Saraakiil ka tirsan Ciidamada Booliiska Soomaaliya ayaa kulan la qaatay Aabaha dhalay Gabadhii Indhoolaha aheyd ee lagu eedeeyay in ay isku qarxisay Xarunta Dowladda Hoose ee Gobalka Banaadir.
Sida ay ilo-wareedyo la socday dhacdadan u sheegeen Caasimada Online, aabaha dhalay Gabadhaan lagu magacaabo Basiiro Cabdi Maxamed, ayaa booliska ay waydiiyeen su’aalo ku saabsan Xogta gabadhiisa iyo waxa uu kala socdo in ay ka tirsaneed Al-Shabaab.
Aabaha dhalay Gabadha ayaa Booliiska u sheegay in dhowrkii sano ee la soo dhaafay uusan waxba kala socon Xaaladda Gabadhiisa islamarkaana magaca Basiiro aan la dhihin oo ay magac kale ay u yaqaanaan waalidkeeda.
“Gabadhayda waxaa iigu dambeysay dhowr sano ka hor mana ka warqabo Xaaladeeda, midda kale aniga Gabadhayda magaceeda waa Maryama Cabdi Maxamed mana la dhaho Basiiro” ayuu yiri Aabaha dhalay Gabadha la sheegay in ay isku qarxisay Xarunta Gobalka Banaadir, sida ay noo sheegeen dad goobjoog u ahaa kulanka. “Yaan waxba layga weydiinin arrinta gabadhayda waayo markii aad qorateen iima sheegin, aniga idin makeenin, markii aad magaca ka badalateynna igalama tashan” ayuu yiri Aabaha dhalay Gabadha Aragga naafadaha ka ah ee lagu eedeeyay in ay isku qarxisay Xarunta Gobalka Banaadir.
Wali waxaa socda baaritaanka ay Ciidamada Booliiska Soomaaliya ee ku aadan Kiiska Qaraxii 24kii bishaan ka dhacay Xarunta Maamulka Gobalka Banaadir, kaas oo ay ku dhinteen 10 qof waxaana ku dhaawacmay 10 kale oo uu ku jiro Guddoomiyaha Maamulka Gobalka Banaadir ahna duqa Muqdisho.
Ilaa iyo hadda si dhab ah looma xaqiijin karo in Basiira ay ahayd xaqiiqdii qofka isku qarxiyey xarunta gobolka, waxaana suurta-gal ah inay qeyb ka ahayd dhibanayaasha. Waxaa jirta gabar kale oo la socotay oo la tuhunsan yahay, oo iyana aan la hayn, islamarkaana baxsatay.
Muqdisho 1da Agoosto 2019 Kadib weerarkii xooganaa ee 24-kii bihsii hore ee July ka dhacay xarunta maamulka gobolka Banaadir ayaa waxaa si aad ah loo adkeeyey amniga xaruntaasi, sida ay sheegeen mas’uuliyiin ka tirsan dowladda hoose ee Xamar.
Ku simaha guddoomiyaha gobolka Banaadir, ahna guddoomiye ku xigeenka Maaliyadda Ibraahim Mahad Alle oo la hadlay Wariyeyaasha ayaa shaaciyey in isbedal ballaaran lagu sameeyey ammaanka dhismaha xarunta dowladda hoose ee Xamar.
Mahad Alle ayaa sheegay in ciidanka ammaanka ay heegan ku jiraan, islamarkaana ay si wanaagsan u gudanayaan waajibaadkooda.
Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray in weli hay’adaha amniga dowladda ay wadaan baaris ku aadan dhacdadii gobolka Banaadir.
Guddoomiye ku xigeenka dhinaca maaliyadda ayaa ugu dambeyn warbaahinta u sheegay inay si wanaagsan u socdaan shaqooyinkii caadiga ahaa ee maamulka gobolka Banaadir.
Tan iyo markii uu dhacay weerarkii ismiidaaminta ahaa ee lala beegsaday dowladda hoose, waxaa gaabis uu ku yimid howlihii xaruntaasi, kadib markii ay ku dhinteen qaar ka mid ah guddoomiyeyaasha degmooyinka iyo agaasimeyaal ka tirsanaa gobolka, sidoo kalena ay ku dhawaacmeen mas’uuliyiin uu ku jiro guddoomiye Injineer Yariisow oo weli lagu daaweynayo dalka Qatar
Maamulka Dowladda Jubbaland 1da Agoosto 2019 Madaxweynaha maamulka Jubbaland Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe) ayaa si kulul uga hadlay dil xalay gudaha magaalada Kismaayo loogu geystay Suldaan Cabdirashiid Suldaan Muuse Shire (Suldaan Dure), kaas oo ahaa Suldaankii guud ee Beesha Samaale.
Axmeed Madoobe ayaa marka hore ka Tacsiyeey geerida ku timid Suldaanka, wuxuusha tilmaamay inuu aad uga xun yahay dilkiisa.
Sidoo kale wuxuu xusay in Suldaan Dure uu laf dhabar u ahaa Midnimada iyo Nabadda Shacabka reer Jubbaland.
Madaxweyne Axmed Madoobe ayaa sidoo kale faray saraakiisha laamaha amniga inay jawaab deg deg ah ka bixiyaan dilkaasi, islamarkaana ay gacanta ku soo dhigaan kooxihii ka dambeeyey falkaasi.
Dhinaca kale wasiirka arrimaha gudaha dowlad goboleedka Jubbaland Maxamed Warsame Darwiish ayaa shaaciyey in dilka Marxuumka loo adeegsaday Qori AK47 ah, islamarkaana ay ku raadjoogaan ninkii fuliyey.
Wasiir Darwiish ayaa tilmaamay in weli ciidamada ammaanka ay wadaan baaritaan ku aadan dhacdadaasi.
Xildhibaan Daahir Amiin Jeesow oo ka tirsan golaha shacabka ayaa dilka Suldaan Cabdirashiid Dure oo xalay ka dhacay isgoyska Caasha Deerow ee magaalada Kismaayo ku eedeeyey mas’uuliyiinta maamulka Jubbaland, gaar ahaan madaxweyne Axmed Madoobe.

WARARKA MAANTA 31da Agoosto 2019 Sir Culus!
Su’aallaha Maanta: Maxay Dowladda #Qatar u qarxinaysaa meel badan oo #Soomaaliya kamid ah ayagoo isticmaalaya Ku-Simaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Argagixiye Fahad Yaasiin Xaaji Daahir (Musuqmaasuqle Argagixiye)? Maxuu Madaxweyne Maxamed Cabdilaahi Farmaajo u rabaa inay Ciidanka Ethiopia u qabtaan Kismaayo si uu u gaysto shaqsi duli ah oo ay ku shaqaysan doonaan? Maxuuse shalay Madaxweyne Maxamed Cabdilaahi Farmaajo ugu yiri shacabka Soomaliyeed inuu Ethiopia ka xoreyn doono dhulka #Soomaaliya? Meeqo guri ayuu ka gatay Guddoomiya Baalamka Soomaaliya dalka #Turkey? Yaa qarxiya #Muqdisho Qatar mise shisheeye kale? Maxay xukuummadda khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakh-Raam-Sade” u rabtaa in la burburiyo Dowlad Maamulka #Somaliland? Maxuu yahay guddiga khiyaano qaran ee uu magacaabay Madaxweyne Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas”? Goorma ayaa xukuummadda fashilantay xukunka ka tuuraysaa Madaxweynaha Dowlad Gobaleedka Jubbaland Mr. Axmed Maxamed Islaam “Axmed Madoobe”? Yaa dadka qarxinaya ma Fahad Yaasiin oo Shabaab shaqaalaysiiyey Mise shisheeye kale oo la shaqaysan jiray? Yaa #Soomaaliya ka dhigay dalka adduunka ugu musuqmaasuqa badan Raysal Wasaare Mudane Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” Mise Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas”? Maxay shirkaddaha caalamka ee shidaalka qoda u diideen inay gataan xirmooyinka shidaalka Soomaaliya ee la hubbiyey? Yaa diidan horumarka Maamulka Dowladda Galmudug? Maxuu qaban karaa Madaxweyne Farmaajo oo xitaa weli heshiisin karin walaashiis iyo xaaskiisa muddo 2 sanno iyo bar uu madaxweyne yahay dalka? Maxayse Xukuummadda fashilantay ee Nabar Iyo Naxdin weli u burburinaysaa maamul gobaleedyada? Maxuuse Madaxweyne, Raysal Wasaare Iyo Wasiirba aysan u tagi karin Maamulka Dowladda #Somaliland? Ma oga miyaa inaysan xitaa dalka u samayn weli lacag Shilin Soomaali la isticmaalo? Maxayse Xukuummadda Soomaaliya weli u samayn karin Guddigga Garsoorka Qaranka Iyo Hay’adda La-Dagaalka Musuqmaasuqa Soomaaliyeed? Yaa shacabka #Soomaaliyeed isku-diraaya? Yaa ku fashilmay hoggaanka dalka #Soomaaliya Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” mise Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas”? Maxuu yahay heshiisyada loo saxiixay Dowladda #Qatar? Maxayse ahayd sababta Dowladda #Imaaraadka loogu diiday inay caawiso Ciidankii ay tababari jirtay? Yaa #Soomaaliya ka dhigay waddanka adduunka ugu musuqmaasuqa badan sannadkii 2baad? Yaa noqon doona Madaxweynaha soo socda ee #Soomaaliya? Maxay Dowladda Kenya ugu yeertay Madaxda Dowlad Gobaleedyada dalka? Maxuu yahay heshiiska qarsoodiga ah ee u diidan yahay inuu Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” keeno golaha labada aqal? Maxayse weli u wadashaqayn karin labada aqal ee sharci-dejinta u qaabilsan dalka #Soomaaliya? Yaa runta ka qarin kara Ummadda Soomaaliyeed? Ha wiqleyso!
