Wararka

WARARKA MAANTA 19ka Nofeembar 2019 Sir Culus!

Su’aallaha Maanta: Yaa shacabka #Muqdisho xaqooda duudsiiyey? Yaa qas siyaasaddeed ka wada maamul gobaleedyada dalka? Yaa noqon doona Madaxweynaha Soomaaliya Madaxweynihii hore Mudane Shiikh Shariif Shiikh Axmed oo hadda noqday Madaxa Midowga Madasha Xisbiyadda Dalka mise qof kale oo ay wadato beesha caalamka? Maxaa ka taqaanaa Taariikh Argagixiye Maal-Galiye Taliyaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasiin Haaji Daahir “Daba-Naasle” oo rag badan oo Ururka Al-Shabab madax u ahaa ka dhigay Saraakiil Sar-Sare oo nabad-sugidda kamid ah? Maxuu yiri Wasiirka Warfaafin Mudane Maareeye? Mudane Wasiir Maareeye ma tagi kartaa #Hargaysa Caasimadda Dowlad Gobaleedk #Somaliland mise Shacabka Xamar ayaa cashuur ka gurnaysaan? Meeqo lacag ah ayaa lagu bixinayaa inay xukuummadda fashilantay ka takhalusto Ahlu-Sunna Wajama ayadoo waxba aan lagu caawinaynin shacabka Gobalka Hiiraan? Maxay beesha caalamka ugu diiday inay wax dhaqaallo ah u gacan geliso xukuummadda ugu musuqmaasuqa badan adduunka sannadkii 2baad sida ay faafisay Hay’adda La-Dagaalanka Musuqmaasuqa Adduunka? Ha wiqleyso!

Muqdisho 19ka Nofeembar 2019  Kulan u dhaxeeya xubno ka kala socda Madasha Xisbiyada Qaran iyo dowladda Soomaaliya ayaa Xalay ka dhacay magaalada Muqdisho, sida ay xubno ku dhow kulanka u sheegeen Warbaahinta Dalka.

Kulankan ayaa gogol xaar u ahaa kulan la filayo inay maalinta arbacada ah magaalada Muqdisho ku yeeshaan madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo iyo hoggaamiyaha Madasha Xisbiyada Qaran, Shariif Sheekh Axmed.

Sida aan xogta ku helnay, waxaa kulanka ka qeyb-galay xubno matalaya Madasha oo uu hoggaaminayey Xildhibaan Axmed Macallin Fiqi oo ah Xoghayaha Guud ee Madasha Xisbiyada Qaran iyo agaasimaha hay’adda NISA Fahad Yaasiin.

Fahad ayaa horey u billaabay wada-hadallada labada dhinac kadib markii uu dhammaadkii toddobaadkii tagay Muqdisho kula kulmay Shariif Sheekh Axmed, oo ah hoggaamiyaha Madasha Xisbiyada Qaran.

Kulankaas ayaa looga hadlay xiisaddii dhowaanahan ka dhex taagneyd dowladda iyo Shariifka taasi oo xoogeysatay toddobaadkii tagay markii madaxweynihii hore lagu xanibay garoonka Muqdisho isaga oo kusii jeeda magaalada Beledweyne.

Waxa ugu weyn ee kulankan Xalaylooga hadlayaa ayaa ah dejinta ajendaha kulanka madaxweyne Farmaajo iyo Sheekh Shariif, arrimaha doorashooyinka, ilaalinta sharciga, iyo khiaaflka dowladda iyo dowlad goboleedyada.

Labada dhinac ayaa u muuqda kuwo isku dayaya inay abuuraan jawi xasilloon oo sababi kara isu soo dhowaansho, is faham laga gaaro dhinaca doorashooyinka iyo dejinta xiisadaha siyaasadeed ee ka dhashay xayiraadii todobaadkii hore la saaray Madaxda Madasha.

Sheekh Shariif ayaa hadda ku sugan magaalada Naiorbi, waxaana la filayaa inuu Muqdisho kusoo laabto berri, isaga oo Arbacadna la kulmaya madaxweyne Farmaajo.

Muqdisho 19ka Nofeembar 2019 Maxkamadda Sare ee Soomaaliya ayaa maanta u fariisatay dhageysiga dacwad uu Xisbiga Himilo Qaran ee madaxweyne Shariif Sheekh Axmed ka gudbiyey hay’adda duulimaadyada rayidka Soomaaliya.

Dacwadan ayaa ku saabsan is-hortaag lagu sameeyey madaxweyne Shariif Sheekh Axmed oo doonayey inuu ka duulo garoonka diyaaradaha Aadana Cadde, isaga oo ku wajahan magaalada Kismaayo.