Kismaayo 31ka Luulyo 2019 Xilli dhawaan la filayo inay Magalada Kismaayo ka dhacdo doorashada Maamulka Jubbaland ayaa waxaa Ciidamada AMISOM ee k sugan Magaladaas looga digay in loo adeegsado ama ay farageliyaan doorashada Maamulka Jubbaland.
Xildhibaan Xasan Cabdi Ismaaciil ( Xasan Yare) oo ka mid ah Xildhibaannada Golaha Shacabka ayaa sheegay in jubbaland ay xilligaan joogto in loo madax banneeyo doorashada,isla markaana aan wax faragelin ah lagu sameyn.
“Doorashadu weerar ma ahan, Ciidamada AMISOM waxaa waajib ku ah in ay la dagaalamaan Al-Shabaab, kana qaybqaataan sugidda Amniga, iyaga oo maraya shuruucda Midowga Afrika” ayuu yiri Xildhibaan Xasan Yare.
Waxa uu sheegay in jubbaland ay leedahay Ciidamo kala duwan,sida Boolis, Nabadsugid iyo Ciidamo kale,hayeeshee Ciidamada AMISOM ee ku sugan Kismaayo uu uga digayo in loo adeegsado doorashada, balse ay qaataan doorkooda oo ah la-dagaalanka Al-Shabaab.
Sidoo kale Xildhibaan Xasan Cabdi Ismaaciil oo sii hadlayay ayuu sheegay in Ciidamada AMISOM ee ku sugan Kismaayo kaliya ay ku Shaqeyn karaan amarka Hoggaanka Jubbaland, balse aan loo adeegsan waxyaabo kale oo la xiriira dhinaca Siyaasada.
Hadalka Xildhibaan Xasan Cabdi Ismaaciil ayaa kusoo aadaya xilli maalmahaan la hadal haayay in Ciidamada Itoobiya oo ka mid ah AMISOM eek u sugan Kismaayo ay faragelin ku sameynayaan doorashada Jubbaland si la mid ah dhacdooyinkii ka dhacay Magalada Baydhabo.
Doorashada Jubbaland ayuu sheegay in lagu kala baxayo sanduuqa, waxa musharixiinta usoo jeediyay in ay isku kalsoonaadaan, kuna qancaan Guddiga Doorashada iyo codadka Xildhibaanada.

Muqdisho 31ka Luulyo 2019 Xoghayaha joogtada wasaaradda arrimaha dibadda dalka Kenya Macharia Kamau ayaa shaaciyey in dowladdiisu ay waddo qorshe ay Qaramada Midoobay ku waydiisaneyso in dhaq dhaqaaqa Al-Shabaab ay u aqoonsato koox argagixiso ah, taasi oo ah arrin ay diidan tahay dowladda Soomaaliya
Kamau ayaa xusay in warqad ay u diri doonaan golaha ammaanka ayna ka dalban doonaan in Al-Shabaab lagu daro liiska kooxaha argagixisada. Ujeedada laga leeyahay arrintan ayuu ku sheegay in caalamka loogu soo jeediyo dagaalka lagula jiro kooxda Al-Shabaab.
“Waxaan diri doonaa codsi, iyadoo la raadinayo taageerada dalalka caalamka ee ku u aadan qorshaha Al-Shabaab loogu darayo liiska argagaxisada.” ayuu yiri Macharia Kamau.
Ugu dambeyn xoghayaha wasaaradda arrimaha dibadda Kenya ayaa carabka ku dhuftay in qaraar tirsigiisu yahay 1267 la horgeyn doono golaha ammaanka, kaas oo haddii la meel-mariyo wax ka bedeli doono dagaalka Al-Shabaab.
Arrinta ururka Al-Shabaab iyo in lagu daro liiska argagixisada ayaa ah arrin siyaasadeed oo ay isku hayaan dowladaha Soomaaliya iyo Kenya. Dowladda Soomaaliya ayaa aad u diidan in Al-Shabaab lagu daro liiska QM ee argagixisada.
Dowladda Soomaaliya ayaa rumeysan in haddii sidaas ay dhacdo ay Kenya iyo dalalka kale uga faa’iideysan karaan inay ku beegsadaan shaqsiyaadka iyo shirkadaha Soomaaliyeed.
Waxa ay si gaar ah uga cabsi qabtaa in Kenya ay arrintan kula wareegi karto hantida Soomaaliyeed ee taalla dalkaas, ayada oo qofkii ay doontaba inay beegsato si fudud ula xiriirin karta Al-Shabaab.

Muqdisho 31ka Luulyo 2019 Dowladaha Soomaaliya iyo Kenya ayaa maanta wada-hadallo lama filaan ah ku yeeshay magaalada Muqdisho, xilli uu aad u xun yahay xiriirka labada waddan.
Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Soomaaliya Axmed Ciise Cawad, ayaa maanta Muqdisho ku qaabilay safiirka Kenya u qaabilsan Soomaaliya Jeneraal howl-gab ah, Lucas Tumbo.
Qoraal ay baahisay wasaaradda arrimaha dibedda Soomaaliya ayaa lagu sheegay in kulanka looga hadlay iskaashi dhex-mara labada waddan iyo in la xoojiyo xiriirka.
“Kulanka ayaa looga hadlay xoojinta xiriirka laba geesoodka iyo iskaashi wadaagga labada dal ee saaxiibada ah u dhexeeya si loo adkeeyo qoto dheerida xiriirka Soomaaliya iyo Kenya ee dhinacyada badan leh oo soo taxanaa muddo aad u fog.” Ayaa lagu yiri qoraalka wasaaradda arrimaha dibdda Soomaaliya.
Lama shacain wax faah-faahinno ah oo intaas dheer oo ku saabsan kulankan sida lama filaan ah ku yimid.
Kulankan ayaa imanaya ayada oo labada waddan xiisad culus ay ka dhaxeyso, taasi oo ku saabsan badda Soomaaliya ee Kenya ay dooneyso inay xoogga ku qaadato.
Dowladda Kenya ayaa bilihii dhowaa qaadday tallaabooyin dhowr ah oo ay cadaadis ku saareyso Soomaaliya, si ay uga laabato kiiska horyaalla maxkamadda caalamiga ah ee ICJ, hase yeeshee Soomaaliya ayaa ku jawaabtay siyaasad ku dhisan degenaan iyo inaan lala ficiltamin Kenya.

Imaaraadka 31ka Luulyo 2019 Wasiiru dowlaha arrimaha dibadda ee Imaaradka Carabta Anwar Gargaash oo ka hadlay maqaalkii uu daabacay wargeyska New York Times ee looga hadlay in Qatar ku lug laheyd qarax ka dhacay magaalada Boosaaso, ayaa sheegay in taasi ay cadeyn u tahay xiriirka Qatar ay la leedahay argagixisada.
Gargash ayaa bartiisa Twitter-ka ku soo qoray “halista codka la duubay ma ahan mid lagu dabooli karo war-saxaafadeed la soo saaray.”
Wasiirka ayaa intaasi ku daray “u ololeynta argagixisanimo ee ka dhanka ah Imaaraadka waa mid laga shaleyn doono” wuxuuna intaa raaciyay in xiriirka afarta dal u jareen Qatar uu ahaa mid loo baahnaa.
Toddobaadkii tagay, wargeyska New York Times ee laga leeyahay dalka Mareykanka ayaa daabacay cod maqal ah oo ay kuwada sheekeysteen nin ganacsade ah oo u dhaw Amiirka Qatar Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani iyo Safiirka Qatar u fadhiya Soomaaliya Xasan Xamsa iyagoo kawada hadlaya qarax ka dhacay Boosaaso iyo dil isla magaalada loogu gaystay madaxii DP World ee dekadda Boosaaso.
Ganacsadaha ayaa u sheegay safiirka iney ka warqabaan dilka iyo qaraxa oo sida uu sheegay ay ka dambeeyaan xulafadooda, si Imaaradka uu uga guuro magaalada Boosaaso cabsi darteed. Qaraxaas Qaraxaas, oo ay sheegatay kooxda Daacish ayaa waxaa ku dhaawacmay 8 qof.
Muqdisho 31ka Luulyo 2019 Musharraxa xukuumadda Xasan Cali Khayre ee doorashada Jubbaland, ahna wasiirka gaadiidka iyo duulista hawada Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Salaad (Oomaar ) ayaa waxaa haatan soo wajahay walwal xoogan oo ku aadan ololihiisa doorashada, gaar ahaan sidii uu ka tagi lahaa magaalada Kismaayo ee xarunta gobolka Jubbada Hoose.
Oomaar ayaa shaaciyey sababtii uu uga baaqday safar uu dhowaan ku tagi lahaa Kismaayo, si uu ugu dhawaaqo Musharraxnimadiisa Jubbaland.
Waxa uu sababta ku sheegay inuu doonayo in uu ka baaqsado in dagaal Dhiig ku daato uu ka dhaco halkaasi.
“Safarkii aan Kismaayo ku aadi lahaa anigaa ka baaqday anigoo ka fogaanaya in si un iska hormaad u dhaco. Qof isku dayey inuu isoo qaado ma jiro.” ayuu yiri wasiir Oomaar.
Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray in marka uu tagayo Kismaayo ay ilaalin doonto ciidda sida uu hadalka u dhigay, kadib markii uu dhowaan ka biyo diiday madaxweyne Axmed Madoobe inuu ciidamo la tago gudaha magaaladaasi.
‘In kastoo aan xaq u leeyahay in la i ilaasho, haddana Kismaayo markaan tagayo ciidda ayaa i ilaalin (ilaah ka sokowo.” ayuu markale yiri Oomaar.
Dhanka kale waxa uu hoosta ka xariiqay in weli dadkii talada xumaa ay Ummadda waalayaan, islamarkaana ay dagaal ka hurinayaan Kismaayo, sida uu hadalka u dhigay.
”Dadkii talada xumaa baa weli Ummadda waalaya. dagaal aadan idinka hurin Jubbaland kama dhici doono. caqliga ha shaqeeyo” ayuu intaasi sii raaciyey.
Xiisada siyaasadeed ee Jubbaland ayaa ka sii dareysa, iyadoo la filayo in bisha soo socota ee August la qabto doorashada guud ee maamulkaasi.

Midowga Yurub 31ka Luulyo 2019 Midowga Yurub ayaa ku dhawaaqay in maanta oo ay taariikhdu tahay 31ka July 2019 uu dhaqan galayo go’aankii ay ku dhimayeen mushaarka Ciidamada Kenya qeybta ku jirta AMISOM.
Sanad miisaaniyadeedka AMISOM ayaa ka billowda bartamaha sanadkasta waxaana Midowga Yurub horay u sheegay in uu go’aankan ku dhaqaaqayo.
Lacagta Dowladda ku hesho Magaca howlgalka AMISOM ayaa lagu sheegay in ay gaareyso Sh8.5Bilyan oo lacagta Kenya ah,taas oo hadda kaddib kala bar jarmeysa.
12ka Bilood ee soo socota ayey lacagtaas noqoneysaa kala barka lacagta Kenya la siiyay laba iyo tobankii bilood ee la soo dhaafay.
Xafiiska Qaramada Midoobey ee Soomaaliya UNSOS ayaa lagu sheegay warbixinta in ay bixiyaan farsadama iyo taageerada goobta ee AMISOM iyo Ciidanka Soomaaliya marka ay howlgallada ku jiraan.
Holwgalka AMISOM ayaa waxaa u qorsheysan in sanadka 2021ka isaga baxdo SOomaaliya ka horna dowladda Soomaaliya kala shaqeyso sidii ay amniga dalka ugala wareegi lahayd Ciidamada AMISOM.

Maamulka Dowladdda Galmudug 31ka Luulyo 2019 Ra’iisul wasaaraha Soomaaliya Xasan Cali Kheyre iyo kooxda Ahlu-Sunna ayaa dib isugu soo dhowaaday kadib markii kooxdan ay ka tanaasushay mid ka mid ah qodobo ay isku qabteen ra’iisul wasaaraha.
Sida ay noo sheegeen ilo-wareeydo ku dhow xafiiska ra’iisul wasaaraha, Ahlu-Sunna ayaa ogolaatay in ciidamo boolis federal ah oo ka tagay Muqdisho la geeyo magaalada Dhuusomareeb, taasi oo horey u diideen.
Go’aanka Ahlu-Sunna ayaa la sheegay inuu yimid kadib markii ay cadaadis kala kulmeen ganacsato iyo siyaasiyiin kasoo jeeda beesha Ceyr ee uu ka dhashay hoggaamiyaha kooxdan, Macallin Maxamuud.
Waxaa sidoo kale jirta cabsi xooggan oo ku aadan in Ahlu-Sunna weyso waxyaabo badan oo dowladda ay u ogolaatay, kadib markii ra’iisul wasaaraha uu ku hanjaby inuu tagayo Cadaado, halkaasna ku qabanayo shirka dib u heshiisiinta.
Beesha Cadaado ayaa horey uga carrootay in Dhuusomareeb la isugu daro in shirka lagu qabto islamarkaana ay noqoto caasimadda Galmudug.
Ciidamada federaalka ka socda ee booliska ah, ayaa la filayaa inay berri ama berri dambe u baxaan magaalada Dhuusomareeb, ayaga oo ka tagaya Muqdisho, sida aan xogta ku helnay.
Si kastaba, waxaa jira weli qodobo kale oo ay isku hayaan Kheyre iyo Ahlu-Sunna, sida 35 xildhibaan oo ka mid ah baarlamanka Galmudug oo kooxdan ay dooneyso in ay ayada maamusho.

Maamulka Dowladda Jubbalabd 31ka Luulyo 2019 Dibadbax xoog leh ayaa maanta oo Arbaco ahayd ka dhacay Magalaada Kismaayo ee Xarunta Gobolka Jubbada Hoose, kaas oo ka dhan ahaay dowladda federaalka Soomaaliya.
Banaanbaxa ayaa waxaa soo abaabulay Madaxtooyada Jubbaland, waxana ka qeyb galay qaar ka mid ah ururada Bulshada rayidka ee magalada Kismaayo, kuwaas oo ku baaqayay inay dowladda Federaalka faragelinta ka joojiso doorashada maamulka Jubbaland.
Dadka bananaanbaxa dhigayay oo u badnaa Haween ayaa watay boorar lagu soo qoray “Waxaan diidnay in la farageliyo doorashada Jubbaland dal iyo dibadba,” .
Dibadbaxayaasha oo warbaahinta la hadlayna waxey Odayaasha iyo Siyaasiyiinta reer Jubbaland ka dalbadeen in la dhowro ilaalinta nabad galyada iyo xasiloonida deegaannada maamulka Jubbaland.
Magalada Kismaayo ee Gobolka Jubbada Hoose ayaa ayaa waxaa dhawaan la filayaa inay ka dhacdo doorashada Madaxweynaha Jubbaland, waxaana Axmed Madoobe oo markii saddexaad xilkaasi u taratamaya uu wadaa qorsho uu markale ku guuleysan karo, isaga oo iska difaacaya culeys siyaasadeed oo uga imaanaya Dowladda Federaalka iyo musharixiinta kale.
Muqdisho 31ka Luulyo 2019 Yuusuf Garaad Cumar ayaa ka sheekeeyey dhacdo yaab leh oo shaki iyo cabsi abuurtay oo maanta ka dhacday garoonka diyaaradaha Aadan Cabdulle ee magaalada Muqdisho, kadib markii qof diyaarad la saarnaa uu go’aansaday inuu diyaaradda ka haro.
Hoose ka aqriso qoraal uu Yuusud Garaad soo dhigay facebook.