Maxkamadda ayaa ku billaabatay diidmo qareenada dowladda ay ku doonayeen inay meesha uga saaraan in gebi ahaanba kiiska la guda galo, islamarkaana xukuumadda looga leexiyo dacwadda.

Kiiska maanta ayaa ku saabsanaa su’aal ah “maxkamadda sare ma qaaadi kartaa dacwaddan mise ma qaadi karto?”, waxaana doodda ugu weyn ee qareenka dowladda ay ahayd in maxkamadda aysan sharci u lahayn inay dacwaddan qaado maadaama aysan ahayn dacwad maamul. Qareenka dowladda waxa uu sheegay in Xisbiga Himilo Qaran uu ka dacwooday in xuquuqda muwaadinka lagu tuntay, taasi oo dacwadda ka dhigeysa mid dastuuri ah, sidaas darteedna aysan maxkamadda sare qaadi karin maadaama aysan ahayn dastuuri.

Qareenka dowladda ayaa sidoo kale ku dooday in madaxa qareenada Xisbiga Himilo uu yahay shaqaale dowladeed oo aanu geli karin kiis ka dhan ah dowladda.

Dhinaca kale, qareenka Xisbiga Himilo ayaa ku dooday in qaraarka ka soo baxay hay’adda duulimaadyada rayidka ah uu yahay mid maamul oo saameyn ku yeeshay muwaadiniin Soomaaliyeed, isla markaana dhaliyey dhibaatooyin waaweyn oo lagu tuntay xuquuqdii dadka iyo sharciyadii socdaalka.

Waxaa guuleystay dooddii qareenka xisbiga Himilo Qaran, ayada oo maxkamadduu ay go’aamisay in dacwaddu tahay mid maamul, islamarkaana uu jiro qaraar maamul oo laga dacwoon karo, ayada ay maxkamadda diiday is-hortaagii qareenka dowladda, sida uu ku dhawaaqay Guddoomiyaha Maxkamadda Sare Baashe Yuusuf Axmed.

Dhinaca kale, maxkamadda ayaa aqbashay mid ka mid ah doodihii qareenka dowladda, waxayna go’aamisay in madaxii qareenada Xisbiga Himilo laga saaro kiiska difaaca qareenada, maadama uu noqday shaqaale dowladeed.

Maxkamadda ayaa go’aamisay in kiiska dib loo dhigo muddo shan maamlmood ah, taasi oo ah codsi ka yimid qareenada Xisbiga Himilo Qaran, si ay usoo dhameystiraan

Muqdisho 19ka Nofeembar 2019 Wasiirka amniga Soomaaliya Xildhibaan Maxamed Abuukar Islow ayaa qaabilay Xildhibaano ka tirsan Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Soomaaliya oo dacwo ka ah taliyaha ciidamada Booliiska Soomaaliya Jeneral Cabdi Xasan Maxamed Xijaar.

Xildhibaanadaan oo u badan kuwa dhowr jeer tagay Xafiiska taliyaha islamarkaana waayay si loogu sharciyeeyo ciidamo Ilaaliyo ayaa wasiirka u sheegay in loo geestay xadgudubyo iyo hab dhaqan aan wanaagsaneen arintaasina aysan aqbali karin.

Xildhibaan ka tirsan Golaha Shacabka ayaa Warbaahinta  u sheegay in wasiirka ay u geeyeen cadeymo muujinaya xadgudubyo uu taliyaha u geesta Xildhibaanada qaar, iyo in aysan heysan ciidan ilaaliya maadaama laga qaaday ciidankii Milateriga ee ilaalada u ahaa.

Wasiirka amniga Soomaaliya Maxamed Abuukar Islow ayaa xildhibaanada u sheegay in uu la kulmi doono taliyaha islamarkaana la xalin doono tabashooyinka Xildhibaanada si ay u helaan ciidan ilaaliya.

Wasiirka amniga Soomaaliya Xildhibaan Maxamed Abuukar Islow ayaa qaabilay Xildhibaano ka tirsan Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Soomaaliya oo dacwo ka ah taliyaha ciidamada Booliiska Soomaaliya Jeneral Cabdi Xasan Maxamed Xijaar.

Xildhibaanadaan oo u badan kuwa dhowr jeer tagay Xafiiska taliyaha islamarkaana waayay si loogu sharciyeeyo ciidamo Ilaaliyo ayaa wasiirka u sheegay in loo geestay xadgudubyo iyo hab dhaqan aan wanaagsaneen arintaasina aysan aqbali karin.

Xildhibaan ka tirsan Golaha Shacabka ayaa Warbaahinta  u sheegay in wasiirka ay u geeyeen cadeymo muujinaya xadgudubyo uu taliyaha u geesta Xildhibaanada qaar, iyo in aysan heysan ciidan ilaaliya maadaama laga qaaday ciidankii Milateriga ee ilaalada u ahaa.