Maanta aniga oo ka duuli raba garoonka dayaaradaha ee Muqdisho ayaa shaki ku abuurmay rakaabka aan dayaaradda wada raaci lahayn, muranna ka dhex dhalisay. Markii aan dayaaradda gudaheeda fariisannay ayaa qof ka mid ah rakaabku uu goostay in uu dayaaradda ka haro.
Waxay taasi kalliftay in nala daahiyo, mas’uuliyiinta amniga ee Garoonka Aden Cabdulle ay goobaan, dejiyaanna qofkii haray shandaddiisa. Intaa laguma joojin ee waxaa la dejiyay dhammaan shandadaha dayaaradda hore loogu raray iyo dhammaan inteennii rakaabka ahayd iyo waliba shaqaalaha dayaaradda.
Waxaa la keenay laba eey oo kala nooc ah, kala dambeeyana oo midba mar uu baaray xamuulka oo dhan, boorsooyinka gacanta iyo gudaha dayaaradda.
Markaa ka dib ayaan fasax u helnay in aan dayaaradda gudaheeda galno oo qof waliba uu kursigiisa dib ugu laabto.
Waxaan ugu hambalyeynayaa dhammaan madaxda iyo hawlwadeennada amniga ee gegida dayaaradaha feejignaanta iyo go’aan qaadashada iyo waliba sida ay noogu fasireen iyaga oo cudur daar bixinaya in la hakiyay dayaaradda mar labaadna la baaray.
Waxaan si gooni ah ugu mahadcelinayaa Gaashaanlihii hormuudka ka ahaa howsha, saraakiisha iyo ciidanka kale iyo Madaxa Gegida, Genereal Aden Ashkir oo qudhiisu goob joog ahaa inta ay dib u baaristu socotay oo dhan.
Ilaaheey wuxuu si nabad ah nagu keenay Baydhaba.
Soomaali oo dhan Allah ha ka badbaadiyo amni darro.

WARARKA MAANTA 28ka Luulyo 2019 Sir Culus!
Su’aallaha Maanta: Meeqo guri ayuu ka gatay Guddoomiya Baalamka Soomaaliya dalka #Turkey? Yaa qarxiya #Muqdisho Qatar mise shisheeye kale? Maxay xukuummadda khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakh-Raam-Sade” u rabtaa in la burburiyo Dowlad Maamulka #Somaliland? Maxuu yahay guddiga khiyaano qaran ee uu magacaabay Madaxweyne Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas”? Goorma ayaa xukuummadda fashilantay xukunka ka tuuraysaa Madaxweynaha Dowlad Gobaleedka Jubbaland Mr. Axmed Maxamed Islaam “Axmed Madoobe”? Yaa dadka qarxinaya ma Fahad Yaasiin oo Shabaab shaqaalaysiiyey Mise shisheeye kale oo la shaqaysan jiray? Yaa #Soomaaliya ka dhigay dalka adduunka ugu musuqmaasuqa badan Raysal Wasaare Mudane Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” Mise Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas”? Maxay shirkaddaha caalamka ee shidaalka qoda u diideen inay gataan xirmooyinka shidaalka Soomaaliya ee la hubbiyey? Yaa diidan horumarka Maamulka Dowladda Galmudug? Maxuu qaban karaa Madaxweyne Farmaajo oo xitaa weli heshiisin karin walaashiis iyo xaaskiisa muddo 2 sanno iyo bar uu madaxweyne yahay dalka? Maxayse Xukuummadda fashilantay ee Nabar Iyo Naxdin weli u burburinaysaa maamul gobaleedyada? Maxuuse Madaxweyne, Raysal Wasaare Iyo Wasiirba aysan u tagi karin Maamulka Dowladda #Somaliland? Ma oga miyaa inaysan xitaa dalka u samayn weli lacag Shilin Soomaali la isticmaalo? Maxayse Xukuummadda Soomaaliya weli u samayn karin Guddigga Garsoorka Qaranka Iyo Hay’adda La-Dagaalka Musuqmaasuqa Soomaaliyeed? Yaa shacabka #Soomaaliyeed isku-diraaya? Yaa ku fashilmay hoggaanka dalka #Soomaaliya Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” mise Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas”? Maxuu yahay heshiisyada loo saxiixay Dowladda #Qatar? Maxayse ahayd sababta Dowladda #Imaaraadka loogu diiday inay caawiso Ciidankii ay tababari jirtay? Yaa #Soomaaliya ka dhigay waddanka adduunka ugu musuqmaasuqa badan sannadkii 2baad? Yaa noqon doona Madaxweynaha soo socda ee #Soomaaliya? Maxay Dowladda Kenya ugu yeertay Madaxda Dowlad Gobaleedyada dalka? Maxuu yahay heshiiska qarsoodiga ah ee u diidan yahay inuu Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” keeno golaha labada aqal? Maxayse weli u wadashaqayn karin labada aqal ee sharci-dejinta u qaabilsan dalka #Soomaaliya? Yaa runta ka qarin kara Ummadda Soomaaliyeed? Ha wiqleyso!

Maamulka Dowladda Koonfur Galbeed 28ka Luulyo 2019 Taliyaha ciidanka Booliska maamulka Koonfur Galbeed Mahad Cabdiraxmaan Aadan ayaa shaaciyey in qaar ka mid ah ergadii soo dooratay xildhibaanada baarlamaanka Soomaaliya ay fuliyeen amarkii ka soo baxay Al-Shabaab.
Taliyaha ayaa sheegay in Odayaasha Dhaqanka qaarkood ay tageen deegaanada Al-Shabaab, kuwa kalena ay ka biyo diideen amarkaasi, sida uu hadalka u dhigay.
Mahad Cabdiraxmaan Aadan oo hadalkiisa sii wata ayaa amar culus dul-dhigay Ergada, gaar ahaan kuwii qaatay amarka Al-Shabaab wuxuuna tilmaamay in ay ka qaadi doonaan tallaabo culus, islamarkaana ay dhigi doonaan xabsiga hadii ay ku soo laabtaan deegaanada maamulkaasi.
“Ergada loo yeeray qaar waa ay diideen qaarna waa ay ogolaadeen, kuwii ogolaaday, waxaana leeyahay magalada Baydhabo ku soo noqon meysaan Shabaab baa tihiin, haddii aad soo laabataana Xabsiga ayaan idin dhigeynaa.” ayuu yiri taliyaha ciidamada Booliska maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya
Sidoo kale waxa uu intaasi ku daray in amarkan Al-Shabaab ay ka leeyihiin labo u jeedo oo kala ah inay lacag ka qaadaan ergada ama in ay u iibiyaan Hub ay ku dagaalamaan.
15-kii bishan ayey aheyd markii xooggaga Al-Shabaab ay 45 cisho ah u qabteen Odayaashii soo xulay xildhibaanada baarlamaanka federaalka ah ee Soomaaliya iyo kuwa maamul goboleedyada ka jira dalka, kadib markii ay sheegeen inay ku dhaceen fa
Muqdisho 28ka Luulyo 2019 Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Soomaaliya Ambassador Maxamed Mursal Sheekh Cabdiraxmaan ayaa guryo iyo dhul ka iibsaday magaalada Ankara ee Xarunta dalka Turkiga, sida ay noo xaqiijiyeen ilo xog ogaal ah.
Caasimada Online ayaa ogaatay in dhowr bilood ka hor uu Maxamed Mursal Sheekh Cabdiraxmaaan Guri wayn uu ka iibsaday magaalada Ankara ee Xarunta dalka Turkiga waxaana la sheegay in uu yahay gurigii 2-aad ee uu ka iibsado Turkiga.
Gurigaan oo ka kooban dhismo casri ah iyo dhulka uu ku yaalo ayaa sidoo kale leh beer lagu nasto iyo Baraag lagu qubeysto, waxaana lagu tirayaa guryaha dadka sar sare ay dagaan.
Turkiga waxaa lagu tiriyaa dalalka ay aad u hooseyso qiimaha noolasha ama qarashka ku baxa, waxaana ku soo badanaya shaqsiyaadka Soomaalid ah ee halkaas degaanka ka dhiganaya islamarkaana ka iibsanayo Guryo.
Guryahaan ayaa la sheegay in Guddoomiyaha Golaha Shacabka loo iibiyay bilo kadib markii laga soo laabtay buuq iyo guuxii siyaasadeed ee ka dhashay Warbixintii Guddiga Maaliyadda taas oo sababtay Khilaafka Madaxda Dowladda Markii dambane lagu xaliyay in uu tanaasulay Guddoomiye Mursal.
Iskuday aan kula xiriirnay xafiiska Mursal, si ay jawaab uga bixiyaan nooma suurta-gelin inaan helno. Haddii ay nala soo xiriiraan si ay uga jawaabaan arrintan waan idinla soo socodsiin doonnaa Insha Allah.

Maamulka Dowladda Galmudug 28ka Luulyo 2019 Wararka naga soo gaaraya gobolka Galgaduud ee bartamaha Soomaaliya ayaa ku warramaya in saaka Ahlu-Sunna Waljamaaca ay dib u soo celisay diyaarad siday Ciidan, taas oo ku wajahneyd magaalada Dhuusamareeb ee xarunta dowlad goboleedka Galmudug.
Diyaaradda ayaa la sheegay inay la socdeen illaa 100 Askari oo uu dalbaday Ra’iisul wasaaraha Soomaaliya Xasan Cali Khayre.
Sida aan wararka ku heleyno Madaxa Xukuumadda Galmudug Sheekh Maxamed Shaakir Cali Xasan oo wata gaadiidka dagaalka ayaa tegay garoonka diyaaradaha Ugaas Nuur, wuxuuna ka biyo diiday inay gabi ahaanba degto diyaaraddaasi.
Sidoo kale wararka ayaa intaasi ku daraya in diyaaradda marka ay soo gashay hawada Dhuusamareeb lagu war geliyey in aysan soo caga dhigan karin garoonka, haddii ay ka dhega adeegtana amarkaasi la soo ridi doono.
Ugu dambeyn diyaaraddaasi ayaa ku soo noqotay magaalada Muqdisho, iyadoona ciidamadii saarnaa dib loogu soo celiyey saldhigyadii laga qaaday.
Waa diyaaraddii labaad oo wada askar oo dib loo soo celinayo, iyadoona shalay ciidamo ku socday Dhuusamareeb laga soo celiyey gudaha magaaladaasi.
Dhanka kale Ahlu-Sunna Waljamaaca ayaa lagu soo warramayaa inay ka biyo diidan tahay inay si buuxda amniga Dhuusamareeb ugu wareejiso dowladda Soomaaliya.
Madaxda Ahlu-Sunna ayaa dalbaday inay qeyb ka sii ahaadaan sugida nabad galyada magaaladaasi, taas oo uu ka hor yimid Ra’iisul wasaare Xasan Cali Khayre.
Khilaafka cusub ee soo kala dhexgalay dowladda iyo Galmudug, gaar ahaan garabka magaalada Dhuusamareeb ayaa waxaa loo la’yahay xal, iyadoo uu weli muran ka taagan yahay arrimaha shirka dib u heshiisiinta iyo doorashada maamulkaasi.
Qatar 28ka Luulyo 2019 Danjiraha Soomaaliya u fadhiya dalka Qatar Amb. Cabdirisaaq Faarax Cali (Taano) ayaa ka warbixiyey xaaladda caafimaad ee guddoomiyaha gobolka Banaadir, ahna Duqa Muqdisho Injineer Cabdiraxmaan Cumar Cismaan (Yariisow).
Amb. Taano oo wareysi siiyey Universal TV, ayaa sheegay in haatan ay soo hagaageyso xaaladda guddoomiyaha, islamarkaana ay ku filan tahay dowladda Qatar.
Danjiraha ayaa sidoo kale xusay in lagu guuleystay in laga soo saaro saddex firir oo Caloosha ka galay.
Sidoo kale wuxuu tilmaamay in dhammaan dhaawacyada kale ay soo fiicnaaneyso, xaaladdooda caafimaad.
“Dowladda Qatar waxay sameysay dedaal kii ugu weynaa, waanan ugu mahad celineynaa, laga billaabo jawaabtii deg-degga ahayd ee ay bixisay, in 24 Saac wax ka yar ay noo soo dirtay Diyaarad iyo Dhaqaatiir 19 ka kooban, dhaawaciiyoo dhanna ay qaadday, iyo dhaawacyo ay kusoo dartay Dhaqaatiirtu dhaawacyo hore oo isugu jira kuwo laga keenay Boosaaso, Kismaayo iyo KM4, marka waa ugu mahad celineynaa in ay noqdeen Dowladdii ugu horreeysay ee Jawaab deg-deg ah bixisay”ayuu yiri Safiirku.
Dhanka kale Amb. Cabdirisaaq Faarax Cali (Taano) ayaa meesha ka saaray wararka sheegaya inuu geeriyooday nin ka mid ahaa dadkii qaraxa ku dhaawacmay ee la geeyey dalka Qatar.
Waxa uu carabka ku dhuftay inay xaaladdiisu aad u liidato, balse weli ay la tacaalayaan dhaqaatiirta isbitaalka.
Dadka dhaawacyada ah ee la gaarsiiyey Qatar oo gaaraya 12 Qof ayaa lagu dabiibayaa isbitaalka weyn ee Hamad oo ku yaalla gudaha dalkaasi.

Muqdisho 28ka Luulyo 2019 Warar soo baxaya ayaa sheegaya in maanta magaalada Kismaayo uu ku wajahan yahay wasiirka gaadiidka iyo duulista hawada Soomaaliya Mudane Maxamed Cabdullaahi Salaad (Oomaar) oo ka mid ah Musharraxiinta u taagan hoggaanka dowlad goboleedka Jubbaland.
Wasiir Oomaar ayaa waxaa galbin doono taliyaha guud ee ciidanka AMISOM Gen. Tigabu Yilma Wondimhunegn, kaas oo la sheegay inuu si qasab ah dib ugu celinayo magaallo Xeebeedka Kismaayo ee xarunta gobolka Jubbada Hoose.
AMISOM ayaa ka hortagi doonto, haddii ay isku deydo Jubbaland inay is hor istaag ku sameyso Musharraxaasi, sida ay xaqiijiyeen ilo lagu kalsoon yahay.
Sidoo kale wararka aan heleyno ayaa ku warramaya in Oomaar marka uu tago halkaasi uu si rasmi ah ugu dhawaaqi doono Musharraxnimadiisa.
Jubbaland ayaa horay uga mamnuucday deegaanadeeda inay tagaan mas’uuliyiinta dowladda Soomaaliya, inta ay ka dhaceyo doorashada.
Dhanka kale xaalad kacsanaan ah ayaa haatan laga dareemayaa gudaha magaalada Kismaayo, iyadoo ay dhaq dhaqaaqyo ka wadaan ciidamada maamulka Jubbaland.
Doorashada Jubbaland oo la filayo in la qabto bisha soo socoto ee Augusto ayaa waxaa weli jira caqabado u baahan in la xaliyo, sida arrinta Musharraxiinta oo tabasho ka qaba guddiga doorashooyinka ee maamulkaasi.
Inta badan Musharraxiinta ayaanan is diiwaangelin, iyada oo waqtigii lagu daray uu sii dhammaanayo.
Lama oga sida ay wax noqon doonaan, waxaana Axmed Madoobe oo doonaya in markii saddexaad loo doorto xilkan uu la kulamayaa sanadkan cadaadis xoogan.

Maamulka Dowladda Galmudug 28ka Luulyo 2019 Ra’iisul wasaaraha Soomaaliya Xasan Cali Kheyre ayaa albaabada kasoo xirtay mid ka mid ah xubnaha golihiisa wasiirada oo doonayay inuu u tartamo xilka madaxweynaha Galmudug.
Cabdulahi Faarax Weheliye oo ah Wasiiru-dowlaha arrimaha Gudaha ee Soomaaliya ayaa labadii bilood ee lasoo dhaafay muujinayay inuu xiiseynaayo xilka madaxtinimada Galmudug.
Wasiiru-dowlaha oo markii hore iibinayay qadiyad ah inuu yahay musharaxa Villa Soomaaliya ee doorashada Galmudug ayaa asbuucan xanaaq uga soo tagay magaaladda Dhuusamareeb kadib markii uu Ra’iisul wasaaruhu ku yiri “Isma sharixi kartid” sida ay Caasimada Online u xaqiijiyeen xubno ka tirsan xafiiska ra’iisul wasaaraha.
Cabdulaahi Faarax Weheliye ayaa la sheegay inuu ku adkeystay mowqifkiisa musharaxnimada, taas oo keentay iney isaga iyo Kheyre buuq kusoo kala tagaan. Sidoo kale wasiirka arrimaha gudaha ayaa isaguna qaba fikirka la mid ah midka Ra’iisul wasaaraha, waxaana uu Cabdulaahi Faarax kula taliyay inuusan iska lumin fursadiisa xubinimada xukuumada Federaalka ah.
Kooxda Ahlu Sunna ayaa la sheegaya iney Cabdulaahi Faarax Weheliye u arkaan musharaxooda labaad hadii laga diido inuu tartamo Sheekh Maxamed Shaakir.