Wasiirka amniga Soomaaliya Maxamed Abuukar Islow ayaa xildhibaanada u sheegay in uu la kulmi doono taliyaha islamarkaana la xalin doono tabashooyinka Xildhibaanada si ay u helaan ciidan ilaaliya.

Hargaysa 19ka Nofeembar 2019 Ciidamada Booliska Somaliland ayaa lagu soo warramayaa in saaka ay la wareegeen labo xarun oo uu xisbiga mucaaradka Wadani ku leeyahay gudaha magaalooyinka Berbera iyo Ceerigaabo ee hoostaga maamulkaasi.

Labadaasi xarun ayaa waxaa lagu arkayaa ciidamo dheeraad ah oo ka tirsan kuwa Booliska oo saaka aroortii hore lagu soo daadiyey magaalooyinkaasi.

Wararka ayaa sheegaya in amarka lagula wareegay xarumahaasi uu bixiyey taliyaha Booliska Somaliland Maxamed Aadan Saqadhi, kaasoo sheegay in xukuumadu ay talaabo ka qaadi doonto dadka hor kacaya dibabaxyada uu ku baaqay Guddoomiye Cirro.

Xaaladda ayaa haatan kacsan, iyadoona laga cabsi qabo inay markale isku dhacaan taageerayaasha xisbiga Wadani iyo ciidanka Booliska ee saaka la wareegay xarumaha xisbigaasi ee ku yaalla gudaha magaalooyinka Berbera iyo Ceerigaabo.

Xiisadda u dhexeysa labada dhinac ayaa sii xoogeysaneysa, taasoo daba socota murankii ka taagan guddiga cusub ee komishanka, ee ay dhowaan ansixiyeen golaha wakiilada.

Shalay ayey aheyd markii rabshado xoogan ay ka dhaceen xarunta dhexe ee xisbiga Wadani oo ku taalla Hargeysa, kadib markii ay xoog ku galeen taageerayaasha iyo hoggaanka xisbigaasi oo uu ugu horreeyey guddoomiye Cabdiraxmaan Cirro.

Muqdisho 19ka Nofeembar 2019 Warar dheeraad ah ayaa ka soo baxaya iska hor imaad u dhexeeyey ciidamo ka wada tirsan kuwa dowladda federaalka Soomaaliya oo barqanimadii maanta ka dhacay gudaha degmada Heliwaa ee gobolka Banaadir.

Iska hor imaadka oo muddo socday ayaa waxa uu dhexmaray ciidamo ka kala tirsan talisyada Booliska iyo Milatariga Soomaaliya, kuwaas oo ku dagaalamay xaafadda Bunbacoole ee degmadaasi.

Wararka ayaa sheegaya in dagaalkaasi uu sababay muran iyo is qab qabsi ka dhashay dhul ku yaalla halkaasi.

Inta la xaqiijiyey waxaa israsaaseyntan ku dhintay illaa labo askari oo ka tirsanaa ciidanka Milatariga Soomaaliya, iyadoona uu ku dhaawacmay taliyaha saldhigga Booliska degmada Heliwaa ee gobolka Banaadir, Cali Culusow.

Ma jiro weli wax hadal ah oo ka soo baxay laamaha ammaanka oo ku aadan dagaalkan, balse waxaa goobta gaaray saraakiil Boolis ah oo kala dhex galay labada ciidan.

Xaaladda ayaa hadda ah mid dagan, waxaana si caadi ah ku soo laabtay dhaq dhaqaaqa Bunbacoole degmada Heliwaa ee magaalada Muqdisho.

Inta badan askarta Booliska iyo kuwa Milatariga ayaa ku dagaalama Caasimada, waxaana khasaaraha ugu badan uu ka soo gaaraa rayid aan waxba galabsan.

 

https://www.youtube.com/watch?v=Qxu8bkJFou8

WARARKA MAANTA 15da Nofeembar 2019 Sir Culus!