Waxaa jira heshiis weli la isku fahmi la’a yahay oo ah iney Ahlu Sunna 35 xildhibaan ku yeelato Baarlamaanka cusub ee Galmudug, balse qabaa’ilka ayaa si weyn u diidan arrintaan. Hadii taas la meel mariyo oo ay beeluhu aqbalaan heshiiska 35ta xildhibaan, musharax Ahlu Sunna wadato rajo ayuu lee yahay waana mida dhiiri galineysa Wasiiru-dowlaha arrimaha gudaha.
Sababta uu Kheyre u diiday musharaxnimada Cabdulaahi Faarax ayaa lagu micneeyay labo arrimood oo kala ah inuu Ra’iisul wasaaruhu doonaayo in madaxweynaha cusub ee Galmudug ka yimaado beesha reer Xaaji Saleebaan iyo mida labaad oo ah Cabdulaahi Faarax oo ah nin dhalinyaro ah oo siyaasada ku cusub ayna adagtahay inuu mareeyo maamul miisaankaas leh.
Cabdulaahi Faarax Weheliye oo kasoo jeeda beesha Duduble ayaa siyaasadda ka bilaabay Wasiiru-dowlaha arrimaha gudaha 2 sanno ka hor, waxaana dad badan ay u arkaan siyaasi dhowaan gal ah oo aan maareyn karin mushkiladaha is diidan ee Gal-Mudug, sidoo kale gadoodka beelaha Sacad iyo Saleebaan ayaa ka dhigaya musharax aan marnaba maangal aheyn.

Muqdisho 28ka Luulyo 2019 Guddiga arrimaha dibadda ee Golaha Shacabka Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya ayaa maanta xarunta Villa Hargeysa ee Muqdisho kula kulmay wasiirka wasaaradda arrimaha dibadda Xukuumada Soomaaliya mudane Axmed Ciise Cawad.
Guddiga ayaa wasiirka su’aalo ka weydiiyay shaqooyinka wasaaradda, shaqooyinka la xiriira arrimaha dibadda ee Soomaaliya iyo eedeynta loo jeediyay dowladda Qadar ee la xiriirta qaraxii ka dhacay magaalada Boosaaso.
Warbixin uu daabacay wargeyska The New York Times, ayaa cod uu helay wargeyska oo ah wada-sheekeysi taleefon, waxaa laga maqlay, ganacsade Khalifa Kayed al-Muhanadi oo safiirka Qatar ee Soomaaliya Hassan bin Hamza Hashem ku dhahaya “waan ognahay cidda ka dambeysay qaraxyada iyo dilalka.”
Al-Muhanadi ayaa sheegay in qaraxyada loo fuliyey “si loogu qasbso Imaaraadka Carabta inay ka cararaan Boosaaso.”
Muqdisho 28ka Luulyo 2019 Guddiga gurmadka qaraxii xarunta maamulka gobolka Banaadir ayaa goor-dhow soo saaray warbixin hordhac ah oo ku saabsan xaaladda dhaawacyada iyo dadkii u dhintay qaraxa. Hoos ka aqriso war-saxaafadeedka.
Warbixinta guddiga ayaa looga hadlay xaaladda dhaawacyada iyo dadkii dhintay, waxaana sidoo kale geba-gebadii guddiga uu soo saaray go’aano shan qodob ka kooban oo ay doonayaan in si deg deg ah loogu dhaqaaqo.
War Saxaafadeed – 27 JULY 2019
Guddigii uu 24-kii bishan Ra’iisul Wasaare Ku-xigeenka Xukuumadda Mudane Mahdi Maxamed Guuleed (Khadar) u magacaabay maareynta qaraxii ka dhacday Xarunta Gobolka Banaadir iyo sidii gurmad degdeg ah loogu fidin lahaa dhaawacyada ka dhashay qaraxa, waxa uu bulshada Soomaaliyeed la wadaagayaa warbixin hordhac ah oo ku saabsan waxyaabiihii u qabsoomay labadii maalmood ee la soo dhaafay.
Warbixinta Howlaha u qabsoomay Guddiga
Maareynta Dhaawaca
Waxaa la xaqiijiyey ilaa hadda dhimashada toban (10) qof iyo dhaawac gaaraya illaa 9 ruux oo uu ku jiro Guddoomiyaha Gobolka Banaadir.
Waxaa la helay liiska dhaawaca xaaladoodu aadka u liidato ee u baahan daryeel caafimaad oo dibedda ah, xamilina kara safar dibedda ah oo gaaraya 6 qof.
Waxaa sidoo kale looga faa’iiday fursadda imaanshaha diyaaradda dhaawacyadii shacab kale oo caafimaadkooda dalka wax looga qaban waayey kuwaas oo wax ku noqday Kismaayo (3), Muqdisho (2) & Boosaaso (1). Sidaasi darteed isu-geyn waxaa la qaaday 12 qof oo dhaawac ah.
Waxaa isla habeenkiiba loo sameeyey baasaboorro ay ku safraan dhaawaca la qaadayo iyo dadka la safraya ee aan lahayn baasabooro.
Dhimashada:
Tirada dhimashada la xaqiijiyay waa 10
Waxaa la qorsheyeey sidii loo heli lahaa xiriirka ehelada dadka geeriyoodey, lala wadaagay, lagalana tashtay tacsida, qorshaha iyo goobta salaadda iyo duugta.
Allaha u naxariistee waxaa lagu aasey 9 kamid ah dadka geeriyoodey goobihii loo qorsheeyey.
Gabagabo
Inkasta oo qeybtii hore ee gurmadka degdegga ee Guddiga ay soo dhammaatay, haddana warbixinta uu gudbiyay madaxda sare ee dalka wuxuu ku taliyay:
In hay’adaha ammaanka ay si degdeg ah u soo gudbiyaan natiijada baaritaankooda si loo ogaado sida ay wax u dhaceen.
In lala xisaabtamo ciddii lagu helo inay qeyb ka ahayd shirqoolka ama ka gaabisay mas’uuliyaddii saarneyd.
In kulan duco ah loo sameeyo mas’uuliyiintii ku shahiiday qaraxa.
In meel lagu ogaado Xaasaska iyo Carruurtii ay ka tageen shuhadada.
In guud ahaan la kordhiyo diyaar-garowga dal ahaaneed ee xaaladaha noocan oo kale ah, loona sameeyo qorshe dhammeystiran oo isugu jira ka-hor-tag iyo la-tacaalid intaba.
Guddiga ayaa ugu dambeyntii u mahadceliyay dalka Qatar oo so degdeg ah gurmad ugu soo fidiyay dhaawacyadii qaraxan. Wuxuu sidoo kale Guddigu u mahadceliyay madaxda ugu sarreysa dalka sida Madaxweynaha, Ra’iisul-waasaaraha iyo Ra’iisul-wasaare ku-xigeenka oo iyagu saacad saacad ula socday hawlaha Guddiga iyo sidii loogu fududeyn lahaa hawlahooda.
Eng. Cabdi Cashur Xasan
Guddoomiyaha Guddigga

https://www.youtube.com/watch?v=ttq4fTxieFMW
ARARKA MAANTA 26ka Luulyo 2019 Sir Culus!
Su’aallaha Maanta: Yaa qarxiya #Muqdisho Qatar mise shisheeye kale? Maxay xukuummadda khaa’inul waddan Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakh-Raam-Sade” u rabtaa in la burburiyo Dowlad Maamulka #Somaliland? Maxuu yahay guddiga khiyaano qaran ee uu magacaabay Madaxweyne Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas”? Goorma ayaa xukuummadda fashilantay xukunka ka tuuraysaa Madaxweynaha Dowlad Gobaleedka Jubbaland Mr. Axmed Maxamed Islaam “Axmed Madoobe”? Yaa dadka qarxinaya ma Fahad Yaasiin oo Shabaab shaqaalaysiiyey Mise shisheeye kale oo la shaqaysan jiray? Yaa #Soomaaliya ka dhigay dalka adduunka ugu musuqmaasuqa badan Raysal Wasaare Mudane Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” Mise Madaxweyne Mudane Farmaajo “Been-Hawaas”? Maxay shirkaddaha caalamka ee shidaalka qoda u diideen inay gataan xirmooyinka shidaalka Soomaaliya ee la hubbiyey? Yaa diidan horumarka Maamulka Dowladda Galmudug? Maxuu qaban karaa Madaxweyne Farmaajo oo xitaa weli heshiisin karin walaashiis iyo xaaskiisa muddo 2 sanno iyo bar uu madaxweyne yahay dalka? Maxayse Xukuummadda fashilantay ee Nabar Iyo Naxdin weli u burburinaysaa maamul gobaleedyada? Maxuuse Madaxweyne, Raysal Wasaare Iyo Wasiirba aysan u tagi karin Maamulka Dowladda #Somaliland? Ma oga miyaa inaysan xitaa dalka u samayn weli lacag Shilin Soomaali la isticmaalo? Maxayse Xukuummadda Soomaaliya weli u samayn karin Guddigga Garsoorka Qaranka Iyo Hay’adda La-Dagaalka Musuqmaasuqa Soomaaliyeed? Yaa shacabka #Soomaaliyeed isku-diraaya? Yaa ku fashilmay hoggaanka dalka #Soomaaliya Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre “Bakhti-Raam-Sade” mise Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas”? Maxuu yahay heshiisyada loo saxiixay Dowladda #Qatar? Maxayse ahayd sababta Dowladda #Imaaraadka loogu diiday inay caawiso Ciidankii ay tababari jirtay? Yaa #Soomaaliya ka dhigay waddanka adduunka ugu musuqmaasuqa badan sannadkii 2baad? Yaa noqon doona Madaxweynaha soo socda ee #Soomaaliya? Maxay Dowladda Kenya ugu yeertay Madaxda Dowlad Gobaleedyada dalka? Maxuu yahay heshiiska qarsoodiga ah ee u diidan yahay inuu Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas” keeno golaha labada aqal? Maxayse weli u wadashaqayn karin labada aqal ee sharci-dejinta u qaabilsan dalka #Soomaaliya? Yaa runta ka qarin kara Ummadda Soomaaliyeed? Ha wiqleyso!
Muqdisho 26ka Luulyo 2019
Muqdisho 26ka Luulyo 2019 Madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa xalay markii ugu horreysay qirtay in dowladda ay ku dhex-jiraan xubno gacan siiya Al-Shabaab oo ka caawiya weerarada.
Arrintan ayuu madaxweynaha xalay ka shegeay kulan muhiim ah oo uu isugu yeeray Taliyeyaasha laamaha amniga ee u xilsaaran sugidda amniga Caasimadda ayaa su’aalo ka waydiiyay qaraxii ka dhacay Aqalka Dowladda Hoose ee Xamar.
Agaasimaha Warfaafinta iyo Xiriirka Warbaahinta Madaxtooyada Mudane Cabdinuur Maxamed Axmed ayaa sheegay in Farmaajo uu faray Xukuumadda in ay si degdeg ah ula timaaddo qorshe dhammeystiran oo ku aaddan hannaanka la dagaallanka dadka sida tooska ah iyo sida dadban u gacan siiya argagixisada Al-Shabaab.
“Suurta gal maha in ay nagu dhex jiraan dadka gacanta siinaya argagixisada dadkeenna dhibaataynaya. Waxaa laga sugayaa Xukuumadda in ay la timaado qorshe lagula dagaallamayo dadkaas.” Ayuu yiri Agaasimaha Warfaafinta.
Al-Shabaab ayaa ku guuleysatay in dowladda ka dhex fuliso weeraro dhowr ah oo qaarkood ay adag tahay in la sameeyo, ayada oo aan gacan laga heleyn gudaha, taasi oo sare usii qaaday tuhunka laga qabo in xubno dowladda ku jira ay la shaqeeyaan kooxdan.
Waxaa ugu dambeeyey weerarkii 24-kii bishan laga fuliyey gudaha xarunta dowladda hoose ee Muqdisho.
Muqdisho 26ka Luulyo 2019 Warbaahinta kooxda Argagixisadda Al-Shabaab ayaa sheegay in qaraxii ka dhacay xarunta maamulka gobolka Banaadir uu ahaa mid goobta lagu sii diyaariyey.
Warbaahinta Al-Shabaab oo soo xiganaysa xubno ka tirsan kooxda oo aan la magacaabin ayaa sheegtay in qaraxaas loo adeegsaday “maaddo qaraxda oo lagu sii diyaariyay gudaha xarunta maamulka gobolka Banaadir.”
Sarkaalka lasoo xigtay oo aan la shaacin magaciisa ayaa sheegay in uu qaraxu ku diyaarsanaa gudaha xarunta islamarkaana loogu talagalay in lagu beegsado wakiilka gaarka ah ee QM u jooga Soomaaliya James Swan.
Waxaa sidoo kale ay sheegeen in “cillado farsamo oo dhacay darteed ay maadadu qarxi weysay intii uu joogay wakiilka balse ay goor dambe ku qaraxday saraakiisha maamulka gobolka Banaadir” oo halkaas ku shirayay.
Warkan cusub ee ah in qaraxu ku diyaarsanaa xarunta ayaa ka duwan kan maamulka gobolka oo ah inay is-qarxisay haweeney nafteeda haligtay.
Hadalka Shabaab ayaa u muuqda mid is-burinaya ujeedkuna yahay in lagu taageero sheegashada ah in qaraxa lala beegsaday James Swan, taasi oo khuburada amniga ku sheegeen isku day weerarka looga dhigayo mid caalami ah.
Khuburada amniga ayaa rumeysan in qaraxan iyo booqashada Swan ay ka dhaxeysay kaliya inay si kam ah isugu soo aadeen.
Waxa ugu weyn ee hadalka Shabaab burinaya ayaa ah xaqiiqda ah in sheegeen in qaraxu markii hore u qarxi cillado farsamo, taasi oo dhalineysa su’aasha ah “haddii marki hore cilad darteed u qarxi waysay maadada, sidee markii dambe ku qarxay, yaa u tagay maadada oo ciladii ka saaray?”
Muqdisho 26ka Luulyo 2019 Taliska qaybta Booliiska Soomaaliya ee gobalka Banaadir ayaa wada diyaarinta Sharci cusub oo isbadal loogu sameynayo qodob kamid ah Sharuucda cadeyneysa Xuquuqda muwaadinka islamarkaana saameyn ku leh shaqada Booliska.
Saraakiil ka tirsan Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Soomaaliya ayaa Caasimada Online u sheegay in Taliska Booliiska Gobalka ay soo gudbiyeen in la dhareeyo waqtiga ay Maxkamad la’aan xabsi ku heyn karaan dadka la soo qabto oo soo gala gacanta Ciidamada Booliiska ka hor inta aan la saarin Maxkamad.
Dalabka Ciidamada Booliiska ayaa ah in 48 saac aysan ku filneyn oo ay u baahan yihiin in la siiyo ugu yaraan 90 cesho si baaritaan dheer loogu sameeyo qofkii laga shakiyo kadibna la horgeeyo Maxkamad, wixii markaas ka dambeeyana go’aan Maxkamad lagu sii daayo ama lagu sii haayo.
Dadka aan la hadalnay ayaa noo sheegay in Sharcigaan loo gudbin doono Golaha Wasiirada markii uu ka soo dhamaado Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha Soomaliya Xasan Cali Kheyre.
Dastuurka dalka iyo xeerarka kale ee dalka u yaalo ayaa tilmaamaya in qofka muwdaanka ah aan Xabsi lagu sii heyn karin muddo ka badan 48 saac, iyadoo aan ku dhicin Xukun Maxkamadeed.
Arintaan ayaa Taliska Booliiska Gobalka Banaadir waxay u arkaan in ay aad u yartahay islamarkaana aysan qof uga dhamaan karin muddo 48 saac oo ay u baahan yihiin waqti ku filan oo ay baaritaan ku sameeyaan.
Haddii ay arintaan dhacdo waxay noqon doontaa dhibaato daran oo ay wajahaan Shacabka Soomaaliyeed madaama ay noqonayso in go’aanka loo gacan geliyay Booliiska garsoorkiina meesha laga saaray.
Sidoo kale arintaan ayaa waxay noqoneysaa in hoos loo dhigay adeegga Garsoorka isamarkaana la baneestay ku xadgudubka Xuquuqda Muwaadinka Soomaaliyeed.
Lama oga go’aanka uu ka qaadan doono Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Soomaaliya Xasan Cali Kheyre iyo Xubnaha Golaha Wasiirada. Sidoo kale lama oga go’aanka ay ka qaadan doonaan Baarlamaanka dalka hadii sharcigaan la horgeeyo.
Maamulka Dowladda Jubbaland 26ka Luulyo 2019Ciidamada ammaanka ee maamulka Jubbaland ayaa heegan buuxa la geliyey, kadib go’aankii uu maamulkaasi xiriirka ugu jaray dowladda federaalka ah ee Soomaaliya.