Su’aallaha Maanta: Yaa noqon doona Madaxweynaha Soomaaliya Madaxweynihii hore Mudane Shiikh Shariif Shiikh Axmed oo hadda noqday Madaxa Midowga Madasha Xisbiyadda Dalka mise qof kale oo ay wadato beesha caalamka? Maxaa ka taqaanaa Taariikh Argagixiye Maal-Galiye Taliyaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasiin Haaji Daahir “Daba-Naasle” oo rag badan oo Ururka Al-Shabab madax u ahaa ka dhigay Saraakiil Sar-Sare oo nabad-sugidda kamid ah? Maxuu yiri Wasiirka Warfaafin Mudane Maareeye? Mudane Wasiir Maareeye ma tagi kartaa #Hargaysa Caasimadda Dowlad Gobaleedk #Somaliland mise Shacabka Xamar ayaa cashuur ka gurnaysaan? Meeqo lacag ah ayaa lagu bixinayaa inay xukuummadda fashilantay ka takhalusto Ahlu-Sunna Wajama ayadoo waxba aan lagu caawinaynin shacabka Gobalka Hiiraan? Maxay beesha caalamka ugu diiday inay wax dhaqaallo ah u gacan geliso xukuummadda ugu musuqmaasuqa badan adduunka sannadkii 2baad sida ay faafisay Hay’adda La-Dagaalanka Musuqmaasuqa Adduunka? Ha wiqleyso!

Muqdisho 15ka Nofeembar 2019 Hawada magaalooyin badan oo ka tirsan gobolada dalka Soomaaliya xalay waxaa laga arkay wax u eg xidigo aad iskugu dhow oo guuraya hawada, isla markaana xawaare dheereeya ku socda.

Magaalooyinka lagu arkay waxaa ka mid Muqdisho, Afgooye, Dhuusamareeb, Cadaado, Gaalkacyo, Jigjiga, Diridhaba iyo kuwo kale oo dhaca galbeedka, koonfurta iyo bartamaha gobolada dalka.

Dadka ku nool magaalooyinkaas ayaa si isku mid ah u sheegay in waxaas oo u eg xidigo aadna iskugu dhaw ay ka yimaadeen jihada koonfureed una dhaafeen jihada waqooyi.

Arintaan ayaa xalay aad loogu falanqeynayey baraha ay bulshadu ku xariirto, iyadoo dadka ku kala nool magaalooyinka laga arkay ay isku si u sheegayeen qaabka waxii guurayay ee ay arkeen.

Inta badan dadka adeegsanaya baraha Bulshada ayaa ku tilmaamaya mucjiso Rabaani ah, iyagoo xusaya baryada Allaah.

Caasimada Online oo xiriir la sameysay dad ku nool magaalooyinka laga arkay arintaas waxay dhamaantood sheegeen inay arkeen isku xilli, waana intii u dhaxaysay 8:20pm daqiiqo ilaa 9:00pm habeenimo ee xala

Muqdisho 15ka Nofeembar 2019 Wasaaradda Warfaafinta jamhuuriyadda Soomaaliya ayaa soo saartay qoraal ay ku hagayso hay’adaha Caalamiga ah ee ka howl-gala Soomaaliya kana, shaqeeya arrimaha wacyi galinta, horumarinta warbaahinta iyo xiriirka.

Qoraal uu ku saxiixan yahay Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Warfaafinta Cabdiraxmaan Yuusuf Al-Cadaala ayaa waxaa Hay’adaha Shaqeeya Arimaha Wacyigalinta, Horumarinta Warbaahinta Iyo Xiriirka la faray inay u hoggaansamaan shurcuucda u degsan dalka Soomalaiya,isla markana ay ku Shaqeeyaa

Maamulka Dowladda Puntland 15la Nofeembar 2019 Xaaladda magaaladda Boosaaso ayaa shalay ilaa saaka degan kadib markii arbacadii ay ciidamo ka tirsanaa daraawiishta Puntland iyo ciidamo beeleed wada socda ay si xoog ah gudaha ugu galeen magaalada.

Wararkii ugu dambeeyey ayaa sheegaya in maamulka Puntland ay ciidamo iyo tikniko fara badan ku daabulayaan gudaha magaalada Boosaaso waxaana jira taxadar badan oo dadweynuhu ka muujinayaan dagaal dhaca.

Ilo-wareedyo ku sugan magaalada ayaa Caasimada Online u sheegay in go’aanka xukuumadda Saciid Deni ay ciidamo dheeri ah ugu soo daabuleyso magaalada uu horseedi karo dagaal dib uga qarxa.

Dagaalkii arbacadii ka dhacay magaalada Boosaaso ayaa ahaa mid la saadaalinayay maalmaahaan oo dhan sababo la xiriira tallaabada ay qaaday xukuumadda Deni oo ay kula wareegeyso shirkadda PDG.

PDG waa shirkad illaa muddo dheer soo shaqeenaysay, waxaa leh ganacsato reer Bari ah uu ugu tun weynyahay ninka ka danbeeyay abaabulka ciidamada soo galay Boosaaso oo loogu yeero Bashiir C/llaahi Saalax Deer.

Shirkadda ayaa ciidamada PMPF-ta ee Imaaraadka taageerto u qaabilsanyihiin wixii loogistika ah, halkaas oo ay macaash fiican ganacsatadaasi ugu jirtay ka hor inta aysan isku dhicin saaxiibbadii markii hore ku shirkoobay.

Dhinaca kale, waxaa magaalada ka socda olole nabadeed oo ay wadaan culimada iyo waxgaradka kale ee ku dhaqan si xal looga gaaro xiisadda.

Culimada, isimada iyo nabadoonnada gobolka Bari ayaa sheegay inay wadaan dadaal nabadeed oo ay doonayaan in xal laga gaaro wax walba oo nabadgelyo xumo keeni karo.

Maamulka Dowladda Jubbalabd 15ka Nofeembar 2019 Shirkii golaha wasiirrada Jubbaland ee shalay ayaa intiisa badan diiradda lagu saaray xaaladaha siyaasadeed ee ka jira deegaanada Jubbaland, sida khilaafka kala dhexeeya dowladda federaalka iyo dhaqdhaqaaqyada ay dowladda dhexe ka wado gobolka Gedo, gaar ahaan degmooyinka Luuq, Doolow, Garbahaarey iyo deegaanno kale.

Madaxweyne ku xigeenka Jubbaland Maxamuud Sayid Aadan oo shirka kadib  madaxtooyada Jubbaland warbaahinta kula hadlay ayaa ka digay faragalinta ay dowladda dhexe ka wado gobolka Gedo, isagoo sheegay in dowladda dhexe ay burburinta maamulka Jubbaland u adeegsanayso ciidamada dowladda Itoobiya.

“Goluhu waxay siguud walaac uga muujiyeen xaaladaha faragelineed ee lagu hayo dowlad goboleedka Jubbaland, kuwaas oo ka imaanaya dowladda federaalka iyo dowladdo taageera oo si khaldan awoodooda naguula adeegsanayo, waxaa shirka golaha diiradda lagu saaray xaaladaha ka soo cusboonaaday gobolka Gedo” ayuu yiri Madaxweyne ku xigeenka Jubbaland.

Isagoo sii hadlayay ayuu yiri, “Waxaa la yaab leh in saraakiil ka tirsan Nabad sugidda Soomaaliya oo adeegsanaya saraakiil ka socota dowladda aan deriska nahay ee Itoobiya inay ku mashquulsanyihiin sidii loo burburi lahaa ciidanka Jibbaland ee ka howlgala gobolka Gedo si loo wiiqo maamulkii ay ku heshiiyeen dadka deegaankaan, iyaga oo adeegsanaya awood iyo siyaasad guracan.

Sidoo kale waxaa layaab nagu noqotay todobaadkii lasoo dhaafay markii maamuladii Jubbaland uga howlgalayay degmooyinka Luuq, Doolow iyo Beled-Xaawo si sharci darro ah shir lagu geeyay gudaha Itoobiya, halkaas oo ay kula kulmeen saraakiil ka socotay dowladda federaalka, kuwaas oo ku qasbay wax sharciga dalka ka baxsan oo ah in ciidamada Jubbaland ee iyaga hoos taga ay ku wareejiyaan dowladda dhexe, si loogu soo daayo wasiirkii amniga Jubbaland Cabdirashiid Janan”.

Ugu dambeyntii Maxamuud Sayid Aadan Madaxweyne ku xigeenka Jubbaland ayaa yiri, “Waxaa la yaab leh in xukuumadda maanta jirta ay ku mashquulsantahay kaambeyna ugu jirto in dadkii Soomaaliyeed ee doortay ay u adeegsato ciidamo shisheeye oo ay ku bixinayaan dhaqaale iyo waqtiba taasna wax aan qaada karno maaha”.

Nairobi 15ka Nofeembar 2019 Wasiirka arrimaha dibedda Soomaaliya Axmed Ciise Cawad ayaa faah-faahin ka bixiyey kulankii ay maanta magaalada Nairobi ku yeesheen madaxweyne Farmaajo iyo madaxweynaha Kenya Uhuru Kenyatta.

Cawad oo wareysi siiyey VOA ayaa ku adkeystay in la isku raacay in labada dal ay xiriir wanaagsan yeeshaan, oo kiiska maxkamadda ICJ uusan wax saameyn ah ku yeelan xiriirkooda.

“Kiiskii badda wuxuu jirayaa maxkamadda ICJ, madaxweynaheenuna si cad ayuu u sheegay. Waxaana lagu heshiiyey in xiriirka labada dal lasoo celiyo ayada oo arrinta baddana aysan saameyn.” Ayuu yiri.

Cawad oo wax laga weydiiyey hadalka wasiirka arrimaha dibedda Kenya ee ah in Farmaajo ogolaaday in kiiska ICJ laga gaaro xal ay ku wada qanci karaan labada dal ayaa sheegay in taasi aysan jirin.