Wasiirka waarfaafinta dowlad goboleedka Jubbaland Injineer Cabdi Xuseen oo la hadlay warbaahinta ayaa shaaciyey in dhammaan in ciidamada maamulkaasi ay u diyaar garoobeen ka hortaga falal uu sheegay inay maleegayaan cadowga Jubbaland.
Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray in si weyn loo adkeeyey amniga magaallo Xeebeedka Kismaayo ee xarunta gobolka Jubbada Hoose.
Injineer Cabdi Xuseen ayaa carabka ku adkeeyey in go’aankoodii ahaa in mas’uuliyiinta dowladda aysan tagi karin deegaanada maamulkaasi uu weli sidiisii yahay, islamarkaana ay dhaqan gelin doonaan, inta ay ka dhaceyso doorashada dowlad goboleedka Jubbaland.
Arrintan ayaa qeyb ka ah dadaallo uu doonayo Axmed Madoobe inuu kaga hor imaado dowladda Soomaaliya oo isku dayeyso inay meesha ka saarto, si uu isbedal uga dhaco halkaasi.
Doorashada Madaxweynaha iyo mida Baarlamaanka Jubbaland ayaa dhici doonto bisha soo socota ee Augusto, lamana oga tallaabada xigta ee ay qaadi doonto dowladda dhexe, maadaama maamulka Axmed Madoobe uu ka qaatay go’aan culus.
Muqdisho 26ka Luulyo 2019 Guddiga arrimaha dibadda golaha shacabka ee baarlamaanka Soomaaliya ayaa guddoonka golahaasi ka dalbaday in baaritaan dheeraad ah lagu sameeyo eedeynta loo jediyey dowladda Qatar.
Xubnaha gudiga ayaa soo jeediyey in la dabagalo warbixintii uu dhawaan qoray Wargeyska The New York Times, kadib qoraal ay u gudbiyeen guddoonka baarlamaanka federaalka Soomaaliya.
Wargeyskan oo ka soo baxa dalka Mareykanka ayaa shaaciyey in Qatar ay ku lug leedahay qaraxyada iyo falalka Argagixisanimo ee ka dhaca Sooomaaliya.
Warbixintani oo dhawaan soo shaac baxday ayaa lagu sheegay in Qatar ay dooneyso in Soomaaliya ay ka saarto dalka Isu Taga Imaaraadka Carabta.
Qatar oo ka mid ah dalalka taageero dowladda Soomaaliya ayaa iska fogeysay dhammaan eedeymaha loo jeediyey.
Sidoo kale waxa ay shaacisay inaysan faragelin arrimaha dalalka madax banaan, islamarkaana cid kasta oo sidaas sameysay aysan ka wakiil ka ahayn.
Arrintan waxa ay dhalisay shaki weyn, taas oo keentay in Puntland ay ku dhawaaqdo in baaritaan ay ku sameyneyo dilkii Paul Anthony Farmosa oo ahaa maareeyihii shirkadda P&O Ports ee marsada Dekedda Boosaaso.
Muqdisho 26ka Luulyo 2019 Wargeyska “The New York Times,” ayaa qoray warbixin la xiriirta in qarax ka dhacay magaalo xeebeedka Boosaaso, ay ka dambaysay dowladda Qadar (Qatar).
Wargayska eedaas, waxuu sal uga dhigay wadahadal telefoon dhexmaray nin ganacsade reer Qadar ah, Khalifa Kayed al-Muhanadi, iyo Safiirka dalka Qadar u fadhiya Soomaaliya Danjire Xassan bin Xamza Hashem. Sida wargayska uu qoray, wada-sheekaysiga waxuu dhacay May 18, 2019 kaasoo ku beegan todobaad uun ka hor qaraxa ka dhacay Boosaaso.
Ganacsadaha reer Qadar, ayaa ku yiri Safiirka “Qaraxa iyo dilka waan garanaynaa cidda ka dambaysa,” isagoo sii wata hadalkiisa ayuu Mudane Al-Muhanad yiri “Saaxiibadeen ayaa ka dambeeyey qaraxii u dambeeyey.”
Ujeeddada laga lahaa qaraxaas, waxuu ku sheegay mid joogitaanka Imaaraadka Carbeed looga saarayo meesha (magaalada Boosaaso). “Ha eryeen qolyaha Imaaraadka, si aysan ugu cusboonaysiin heshiisyada, waxaanan heshiisyada keeni doonnaa halkan Dooxa,” ayuu yiri Muhanadi sida uu qoray wargeyska – The New York Times.
Muqdisho 26ka Luulyo 2019 Dowladda Mareykanka ayaa ballan qaad cusub oo ka dhan ah Al-Shabaab u sameysay dowladda Soomaaliya, kadib qaraxii Arbacadii ka dhacay xarunta dowladda hoose ee Xamar.
Safiirka Mareykanka u fadhiya Muqdisho Donald Yamamoto oo ka hadlay weerarkaasi ayaa marka hore Tacsi u diray ehellada ay dadkoodu ku dhinteen, isagoona ku dhaawaca ah u rajeeyey caaafimaad deg deg ah.
Donald Yamamoto ayaa sheegay in dowladdiisu cambaareyneyso weerarkaasi oo uu ku tilmaamay mid baahalnimo ah.
Dhanka kale wuxuu carabka ku dhuftay in Mareykanka uu xoojinayo taageerada Soomaaliya, islamarkaana uu ka gacan siinayo baabi’inta Argagixisada.
“Waxaan xaqiijineynaa ballanqaadkeena xooggan ee aan ku garab taagannahay dadka iyo xukuumadda Soomaaliyeed anagoo gacan ka geysaneyna dadaallada wadajirka ah ee lagu doonayo baabi’inta kooxaha argagixisada iyo dhisida dal adag oo dadkiisa u horseeda barwaaqo iyo mustaqbal wanaagsan.” ayuu yiri Yamamoto.
Ugu dambeyn waxa uu amaan iyo boggaadin u jeediyey ciidamada ammaanka iyo kooxaha gurmadka deg dega ah, siday u caawiyeen dadkii ku waxyeeloobay weerarkii gobolka Banaadir.
Weerarkan oo ismiidaamin ahaa ayaa waxaa sheegatay Al-Shabaab, waxaana ku dhintay ku dhawaad 10 Qof oo ay ku jiraan guddoomiyeyaal degmo iyo agaasimeyaal heer gobol
Muqdisho 26ka Luulyo 2019 Qaramadda Midooway ayaa Muqdisho keentay ciidamo ka socda dalka Uganda oo qeyb ka ah ciidamada UNGU (United Nations Guard Unit), kuwaas oo howshoodu tahay sugidda amniga shaqaalah QM ee ku sugan magaalada Muqdisho.
Ciidamadan ayaa waxaa xaflad soo dhoweyn ah iyo la-wareegis amni loogu qabtay Muqdisho, ayaga oo beddelay ciidamo kale oo horey u joogay magaalada. Xafladda ayaa waxaa ka qeyb galay ergeyga QM ee Soomaaliya James Swan, iyo taliyaha guud ciidamada Uganda, General Peter Elwelu.
Cutubkan ka socda dalka Uganda oo loo yaqaan UNGU VI ayaa ka kooban 625 askari, oo 86 ka mid ah ay yihiin haween.
Ciidamadan oo shalay yimid ayaa kusoo aaday maalin kadib markii wakiilka QM ee Soomaaliya uu ka badbaaday qarax ka dhacay xarunta gobolka Banaadir, oo uu ka tagay waxyar un ka hor, ayada oo Al-Shabaab ay sheegtay inuu ahaa bartilmaameedka.
Si kastaba, waxaa la rumeysan yahay in imaatinkooda uu horey u qorsheysnaa maadaama ay beddeleen ciidamo kale oo horey ugu sugnaa xerada Xalane ee ay QM dhex degan tahay.
Ciidamadan ayaa Muqdisho joogi doona muddo hal sano ah, markaas oo kadib ciidamo kale lagu beddeli doono.
Dowladda Maamulka Jubbaland 26ka Luulyo 2019 War-saxaafadeed ka soo baxay Dowlad Goboleedka Jubbaland ayaa looga jawaabay qoraal ka soo baxay Wasaaradda Arrimaha Gudaha, kaasoo lagu tilmaamay inuu yahay mid hareer marsan sharciga iyo Dastuurka Kumeel gaarka ah.
Jubbaland ayaa sheegtay in dowladda Federaalka ay faragelin qaawan ku heyso arrimaha doorashooyinka, isla markaana ugu baaqday Beesha Caalamka inay si dhow ula socdaan, wixii caaqib ah ee ka dhasha fara gelintaas.