“Aniga waxaan ahay dhigga wasiirka arrimaha dibedda Kenya, marka waxaa is-weydiin mudan maxay Soomaalida u rumeysanayaan hadalka wasiirka Kenya oo aysan u rumeysan wasiirkooda.” Ayuu yiri Cawad.

https://www.youtube.com/watch?v=cZoqPNaQTN0

WARARKA MAANTA 14da Nofeembar 2019 Sir Culus!

Su’aallaha Maanta: Yaa diidan inay shacabka Gobalka Banaadir Iyo Caasimadda Muqdisho helaan xuquuqdooda aasaasiga ayadoo canshuur ba’an laga qaado? Maxay yihiin Xoogga Waddaniyiinta? Yaa dalka madaxweyne ka ah mar haddii 99.5% ay Soomalida naceen beenta iyo musuqmaasuqa Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo “Been-Hawaas”? Maxay beesha caalamka ugu sheegtay inuu Farmaajo 30 maalmood uga soo jawaabo habka doorashooyinka dalka? Yaa xirxirtay waddooyin/jidadka #Muqdisho? Maxaa ka taqaanaa Taariikh Argagixiye Maal-Galiye Taliyaha Hay’adda Nabad-Sugidda Iyo Sirdoonka Qaranka Fahad Yaasiin Haaji Daahir “Daba-Naasle” oo rag badan oo Ururka Al-Shabab madax u ahaa ka dhigay Saraakiil Sar-Sare oo nabad-sugidda kamid ah? Maxuu yiri Wasiirka Warfaafin Mudane Maareeye? Mudane Wasiir Maareeye ma tagi kartaa #Hargaysa Caasimadda Dowlad Gobaleedk #Somaliland mise Shacabka Xamar ayaa cashuur ka gurnaysaan? Meeqo lacag ah ayaa lagu bixinayaa inay xukuummadda fashilantay ka takhalusto Ahlu-Sunna Wajama ayadoo waxba aan lagu caawinaynin shacabka Gobalka Hiiraan? Maxay beesha caalamka ugu diiday inay wax dhaqaallo ah u gacan geliso xukuummadda ugu musuqmaasuqa badan adduunka sannadkii 2baad sida ay faafisay Hay’adda La-Dagaalanka Musuqmaasuqa Adduunka? Ha wiqleyso!

Muqdisho 14da Nofeembar 2019 Guddoomiyaha Guddiga madaxa bannaan ee doorashooyinka qaranka, Xaliimo Yareey ayaa warbaahinta qaranka ku eedeysay musuq maasuq iyo ka ganacsiga hantida qaranka.

Xaliimo Yareey ayaa sheegtay in madaxda warbaahinta Qaranka ay lacago laaluush ah weydiistaan guddiga Doorashooyinka marka ay codsadaan in wararkooda lagu baahiyo warbaahinta Qaranka sida SNTV iyo Radio Muqdisho.

Guddoomiyaha ayaa hadalkan ka sheegtay Kulanka oo looga hadlayay “Siyaasadda loo dhan yahay” ee arbacadii, oo ay ka qeyb galayeen inta badan Golaha Wasiirrada, waxa ayna raacisay dhowr jeer la joojiyay wararkooda maadaama aysan lacag u waayeen.

Xaliimo Yareey oo arrintaan ku dheeraatay ayaa dowladda Soomaaliya ka codsatay in si degdeg ah wax looga qabto, lalana xisaabtamo madaxda wasaaradda oo ay sheegtay in ay warbaahinta Qaranka u bedeleen sidii shirkad gaar loo leeyahay

Warbaahinta Qaranka ayaa baahinta wararka munaasabadaha dowladda ka qaata lacago u dhaxeeya $150 ilaa $300 (Boqol iyo konton doolar ilaasaddex boqol oo doollar), halka baahinta tooska ah ee munaasabadaha (Live)-ka ay ka qaataan $2,000 – $3,000 (laba kun ilaa saddex kun oo Doollar).

Madaxweyne Farmaajo oo aad u daneeya warbaahinta ayaan ku qanasaneyn sida ay u shaqeyso Warbaahinta Qaranka iyo hoos u dhaca ku yimid, isaga oo markii la doortay ka joojiyay xayeysiiska ganacsiga oo ay madaxda wasaaraddu lacaga badan ka sameyn jireen, balse taa bedelkeeda ay ku bedaleen iibinta wararka.

 

Wargeys Arab Weekly 14da Nofeembar 2019 Wargeyska Arab Weekly ayaa warbixin uu qoray ku sheegay in inkasta oo dalalka Qatar iyo Turkey ay u muuqdaan xulufo, haddana ay kusii kala durqayaan loolan xooggan oo u dhaxeeya oo ka socda gudaha dalka Soomaaliya.

Warbixinta ayaa sheegtay in labada dal ay ku loolamayaan qaar ka mid ah maamulka dekedaha Soomaaliya iyo mashruucyada kale ee kaabayasha ah ee laga fulinayo Soomaaliya.

Turkey ayaa gacanta ku haysa dekedda ugu weyn Soomaaliya ee Muqdisho, halka Qatar ay hadda isku dayeyso inay maal-gashato dekedda Hobyo ee gobolka Mudug.

Wargeyska oo soo xiganaya qaar ka mid ah warbaahinta dalka Turkiga ayaa sheegaya inuu burbur wajahayo is-xulufaysigii u dhaxeeyey labada dal ee gudaha Soomaaliya. Qatar iyo Turkey ayaa kula loolamay Soomaaliya, ugana guuleystay xulufadii Sacuudiga iyo Imaaraadka Carabta. Wargeyska oo soo xigtay sarkaal Soomaali ah ayaa sheegay in Qatar ay gudaha Soomaaliya ka qaadatay go’aanno ay diidaneyd Turkey. Wargeyska ma uusan shaacin waxa ay ahaayeen mowqifyadaas.

Xiisadda labada dal ayaa kasoo billaabtay dalka Qubrus, kadib markii Turkiga uu billaabay inuu xeebaha dalkaas ka baaro gaas. Goobahaas ayaa ahaa kuwa horey xuquudooda ay dowladda Qubrus u siisay dowladda Qatar.

Warbixinta ayaa sheegtay in wafdi dhowaan ay Qatar u dirtay Soomaaliya ay adeegsadeen siyaasado ka dhan ah dowladda Turkiga, aadna ay uga hor-yimaadeen.

Arrintan ayaa imaneysa ayada oo dhowaan wargeyska Daily Sabah ee Turkiga oo ku xiran madaxweyne Erdogan uu qoray in taleefishinka Aljazeera oo ay Qatar leedahay uu faafinayey dacaayado ka dhan ah howlgalka Turkiga uu ka fuliyey waqooyiga dalka Syria

Dowladda Maamulka Somaliland 14da Nofeembar 2019 Cabdiraxmaan Cirro, Guddoomiyaha xisbiga mucaaridka ah ee Waddani ayaa maanta si adag uga hadlay xubnihii ay shalay ansixiyeen Golaha wakiilada Somaliland, isagoona luuqad adag kula hadlay Madaxweyne Biixi.

Golaha wakiilada Somaliland ayaa shalay waxay ansixiyeen lix xubnood oo kamid ah xubnaha cusub ee Komishanka doorashooyinka Somaliland, kuwaasi oo ay labo kamid ahi si weyn uga soo horjeeden Xisbiyada mucaaridku.

Guddoomiye Ciro ayaa sheegay in Madaxweyne Muuse Biixi uu ku dhaqmayo caragsi, isla markaana ay qaadi doonaan talaabo kasta oo hogaan xumada Biixi looga bad-baadinayo Somaliland.

Cabdiraxmaan Cirro ayaa sidoo kale waxa uu taageerayaasha xisbiga Waddani uu faray inay kala qeyb qaataan halgan uu sheegay in Somaliland lagaga bixinayo maamul xumada uu baday Madaxweyne Muuse Biixi.

“Waxa aanu Muuse xasuusineynaa in aanu Somaliland xoog iyo xabad midna ku qabsan kuna haysan karaynin” ayuu yiri Guddoomiye Ciro oo maanta warbaahinta kula hadlay magaalada Hargeysa.

Wuxuuna intaas kusii daray ” Haddii uu ku sii wado carigsiga iyo sharci jiidhka, waxa aanu ku dhaqaaqi doona tallaabo kasta oo Somaliland lagu bad-baadinayo”.

“Waxaan faraya taageerayasha Xisbiga iney u diyaar garooban halgan iyo hawl adag oo dalka lagaga bad-baadinayo Maamul Xumada Muuse Biixi baday”.

Hadalkan Guddoomiye Ciro ayaa u muuqda mid uu fariin hanjabaad ah ugu dirayo Madaxweyne Muuse Biixi, isla markaana uu ku baaqayo in la sameeyo kacdoon iyo dagaal ka dhan ah Xukuumada talada Somaliland haysa ee uu Biixi hogaamiyo.

Qaramadda Midooway 14da Nofeembar 2019 Guddiga Qaramada Midoobay ee UN Monitoring Group, ayaa warbixinteedii sanadlaha aheyd ee sanadkan 2019, waxay ku sheegtay in shirkad ay leedahay dowladda Itoobiya ay hubka ka iibiso Somaliland.

UN Monitoring Group ayaa sheegtay in Shirkadaasi oo lagu magacaabo Metals and Engineering Corporation (MetEC), ay sidoo kale hub ka iibiso maamulo kale oo ka tirsan dowladda Soomaaliya, inkasta oo aysan xusin.

Guddigaasi ayaa waxay sheegen inay heshay Dokumentiyo cadeynaya in hub la kala iibsaday sanadihii 2013 ilaa 2015, iyadoona la kala siistay hubkaasi lacag ka badan saddex milyan oo dollar.

Warbixintaasi ayaa sidoo kale waxa lagu soo bandhigay Warqad qoraal ah oo uu qorey Taliyihii hore ee Ciidanka Somaliland, Generaal Ismaaciil Shaqale, midaasi oo sheegaysay in Somaliland ay shirkada MetEC ka heshay hub qiimihiisu dhan yahay 698,600 oo dollar, taasi oo ay ku taariikhaysaneed 28 September 2014.

Waxa ugu dambeyntiina Warbixintaasi lagu sheegay in shirkada Metals and Engineering Corporation (MetEC), ay maamulada Somaliland iyo Puntland ula dhaqmi jirtay sida dalal madax banaan, sidaasina uga iibin jirtay hubka.

Minneapolis 14da Nofeembar 2019 waxaan aad iyo aad uga xummahay dulmiga, dhaca iyo siyaasadda khaa’imiinta siyaasiyiinta Soomaaliyeed gaar ahaan kuwa hadda haya tallada dalka inay si ba’an u dhacayaan canshuurta Gobalka Banaadir iyo caasimadda #Muqdisho ayagoo ilaa iyo markii ay qabsadeen tallada dalka ilaa iyo hadda ku sii wada cunaqabateen joogta ah iyo mid dadban ayagoo xitaa jidadka/waddooyinka ku xirxiray dhagaxaan waaweyn oo ka xaniba inay aadaan goobaha ka ganacsiga iyo isu-socodka caadiga ah. Xukuummadda fashilantay ee uu hoggaaminaayo Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre waxay ka dhigtay inaysan shacabka Soomaaliyeed fahmi karin sida ay u fashilantay oo ay u diidayso inay shacabka gobalka Banaadir helaan xuquuqdood aasaasiga ah sida goballada kale ee dalka ayadoo canshuur badan si aan sharciga waafaqsanayn uga qaada shacabka Muqdisho taasoo lagi maalgeliyo goballadda kale ee dalka gaar ahaan maamul gobaleedyadda oo diidan inay canshuur bixiyaa.

Waa xaqiiqo inuu fashilmay Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo oo diiday inay shacabka gobalka Banaadir helaan xuquuqdooda aasaasiga ah balse waxaa cad inuu hawlaha xuquuqda loogu raadinayo shacabka gobalka Banaadir si qaxayn u diiday Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre.

Waxaan shacabka gobalka Banaadir iyo caasimadda #Muqdisho kula tallinayaa inaysan mar dembe soo dhaweynin rag siyaasiyiin ah oo diidan inay helaan xuquuqdooda aasaasiga ah si inay samaystaan Maamulka Dowlad Gobaleedka Banaadir State.

Aad iyo aad ayaan uga xummahay inay laba madaxweyne oo ka horeeyey Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo ay shacabka been iyo turfo u sheegaan ayagoo waxba u qaban waayey ayagoo ku fadhiya kursiga Madaxweynaha, waxaa ceeb ugu filan inaysan waxba u qaban shacabka gobalka Banaadir ayagoo labada soo maray jaggadda madaxweynenimadda dalka Soomaaliya. 

Waxaan u rajeynayaa shacabka Soomaaliyeed inay si siman u wada qeybsadaan hannaanka siyaasadda ayagoo u dooran kara dad aan u kala eexanaynin oo Illaahay ka baqaya.

Madaxweyne Mudane Maxamed Cabdilaahi Farmaajo Iyo Raysal Wasaare Mudane Xassan Cali Kheyre waxay ka dhigeen dalka #Soomaaliya waddanka adduunka ugu musuqmaasuqa badan sida ay qortay Hay’adda La-Dagaalanka Musuqmaasuqa Adduunka ee Transparency International (TI) sannadkii seddexaad ayagoo haya xunka dalka marka waxay intaas ku sii darsadeen inay burburiyaan maamul gobaleedyaddii dalka ka dhisnaa sida ay haddaba la wada socoto Ummadda Soomaaliyeed gudaha dalka iyo dibaddaba.

Waad Mahadsan Tihiin,

Denjire AL-Xaaji Dr. Badal W. Kaariye